Школьный этап Всероссийской олимпиады школьников гг.
Тірµт культура
Тірµт культура±а олимпиада сорудахтара
8-9 кылаас
Булт µгэстэригэр тыллар тиґиктэрин сал±аа: (5 б.)
Туґах, тиргэ…
СайыІІы іІµрµк куйаас тµґэр кµнµн ый: (5 б.)а) бэс ыйын 29 кµнэ;
б) от ыйын 12 кµнэ;
в) от ыйын 14 кµнэ.
Саха сиригэр бэйэтэ оскуолалаах политсыылынай: (5 б.)а) ;
б) ;
в) .
– Кыыл Уола тіріібµт, олорбут тµілбэтэ: (5 б.)а) Элгээйи;
б) Ыгыатта;
в) Тµбэй Дьаархан.
«ТµІ былыргы» диэн тылы биир тылынан солбуй: (5 б.)а) былыр;
б) µйэ;
в) кыраман.
Алгыґы ситэрэн суруй. (5 б.)Саха буолан …
Киґи буолан …
Ґс саханы …
… тірµттээІ!
Тыл кµµґµн итэ±эйии сµдµ кістµµтµн ааттаа: (5 б.)а) кэс тыл;
б) алгыс;
в) анда±ар.
Суруйааччылар айымньыларын —> ый: (5 б.)Тэки Одулок «Саґар±а хоптото»
С. Курилов «Улахан Имтеургин оло±о»
А. Кривошапкин «Ханидуо уонна Халерхаа»
Ґс саастаах биэ: (5 б.)а) байтаґын биэ;
б) кытыт биэ;
в) тиІэґэ биэ.
Сыл ханнык ыйыгар таІхалааґын ыытылларый? (5 б.)а) Ахсынньы 25 к. – тохсунньу 19 к.;
б) Тохсунньу 7-19 к.
в) Тохсунньу 14-19 к.
Ґрдµк айыылар бэлэхтэрэ, эр киґи уу дьулайыгар тµґэн то±оостоох кэмигэр дьахтарга иІэр кут: (5 б.)а) Салгын кут;
б) Буор кут;
в) Ийэ кут.
Јс хоґоонун ситэр: (5 б.)а) Кырыыс баґа хааннаах, …
б) Ґлэ µксэ, …
в) Сымыыттаа±ар бµтэй, …
г) Сµµстэ истибиттээ±эр, …
д) Сµгэ кыайбата±ын, …
Бэргэн этиилэр ис хоґооннорун быґаар: (5 б.)Кітір кµµґэ – кынатыгар, киґи кµµґэ – дьулууругар.
Ґтµі тыл ілµі±µ µтµірдэр, іргі тыл тіннірір тірµі±µ.
Ким кэлтин билбэккэ эрээри киґи ахсын дьэллик ыт эккэлиир.
Ґрдµттэн µчµгэй дииллэрин µтµктэн ол иґин.
Тірµт культура: тургутук (тестирование) 10 кылаас
Тобук кэтэ±э: (5 б.)
а) Уллук;
б) Ньилбэк;
в) Такым;
г) Бэрбээкэй.
Кыґын тымныыга моойго кэтэр тµµлээх таІас: (5 б.)а) Эмчиирэ;
б) Дьабака;
в) Кыабака;
г) Моойторук.
Јґіспіт, утарыласпат, киґи тылын истимтиэ киґи: (5 б.)а) Уйа±ас;
б) Чобоо, чобуо;
в) Алама±ай;
г) Улгум.
Куобахха, саґылга онтон да атын кыылларга иитиллэр, кылыыны таарыйбакка, эстэр булт тэрилэ: (5 б.)а) Сохсо;
б) Айа;
в) Чааркаан;
г) Туґах.
Кэргэн ылбыт киґи кыыстаах дьоІІо тілібµрэ: (5 б.)а) Энньэ;
б) Сулуу;
в) Тіккµт;
г) Курум.
Былыргы Саха итэ±элинэн, ілбµт киґи кута-сµрэ баран олохсуйар сирэ, дойдута: (5 б.)а) Аллараа дойду;
б) Орто дойду;
в) Кыраман;
г) Дьабын.
Убай кэргэнэ быраат кэргэнигэр: (5 б.)а) ТµІµр;
б) Ходо±ой;
в) Бадьа;
г) Бэргэн буолар.
Хайалары, ірµстэри, µрэхтэри, кµіллэри, улахан бэлиэ мастары, кµрбэ таастары, о. д.а. тыыммат предмэттэри тыыннаан суруйуу: (5 б.)а) Анимизм;
б) Тотеизм;
в) Язычество;
г) Фетишизм.
Јс хоґооннорун ситэр: (5 б.)а) Јтіх тіІµргэстээх
б) Ґтµі киґи хара±а
в) Кырыыс баґа хааннаах
г) Ґлэ µксэ
Киґи 5 сµрµн эйгэтин ааттаа. (5 б.) Тірµт ійдібµллэр суолталарын стрелканан сіпкі наардаа: (5 б.)а) Аньыы сиэр-майгы іттµнэн алдьатар, µрэйэр кµµс
б) Сэт ыґар-µрэйэр кµµс
в) Дьай киґи сыыґаны оІорбута
г) Кир айыл±а иэстэґиитэ
а) Саха кэрэ кыыґын идеала. (5 б.)б) Саха Ньургун Айыы уолун идеала.
Тірµт культура
11 кылаас
Эбээн литературатыгар бастакы роман автора: (5 б.)
а) Андрей Кривошапкин;
б) Платон Ламутскай;
в) Николай Тарабукин.
Туос иґит арааґын размердарынан сааґылаа: (5 б.)а) Ыа±айа;
б) ОІоойук;
в) Саар ыа±ас;
г) Холло±ос.
3 хонукка омуґаххатурбут ыаммытынан µµт саамай хойуу µрµт сµігэйин аата. Сіптііх эппиэти билиэтээ: (5 б.)а) Чохоон;
б) Иэдьэгэй;
в) Чічігій.
Киґи сайыннаран иґэр дьыалатын туорайдыыр кырыыс. Сіптііх эппиэти бэлиэтээ: (5 б.)а) Тылы хонноруу;
б) Быґа этии;
в) Тµµйµµ;
г) Кэнтик быра±ыы.
Сыл ханнык ыйыгар, кµнµгэр таІхалааґын ыытыллар. Сіптііх эппиэти бэлиэтээ: (5 б.)а) Ахсынньы 25 к. – тохсунньу 19 к.;
б) Тохсунньу 7-19 к.;
в) Тохсунньу 14-19 к.
Тµірэх быра±ыыга туттуллар маллартан атынын бэлиэтээ: (5 б.)а) ДµІµр;
б) Кытыйа;
в) Кµл;
г) Кыллаах салама;
д) Тµірэх;
е) Чороон.
«Дом» тыл суолтата. Сіптііх эппиэти бэлиэтээ: (5 б.)а) Ситиґиини ба±арыы;
б) Туругурдуу суолталаах;
в) Санаабыт санаа±ыт туоллун.
Саха художниктартан олоІхо, итэ±эл хайысхатыгар ситиґиилээхтик µлэлээбит художник. Сіптііх эппиэти бэлиэтээ: (5 б.)а) ;
б) ;
в) .
Бу быґа тардыыга кістір таІхалааґын ханнык ромаІІа баарый? Сіптііх эппиэти бэлиэтээ: (5 б.)«… Хамначчыт кыргыттар, бµлµµсэ±э сылаас уу кутан, кімµлµік оґох иннигэр турар остуолга а±алан уурдулар. Сµікµлэ тугу эрэ уоґун иґигэр ботугуруу-ботугуруу, иІиир утахтары бµлµµсэлээх сылаас ууга тµґэртиир. ИІиир сап утахтара, сылаас ууга илийэн, бµлµµсэ тµгэ±эр тимирэллэр…»
а) «Сааскы кэм» А. Аччыгыйа;
б) «Хара кыталык» И. Гоголева;
в) «Тілкі» Н. Якутскай.
Сахалыы тыл иччитин аата? Сіптііх эппиэти бэлиэтээ: (5 б.)а) Нэс Ґтµгэн;
б) Ытык Чыыбыстаан;
в) Мэндэлэс.
Быьа тардыыны аа±ан баран алгыс, кырыыс, олук хоґооно буоларын быґаар. (5 б.)а) Сииккэ сиэлимэ а) Кырыыс
Хаарга хаамыма
Тимэх курдук тэний
Быа курдук уґаа
б) СанаабытыІ сыыґа буоллун б) Алгыс
ЭппитиІ тиэрэ буоллун
в) Аны да±аны в) Олук хоґоон
АраІас илгэнэн алла
Арчылыы тур
Јс хоґоону ситэрэн биэр: (5 б.)а) Алгыска онноо±ор…
б) Эн эппэтэ±иІ…
в) Киґи тыла сэттээх…
Саха кэрэ кыыґын идеала. (5 б.) Саха Ньургун Айыы уолун идеала. (5 б.)