Контрольно-измерительные материалы

КОНТРОЛЬНО-ИЗМЕРИТЕЛЬНЫЕ МАТЕРИАЛЫ

I.  Кудо мутышто йўк буква деч шукырак?

1.  а) оръе‰ б) каен; в) Ульяна; г) арня.

2.  а) пьесе; б) таляка; в) Люльпан; г) вияш.

3.  а) Лажъял; б) пальто; в) поян; г) Маню.

4.  а) ече; б) маньым; в) Торъял; г) мурсем

II. 1. Кудо радамыште фамилий-влакым алфавит почеш чын вера‰дыме?

а) Смоленцев; Смирнов; Соколов; Созонов.

б) Веприков; Веткин; Виноградов; Винокуров.

в) Армяков Аширкин; Бочаров; Бердинов.

г) Назаров; Николаев; Никитин; Никулин.

2. Кудо радамыште фамилий-влакым алфавит почеш йо‰ылыш вера‰дыме?

а) Александров; Алексеев; Алмакаев; Алметьев.

б) Бочаров; Бочкарев; Бочкин; Бочков.

в) Калугин; Калиев; Калинин; Камаев.

г) Янаев; Яналов; Яндимиров; Яндулов.

3. Кудо радамыште мут-влакым алфавит почеш чын вера‰дыме?

а) лў‰галтыкташ; лў‰галтыш; лў‰галтыме; лў‰галтымаш.

б) писемдымаш; писемдыме; писеммаш; писын.

в) пырткымаш; пырткен; пыртак; пырткаш.

г) шотлыдымо; шотлыктымо; шотлымаш; шотлымо.

4. Кудо радамыште мут-влакым алфавит почеш йо‰ылыш вера‰дыме?

а) намийыме; намийыше; намиялтше; намияш.

б) ситыдымаш; ситыдыме; ситымаш; ситыш.

в) тавалташ; тавалтыме; тавалтыш; тавалыме.

г) шºртня‰маш; шºртня‰дыше; шºртня‰ше; шºртня‰ме.

III. 1. Марий йылмыште звонкий да глухой согласный мыняр мужыр уло?

а) 6; 6)7; в) 8; г) 5.

2. Пуымо мутышто мыняр мужыран пич йўк уло? Пеледше.

а) 2; 6)3; в)4; г) 1.

3. Куржталаш.

а)3; 6)4; в) 2; г)1.

4. Пуымо мутышто мыняр мужыран йо‰ йўк уло? ªрдыжкº.

а) 3; б) 2; в) 1; г) иктат уке.

IV. Палемдыме йўклан кудо характеристикыже келша?

1. Нимогай.

а) согласный, звонкий, пе‰гыде;

б) согласный, глухой, пе‰гыде;

в) согласный, звонкий, пушкыдо;

г) согласный, глухой, пушкыдо.

2. Лектыч

а) согласный, глухой, пушкыдо;

б) согласный, звонкий, пушкыдо;

в) согласный, звонкий, пе‰тыде;

г) согласный, глухой, пе‰гыде.

3. Куржталаш.

а) согласный, звонкий, пе‰гыде;

б) согласный, глухой, пе‰гыде;

в) согласный, звонкий, пушкыдо;

г) согласный, глухой, пушкыдо.

4. Лудшо.

а) согласный, звонкий, пе‰гыде;

б) согласный, звонкий, пушкыдо;

в) согласный, глухой, пе‰гыде;

г) согласный, глухой, пушкыдо.

V. Синоним радамыште доминантым палемдаш.

1. а) жаплаш; б) шотлаш; в) пагалаш; г) аклаш.

2. а) шыде; б) осал; в) торжа; г) шакше.

3. а) иземаш; б) шагалемаш; в) пучаш; г) турташ.

4. а) какши; б) туйо; в) ка‰га; г) явык.

VI. Синоним радамыште уто мутым ончыкташ. 1. а) чыташ; б) тўсаш; в) вучаш; г) туркаш.
2. а) йўраш; б) йогаш; в) юалгаш; г) шьгжаш.
3. а) уэш; б) адак; в) эше, г) утыжым.

4. а) пеш; б) провор; в) путырак; г) моткоч.

VII. 1. Пуымо мутышто мыняр суффикс уло? Садерлаштына.

а)1; 6)2; в)3; г)4.

2. Палемдыме шомакыште мыняр суффикс уло?

Тиде пºрт деке толын шумеш лу ме‰ге ошкылмыжла чучо.

а)1; 6)2; в)3; г) 4.

3.  Пошкудем пºрт ше‰гелныже олма садым шынден.

а)1; б)2; в) 3; г) 4.

4.  Эчан, окнашке миен, уло шўлышыжым луктын кычкыра.

а)1; б)2; в) 3; г) 4.

VIII. Кудо мутым состав дене чын лондылымо?

1.  а) илемым; б) куштылеммаш; в) мўянла; г) кўжгемат.

2.  а) шергаканем; б) шергаканем; в) шергаканем; г) шергаканем;

3.  а) пакчаштыже; б) пакчаштыже; в) пакчаштыже; г) пакчаштыже;

4.  а)пистерлаштышт; б) пистерлаштышт; в) пистерлаштышт; г) пистерлаштышт;

IX. Кудо мутын грамматический значенийжым чын палемдыме?

1. а) ялемым - лўм мут, ед. числа, 1 лица.

б) шочыныт - глагол, мн. ч., 3 лица, 1 эрг. жап., 1 спр., из. накл.

в) возышна - глагол, мн. ч., I лица, 1 эрт. жап, 2 спр., из. накл.

г) ялыштына - лўм мут, мн. ч., 1 лица.

2. а) толде - деепр., 2 спр., кузе лиймым ончыктышо.

б)тергыза - глагол, 2 спр., мн. ч., 2 лица, повелит. накл.

в) школжо - лўм мут, ед. ч., 2 лица, им. п.

г) ушештарена - глагол, 1 спр., мн. ч., 1 лица., из. накл.

3. Кудо мутын грамматический значенийжым йо‰ылыш палемдыме?

а) оптымо - прич., страдат.

б) тырмалат - глагол, 2 спр., мн. ч., 3 лица, кыз.-шушаш жап, из. накл.

в) ужеш - глагол, 1 спр., ед. ч., 3 лица, кыз.-шушаш жап, из. накл.

г) мºнгыштыжº - лўм мут, ед. ч., 3 лица, обст. падеж.

4. а) верланеныт - глагол, 2 спр., мн. числа, кыз. шуш. жап, из. накл.

б) толжо - глагол, 1 спр., ед. ч., 3 лица, повелит. накл.

в) шкафышке - лўм мут, ед. ч., напр. падеж.

г) школна - лўм мут, ед. ч., 2 лица, им. падеж.

X. Управлений йºн дене кылдалтше мут сочетанийым ончыкташ.

1. Тенийсе шурнывечын поян лектышыже пашаче калыкым куандара.

а) поян лектышыже; б) пашаче калыкым; в) калыкым куандара; г)тенийсе шурнывечын.

2. Корно, корно! Молан тый кеч-кунамат каласен моштыдымо шижмашым шўмыштем
тарватет?

а) шижмашым тарватет; б) кеч-кунамат тарватет;

в) каласен моштыдымо шижмашым; г) шижмашым шўмыштем.

3. Марий калык патыр е‰ым ожнысекак Онар дене та‰астарен.

а) марий калык; б) Онар дене та‰астарен; в)ожнысекак та‰астарен; г) патыр е‰ым.

4. Славик пытартыш ойым возышат, моткоч куаныш.

а) пытартыш ойым; б) ойым возышат; в) моткоч куаныш; г) чот куаныш.

XI. Примыканий йºн дене кылдалтше мут сочетанийым ончыкташ.

1. Элнет олыкышто шудым соленыт, каваным оптат.

а) шудым соленыт, б) каваным оптат, в) Элнет олыкышто, г) олыкышто соленыт.

2. Йоча-влак, шочмо кундемыштыда кушкылым аралыза, янлык ден кайыкымат ида логал.
а) шочмо кундемыштыда, 6) кундемыштыда аралыза,

в) кушкылым аралыза, г) кайыкымат ида логал

3.  «Порылык чонеш порымак шочыкта», - шулдыран мут калык шўмыштº эреак ила.
а) чонеш шочыкта, б) шўмыштº ила, в) порымак шочыкта, г) эреак ила.

4.  Иктаж-кºн але иктаж-мон кўлешлыкшым шукыж годым тудым йомдарымеке шижына.
а) кўлещлыкшым шижына, б) шукыж годым шижына,

в) йомдарымеке шижына, г) тудым йомдарымеке.

XII.Пуымо предложенийыште могай препинаний знак шындалтеш?

1.Малашат мый эрден вел возам

Кидпашалан пелйўдым пижам.

а) запятой, б) точкан запятой, в) кок точко, г) тире.

2. Кидемым шуем гын

Кидшеремым шижат?

а) запятой, б) точкан запятой, в) кок точко, г) тире.

3. Йºратымаш тачеш олта тулотым

Сескемже деч волгалт онча шинчат.

а) запятой, б) точкан запятой, в) кок точко, г) тире.

4. Илыш тудым эре вашкыктен

Жапын ўжмыж почеш

Яндар о‰гыран йўк ужатен

Ужатен да вашлийын.

а) запятой, б) точкан запятой, в) кок точко, г) тире.

XIII. Мыят шонем 1 «Тыге дыр» манын 2

Да иктым кечын умылем 3

Камвочмо верышке тºшакым 4

Шарет гын 5 от керт эмганен.

1. Пуымо предложенийыште могай цифр олмышто препинаний знакым шындыман? а) 2; 3; 4. б) 1; 2; 3; 4; 5. в) 2; 3; 5. г) 1; 2; 3; 4.

2. Пуымо предложений могай?

а) сложносочиненный; б) сложноподчиненный;
в) союздымо; г) тўрлº йºн дене кылдалтше.

3. Пуымо предложенийыште могай цифр олмышто кок точко шындалтеш? а)1, 6)3, в) 2, г) 5.

4.Пуымо предложенийыште могай цифр олмышто запятой шындалтеш? а) 1,2; 6)3; в) 2,4; г) 2,5.

XIV. Палемдыме мут могай ойлымаш ужаш лиеш?

1. Кожын тў‰ вожшо кечывалвельгшкыла лиеш гын, тудо пºрт нºлташ келшыше.
а) лўм мут, б) пале мут, в) наречий, г) деепричастий.

2.Мардеж Покро кечын кечыгут йўдйымачын гын, теле чатлама йўштан лиеш.
а) лўм мут, б) пале мут, в) наречий, г) деепричастий.

3 Но вучыдымын ўдыр кодын тулыкеш.

а) глагол, б) деепричастий, в) причастий, г) наречий.

4. Курымешлан, шонышым, пиална кушкеш.

а) лўм мут, б) деепричастий, в) наречий, г) пале мут.

XV.Пуымо предложенийыште палемдыме мут могай ойлымаш ужаш лиеш?

1. У теле сўретлыш лума‰ше ке‰ежым яндашке.

а) лўм мут, б) глагол, в) пале мут, г) причастий.

2. Тенийсе шыже - чон вучалме, ямле пагыт.

а) глагол, б) пале мут, в) причастий, г) деепричастий.

3. Мо лийшашым ужашак пўралтын.

а) глагол, б) причастий, в) деепричастий, г) лўм мут.

4. Веселан саламлен пеледалтше шаршудо, но шаршудыжымат шинчавўд йўлатен.

а) глагол, б) пале мут, в) причастий, г) деепричастий.

XVI. Палемдыме мут могай ойлымаш ужаш лиеш?

1. Чонешталын ом мий. Шулдыремым шкеак веле пўчкам корштарен.

а) глагол, б) наречий, в) причастий, г) деепричастий

2. Кунам-гынат шо‰гем шинчам мыят.
Моткочак чот ушан лиям, векат.

г) деепричастий.

а) глагол, б) наречий, в) причастий,

3. Кўртньº четлыкыш мый

Пўтыральым шўмемым,

Сусыр кайыкла тудо

Кыралтын нелеме.

г) деепричастий.

а) глагол, б) наречий, в) причастий,

4. Камвозеш куэ вуй гычын эркын

Мондалт кодшо изи шовычшат.

а) глагол, б) деепричастий, в) причастий, г) пале мут.

XVII. Палемдьше мут могай ойлымаш ужаш лиеш?

1. Кумло шымше ий - шўм йымалнына кўзº гай.

а) лўм мут, б) наречий, в) почеш мут, г) частице.

2. Пўя, ер, э‰ер воктеке гын калык утларак погына.

а) почеш мут, б) ушем мут, в) частице, г) междометий.

3. Э‰ыремышвот кужу гын, ояр кужун шога.

а) почеш мут, б) ушем мут, в) частице, г) междометий.

4. Поранже кеч чарнем ыле таче.

а) почеш мут, б) частице, в) ушем мут, г) наречий.

XVIII. Палемдьше мут могай ойлымаш ужаш лиеш?

1.  Но ўмбакемже шучкын, кишке семын

Коклазын шем «манеш» шуйналт нушкеш.

а) почеш мут, б) лўм мут, в) наречий, г) деепричастий.

2. Вот асфальт мучко вўд

Вўдшор семынак ташлыш.

Но чодырасыла огыл чай,

Вож дек шы‰а.

а) лўм мут, б) пале мут, в) наречий, г) деепричастий.

3. Мыняр мут, мыняр ой тылат велын,

Чылажат йўлен-пºрдын эртен.

а) лўм мут, б) глагол, в) пале мут, г) деепричастий.

4. Могай гын тиде пўрымаш

Чонге тулотышко пураш?

а) лўм мут, б) глагол, в) причастий, г) наречий.

XIX. Сложноподчиненный предложений могай придаточныян?

1. Эре шарнем мый тудо кечым, кунам мый первый гана школыш толынам.
а) жапым ончыктышо, б) верым ончыктышо,

в) изъяснительный, г) определительный.

2. Имне-влак иктыж деч весыже йытыра капан улыт, чўчкен гына шогат, пуйто нуным парадыш лукмо.

а) опредедилительный, б) действийын кузе лиймыжым ончыктышо,

в) верым ончыктышо, г) уступкым ончыктышо.

3. Мўкш ончалже манын, шудо чеверын пеледеш.
а) изъяснительный, б) жапым ончыктышо,

в) цельым ончыктышо, г) причиным ончыктышо.

4. Эвай шке эре тазан илен, садлан е‰ корштымым, е‰ын аламан илымым умылен огыл.

а) изъяснительный, б) причиным ончыктышо,

в) следствийым ончыктышо, г) жапым ончыктышо.

XX. Управлений йºн дене кылдалтше мут сочетанийым палемдаш.

1. Тўтыран эрдене, умыр шып кастене шўшпык мурым колышташ лектам.

а) тўтыран эрдене, 6) шып кастене, в) шўшпык мурым, г) мурым колышташ.

2. Ом йºрате ончаш пич кастене

Е‰ын волгыдо почмо окнаш.

а) ончаш кастене, б) пич кастене, в) волгыдо окнаш, г) ончаш окнаш.

3. Ом йºрате кыжганыше е‰ым, -
Шакше, сур, таляка тудын чон.

а) кыжганыше е‰ым, б) е‰ым ом йºрате, в) шакше чон, г) сур чон.

4. Мушкылтеш ош пеледыш эрдене,

Нарашта кап-кыл, сылне саска,

Вожылалын, чонемже пеледын,

Ончылнет вуйым кумык сака.

а) ош пеледыш, б) мушкылтеш эрдене, в) вуйым сака, г) кумык сака.

XXI. Примыканий йºн дене кылдалтше мут сочетанийым палемдаш.

1.  Тыланет пºлеклем ке‰еж йўдым:

Шыпшымат. йўкшымат, пичшымат.

а) тыланет пºлеклем, б) ке‰еж йўдым, в) шыпшымат пºлеклем, г) пичшымат пºлеклем.

2. Леве алым налам ўжара деч,

Той чевержым пышта кечыйол.

а) алым налам, б) ўжара деч налам, в) леве алым, г) чевержым пышта.

3. Тўняште тый денет

Кеч-мо лиеш гынат,

Чонетше поро кумыл дене темже.

а) тый денет лиеш, 6) кумыл дене темже, в) поро кумыл дене, г) тўняште лиеш.

4. Ида шўктаре чын йºратымашым:

Ош лумышко лавырам ок кўл кышкаш.

а) Ида шўктаре йоратымашым, б) чын йºратымашым,
в) лумышко кышкаш, г) лавырам кышкаш.

XXII. Палемдыме мут могай ойлымаш ужаш?

1.  Эн-эн сайжым тылат кычал муын
Пºлеклем, лўмешет каласем.

а) глагол, б) причастий, в) деепричастий, г) наречий.

2. Сºрвален, вурсен, шыдештын.
Тыйымак вучем кеч-кунамат.

а) глагол, б) деепричастий, в) причастий, г) наречий.

3. Палыже, ойлалде. шонымем;
Шуктыжо изи, кугу йодмем.

а) причастий, б) деепричастий, в) глагол, г) наречий.

4. Колышт ит кошт е‰ шомакым:
Вет шоя пелен коштеш чоя.

а) причастий, б) деепричастий, в) глагол, г) наречий.

XXIII. Палемдыме мут могай ойлымаш ужаш?

1. Шуйналт вочшо кужу корно мº‰гº велыш лупшалтеш.

а) глагол, б) пале мут, в) причастий, г) деепричастий.

2. Савыраш ок лий эртен кайыше жапым.

а) причастий, б) пале мут, в) глагол, г) деепричастий.

3. Пºлеклалме шергашым шинчат семынак акле.

а) пале мут, б) причастий, в) глагол, г) деепричастий.

4. Мый адак шарналтем тºр шуйналтще уремым.

а) глагол, б) деепричастий, в) пале мут, г) причастий.

XXIV. Палемдыме мут могай ойлымаш ужаш?

1. Румбыктарет гынат яндар памашым,
Эрна ший вўд, а йошкынжо турла.

а) лўм мут, б) глагол, в) наречий, г) пале мут.

2. Почылдаш чонемым мут ок кўл,
От ўшане - вик каласе,

Шып коштмаште - чонын тул.

а) глагол, б) лўм мут, в) деепричастий, г) наречий

.

3. Нигунам ом ыште шолып

Ом керт чыныш ешарен шоям.

а) глагол, б) деепричастий, в) наречий, г) пале мут.

4. Ондале е‰ым - шкендым ондалет...
Шыма ончалтышетым куш шылтет?

а) лўм мут, б) глагол, в) наречий, г) пале мут.

XXV. Простой предложенийым ончыктыза.

1.  Кунам-гынат пален налат дыр чынжым,

Сай кумылым аклаш тунем шуат.

2.  Адак ончальым тыйын корныш,

Тый мыйын корнышко ончет.

3.  Кудалтышым мутым мый южышко,

А тудо умбаке ыш кай.

4.  А шонымаш тарваныш келге –

Йўкшет йолташ деч, садак шерге.

XXVI. Простой предложенийым ончыктыза.

1. Кудыр ўпым шереш ош куэ,

Лай мардеж ден чўчка шудо олык.

2.  Чоян пера мардеж яндам,

Пуна лышташ гыч ўппунемым.

3.  Та‰ем, ит шорт, ит вучо,

Ом тол гын ялышкем.

4.  Шыже тольо, нарынчалгыш

Пºрт воктенсе ош куэ.

XXVII. Простой предложенийым ончыктыза.

1.  Мокта казах мучашдыме тºр степьшым,

Чал курыкшо нерген грузин мура.

2.  Шыжа йўр шортын йўреш, шыже лишеммым шижтара.

3.  Кава йо‰гештеш - пўртўс ылыжеш.

4.  Пургыж тылзе вўдым колта, кылме тылзе поген налеш.

XXVIII. Простой предложенийым ончыктыза.

1.  Ужар чия ден чиялтем кўварым,
Шемалге тўс деч темын шер йºршеш.

2.  Ял йºршын вашталтын, чодыра лийын канде.

3.  Угыч шошо тўрла ужар тўр дене мландым,
Пуйто порсын вургемым тудлан ямдыла.

4. Э‰ер помышыш шыле уэш, тура серым шупшалын, вўд толкын.

XXIX. Палемдыме мут могай ойлымаш ужаш лиеш?

1. Тый улат, да илем ош тўняште,
Шыргыжметым шыпак эскерем.

а) лўм мут, б) глагол, в) причастий, г) деепричастий.

2. Вуем сакен ом иле мый тўняште.

а) глагол, б) деепричастий, в) причастий, г) наречий

3. Ойгырен, от му пиалым.
Шортынат ок шоч куан.

а) наречий, б) глагол, в) деепричастий, г) причастий.

4, Тўняште лийме ок шу ўмыл, -
Волгалт илем ош кечыла.

а) глагол, б) наречий, в) причастий, г) деепричастий.