Таблица 1. Плотность водных растворов Н3РО4 (ρ, кг/м3) | |||||
х, % Н3РО4 | Температура, °С | ||||
15 | 25 | 40 | 50 | 80 | |
0 | 999,1 | 997,1 | 995,2 | 983,2 | 971,8 |
5 | 1026,8 | 1024,1 | 1018,9 | 1009,7 | 997,7 |
10 | 1055,3 | 1052,2 | 1046,8 | 1037,3 | 1024,7 |
15 | 1085,2 | 1081,9 | 1075,9 | 1066,1 | 1053,1 |
20 | 1116,5 | 1112,9 | 1106,5 | 1096,3 | 1082,9 |
25 | 1149,3 | 1145,3 | 1138,5 | 1128,0 | 1114,2 |
30 | 1183,7 | 1179,4 | 1172,1 | 1161,1 | 1147,2 |
35 | 1219,8 | 1215,1 | 1207,4 | 1196,0 | 1181,8 |
40 | 1257,7 | 1252,7 | 1244,4 | 1232,6 | 1218,3 |
45 | 1297,4 | 1292,0 | 1283,4 | 1271,0 | 1256,6 |
50 | 1339,1 | 1333,4 | 1324,2 | 1311,4 | 1296,9 |
55 | 1382,8 | 1376,7 | 1367,2 | 1353,9 | 1339,2 |
60 | 1428,7 | 1422,3 | 1412,2 | 1398,5 | 1383,6 |
65 | 1476,8 | 1459,6 | 1445,3 | 1435,3 | 1430,3 |
70 | 1527,1 | 1520,0 | 1509,2 | 1494,5 | 1479,2 |
75 | 1578,8 | 1572,5 | 1561,3 | 1546,2 | 1530,5 |
80 | 1635,0 | 1627,5 | 1615,9 | 1600,3 | 1584,3 |
85 | 1692,8 | 1685,0 | 1673,2 | 1657,2 | 1640,6 |
90 | 1753,2 | 1745,2 | 1733,1 | 1717,8 | 1699,6 |
95 | 1816,3 | 1808,2 | 1795,9 | 1779,2 | 1761,2 |
100 | 1882,3 | 1861,6 | 1851,6 | 1844,6 | 1825,7 |
Таблица 2. Растворимость в системе Н3РО4 - Н2О | |||||
х,% Н3РО4 | tn>°С | Твердая фаза | х,% Н3РО4 | tn>°С | Твердая фаза |
5,0 | -0,8 | Лед | 65,0 | -70,5 | 2Н3РО4 · Н2О |
10,0 | -2,1 | Лед | 70,0 | -43,0 | 2Н3РО4 · Н2О |
15,0 | -3,8 | Лед | 75,0 | -17,5 | 2Н3РО4 · Н2О |
20,0 | -6,0 | Лед | 80,0 | 4,6 | 2Н3РО4 · Н2О |
25,0 | -8,6 | Лед | 85,0 | 21,1 | 2Н3РО4 · Н2О |
30,0 | -11,8 | Лед | 90,0 | 28,8 | 2Н3РО4 · Н2О |
35,0 | -15,9 | Лед | 91,6 | 29,3 | 2Н3РО4 · Н2О |
40,0 | -21,9 | Лед | 92,5 | 28,6 | 2Н3РО4 · Н2О |
45,0 | -30,0 | Лед | 94,8 | 23,5 | 2Н3РО4 · Н2О + Н3РО4 |
50,0 | -41,9 | Лед | 95,0 | 24,7 | Н3РО4 |
55,0 | -58,6 | Лед | 97,5 | 34,3 | Н3РО4 |
60,0 | -76,1 | Лед | 100,0 | 42,4 | Н3РО4 |
62,5 | -85,0 | 2Н3РО4 · Н2О |
|
Таблица 3. Кинематическая вязкость водных растворов Н3РО4 (ν-106, м2/с) | ||||||
х, % Н3РО4 | Температура, °С | |||||
20 | 30 | 40 | 60 | 80 | 100 | |
5 | 1,1 | 0,89 | 0,74 | 0,54 | 0,42 | 0,33 |
10 | 1,2 | 0,99 | 0,83 | 0,61 | 0,47 | 0,38 |
15 | 1,4 | 1,1 | 0,94 | 0,69 | 0,53 | 0,43 |
20 | 1,6 | 1,3 | 1,1 | 0,78 | 0,60 | 0,48 |
25 | 1,8 | 1,5 | 1,2 | 0,89 | 0,69 | 0,55 |
30 | 2,2 | 1,7 | 1,4 | 1,0 | 0,79 | 0,62 |
35 | 2,6 | 2,0 | 1,6 | 1,1 | 0,90 | 0,71 |
40 | 3,0 | 2,3 | 1,9 | 1,3 | 1,0 | 0,81 |
45 | 3,6 | 2,7 | 2,2 | 1,5 | 1,2 | 0,92 |
50 | 4,3 | 3,3 | 2,6 | 1,8 | 1,4 | 1,1 |
55 | 5,3 | 4,0 | 3,2 | 2,1 | 1,6 | 1,2 |
60 | 6,6 | 5,0 | 3,9 | 2,5 | 1,9 | 1,4 |
65 | 8,4 | 6,2 | 4,9 | 3,1 | 2,3 | 1,7 |
70 | 11,0 | 7,8 | 6,1 | 3,9 | 2,7 | 2,0 |
75 | 15,2 | 10,0 | 7,8 | 4,8 | 3,3 | 2,4 |
80 | 20,0 | 14,0 | 18,0 | 6,2 | 4,1 | 3,0 |
85 | 28,0 | 19,0 | 14,0 | 8,1 | 5,1 | 3,8 |
90 | 41,0 | 27,0 | 19,0 | 11,0 | 6,5 | 4,8 |
95 | 68,0 | 42,0 | 30,0 | 15,0 | 8,7 | 6,2 |
100 | 140,0 | 81,0 | 53,0 | 25,0 | 14,0 | 9,2 |
Таблица 4. Поверхностное натяжение водных растворов Н3Р04 (σ-103, Н/м) | ||||||
Температура, °С | Концентрация, % Н3РО4 | |||||
10 | 20 | 30 | 40 | 60 | 80 | |
20 | 74,1 | 74,6 | 76,5 | 77,5 | 78,7 | 79,3 |
30 | 72,3 | 73,5 | 74,7 | 76,6 | 77,7 | 78,4 |
40 | 70,6 | 72,1 | 73,5 | 75,0 | 76,4 | 77,5 |
50 | 68,8 | 70,2 | 72,1 | 73,6 | 75,6 | 77,0 |
60 | 67,2 | 69,2 | 70,4 | 72,8 | 74,4 | 76,2 |
70 | 65,7 | 67,2 | 69,2 | 71,4 | 73,4 | 75,1 |
80 | 63,7 | 65,9 | 68,1 | 70,5 | 72,4 | 74,3 |
90 | 61,6 | 64,5 | 66,1 | 69,8 | 71,3 | 74,0 |
Таблица 6. Теплота испарения растворов Н3РО4 (rисп., кДж/моль) | |||||
х, % Н3РО4 | Температура, °С | х, % Н3РО4 | Температура, °С | ||
25 | 100 | 25 | 100 | ||
20,07 | 44,14 | 41,12 | 60,69 | 45,59 | 42,57 |
29,80 | 44,25 | 41,23 | 70,90 | 46,59 | 43,58 |
39,18 | 44,50 | 41,48 | 80,14 | 48,10 | 45,08 |
50,20 | 44,96 | 41,94 | 87,99 | 50,41 | 47,39 |
Таблица 5. Давление паров над водными растворами Н3РО4 (р, кПа) | ||||||
х, % мас. Н3РО4 | Температура, °С | |||||
25 | 40 | 60 | 80 | 90 | 100 | |
0,0 | 3,167 | 7,374 | 19,91 | 47,33 | 70,08 | 101,3 |
5,66 | 3,126 | 7,254 | 19,62 | 46,54 | - | - |
9,57 | 3,094 | 7,189 | 19,41 | 46,37 | - | - |
16,34 | 3,054 | 7,127 | 19,01 | - | - | - |
22,16 | - | 7,017 | 18,63 | 44,11 | - | - |
24,03 | 2,981 | - | - | - | - | - |
30,15 | 2,865 | 6,550 | 17,80 | 42,05 | 63,98 | 93,84 |
36,67 | 2,759 | 6,204 | 17,16 | 40,11 | - | - |
42,73 | 2,459 | - | - | - | - | - |
44,95 | - | 5,315 | 15,36 | 36,91 | 55,28 | 81,07 |
48,09 | 2,273 | - | - | - | - | - |
54,13 | 2,206 | 4,718 | 12,93 | 31,33 | 47,37 | 69,48 |
60,07 | 1,738 | - | - | 27,59 | - | - |
63,11 | 1,532 | 3,655 | 9,895 | 24,39 | 35,52 | 52,11 |
71,92 | 0,909 | 2,240 | 6,858 | 24,39 | 26,26 | 39,46 |
81,46 | 0,527 | 1,154 | 3,646 | 9,748 | 15,58 | 23,93 |
87,11 | 0,391 | 0,643 | 1,906 | - | - | - |
Таблица 7. Теплоемкость водных растворов Н3РО4 при 20 °С | |||||
х, % Н3РО4 | с n> кДж/(кг·К) | х, % Н3РО4 | с n> кДж/(кг·К) | х, % Н3РО4 | с n> кДж/(кг·К) |
2,50 | 4,143 | 36,26 | 3,046 | 69,97 | 2,161 |
5,33 | 4,051 | 40,10 | 2,943 | 75,79 | 2,031 |
10,27 | 3,894 | 44,11 | 2,827 | 79,54 | 1,961 |
16,23 | 3,686 | 50,00 | 2,661 | 80,00 | 1,957 |
19,99 | 3,557 | 56,04 | 2,502 | 84,00 | 1,886 |
24,56 | 3,404 | 60,23 | 2,390 | 89,72 | 1,762 |
29,96 | 3,241 | 66,13 | 2,661 |
|
Таблица 8. Изменение энтальпии при растворении Н3РО4 (t =18°С) | |||||
Состояние вещества | п | ΔН, кДж/моль | Состояние вещества | п | ΔН, кДж/моль |
Твердое | 150 | -11,30 | Жидкое | 50 | -21,2 |
Жидкое | 400 | -22,2 | Жидкое | 20 | -21,6 |
Жидкое | 200 | -22,0 | Жидкое | 9 | -18,5 |
Жидкое | 150 | -21,8 | Жидкое | 3 | -13,4 |
Жидкое | 100 | -21,6 | Жидкое | 1 | -6,86 |
Таблица 9. Теплота разбавления Н3РО4 в воде при температуре 18 °С | |||||||
х, % Н3РО4 | ΔНр, кДж/кг | х, % Н3РО4 | ΔНр, кДж/кг | х, % Н3РО4 | ΔНр, кДж/кг | х, % Н3РО4 | ΔНр, кДж/кг |
95 | 23,29 | 70 | 121,09 | 45 | 177,03 | 20 | 207,41 |
90 | 40,25 | 65 | 135,13 | 40 | 183,52 | 15 | 212,01 |
85 | 67,58 | 60 | 148,79 | 35 | 191,06 | 10 | 216,62 |
80 | 88,62 | 55 | 158,38 | 30 | 199,86 | 5 | 221,23 |
75 | 105,59 | 50 | 168,44 | 25 | 202,80 | 1 | 228,36 |
Таблица 10. Содержание примесей в ортофосфорной кислоте (в %) до и после ее перекристаллизации | ||||
Компоненты | Исходная кислота | Очищенная кислота - после перекристаллизации | ||
одной | двух | трех | ||
Н3РО4 | 87,22 | 90,9 | 90,9 | 90,9 |
Fе | 0,0099 | 0,0002 | Нет | Нет |
Рb | 0,0055 | 0,0017 | Нет | Нет |
Аs | 0,003 | 0,001 | 0,0002 | 0,0001 |
SO2 | Нет | Нет | Нет | Нет |
NO3 | Следы | Следы | Следы | Следы |
Сl | Нет | Нет | Нет | Нет |
Щелочи | 0,0128 | 0,005 | Следы | Нет |
Таблица 11. ФИЗИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА ВОДНЫХ РАСТВОРОВ ФОСФОРНОЙ КИСЛОТЫ | |||||||
Концентрация, % | Плотность при 25°С, г /см3 | Температура кипения °С | Показатель преломления при 17,5°С | Удельная теплоемкость при 20-120°С, кал/г | Электропроводность при 18° | ||
удельная, ом-1 • см-1 | эквивалентная, ом-1 • см-1 | ||||||
Н3РО4 | Р2О5 | ||||||
0 | 0 | 0,9971 | 100,0 | 1,33320 | - | - | 113 |
5 | 3,62 | 1,0241 | 100,1 | 1,33775 | 0,973 | _ | _ |
10 | 7,24 | 1,0522 | 100,2 | 1,34203 | 0,939 | 0,0566 | 17,6 |
20 | 14,49 | 1,1129 | 100,8 | 1,35032 | 0,871 | 0,1129 | 16,6 |
30 | 21,73 | 1,1794 | 101,8 | 1,35846 | 0,798 | 0,1654 | 15,3 |
50 | 36,22 | 1,3334 | 108 | - | 0,656 | 0,2073 | 10,2 |
75 | 54,32 | 1,5725 | 135 | - | 0,542 | 0,1209 | 3,65 |
85 | 61,5 | 1,6850 | 158 | - | 0,493 | 0,0780 | 1,78 |
100 | 72,45 | 1,8741 | 261 | - | - | - | - |
115 | 83,29 | 2,044 | - | - | - | - | - |
Таблица 12. рН РАСТВОРОВ ФОСФОРНОЙ КИСЛОТЫ | |||||||||
Концентрация, % Р2О5 | Температура, °С | Концентрация, % Р2О5 | Температура, °С | ||||||
25 | 40 | 60 | 80 | 25 | 40 | 60 | 80 | ||
1,06 | 1,46 | 1,48 | 1,53 | 1,60 | 25,0 | 0,04 | 0,6 | 0,15 | 0,29 |
3,0 | 1,16 | 1,19 | 1,28 | 1,31 | 30,0 | -0,25 | -0,21 | -0,11 | 0,04 |
5,0 | 0,98 | 1,0 | 1,08 | 1,13 | 35,0 | -0,4 | -0,36 | -0,30 | -0,1 |
10,1 | 0,67 | 0,68 | 0,76 | 0,85 | 40,0 | -0,79 | -0,77 | -0,72 | -0,46 |
15,0 | 0,44 | 0,47 | 0,53 | 0,58 | 50,1 | -0,96 | -0,91 | -0,96 | -0,58 |
20,1 | 0,21 | 0,24 | 0,31 | 0,46 | 55,0 | -1,12 | -1,09 | - | - |
Таблица 13. СОСТАВ ГИДРАТОВ ПЯТИОКИСИ ФОСФОРА | |||||
Кислота | Состав гидрата Р2О5 | Отношение Н2О : Р2О5, моль | Состав гидрата Н3РО4 | Содержание в гидрате, % | |
Р2О5 | Н3РО4 | ||||
Ортофосфорная Н3РО4 | Р2О5 • 3Н2О | 3 : 1 | - | 72,4 | 100,0 |
Пирофосфорная Н4Р207 | Р2О5 • 2Н2О | 2 : 1 | 2Н3РО4 -1Н2О | 79,8 | 110,0 |
Триполифосфорная Н5Р3О10 | ЗР2О5 •5Н2О | 1,66 : 1 | 3Н3РО4 - 2Н2О | 82,7 | 114,1 |
Тетраполифосфорная Н6Р4О13 | 2 Р2О5 • 3Н2О | 1,5 : 1 | 4Н3РО4 - 3Н2О | 83,9 | 115,8 |
Метафосфорная (НРО3)n | Р2О5 • Н2О | 1 : 1 | Н3РО4 - Н2О | 88,4 | 121,9 |


