vText
Текст 6. Падчерица и мачеха. (1-й вариант)
ʟʼir+ | doχot̄ur | lowu | biši | buwawu |
ʟʼir+ | do-χo-t̄u-r | lo-wu | biši | buwa-wu |
step- | 2-find. PF-ATR-2 | girl(NOM)-and | alien | mom(NOM)-and |
2 | 2 |
Падчерица и мачеха
6.001
ebdili | ebdili | bitʼu | os | bošōru, | os |
e‹b›di-li | e‹b›di-li | b-i-tʼu | os | bošōr-u | os |
‹3›be. PF-EVID | ‹3›be. PF-EVID. AUXDEP | HPL-AUX-NEG | one | man(NOM)-and | one |
1 |
ɬ̄onnōlu. |
ɬ̄onnōl-u |
woman(NOM)-and |
2 |
1. Жили-были муж и жена.
6.002
jemimmen | erdili | os | mocʼor | qӀʼ˳etʼu | s̄an |
jemim-me-n | e‹r›di-li | os | mocʼ-or | qӀʼ˳e-tʼu | s̄an |
that. PL-OBL. PL-GEN | ‹2›be. PF-EVID | one | ten-PL | two-4.R | year(NOM) |
4 |
et̄it̄ur | lo. |
et̄i-t̄u-r | lo |
4.become. PF-ATR-2 | girl(NOM) |
2 |
2. Была у них дочка двенадцати лет.
6.003
os | zamānamit̄iš | jar | ɬ̄onnol | dakʼali. |
os | zamāna-mi-t̄i-š | ja-r | ɬ̄onnol | da-kʼa-li |
one | time-OBL-SUP-EL | this-2 | woman(NOM) | 2-die. SG. PF-EVID |
3 | 2 |
3-4. Через некоторое время жена умерла, девочка осиротела.
6.004
jar | lo | χit̄a | jamurmin | kuluši | erχ̄uli. |
ja-r | lo | χit̄a | jamu-r-mi-n | kulu-ši | e‹r›χ̄u-li |
this-2 | girl(NOM) | then | that-2-OBL-GEN | orphanous-ADVZ | ‹2›stay. PF-EVID |
2 |
6.005
juw | abt̄u | bomčʼiš | χit̄a | ɬ̄onnol | orkatʼaw |
ju-w | abt̄u | bomčʼiš | χit̄a | ɬ̄onnol | o‹r›ka-tʼaw |
this-1 | father(NOM) | so. to. say | then | woman(NOM) | ‹2›take. away. PF-NEG. CVB |
1 | 2 |
qʼuwqʼira? |
qʼu‹w›qʼi-r-a |
‹1›sit. down-IPF-INTRG |
5. А отцу отчего бы не жениться?
6.006
jamummu | ɬ̄onnol | orkali. |
jamu-m-mu | ɬ̄onnol | o‹r›ka-li |
that-1-OBL.1(ERG) | woman(NOM) | ‹2›take. away. PF-EVID |
2 |
6. И он женился.
6.007
jar | orkat̄ur | ɬ̄onnol | lap | χ̄Ӏonnur, | lap |
ja-r | o‹r›ka-t̄u-r | ɬ̄onnol | lap | χ̄Ӏon-nu-r | lap |
this-2 | ‹2›take. away. PF-ATR-2 | woman(NOM) | very | be. wicked-ATR-2 | very |
2 |
iq | itʼut̄ur | erdili. |
iq | i-tʼu-t̄u-r | e‹r›di-li |
day(NOM) | 4.be-NEG-ATR-2 | ‹2›be. PF-EVID |
4 |
7. Новая жена была очень злой и жестокой.
6.008
biši | buwamu | kulu | lo | han | mūši | barhuqi. |
biši | buwa-mu | kulu | lo | han | mūši | barhu-qi |
alien | mom-OBL.1(ERG) | orphanous | girl(NOM) | what(NOM) | well | foster. PF-POT |
2 | 2 | 4 |
8. Да и вообще позаботится ли о сироте мачеха??
6.009
jar | lo | ʟʼanši | erdili | ditʼu | jamur |
ja-r | lo | ʟʼan-ši | e‹r›di-li | d-i-tʼu | jamu-r |
this-2 | girl(NOM) | want-CVB. AUXDEP | ‹2›arrive. PF-EVID. AUXDEP | 2-AUX-NEG | that-2 |
2 |
ɬ̄annas. |
ɬ̄anna-s |
woman. OBL-DAT |
2 |
9. А она к тому же девочку невзлюбила.
6.010
jamur | ɬ̄annan | erdili | os | harakdu | bošormun | lo. |
jamu-r | ɬ̄anna-n | e‹r›di-li | os | harak-du | bošor-mu-n | lo |
that-2 | woman. OBL-GEN | ‹2›be. PF-EVID | one | before-ATR.1 | man-OBL.1-GEN | girl(NOM) |
2 | 1 | 2 |
10-11. У нее от первого брака была своя дочка, и о ней она очень много заботилась.
6.011
jamur | ženarut̄ur | lo | barhurši |
jamu-r | že-n-aru-t̄u-r | lo | barhu-r-ši |
that-2 | LOGOPH. NON1.OBL-GEN-2.R-ATR-2 | girl(NOM) | foster-IPF-CVB. AUXDEP |
2 |
erdili. |
e‹r›di-li |
‹2›AUX. PF-EVID |
6.012
lap | mūši | barhušaw, | jar | kulu | lo | iqlit̄iš |
lap | mūši | barhu-šaw | ja-r | kulu | lo | iq-li-t̄i-š |
very | well | foster. PF-CONC2 | this-2 | orphanous | girl(NOM) | day-OBL-SUP-EL |
2 | 4 |
iqlit̄ik | lap | mu | dekerši | erdili, |
iq-li-t̄i-k | lap | mu | de-ke-r-ši | e‹r›di-li |
day-OBL-SUP-LAT | very | be. beautiful | 2-become-IPF-CVB. AUXDEP | ‹2›AUX. PF-EVID |
4 |
jamurmis | īkʼen | aruwu | sinši | edili. |
jamu-r-mi-s | īkʼen | aru-wu | sin-ši | edi-li |
that-2-OBL-DAT | all | work(NOM)-AND | know-CVB. AUXDEP | 4.AUX. PF-EVID |
4 |
12. Но несмотря на все это сирота с каждым днем становилась все красивее, да и всякую работу она делать умела.
6.013
tor | ɬ̄anna | jar | lo | žentʼu |
to-r | ɬ̄anna | ja-r | lo | že-n-tʼu |
thot-2 | woman. OBL(ERG) | this-2 | girl(NOM) | LOGOPH. NON1.OBL-GEN-4.R |
2 | 2 |
it̄ut | ari | as | darkʼaršiurši | erdili. |
i-t̄u-t | ari | a-s | d-a‹r›kʼ-ar-ši | e‹r›di-li |
be-ATR-4 | work(NOM) | 4.do-INF | 2-‹IPF›cause-???-CVB. AUXDEP | ‹2›AUX. PF-EVID |
4 |
13. Ведь мачеха заставляла ее выполнять всю свою работу.
6.014
os | s̄an | odimχur, | jar | ɬ̄anna | boli |
os | s̄an | odi-mχur | ja-r | ɬ̄anna | bo-li |
one | year(NOM) | 4.mount. PF-TEMP2 | this-2 | woman. OBL(ERG) | say. PF-EVID |
4 | 2 |
bošormurši: | “is | lagi | ac̄ʼarši | i”,— | boli. |
bošor-mu-r-ši | is | lagi | ac̄ʼar-ši | i | bo-li |
man-OBL.1-CONT-ALL | 4.I. GEN | stomach(NOM) | 4.ache-CVB. AUXDEP | 4.AUX | say. PF-EVID |
1 | 4 |
14. Через год жена сказала мужу: «У меня живот болит».
6.015
χit̄a | juw | bošormu | boli: | “han | uwemčʼiš, | mu |
χit̄a | ju-w | bošor-mu | bo-li | han | uw-emčʼiš | mu |
then | this-1 | man-OBL.1(ERG) | say. PF-EVID | what(NOM) | 4.do. PF-COND | be. beautiful |
1 | 4 |
et̄iqi?”— | boli. |
et̄i-qi | bo-li |
4.INCH. PF-POT | say. PF-EVID |
15. Муж спросил ее: «Что сделать, чтобы ты поправилась??
6.016
“zon | mu | ert̄iqi,— | boli,— | jamur | ut̄or | lo | un, |
zon | mu | e‹r›t̄i-qi | bo-li | jamu-r | ut̄o-r | lo | un |
I. NOM | be. beautiful | ‹2›INCH. PF-POT | say. PF-EVID | that-2 | you. GEN-2 | girl(NOM) | you. sg(ERG) |
2 |
χ̄˳ak̄eqӀiši | orkana, | ʁanakijru | dimma+ | daq̄ʼomčʼiš. |
χ̄˳ak̄-e-qӀi-ši | o‹r›ka-na | ʁanak-ijru | d-i-m-ma+ | d-aq̄ʼ-o-mčʼiš |
wood-OBL-INTER-ALL | ‹2›take. away. PF-CVB | up. there-2.EMPH | 2-leave | 2-leave-PF-COND |
3 |
16. «Я поправлюсь, — ответила она, — если ты свою дочь отведешь в лес и там оставишь.
6.017
tʼijt̄an | zon, | han | uwšaw, | mu | ert̄ātʼu,— | boli,— | zon |
tʼijt̄an | zon | han | uw-šaw | mu | e‹r›t̄-ā-tʼu | bo-li | zon |
otherwise | I. NOM | what(NOM) | 4.do. PF-CONC2 | be. beautiful | ‹2›INCH. PF-POT. NEG-NEG | say. PF-EVID | I. NOM |
2 | 4 |
dakʼaqi”,— | boli. |
da-kʼa-qi | bo-li |
2-die. SG. PF-POT | say. PF-EVID |
17. Иначе, что бы ты ни сделал, я не поправлюсь, а умру».
6.018
ha | χit̄a | jamu | bošōru, | ɬ̄annat̄ik | oj+ |
ha | χit̄a | jamu | bošōr-u | ɬ̄anna-t̄i-k | oj+ |
well | then | that.1 | man(NOM)-and | woman. OBL-SUP-LAT | listen |
1 | 2 |
arčart̄u | bošor | iwdili, | jamur |
a‹r›ča-r-t̄u | bošor | i‹w›di-li | jamu-r |
‹IPF›4.carry. out-IPF-ATR.1 | man(NOM) | ‹1›be. PF-EVID | that-2 |
1 |
žunarut̄ur | lowu | orkali, |
žu-n-aru-t̄u-r | lo-wu | o‹r›ka-li |
LOGOPH.1.OBL-GEN-2.R-ATR-2 | child(NOM)-and | ‹2›take. away. PF-CVB |
2 |
χ̄˳ak̄iši | uqӀali. |
χ̄˳ak̄-i-ši | uqӀa-li |
wood-OBL-ALL | 1.go. PF-EVID |
3 |
18. Муж этот жену слушался, поэтому взял он свою дочь и пошел с ней в лес.
6.019
jamur | biši | buwawu | χ̄˳ar+ | ert̄ili: | “jas̄a | tor | lo |
jamu-r | biši | buwa-wu | χ̄˳ar+ | e‹r›t̄i-li | jas̄a | to-r | lo |
that-2 | alien | mom(NOM)-and | be. glad | ‹2›INCH. PF-EVID | now | thot-2 | girl(NOM) |
2 | 2 |
χ̄˳ak̄eqӀ | dakʼaqi”,— | boli. |
χ̄˳ak̄-e-qӀ | da-kʼa-qi | bo-li |
wood-OBL-INTER(ESS) | 2-die. SG. PF-POT | say. PF-EVID |
3 |
19. Обрадовалась мачеха: «Теперь девочка в лесу погибнет».
6.020
ha, | χit̄a | juw | abt̄u | jar | lahas | sintʼut̄ub |
ha | χit̄a | ju-w | abt̄u | ja-r | laha-s | sin-tʼu-t̄u-b |
well | then | this-1 | father(NOM) | this-2 | girl. OBL-DAT | know-NEG-ATR-3 |
1 | 2 |
deqӀʼlit | χ̄˳ak̄aeši | uqӀali. |
deqӀʼ-li-t | χ̄˳ak̄-ae-ši | uqӀa-li |
road-OBL-SUP(ESS) | wood-IN-ALL | 1.go. PF-EVID |
3 | 3 |
20. А отец пошел в лес по незнакомой девочке дороге.
6.021
“nentʼu | cʼaħan | as | čʼeba”,— | boli, | jamur | lowu |
nen-tʼu | cʼaħan | a-s | čʼeba | bo-li | jamu-r | lo-wu |
we-4.R(INCL, NOM) | wood(NOM) | 4.do-INF | let's. go | say. PF-EVID | that-2 | girl(NOM)-and |
4 | 2 |
orkali. |
o‹r›ka-li |
‹2›take. away. PF-EVID |
21. «Мы пойдем за дровами», — объяснил он дочери, беря ее.
6.022
jar | lahas̄u | han | sini? |
ja-r | laha-s̄-u | han | sini |
this-2 | girl. OBL-DAT-and | what(NOM) | know |
2 | 4 |
22.Откуда было девочке знать правду?
6.023
χit̄a | derqӀuli. |
χit̄a | d-erqӀ-u-li |
then | 2-walk-PF-EVID |
23. И она пошла.
6.024
berqӀuli, | berqӀuli, | berqӀuli, | χit̄a | ebdili |
b-erqӀ-u-li | b-erqӀ-u-li | b-erqӀ-u-li | χit̄a | e‹b›di-li |
HPL-walk-PF-EVID | HPL-walk-PF-EVID | HPL-walk-PF-EVID | then | ‹HPL›arrive. PF-EVID |
os | dōӀzut | χ̄˳ak̄eqӀak. |
os | dōӀzu-t | χ̄˳ak̄-e-qӀa-k |
one | big-4 | wood-OBL-INTER-LAT |
3 |
24. Шли, шли, шли они и дошли до большого леса.
6.025
“ha, | dijan,— | boli | tuw | ummu | jar |
ha | dija-n | bo-li | tu-w | ummu | ja-r |
well | dad-GEN(NOM) | say. PF-EVID | thot-1 | father. OBL(ERG) | this-2 |
1 | 1 |
lahārši,— | un | qʼadqʼ˳i,— | boli,— | jat |
lahā-r-ši | un | qʼa‹d›qʼ˳i | bo-li | ja-t |
girl. OBL-CONT-ALL | you. sg(NOM) | ‹2›sit. down(IMP) | say. PF-EVID | this-4 |
2 |
biqʼ˳ma, | zon,— | boli,— | os | šaӀt̄it̄u | atʼas | χuwt̄i,— |
biqʼ˳-m-a | zon | bo-li | os | šaӀt̄i-t̄u | atʼa-s | χu‹w›t̄i |
place-OBL-IN(ESS) | I. NOM | say. PF-EVID | one | beam-PL(NOM) | NPL. cut-INF | ‹1›go. POT |
3 | 4 |
boli,— | nes̄en | weӀqӀi”,— | boli. |
bo-li | nes̄en | w-e-qӀi | bo-li |
say. PF-EVID | now | 1-go. POT???-POT | say. PF-EVID |
25. «Дочка, — сказал ей отец, — ты побудь здесь, а я срублю несколько деревьев и мигом вернусь».
6.026
χit̄a | uqӀali, | qӀ˳ali | witʼu. |
χit̄a | uqӀa-li | qӀ˳a-li | w-i-tʼu |
then | 1.go. PF-EVID | 1.come. PF-EVID. AUXDEP | 1-AUX-NEG |
26. Ушел он и не вернулся.
6.027
ha, | eӀmmuli | jar | lo, | qʼiʁ+ | boli. |
ha | eӀmmu-li | ja-r | lo | qʼiʁ+ | bo-li |
well | weep. PF-EVID | this-2 | girl(NOM) | yell | SAY. PF-EVID |
2 |
27. Стала девочка плакать и кричать.
6.028
han+ | uqi, | nacʼ | as | et̄ili | itʼu. |
han+ | u-qi | nacʼ | a-s | et̄i-li | i-tʼu |
what | 4.do-POT | nothing(NOM) | 4.do-INF | 4.be. able-EVID. AUXDEP | 4.AUX-NEG |
4 | 4 | 4 |
28. Но что она могла сделать?
6.029
jamut | is̄̌u | oqӀali, | nacʼ | kummul | kunneli | itʼu |
jamu-t | is̄̌-u | oqӀa-li | nacʼ | kummul | kun-ne-li | i-tʼu |
that-4 | night(NOM)-and | 4.go. PF-EVID | nothing(NOM) | food(NOM) | 4.eat-PF-EVID. AUXDEP | 4.AUX-NEG |
4 | 4 | 4 |
jamur | laha. |
jamu-r | laha |
that-2 | girl. OBL(ERG) |
2 |
29. Прошла ночь, а девочка так ничего и не ела.
6.030
χirt̄ut | iqna | ak̄ommis | jar | lo | derqӀuli |
χir-t̄u-t | iq-n-a | ak̄ommis | ja-r | lo | d-erqӀ-u-li |
after-ATR-4 | day-OBL-IN(ESS) | in. the. morning | this-2 | girl(NOM) | 2-walk-PF-EVID |
4 | 2 |
deqӀʼ | danna | birk̄us. |
deqӀʼ | danna | b-irk̄u-s |
road(NOM) | where | 3-find-INF |
3 |
30. Утром следующего дня девочка пошла искать дорогу.
6.031
derqӀuli, | derqӀuli, | derqӀuli, | os | lagamat | χ̄˳ak |
d-erqӀ-u-li | d-erqӀ-u-li | d-erqӀ-u-li | os | lagamat | χ̄˳ak |
2-walk-PF-EVID | 2-walk-PF-EVID | 2-walk-PF-EVID | one | around | wood(NOM) |
4 |
it̄ub | mijdannit̄ik | k˳aršuli. |
i-t̄u-b | mijdan-ni-t̄i-k | k˳a‹r›š-u-li |
4.be-ATR-3 | place-OBL-SUP-LAT | ‹2›come. onto-PF-EVID |
? |
31. Шла она, шла, шла и очутилась на лесной поляне.
6.032
qʼardili | imik | os | zulles | ɬ̄˳ak | jar | lo, | duχiju |
qʼa‹r›di-li | imik | os | zulle-s | ɬ̄˳ak | ja-r | lo | duχij-u |
‹2›sit. down. PF-EVID | there | one | spring. OBL-DAT | near | this-2 | girl(NOM) | upstream-and |
3 | 2 |
sark̄arši, | s̄̌umiju | sark̄arši. |
sa‹r›k̄a-r-ši | s̄̌umij-u | sa‹r›k̄a-r-ši |
‹2›look-IPF-CVB | downstream-and | ‹2›look-IPF-CVB |
32. Села девочка около родника и стала смотреть по сторонам.
6.033
tʼit̄ut | s̄aʕat | oqӀali, | jat̄ik | noӀšorčen | ilqi |
tʼi-t̄u-t | s̄aʕat | oqӀa-li | jat̄ik | noӀš-or-če-n | ilqi |
be. small-ATR-4 | time(NOM) | 4.go. PF-EVID | suddenly | horse-PL-OBL. PL-GEN | horse. herd(NOM) |
4 | 3 | 3 |
baqӀali. |
ba-qӀa-li |
3-come. PF-EVID |
33. Через некоторое время вдруг появился табун лошадей.
|
Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 |


