Реферат
магистерской диссертации на соискание академической степени магистра культурологии Альжановой Гульзады Бахыткалиевны
Актуальность темы исследования. В современных условиях общество занято поиском и разработкой различных моделей демократизации всех сфер его жизни, что вызвало к жизни целый комплекс проблем, связанных с поиском таких форм, способов и средств социальной самоорганизации, которые позволили бы им, сохраняя свои национальные особенности, занять достойное место в мировом цивилизованном пространстве. Особую актуальность и значимость эти проблемы имеют для молодых суверенных государств. При этом характер поиска оказался сопряженным с определенной альтернативностью, которая, похоже, пока еще не получила должного теоретического осмысления. Как показывает практика, при их разрешении одно из ведущих мест принадлежит местному самоуправлению, как важнейшему показателю культуры в социальной самоорганизации общества.
Построение правового государства предполагает и решение проблемы соотношения между государством и институтами гражданского общества, как одной из форм социальной самоорганизации общества. При этом выделяются два подхода: 1). Государство указывает, каким должно быть гражданское общество; 2) Само государство формируется как результат выражения интересов гражданского общества. Следующая проблема это – проблема связи между человеком, гражданским обществом и государством.
До сих пор данные проблемы решаются принимаемыми государством мер в форме государственных законов, указов, постановлений, распоряжений. Сама идея гражданского общества как автономной от государства целостности не может обрести четких контуров потому, что границы (зачастую совершенно непроницаемые) между гражданским обществом и государством фактически существуют лишь для гражданского общества. Органы и институты государственно-политической власти имеют возможность контролировать и направлять по своему усмотрению развитие политической, экономической, социальной, духовной сфер социально самоорганизованного общества, и общества в целом.
Проблема заключается не в том, что отсутствует механизм законодательного ограничения власти, а в том, что он не может эффективно функционировать, пока государство выступает субъектом, а гражданское общество – объектом социальных преобразований. Дефицит субъектности институтов гражданского общества в социально поляризованном социуме порождает цепную реакцию усиления авторитарной составляющей власти и свертывания программ демократических преобразований.
Объект исследования: Разработка модели местного самоуправления в культуре социально самоорганизованного общества.
Предметом теоретического анализа стали такие проблемы, как понятие гражданское общество, взаимоотношение социально самоорганизованного общества с государством, роль и место местного самоуправления в культуре социальной самоорганизации общества.
Цель диссертационного исследования. Выявить существующие точки зрения, на роль и места местного самоуправления в культуре социальной самоорганизации общества через призму различного парадигмального видения. Состоит в изучении субьект-субьектной парадигмы как основополагающего принципа организации всех видов индивидуальной жизнедеятельности человека и ее развертывания в социальной среде.
Построение новой модели культуры социально самоорганизованного общества позволит обществу выйти на качественно новый уровень в развитии своей истории.
Задача исследования
1) Рассмотреть существующие концепции на проблему культуры социальной самоорганизации общества;
2) Выявить различие парадигмальных подходов к решению данной проблемы;
3) Выявить положительные и отрицательные стороны различных парадигмальных подходов;
4) Дать авторское видение перспективы формирования культуры социально самоорганизованного общества и место ней местного самоуправления.
Методы диссертационного исследования
I.Теоретические методы: исторический и логический, сравнительного анализа, восхождение от абстрактного к конкретному.
II. Культурологический метод.
III. Сравнительно-исторический метод
Новизна исследования состоит в том, что местное самоуправление рассматривается через призму различного парадигмального видения. В диссертации наряду с традиционными моделями организации местного самоуправления, которое основано на принципе субъект-объектной парадигмы, представлено авторское видение культуры организации местного самоуправления в контексте субьект-субьектной парадигмы.
Теоретическая значимость. Результаты диссертационного исследования могут сыграть положительную роль в формировании философской методологии исследования культуры современного казахстанского общества. Основываясь на результатах исследования, можно приступить к разработке нормативно-прогностических моделей и вероятностных сценариев развития культуры казахстанской модели местного самоуправления, гражданского общества и форм их взаимодействия
Практическая значимость. Результаты, выводы, материалы, содержащиеся в диссертации, могут быть использованы в разработке специализированных учебных курсов по социальной философии, культурологии.
Структура и объем диссертации Исследовательская работа состоит: из введения, двух разделов, заключения, списка использованных источников. В первом разделе рассматривается история формирования идей гражданского общества, ее основные концепции в историко-философском процессе.
Во втором разделе рассматривается Местное самоуправление, в контексте традиционного и деятельностного подходов в понимании социальной самоорганизации общества.
Ключевые слова: Культура социальной самоорганизации, Местное самоуправление, социально самоорганизованное общество, гражданское общество, культура социальных отношений.
Основное содержание диссертации, изложено в следующих публикациях автора:
1. Местное самоуправление как институт гражданского общества //Гуманитарные науки: материалы межвузовского сборника научных статей. Часть 1. – Караганда: Изд-во ТОО «Санат-Полиграфия», 2009. – С.281-285
2. Роль древнегреческого гражданского общества в современном Казахстане// Вестник КарГУ. серия «История. Философия. Право» – 2010.– № 1 (57) – С.310-315
Специальность 6N0204 «Культурология».
Альжанова Гүлзада Бақытқалиқызының культурология магистрі академиялық дәрежесін алу үшін жасаған магистрлік диссертацияның рефераты
Зерттеу жұмысының зәрулігі. Қазіргі жағдайда қоғам өз өмірінің барлық салаларын демократизациялаудың әртүрлі модельдерін жасау мен іздестіру жұмыстарымен айналысуда, осының әсерінен өмірде әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастыру формаларын, тәсілдерін және құралдарын іздестірумен байланысты бірқатар кешенді мәселелер туындады, олар өздерінің ұлттық ерекшеліктерін сақтай отырып, әлемдік цивилизацияланған кеңістікте лайықты орын алуға мүмкіндік жасар еді. Бұл мәселелер жас егеменді мемлекеттер үшін ерекше зәру және маңызды болып табылады. Осыған байланысты іздестіру сипаты белгілі бір альтернативтілікпен кездесіп отырады, бұл әзірше нақты теориялық мәнге ие болған жоқ. Бұл мәселелер шешілгенде алдыңғы қатардағы орындардың бірі қоғамның әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастырудағы мәдениеттің маңызды көрсеткіші ретіндегі жергілікті өзін-өзі басқаруға тиесілі болатынын практикадан байқауға болады.
Құқықтық мемлекеттің құрылуы мемлекет пен қоғамның әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастыруы формаларының бірі ретіндегі азаматтық қоғам институтының арасындағы қарым-қатынас мәселесін де шешеді деп болжам жасайды.
1. Мемлекет азаматтық қоғамның қандай болу керектігін көрсетеді;
2. Мемлекеттің өзі азаматтық қоғамның қызығушылықтарын көрсету нәтижесі ретінде қалыптасады;
Келесі мәселе бұл адам, азаматтық қоғам мен мемлекет арасындағы байланыс мәселесі. Күні бүгінге дейін бұл мәселелер мемлекеттік заңдар, қаулылар, бұйрықтар мен үкімдер формасында мемлекет қабылдап отырған іс-шаралар арқылы ғана шешімін табуда. Азаматтық қоғам көзқарасының өзі мемлекеттен бөлек автономия ретінде нақты контурын бөліп ала алмайды, өйткені адамзаттық қоғам мен мемлекет арасындағы шекара тек азаматтық қоғам үшін ғана бар. Мемлекеттік-саяси билік институты мен органдарының және әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастырған қоғам және жалпы қоғамның саяси, экономикалық, әлеуметтік, рухани салаларын өз қалаулары бойынша бағыттауға және бақылауға мүмкіндіктері бар. Мемлекеттік биліктің заңнамалық шектеу механизмінің жоқтығында емес, мемлекет субъект ретінде, ал азаматтық қоғам әлеуметтік қайта құрылудың объектісі ретінде болғанда ол нәтижелі қызмет атқара алмайтындығы мәселе болып тұр. Әлеуметтікполяризацияланған социумда азаматтық қоғам институтының субъектілігінің жеткіліксіздігі авторитарлық құрастырушы биліктің күшею реакциясына және демократиялық қайта құрылу бағдарламаларының тоқтатылуына әкеліп соғады.
Зерттеу объектісі: әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастырған қоғамның мәдениетіндегі жергілікті өзін-өзі басқару моделін жасап шығару.
Теориялық сараптаманың мәніне азаматтық қоғам түсінігі, әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастырған қоғам мен мемлекеттің өзара қарым-қатынасы, қоғамның әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастыру мәдениетіндегі жергілікті өзін-өзі басқарудың ролі мен орны сияқты мәселелер жатады.
Диссертациялық зерттеудің мақсаты. Қоғамның әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастыру мәдениетіндегі жергілікті өзін-өзі басқарудың ролі мен орнын әртүрлі парадигмалды ойлардың призмасы арқылы қолданыстағы көзқарастарды анықтау.
Әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастырған қоғамның мәдениетінің жаңа моделін құрастыру қоғамға өзінің даму тарихында сапалы жаңа деңгейге шығуға мүмкіндік береді.
Зерттеу міндеттері.
1. Қолданыстағы концепцияларды қоғамның әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастыру мәдениетінің мәселесі ретінде қарастыру;
2. Осы мәселені шешу үшін әртүрлі парадигмалық амалдарды анықтау;
3. Әртүрлі парадигмалық амалдардың жағымды және жағымсыз жақтарын анықтау;
4. Әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастырған қоғам мен оның орнына жергілікті өзін-өзі басқару мәдениетін қалыптастырудың болашағына авторлық көзқарас көрсету.
Диссертациялық зерттеудің әдістері.
1.Теориялық әдістер: тарихи және логикалық, салыстырмалы сараптама, абстрактіліден нақтылыққа өту.
2.Культурологиялық әдіс
3.Салыстырмалы-тарихи әдіс.
Зерттеу жұмысының жаңалығына жергілікті өзін-өзі басқару әртүрлі парадигмалық ойлардың призмасы арқылы қарастырылатыны жатады. Диссертацияда субъект-объектілі парадигма принципіне негізделген жергілікті өзін-өзі басқаруды ұйымдастырудың дәстүрлі модельдерімен бірге субъект-субъектілі парадигма контекстіндегі жергілікті өзін-өзі басқаруды ұйымдастырудың мәдениетіне автордың өз ойлары да көрсетілген.
Теориялық маңыздылығы. Диссертациялық зерттеудің нәтижесі қазіргі қазақстандық қоғамның мәдениетін зерттеудің философиялық әдістемесін қалыптастыруда жағымды рольде болуы мүмкін. Зерттеу жұмысының нәтижесіне сүйене отырып, нормативтік-болжалдау модельдерін және жергілікті өзін-өзі басқарудың, азаматтық қоғамның және олардың өзара қарым-қатынасы формасының қазақстандық моделінің мәдениетін дамытудың болжалды сценарийлерін құрастыру бойынша жұмысқа кірісуді бастауға болады.
Практикалық маңыздылығы: Диссертацияның қорытындысын, нәтижесін, материалдарын әлеуметтік философия, культурология пәндері бойынша арнайы оқу курсының бағдарламасын жасауға қолдануға болады.
Диссертацияның құрылымы мен мөлшері: Диссертация жұмысы кіріспе және екі бөлімнен, қорытынды бөлімнен және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Бірінші бөлімде азаматтық қоғам көзқарасының қалыптасу тарихы, оның тарихи-философиялық үрдістегі негізгі концепциялары қарастырылады.
Екінші бөлімде қоғамның әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастыру түсінігіндегі дәстүрлі қызметтік көзқарастар констексіндегі Жергілікті өзін-өзі басқару қарастырылады.
Негізгі сөздер: әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастыру мәдениеті, Жергілікті өзін-өзі басқару, әлеуметтік өзін-өзі ұйымдастырған қоғам, азаматтық қоғам, әлеуметтік қарым-қатынас мәдениеті.
Диссертацияның негізгі мазмұны автордың келесі баспа мақалаларында баяндалған:
1. Азаматтық қоғам институты ретіндегі жергілікті өзін-өзі басқару// Гуманитарлық ғылымдар: ғылыми мақалалардың ЖОО аралық жинағының материалдары. 1 бөлім. Қарағанды: ЖШС «Санат-Полиграфия» баспасы, 2009 жыл, 281-285 беттер.
2. Қазіргі Қазақстандағы бұрынғы грек азаматтық қоғамының ролі// ҚарМУ хабаршысы, серия «Тарих. Философия. Құқық». -2010, № 1 (57) – С 310-315
Мамандығы 6N 0204 «Культурология».
Abstract
Master’s Degree in Cultural Science
Alzhanova Gulzada Bakhytkakiyevna
Urgency of the research theme: Under the modern conditions community is searching and developing different models of democratization of all spheres of its life, which arose the whole set of problems connected with the search of such forms, means and ways of social self-organization that would let them take the worthy place in the world civilized space keeping their national features. These problems have special urgency and meaning for modern sovereign states. Meanwhile the search character appeared to be associated with certain alternative as the most important index of culture in social self-organization of the society.
Making a constitutional state supposes the solution of the problem of relation between the state and institutions of the civil society as one of the forms of social self-organization of society. Here two approaches are distinguished: 1) the state specifies what way the civil society should be; 2) the state itself is formed as a result of civil society’s interests expressing. The next problem is the problem of connection between a man, civil society and the state.
Up to now these problems are solved by the measures taken by the state in the form of acts, decrees, ordinances and orders. The idea of the civil society itself as an autonomous integrity from the state cannot acquire clear outlines because the borders (often completely impenetrable) between the civil society and the state exist actually only for the civil society. Bodies and institutions of the state-political authority have an opportunity to control and direct the development of political, economic, social and spiritual spheres of the socially self-organized society and community in whole acting as they think best.
The problem is not the fact that there is no mechanism of the legislative limited government, but the fact that it cannot operate effectively when the state is a subject and the civil society is an object of social reorganizations. Deficiency of subjectiveness of civil society institutions in socially polarized social medium engenders the chain reaction of strengthening of the authoritarian component of authority and reduction of democratic reform programs.
The object of the research: Developing a model of local government in culture of socially self-organized society.
The subject of the theoretical analysis are such problems as the term “civil society”, relations between socially self-organized society and the state, role and place of local government in culture of social society self-organization.
The aim of the dissertational research: To find out the existing points of view for the role and place of local government in culture of socially self-organized society through the lenses of different paradigm vision. It consists in studying the subject paradigm as the basic principle of all ki8nds of individual human vital activity and its development in social environment.
Making a new model of culture of socially self-organized society will allow the society to reach a new level in its history development.
Task of the research
1) To consider the current concepts for the problem of culture of social society self-organization;
2) To find out the difference of paradigm approaches to this problem solution;
3) To find out positive and negative sides of various paradigm approaches;
4) To give the author’s vision of outlook for forming the culture of socially self-organized society and the place of local government in it.
Methods of the dissertational research
I. Theoretic methods: historical and logical, comparative analysis, rise from abstract to specific.
II. Cultorological approach.
III. Comparative historical approach.
Novelty of the research is the fact that local government is considered through the lenses of the different paradigm vision. In the dissertation, along with traditional model of local government organization which is based on the principle of subject0object paradigm, there is the author’s vision of the culture of local government organization in the context of subject-subject paradigm.
Theoretical importance. The results of the dissertational research can play a positive role in forming the philosophical research methods of culture of modern Kazakhstan society. Relying on the results of the research it is possible to develop normative prognostic models and probabilistic scenarios of culture development of Kazakhstan model of local government, civil society and forms of their interaction.
Practical importance. Results, conclusions, materials that are in the dissertation can be used in developing specialized training courses on social philosophy and culturology.
Structure and volume of dissertation. The research work consists of introduction, two sections, conclusion, and list of used sources. The first section deals with history of civil society ideas forming, its main concepts in historical-philosophical process.
The second section considers local government in the context of traditional and action approaches in understanding social society self-organization.
Key words: Culture of social self-organization, local self-organization, socially self-organized society, civil society, culture of social relations.
The main content of the dissertation is stated in the following author’s publications:
1. Local government as an institution of civil society // The humanities: materials of interuniversity collection of scientific articles. Part 1. – Karaganda: Publishing company “Sanat-Poligrafiya” LLC, 2009 – Pages 281-285
2. Pole of ancient Greek civil society in modern Kazakhstan// Vestnik KarGU, series “History. Philosophy. Law” – 2010. - # 1(57) – Pages 310-315
Specialty 6N0204 “Cultorology”
