Карточка 1

Карточка 1.

Окъуучуну аты, тукъуму___________________________класс______

Желле суху уралла,

Чулгъанады боран да,

Сабийчикле жукълайла,

Адамсызды орам да.

Къулийланы Хажимуса

Назму кесекни шатык окъугъуз. Жылны къайсы кезиую суратланады?____________________________________________ Бу назму кесек сени кёлюнгюмю кётюреди, огъесе тюшюргенми этеди?__________________________________________________ Кесинги сёзлеринг бла къышны суратын ачыкълап кёр. Къаллай эпитетле бла хайырланыргъа боллукъду?____________________

_______________________________________________________

_______________________________________________________

Бу кесекде автор къайсы сёзле бла ачыкълайды къышны суратын?

________________________________________________________

Сиз суратчы болсагъыз, къаллай сурат ишлерик эдигиз?_______

________________________________________________________

Къаллай бояула бла хайырланырыкъсыз? __________________ Не затны ачыкъларыкъсыз суратыгъызда?___________________ Бояуланы акъсылмы огъесе къаралдыммы, сууукъму огъесе жылымы тюрсюнлерин аллыкъсыз эм не ючюн?_______________

6. Кесигиз ангылыгъаннга кёре назмуну аты «Къыш кечеди». Къайсы сёзле ачыкълайдыла назмуну аты алай болгъанын?

7. Энди уа сиз композиторсуз. Бу назму кесекге къаллай

музыка жазарыкъ эдигиз?___________________________________

8. Текстде ишни этилгенин кёргюзтген сёзлени табыгъыз, ала тилни къайсы кесеклеридиле? _________________________________Тыйгъыч белгилерин ангылатыгъыз. _____________________________________

_____________________________________________________________

10. Текстни окъугъуз. Окъуй туруп логика басымларын

салыгъыз эм ангылатыгъыз.________________________

Окъугъан заманда пауза этерге керекмиди?____________

Къалайда? ________________. Берилген кесекни къалай окъургъа керекди? __________________________________________________

5. «Къыш кече деген темагъа сочинение – миниатюра

жазыгъыз.________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Карточка 2.

Окъуучуну аты, тукъуму_______________________класс_____

Терекле къалай тюбедиле жазны?

Илиннгенди кюн да наратха,

Къаргъа тюшдю кюн таякълары,

Айыу ётюп бара жыйды къучакъгъа,

Бёркюню сары тюгю жукъаргъанды,

Тюбюнде къары эрип суучукъ болгъанды,

Ол суучукъну къайын терекчик ичгенди,

Учуп баргъан желге салам бергенди,

Энди не жукъу жокъ, не тынчлыкъ анга…

Ма алай бла башланды жаз агъачда.

1.  Текстни темасын тохташдырыгъыз.__________________________

Магъаналы сёзлерин, айтымларын белгилегиз.

2.  Текстни тилин тохташдырыгъыз (суратлау, хапарлау, оюмлау);

а) тексти синтаксис энчиликлерин кёргюзтюгюз;

айтымланы санын;________________________________________
айтымланы байланыуларын

б) текстни кесеклерини магъана эм грамматика жаны

бла байланыуларын чертигиз:__________________________

сёзлени орунлары эм алышыныулары;_____________________

басым;_________________________________________________

лексика къайтарыула;_____________________________________

алмашла;_______________________________________________

байламла эм д. б.________________________________________

3.  Текстни стилин тохташдырыргъа;

сёлешиу огъесе китап стильмиди (ишчи, илму, публицистика, суратлау);

стилистика мадарларын белгилерге: фонетика, лексика, сёз къурау, морфология, синтаксис.

4. Орфография эм пунктуация жорукъланы ангылатыгъыз._____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Карточка 3.

Окъуучуну аты, тукъуму____________________класс______

Салкъын желге сабанланы сылата,

Таугъа тюзге жашил жабыуун ата,

Тау башында талгъыр оюу салдыра,

Тар элледе толкъун ырхы бардыра,

Ыржылада тылпыу эте, ышара

Ингирликни иш дауурдан алдыра.

Тёппеланы Алим.

1. Назму кесекни окъугъуз. Жылны къайсы кезиую суратланады?_____________________________________________ Оюмугъузну ангылатыгъыз.________________________________ Назму кесекни окъуй туруп кёлюгюзге не келеди?_____________

_________________________________________________________

2.  Назму кесекни окъуй туруп къаллай сурат келеди кёз аллыгъызгъа?_____________________________________________

3.  Текстни магъаналы сёзлерин эм магъаналы айтымларын белгилегиз. Ала нени ачыкъларгъа болушадыла?

4.  Тексге ат атап кёрюгюз._________________ Сиз атагъан ат бла Тёппеланы Алим атагъан ат бирге келишемидиле?_____________ ( Сайламала китабы.1997 ж. 7 бет).

5.  Автор къаллай бояула бла хайырланнганды?__________________ Сиз кесигиз къаллай бояула къошарыкъ эдигиз?_______________ Суратчы болсагъыз, назму кесекге кёре, къаллай сурат ишлерик эдигиз?__________________________________________________

6.  Ыржылада - деген сёзню сёзлюкге къарап магъанасын ачыкълагъыз._____________________________________________

7.  Белгиленнген сёзлени синонимлерин, антонимлерин табып жазыгъыз.________________________________________________

8.  Текстде жетмеген тыйгъыч белгилерин салыгъыз.

9.  Назму кесекни къаллай ауаз бла окъургъа керекди?_____________ Окъуп кёрюгюз. Тыйгъыч белгилери паузала бла келишемиле?_____________________________________________

10.  Логика басымлары къайсы сёзлеге тюшедиле?________________

10. Текстни шатык окъургъа юйренигиз.

Карточка 4.

Окъуучуну аты, тукъуму________________________класс__

Устаз________________________

Кюнле къысхаргъандыла,

Сыртлагъа къырау къакъгъанды.

Агъачла саргъалгъандыла.

Къышлыкълада ханс къатханды.

Юг таба кюн къачханды,

Жерни бирда жылытмайды.

Кёк чартлагъан тохтагъанды,

Жайда кибик жауун жаумайды.

1.  назмусун окъугъуз да жылны къайсы кезиую суратланнганын айтыгъыз.________________ Сиз алай нек сунасыз?___________________________ Назмуну окъуй туруп адамны кёлю кётюрюлемиди огъесе тюшгенми этеди?______________________________________________

2.  Бу назмуну окъуй туруп къаллай сурат келеди кёз аллыгъызгъа?________________________________________

3.  Кесигиз назмугъа кёре къаллай сурат ишлерик эдигиз?________________________________________ Каллай бояула бла кёбюрек хайырланырыкъсыз?_______________

___________________________________________________

4.  Назмугъа ат атагъыз._________________________________

5.  Назмуда байламсыз тенг жарашхан къош айтымланы табыгъыз да баш членлерин белгилегиз. Ала къалай къуралгъандыла?___________________________________

6.  Текстни стилин тохташдырыгъыз.____________________

7.  Текстни къайсы тип болгъанын белгилегиз (суратлау, оюмлау, хапарлау).

8.  Этимлерин табып, заманын тохташдырыгъыз, тамырларын айырыгъыз.

9.  Текстни шатык окъургъа хазырланыгъыз: логика басымларын салыгъыз, паузаларын тюз белгилегиз.

10. Кюзню къайсы кезиую суратланады (ал кюнлерими,

ахыр кюнлерими?) Сиз кюзню не заманын

жаратасыз? Не ючюн? Табийгъат къаллай бояула

киеди кюзню бу кезиулеринде?__________________________

Карточка 5.

Окъуучуну аты, тукъуму_______________________класс____

Устаз________________________________________________

Къалын агъа…ны къыш кече ай ар...у жарытады. Базыкъ наратла шош сюзюле…ле. Жумушакъ къар жерни жап…ы. Ариу суучукъла буз тюбюнде тауушсуз боладыла. Кёкню ачыкъ жеринде жулдузла жылтырай…ла. Билмей тургъа…лай, шыкъырт деп таууш эш…тилди. Эрлен къар тугулланы агъызды. Суу...къ б…тюн къаты болуп барады. Сууукъ…ан къоркъуп, жаныуарла кеслерини тешиклерине бугъа…ла. Аллай къыш кече жолоучугъа къыйынды.

(.)

1.Текстни шатык окъугъуз.

2.Текстни темасын ачыкълагъыз. Бек магъаналы сёзлерин табыгъыз.________________________________

3.Текстни къайсы тип болгъанын айтыгъыз. Айтымла бир бирлери бла къалай байланадыла?________________

________________________________________________

4.Текстге ат атагъыз.______________________________

5.Точкаланы орунларына керекли харфларын салыгъыз.

6.Тёртюнчю айтымны синтаксис анализин этерге.

7.Текстни стилин тохташдырыгъыз.__________________

8.Жылны къайсы кезиую суратланады. Жууабынгы бегит.________________________

9.Автор къаллай бояула бла хайырланнганды бу текстни жаза туруп?______________________________________

Сен а къаллай бояула къошарыкъ эдинг?_____________

10.Къаллай сурат ишлерге боллукъду бу текстге кёре?__

_________________________________________________

11.Жаныуарла- деген сёзню фонетика тинтиу этерге.

_________________________________________________

_________________________________________________

_________________________________________________

_________________________________________________

_________________________________________________

_________________________________________________

_________________________________________________

_________________________________________________

_________________________________________________