Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Гимназия №1»
Публикация в газете «Заман»
«Ученик в сегодняшней школе»
Учитель балкарского языка и литературы
высшей квалификационной категории
Конакова Люба Аскербиевна
г. Нальчик 2010 г.
Окъуучу бюгюннгю школда.
Бусагъатда жангы амалланы хайырланнган школланы юслеринден кёп эшитирге боллукъду. Аллай школлада окъутуу-юйретиу ишде жангы технологияланы устазла дерслерине кийиредиле, ала билим бериуде уллу къошумчулукъ этерикдиле тюз сайланнган амалла болсала.
Сабий тууады. Биринчи атламларын этеди. Школгъа келеди. Школда уа не сакълайды аны? Къаллай устазны къолуна тюшер? Атасы, анасы анга болушлукъ керек болгъанда, къатында болаллыкъ болурламы? Устаз ана кёзден къараялырмы сабийге? Огъесе устаз «Ата-анагъа керекди билимли, адепли сабий»- деп, ата-ана уа: «Устаз тюз жолгъа салыр»- деп бир бирге ышаныпмы къоярла? Окъуучуну къадары уа эки къауумуну да къолларындады. Бек игиди сабий акъыллы, фахмулу устазны къолуна тюшсе.
Кюн сайын окъуутуу системагъа жангыдан жангы тюрлениуле кийирилгени окъуучугъа алгъа къараргъа, жашауну излемине кёре кесини жерин табаргъа чырмаула чыгъарады. Хар чыгъарылгъан оноу сабийни школда билим алыргъа итиниуюн тюз къурап къоялмайды. Жангыдан жангы программала, тюрлю-тюрлю экспериментле жарашдырыладыла. Хар устаз кеси окъутхан дерсни махтай, башха дерсни магъанасын эниш этерге кюрешеди. Окъу системада тюрлениуле сабийле ючюн этилгени унутулады. Окъуучу уа кимге ийнаныргъа, неге ышаныргъа билмей, окъууну кёрюп болмай башлайды.
Ол къуру школда туруп турмайды, орамгъа чыгъады. Анда уа аны кесине тартдырлыкъ, кёп аман затла сакълайдыла: компьютер оюнла, арт жыллада кенгден кенг жайыла баргъан наркотикле, ичгичилик, тюрлю-тюрлю сектала, миллетчи къауумла-бу затла уа школда, юйде кесини жерин табалмагъан сабийлеге жашауларын бузаргъа чакъыргъан онгладыла. Ма аллай затланы эсге ала, алай оноу, сагъыш этерге керекбиз биз барыбыз да: устазла, ата-анала, къырал башчыла.
Мен сагъыш этгенден, школда юйретиу иш баш магъананы тутаргъа керекди, нек дегенде хар сабийни энчилигин кёрюрге, ачыкъларгъа, аны тюз жолгъа салыргъа онгла ол заманда кёп боллукъдула. Устаз окъуучуну ич дуниясы ариу болуруна, аман ишлеге къатышмазына болушлукъ эталса, игилик этерге итиниуюн, ариуну-эришини айырырын, тенглерин, ата-анасын ангылай билирге юйретсе –ол заманда борчун тюз толтургъаннга саналыр. Кесинден таматагъа намыс эте, гитчеге юлгю бере билген инсан, келлик заманны ёхтеми боллукъду.
Окъуучуладан ол затланы излерден алгъа, хар сабийни энчи кёрюрге керекди. Окъуучу кесини энчилигин башха жерде ачыкъламазча аллай онгла къураргъа керекди.
Устаз кесини иш хакъыны азлыгъыны юсюнден сагъыш эте къалса: «Окъуучума мени бла къалай болур?» деген сагъыш келмей къаллыкъды. Бирибизни да эркинлигибиз жокъду кёзчюклери жылтырагъан сабийни мудах этерге. Алай мудах кёзлеге жарыкълыкъ берирге уа борчлубуз. Жаланда мудах кёзлени кёре, ангылай билирге итиниулюк тохтамаса.
Сабийни сюйген устазны хар заманда да эсиндеди: аллында олтургъан хар окъуучуну къадары аны да къолунда болгъаны.
