Дар бораи таъмини нафаrаи ша[рвандони Xум[урии Тоxикистон (стр. 1 )

RОНУНИ

XУМ{УРИИ ТОXИКИСТОН

Дар бораи таъмини нафаrаи ша[рвандони Xум[урии Тоxикистон

(Ахбори Шeрои Олии Xум[урии Тоxикистон соли 1993, №15-16, мод. 350, Ахбори Маxлиси Олии Xум[урии Тоxикистон соли 1996, №3, мод.48; соли 1997, № 9, мод.117; соли1998, № 10, мод. 119, № 22, мод.318; соли 1999, № 5, мод. 61, № 9, мод. 235, №12, мод.351; соли 2002, № 4, r.1, мод.158; соли 2005, № 7, мод. 406; соли 2007, №7, мод. 695)

Rонуни мазкур мутобиrи Конститутсияи Xум[урии Тоxикистон ба тамоми ша[рвандоне, ки дар Xум[урии Тоxикистон истиrомат мекунанд, [уrуrи таъминоти моддиро тавассути додани нафаrа[ои ме[натию иxтимоии дар [амин Rонун пешбинишуда кафолат меди[ад.

Rонун ба он равона шудааст, ки ме[натро [амчун манбаи афзоиши сат[и некeа[волии халr ва [ар як ша[рванди xум[урb [арчи пурратар ба назар гирифта, аз муносибати баробар[аrди[b дар таъмини на­фаrа сарфи назар шавад. Ин Rонун ягонагии шарту меъёр[ои таъмини нафаrаи коргарон, хизматчиён, аъзоёни колхоз[о ва дигар категория[ои ме[наткашонро муrаррар менамояд.

Rонун [имояи иxтимоии нафаrахeронро бо ро[и муrаррар намудани нафаrа[о барои кифояти аrали зиндагb, инчунин мунтазам дида баромадани андоза[ои он[оро бинобар каму зиёд шудани андозаи [адди аrали буxети истеъмолb ва баланд шудани самаранокии иrтисодиёти xум[урb кафолат меди[ад.

ФАСЛИ I.

RОИДА{ОИ УМУМB

Моддаи 1. {уrуrи ша[рвандон ба таъмини нафаrаи давлатb

Ша[рвандони Xум[урии Тоxикистон аз рeи синну сол, аз рeи маъюбb, ба сабаби ма[рум шудан аз саробон ва сабаб[ои дигари дар Rонуни мазкур пешбинишуда ба таъмини нафаrа[ои давлатb [уrуr доранд. Ша[рвандони давлат[ои дигар ва шахсони бетабаае, ки дар Xум[урии Тоxикистон истиrомат мекунанд, баробари ша[рвандони Xум[урии Тоxикистон ба нафаrа [уrуr доранд, агар шарти дигаре дар rонунгузории Xум[урии Тоxикистон пешбинb нашуда бошад.

Моддаи 2. Намуд[ои нафаrа

Мувофиrи [амин Rонун чунин нафаrа[о таъин карда мешаванд:

а) нафаrа[ои ме[натb:

аз рeи синну сол (пиронсолb)*;

аз рeи маъюбb;

барои ма[рум шудан аз саробон;

барои хизмати дарозмуддат;

б) нафаrа[ои иxтимоb.

Моддаи 3. Шахсоне, ки ба нафаrаи ме[натb [уrуr доранд

Шахсони зерине, ки бо ме[нати фоиданоки xамъиятb машuуланд, дар сурати риояи шарт[ои дигари пешбининамудаи Rонуни мазкур ба нафаrаи ме[натb [уrуr доранд:

а) шахсоне, ки дар асоси шартномаи ме[натb (контракт) дар корхона[о, ташкилоту муассиса[о, кооператив[о, сарфи назар аз шакл[ои моликият ва хоxагидориашон ё дар асоси узвият дар колхоз[о ва дигар кооператив[о кор мекунанд**, ба шарте ки корхонаю ташкилот[о ба маќомоти ваколатдор [аrrи суuурта ди[анд;

б) шахсоне, ки бо фаъолияти ме[натии инфиродb, аз xумла дар асоси шарт[ои иxоракории инфиродb (гурe[b) ё дар хоxагии шахсии де[rонb (фермерb) машuул мебошанд, ба шарте ки ба маќомоти ваколатдор [аrrи суuурта ди[анд;

в) аъзои иттифоr[ои эxодb, инчунин дигар кормандони эxодие, ки узви иттифоr[ои эxодb намебошанд, ба шарте ки ба маќомоти ваколатдор [аrrи суuурта пардозанд;

г) шахсоне дигаре, ки воxиби суuуртаи давлатии иxтимоb мебошанд;

д) кормандони во[ид[ои [арбишудае, ки воxиби суuуртаи давлатии иxтимоb намебошанд, шахсони сардорикунанда ва rатории хадамоти алоrаи махсуси Вазорати алоrаи Xум[урии Тоxикистон;

е) донишxeёни мактаб[ои олb ва миёнаи махсус, омeзишго[у мактаб[о ва курс[ои омeзиши кадр[о, аспиранту ординатор[ои клиникb, докторант[о;

ж) шахсоне, ки ба нисбати иxрои вазифа[ои давлатию xамъиятb ё иxрои вазифаи ша[рванди Xум[урии Тоxикистон дар ро[и наxот додани [аёти инсон, му[офизати моликияти давлатb, xамъиятb, коллективb, моликияти ша[рвандон ва тартиботи [уrуrb маъюб гаштаанд;

з) шахсоне, ки маъюби гурe[и 1 ё кудаки маъюби то 16-сола, инчунин шахси кe[ансоли ба синни 80 расидаро ниго[убин мекунанд;

и) аъзои оилаи шахсони дар [амин модда зикршуда ва нафаrахeрон аз xумлаи ин шахсон, дар сурати ма[рум шудан аз саробон.

Моддаи 4. Таъмини нафаrаи хизматчиёни [арбb ва оилаи он[о

Шарту меъёр[о ва тартиби нафаrаи хизматчиёни [арбb, инчунин шахсони сардорикунанда ва rатории маrомоти кор[ои дохилb, прокуратура, аъзои оилаи он[о бо Rонуни Xум[урии Тоxикистон «Дар бораи таъмини нафаrаи хизматчиёни [арбb» муrаррар карда мешаванд. Ба он[о [амчунин барои гирифтани нафаrа дар асос[ои пешбиникардаи Rонуни мазкур [уrуr дода мешавад. Дар айни замон тамоми намуд[ои таъминоти пулии хизматчиёни [арбb, инчунин шахсони сардорику­нанда ва rатории маrомоти кор[ои дохилb ва прокуратура баробари музди ме[нати коргарону хизматчиён ба назар гирифта мешавад.

Моддаи 41. Шахсоне, ки ба нафаrаи пеш аз мe[лат [уrуr доранд

Ба нафаrаи пеш аз мe[лат як сол rабл аз расидани синну соли нафаrа ша[рвандоне [уrуr доранд, ки ба сабаб[ои новобаста аз он[о бекор мондаанд ва [аrrи гирифтани ёрдампулb аз рeи бекорb дар муддати 52 [афтаи таrвими доранд: мард[о – бо собиrаи кори на камтар аз 25 сол ва занон – бо собиrаи на камтар аз 20 сол.

Нафаrае, ки барои бекорон пеш аз мe[лат таъин шудааст, дар сурати ба кор даромадани он[о пардохта намешавад. Баъди ба синни нафаrа расидани чунин шахсон, ки дар ин маврид он[о дар асос[ои умумb ба нафаrа [уrуr пайдо мекунанд, ба он[о тибrи моддаи 20-уми [амин Rонун нафаrа дода мешавад.

Моддаи 42. Хориљ карда шуд бо Ќ ЉТ аз 25.07.05с № 000).

Моддаи 5. {уrуrи гирифтани нафаrаи иxтимоb

Тамоми шахсоне, ки rобилияти ме[нат надоранд, сарфи назар аз мансубияти иxтимоияшон бо шарт[ои муайянкардаи [амин Rонун ба гирифтани нафаrаи иxтимоb [уrуr доранд.

Моддаи 6. {уrуrи интихоби нафаrа

Ба шахсоне, ки дар як ваrт [уrуrи гирифтани нафаrа[ои гуногуни давлатиро доранд, мувофиrи интихобашон як нафаrа таъин карда мешавад.

Моддаи 7. Муроxиат барои таъини нафаrа

Баъд аз [уrуr пайдо кардан ба нафаrа бидуни ма[дудияти мe[лат барои таъини нафаrа муроxиат намудан мумкин аст.

Дар айни замон нафаrа аз рeи синну сол ва маъюбb, сарфи назар аз он, ки фаъолият пеш аз ла[заи муроxиат барои нафаrа rатъ гардидааст ё давом дорад, таъин карда мешавад. Нафаrа барои хизмати дарозмуддат дар сурати тарк намудани коре, ки ба чунин нафаrа [уrуr меди[ад, таъин карда мешавад.

Моддаи 8. Маблаu[ои пардохти нафаrа. Аз андоз озод намудани нафаrа[о

Нафаrа аз маќомоти ваколатдор пардохта мешавад.

Аз нафаrа андоз ситонида намешавад.

Маблаu[ои маќомоти ваколатдор ба даромад ва хароxоти буxети давлатb дар фасли ало[идаи таснифоти буxетb дохил карда мешаванд ва хислати истифодаи маrсаднок дошта, ба маrсад[ои дигар истифода намешаванд.

Моддаи 9. Маrомоте, ки бо нафаrа таъмин мекунанд.

Таъмини нафаrа мувофиrи [амин Rонун аз xониби маrомоти таъмини иxтимоb сурат мегирад.

Идоракунии маќомоти ваколатдор ва экспертизаи давлатии шароити ме[нат мутобиrи зарару гарониаш ба тартиби муrарраркардаи {укумати Xум[урии Тоxикистон сурат мегирад. Истифодаи яксони [амин Rонунро Маxлиси Олии Xум[урии Тоxикистон муайян мекунад.

Моддаи 10. Масъала[ое, ки дар ихтиёри {укумати Xум[урии Тоxикистон мебошанд

Ба uайр аз масъала[ои дар Rонуни мазкур пешбинишуда, [амчунин масъала[ои вобаста бо тартиби таъин кардан ва пардохти нафаrа, муайян намудани хусусият[ои [исобкунии собиrаи кории категория[ои ало[идаи ша[рвандон вобаста ба риоя намудани кафолат[ое, ки дар Rонуни мазкур пешбинb гардидаанд, дар ихтиёри {укумати Xум[урии Тоxикистон rарор доранд.

ФАСЛИ II.

НАФАRА{ОИ МЕ{НАТB, НАФАRА АЗ РEИ СИННУ СОЛ

Моддаи 11. Шарт[ои таъин кардани нафаrа

Ба нафаrа аз рeи синну сол ин[о [уrуr доранд:

-мард[о – баъд аз расидан ба 61 солагb ва дар сурати доштани собиrаи кории на камтар аз 25 сол;

-занон – баъд аз расидан ба 56-солагb ва дар сурати доштани со­биrаи кории на камтар аз 20 сол;

аз 1 июли соли 2002:

-мард[о – баъд аз расидан ба 62 солагb ва дар сурати доштани собиrаи кории на камтар аз 25 сол;

-занон – баъд аз расидан ба 57-солагb ва дар сурати доштани со­биrаи кории на камтар аз 20 сол;

аз 1 июли соли 2003:

-мард[о – баъд аз расидан ба 63 солагb ва дар сурати доштани собиrаи кории на камтар аз 25 сол;

-занон – баъд аз расидан ба 58-солагb ва дар сурати доштани со­биrаи кории на камтар аз 20 сол.

Моддаи 12. Нафаrа[ои имтиёзноки вобаста ба шароити махсуси ме[нат

Ба нафаrа аз рeи синну сол бо шарт[ои имтиёзнок, сарфи назар аз xои кори охиринашон, ин[о [уrуr доранд:

а) кормандоне, ки тамоми рeзи корb дар кор[ои зеризаминb, дар кор[ои шароиташон басо зарарноку вазнин – исте[солот, кор[о, касбу вазифа[о ва нишонди[анда[о мутобиrи Рeйхати №1-ум, ки аз xониби {укумати Xум[урии Тоxикистон ва аз рeи натиxа[ои аттестатсияи xой[ои корb тасдиr карда мешавад, кор мекунанд;

мард[о – пас аз расидан ба 50-солагb ва дар сурати доштани собиrаи кории на камтар аз 20 сол, аз он на камтар аз 10-солаш дар кор[ои зикршуда;