Методика подготовки специалистов-технологов перерабатывающих производств в процессе обучения химии с использованием региональных особенностей промышленных предприятий (стр. 3 )

Рисунок 7 – Гистограмма проверки качества знаний студентов

(итоговая контрольная работа)

Достоверность полученных результатов подтверждена путем математической обработки результатов эксперимента и подсчета критерия Стьюдента с 2003 по 2008 годы (таблица 7).

Таблица 7 – Значения коэффициента Стьюдента для экспериментальной и контрольной групп

Год	Коэффициент Стьюдента в группах
экспериментальная группа	контрольная группа
2003	4,65	3,25
2004	4,82	3,45
2005	4,90	3,95
2006	4,78	3,33
2007	4,95	3,56
2008	4,88	3,67
Ср. коэф. Стьюдента	4,83	3,57

Анализ полученных данных в обучающем эксперименте позволяет утверждать, что использование региональных особенностей промышленных предприятий положительно влияет на весь учебно-воспитательный процесс: происходит повышение мотивации учения, социализация личности студента, также повышается познавательный интерес, ценностное отношение к дисциплине, качество знаний по химии, что способствует укреплению профессиональных намерений, формированию профессиональной компетентности, совершенствуются методы, приемы и формы обучения.

ЗАКЛЮЧЕНИЕ

Опытно-экспериментальные данные, полученные в ходе исследования, эффективность предложенной методики подготовки специалистов-технологов перерабатывающих производств в процессе обучения химии с использованием региональных особенностей промышленных предприятий, а также проведенный анализ научно-методической литературы, где рассматриваются теория, практика, проблемы профессионально-ориентированной среды обучения и методики подготовки специалистов перерабатывающих производств с использованием региональных особенностей промышленных предприятий в процессе обучения химии позволяют сделать следующие выводы:

1. Проведен педагогический эксперимент, подтверждающий выдвинутую гипотезу. Показана эффективность разработанной методики подготовки специалистов перерабатывающих производств с использованием региональных особенностей промышленных предприятий в процессе обучения химии, ее положительное влияние на мотивацию учения, повышение качества знаний студентов по химии, способствующее повышению творческих интересов, познавательной активности, профессиональной компетентности будущих специалистов-технологов перерабатывающих производств.

2. Обоснованы проблемы подготовки специалистов перерабатывающих производств с использованием региональных особенностей промышленных предприятий в процессе обучения химии.

3. Определено содержание химических понятий с использованием региональных особенностей промышленных предприятий, позволяющие сделать выводы о богатом материале, способствующем более действенному изучению теоретических основ общей химии, формированию предметной и профессиональной компетентности.

4. Предложена структура методики подготовки специалистов-технологов перерабатывающих производств в процессе обучения химии с использованием региональных особенностей промышленных предприятий, обеспечивающая единство целевого, содержательного, процессуального, результативного разделов.

5. Обоснована необходимость конструирования таких вариативных модульных программ с использованием региональных особенностей промышленных предприятий, как «Химия и промышленность Восточного Казахстана», «Химия биогенных элементов и экология Восточного Казахстана», на основе которых сконструированы обучающие программы по темам с учетом направленности подготовки бакалавров-технологов перерабатывающих производств.

6. Разработана и обоснована методика подготовки специалистов-технологов перерабатывающих производств в процессе обучения химии с использованием региональных особенностей промышленных предприятий в виде технологических схем для разных форм занятий, таких как лекционные, семинарские, практические, лабораторные, СРС и СРСП, лекций с применением мультимедийной презентации на DVD-носителях, проектных работ, составление активно-раздаточного материала, способствующего формированию ценностного отношения к дисциплине химия, жизненной активности, социализации, гуманизации обучения, специальной компетентности специалистов-технологов перерабатывающих производств.

7. Доказана эффективность предлагаемой методики подготовки специалистов перерабатывающих производств при обучении химии с использованием региональных особенностей промышленных предприятий, выражающаяся в повышении мотивации учения, учебно-познавательной активности и качества знаний студентов по химии.

Таким образом, подтверждена выдвинутая гипотеза и решены поставленные задачи исследования. Однако следует сказать, что данное исследование – один из путей решения проблемы подготовки специалистов. Необходим дальнейший поиск методических разработок с использованием региональных особенностей промышленных предприятий применительно другим специальностям естественнонаучного цикла.

СПИСОК ОПУБЛИКОВАННЫХ РАБОТ ПО ТЕМЕ ДИССЕРТАЦИИ

1 Бейорганикалық химия. Әдістемелік нусқаулар. – Өскемен: ШҚМУ баспасы, 2003. – 132 б. (, бірлестікте).

2 Учебно-методический комплекс по общей химии: метод. указания. – Усть-Каменогорск: Изд-во ВКГУ, 2005. – 44 с.

3 Внедрение регионального компонента в содержание предмета химии при подготовке будущих специалистов // Ұлт тағылымы. – 2005. – № 4. –
С. 162–164.

4 Обоснование модульного обучения с точки зрения деятельного подхода // Материалы междунар. конф. «ММИТОН». – Алматы, 2005. – С. 323–326
(в соавт. с , ).

5 Организация самостоятельной работы по неорганической химии в вузе // Материалы междунар. конф. «Аманжоловские чтения». – Усть-Каменогорск, 2005. – Т. 3. – С. 515–517.

6 Принципы конструирования и содержания модулей регионального содержания // Поиск. – 2006. – № 1. – С. 250–253.

7 Конструирование модулей с региональным содержанием // Ұлт тағылымы. – 2006. – № 1. – С. 211–215.

8 Организация самостоятельной работы как средства реализации регионального компонента в обучении химии // Қазахстан жоғарғы мектебы. – 2006. – № 2. – С. 49–51 (в соавт. с Макановым У. М.).

9 Дидактические возможности содержания модулей с региональным компонентом // Материалы II междунар. науч.-практ. конф. «Дни науки – 2006». – Днепропетровск, 2006. – Т. 33. – С. 44–47.

10 Нетрадиционные формы обучения химии // Материалы междунар. науч. конф. «Валихановские чтения – 10». – 2006. – С. 221–223.

11 Реализация принципа региональности в условиях профессионально-ориентированной среды обучения химии // Материалы междунар. науч.-практ. конф. посвящ. году Пушкина в Казахстане, Году Абая в России. – Кокшетау, 2006. – С. 306–311.

12 Обучающие модульные программы – один из способов внедрения регионального компонента в обучении химии // Материалы междунар. науч.-практ. конф. «Роль вузов в подготовке специалистов для инновационной экономики». – Усть-Каменогорск, 2006. – С. 303–307.

13 Из опыта выполнения выпускных работ регионального содержания // Ізденіс-Поиск. – 2006. – № 4. – С. 300–303.

14 Роль регионального компонента в оптимизации учебной работы по химии // Материалы междунар. науч.-практ. конф. «Актуальные проблемы экологии и природопользования в Казахстане и сопредельных территориях». – Павлодар, 2006. – Т. 2. – С. 271–273.

15 Роль регионального компонента в экологическом образовании // Материалы V междунар. науч.-практ. конф. «Дни науки и образования – 2007». – Днепропетровск, 2007. – С. 44–49 (в соавт. с ).

16 Использование материалов регионального компонента в системе экологического образования в обучени химии // Материалы XI междунар. науч.-метод. конф. «Университетское образование». – Пенза, 2007. – С. 634–637 (в соавт. с ).

17 Применение интерактивных методов обучения при организации самостоятельной работы с преподавателем в обучении химии // Материалы междунар. науч.-метод. конф. «Мектепке дейінгі және бастауыш білім: қазіргі жағдайы, даму тенденциялары және мәселелері». – Алматы, 2007. – С. 84–86.

18 Методика применения регионального компонента в обучении химии // Материалы междунар. науч.-практ. конф. «Аманжоловские чтения – 2007». – Усть-Каменогорск, 2007. – С. 132–134.

19 Определение содержания курса введение в химию биогенных элементов // Материалы междунар. науч.-практ. конф. «Аманжоловские чтения – 2007». – Усть-Каменогорск, 2007. – С. 64–66.

20 Использование регионального компонента в условиях профессионально-ориентированной среды обучения // Материалы междунар. науч.-практ. конф. «Проблемы совершенствования педагогического мастерства преподавателя вуза в условиях внедрения кредитной системы обучения». – Усть-Каменогорск, 2008. – С. 184–186 (в соавт. с ).

21 Методика использования регионального компонента с применением интерактивных методов // Материалы междунар. науч.-практ. конф. «Валихановские чтения – 13». – Кокшетау, 2008. – С. 85–88.

22 Вопросы совершенствования преподавания химии студентам-технологам // Вестн. «Қайнар». – 2008. – № 2/2. – С. 121–124.

Шаихова Бакыт Калиаскарқызы

Өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін химияны

оқыту үрдісінде қайта өндіру технология өндірсі

мамандықтарына қолдану әдістемесі

13.00.02 – Оқыту және тәрбиелеудің теориясы және әдітемесі (химия)

ТҮЙІН

Жаңа әлеуметтік-экономикалық шарттар химиялық білім беруді де жетілдіруге талаптар қояды. Химиялық білім беруді үздіксіз жетілдіру және оқу процесін интенсификациялау бұл талаптардың ерекше қыры болып табылады. Мұның нәтижесі фундаментальді білімі, үлкен профессионалды құзыреттілігі, жоғарғы гуманитарлы мәдениеті бар және мәлімдендірілген, ғылыми-техникалық жетістіктерге тез бейімделе алатын кадрларды дайындау болып табылады. Жоғарғы оқу орындарында кредиттік жүйені ендіру шарттарында осы әдістеме аөкейкесті болып табылады. Мемлекеттік және аймақтық білім беру мазмұнының екі компонентін ескере отырып, жоғарғы оқу орындарын кәсіби бағдарланған оқыту ортасын жасауға көшуі барлық бағыттар бойынша оқу әдістемелік қамсыздандыруды талап етеді. Бүгінгі таңда жоғарғы оқу орнының химия саласында білім беруідің өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін ескере отырып қалыптасу керек екені мойындау қажет. Болашақ мамандықтарды ескере отырып химия курсы бойынша өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін қолдану әдістемесін зерттеу және қолдану мәселесі көкейкесті, сондықтан зертеу тақырыбымыз «Өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін химияны оқыту үрдісінде қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарына қолдану әдістемесі» .

Зерттеу мақсаты: Өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін химия оқыту үрдісінде қолдана отырып, қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарын дайындау.

Зерттеу нысаны:: жоғарғы оқу орындарында химияны оқыту үрдісі.

Зерттеу пәні: Өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін химия оқыту үрдісінде қолдана отырып, қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарын дайындау әдістемесі.

Зерттеу болжамы: Егер өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін химия оқыту үрдісінде қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарына қолдану әдістемесін анықтасақ, бәсекеге қабілетті, белсеңді, шапшаң, өмір өзгерістеріне тез бейімделе алатын, дұрыс шешім қабылдай отырып, проблемаларды шеше алатын мамандардың болуын қажет етеді. Ол үшін өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктері химия экологиялық, химия технологиялық аспектілерінен көрінуі қажет.

Зерттеу мақсатына жету үшін және болжамды тексеру үшін келесі міндеттер қойылды:

1. Химияны оқытуда өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерінің қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарын дайындаудағы мәселерін анықтау.

2. Қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарын дайындаудағы әдістеменің құрылымын құру.

3. Химияны оқыту үрдісіндегі қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарын дайындаудың әдістемесін жасау.

4. Ұсынылған педагогикалық эксперимент әдістемесінің тиімділігін тексеру.

Ғылыми жаңалығы мынада:

– әдістемесінің зерттеу мәселесін шешуде химияны оқыту үрдісіндегі қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарын дайындаудың өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін қолдану жағдайы нақтыланды.

– химиялық ұғымдарының мазмұны өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін қолдануы материалы Шығыс Қазақстан аймағы мысалында құрастырылды;

– Өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін химияны оқыту үрдісінде қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарына қолдану құрылымы және әдістемесі берілді;

Өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін химияны оқыту үрдісінде қайта өндіру технология өндірсі мамандықтарына қолдану әдістемесі, Шығыс Қазақстан облысы бойынша аймақтық компоненті бар химияның теориялық негіздері құрастырылу зерттеудің теориялық маңыздылығы болып табылады. Өндірістік мекемелердің аймақтық ерекшеліктерін бар вариативтік модульді бағдарламаларын құрастыру; зертханалық жұмыс, семинар және практикалық сабақтарды, әртүрлі бақылау жұмыстарын өткізу үшін дидактикалық мәліметтерді дайындау; химия бойынша оқыту оқу әдістемелік кешенін құрастыру зерттеудің практикалық маңыздылығы болып табылады Зерттеудің қорытындыларын С. Аманжолов атындағы Шығыс Қазақстан Мемлекеттік университетінің, Д. Серикбаев атындағы Қазақстан Мемлекеттік Техникалық университетінің, әдістемелік семинарларында талқыланып оқу үрдісіне енгізілген.

Педагогикалық эксперимент нәтижелерін және жасалған қорытындыларды негізге ала отырып, зерттеу мәселесінің әдістемесін жаратылыстану мамандықтарын дайындау бағытында қолдануға болады.

SUMMARY

Bakyt K. Shaihova

Methodical foundation of using regional specialty of manufacturing

factories in conditions that provides professional orientation surroundings of

instruction of chemistry in higher educational Institution

13.00.02 – Theory and methodic of teaching (chemistry)

The vitality of the given work is determined to problem of student’s methodical system in using regional specialty in conditions that provides professional orientation surroundings in the presence of preparation bachelor technological preprocessor manufactures.

The objective of the research is consist in elaboration of the methods in the use of regional specialty in chemistry, realizing connections of education with formation of professional component of technologic, preprocessor manufactures in conditions of professional orientation training surroundings.

The object of the research is process of training Chemistry in Higher School.

The subject of the research is Methodical provisional of process in training Chemistry with use of regional in conditions that provides professional orientation surroundings of instruction.

The Scientist novelty of the obtained results is in the followings:

1. There have been selected the conditions of professional orientation training surroundings of chemistry for solving leading problems of research by methods in use of regional specialty of manufacturing.

2. There have been suggested theoretical model of methods in using regional specialty of manufacturing.

3. There have been developed the methods of using regional component in conditions of professional orientation surroundings of instruction of chemistry.

4. There have been defined the structure and contents formed varieties’ and modulized programmers with regional specialty of manufacturing.

The level of integration:

– the worked out scientific and Methodical system has been integrated into the practice of higher education system in teaching chemistry at the Department of Ecology, Natural Science;

– there have been followed consist in the point that defined the structure and content of regional specialty of manufacturing East Kazakhstan oblast;

– the basis of using regional specialty of manufacturing in teaching Chemistry;

– theoretical model of methodizes in using regional specialty of manufacturing in conditions of professional orientation surroundings of instructions of Chemistry;

– method of using regional specialty of manufacturing in the conditions of professional of teaching Chemistry (programs with regional specialty of manufacturing).

The theoretical foundations of professional orientation surroundings of education deal with determination of the necessity to create professional orientation surroundings of teaching chemistry for preparation bachelor technologist, overproduction manufactures, conception bases, structure and content also principles of using regional component.

The practical means the «Methodical foundations of using regional component in the presence of teaching chemistry used in higher educational Institution». It was based on theoretical model in using regional component, varieties modulated and educated programs with regional component on the basis of that was defined the methods of training. There have been worked out the methods of giving lectures laboratory job, practical lessons. SWS and SWSP there have been given the analysis of passed pedagogical experiment and it has been proved. The efficiency worked out forms and methods.

The structure of dissertation. The dissertation consists of introduction, 2 parts, conclusion, a reference list concerning 187 denomination and enclosures.

The introductory part is devoted to representation of apparatus criticus, to the determination of the vitality of the work, to the formulation of the objective and the object, the hypothesis, purposes, scientific novelty, practical and theoretical validity of the thesis, to the determination of the propositions advanced for the defense, and this part of dissertation also contains information on approbation and implementation of the research.

The first chapter Pedagogical Foundations of manufacturing factories in conditions that provides professional orientation surroundings of instruction of chemistry in higher educational Institution. There have selected the conditions of professional orientation training surroundings of chemistry for solving leading problems of research by methods. There have followed consist in the point that defined the structure and content of regional specialty of manufacturing East Kazakhstan oblast.

The second chapter there have developing the methods of using regional component in conditions of professional orientation surroundings of instruction of chemistry. There have defining the structure and contents formed varieties’ and modulized programmers with regional specialty of manufacturing.

The conclusion contains deductions, general theoretical and experimental results of the research which confirm the main propositions of the hypothesis and prove the efficiency of the worked out forms and methods.

That worked out methodical a foundation that is used as regional can be used in preparation of bachelor directed to the technical sphere and natural science.