Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение
«Куокуйская средняя общеобразовательная школа
с углубленным изучением отдельных предметов»
МКУ «Управление образования»
МО «Кобяйский улус (район)»
Республики Саха (Якутия)
«Утверждаю»
Директор МБОУ
«Куокуйская СОШ»
__________________
Приказ № ___
от «___»________20__ г.
Календарно – тематический план
по якутской литературе__
класс 5
2013 - 2014_ учебный год
количество часов в неделю: __1___
общее количество часов за год _35___
Рассмотрено на заседании методического объединения; «___»______________ 20___ ________________________ | «Согласовано» Заместитель директора по УВР МБОУ «Куокуйская СОШ» _______________________ . «___»_______________ 20___ г. |
с. Аргас 2013 г.
Быьаарыы сурук
Тереебут тылбыт, олонхо тыла – норуоппут бар5а баайа. Тылын умнубут норуот эстэр – быстар. Ол иьин ийэ тылбытын анаан уерэттэхпитинэ эрэ, дьэрэкээн симэ5ин, ойуутун – оьуорун ситэри ейдуехпут, салгыы сайыннарыахпыт. Биьиги суруйааччыларбыт (, , Амма Аччыгыйа, Суорун Омоллоон, о. д.а.), тереебут тылларын таптаан, ебугэлэрин оло5ун – дьаьа5ын уерэтэн биллиилээх тыл маастардара буолбуттара. Кинилэр айымньылара биьигини элбэххэ уерэтэр, саха киьитин кэрэ дууьатын, ураты майгытын – сигилитин арыйан кердерер.
Суруйааччы тыла - ураты тыл. Биьиги кэпсэтэрбитигэр эбэтэр дьыала - куолу, наука тылыгар тутатына ейденер, хос номо5о суох тылы туттабыт. Оттон уус - уран айымньы тыла, уксугэр, киьиэхэ иэйиини уьугуннарар, араас санааны уескэтэр аналлаах образтаан суруйуу буолар. О5о уус - уран айымньы тылын - еьун таба туттуутугар уерэтиини, тылы таба туттууну ус еруккэ араарыахха сеп: утарытынан ейденер сирэй суолта; харахха кестер гына ойуулаан кердерер сатабыл; кэпсэнэр, сиьилэнэр, кердеруллэр образ чопчу эстетическэй сабыдыал. Бу барыта тыл средстволарынан: тылы талан, этиини, текси, образтары аттарыы кемеьунэн ситиьиллэр. Ити уус - уран айымньы тыла судургута суо5ун, хас биирдии тыл, этии ураты суолталаах буолара этиллэр. Саха литературатыгар проза тылын анаан - минээн уерэтии, ырытыы сэдэх.
Сыала: Уус - уран айымньы тылын - еьун ырытыы, тиьиктээх дьарык былааннарын оноруу уонна о5о ситимнээх санатын сайыннарар улэтин тэрийии.
Соруктар:
· Уерэнээччи уус - уран айымньы тылын - еьун ырытар, чинчийэр улэтин тэрийии, уерэтии, ырытыы;
· Уерэнээччини уерэтэр, сайыннарар уонна иитэр суолтатын чинчийии, ырытыы;
· Уерэнээччигэ уус - уран айымньы тылын - еьун суругар, санарар тылыгар туттар уерйуэ5ин сайыннарыы, кыа5ын арыйыы;
О5о ситимнээх санатын сайыннарарга айымньы тылын - еьун ырытан араарыы, диринээн киирэн чинчийии ньыматын туттуу. О5олор сааЬынан айымньыны ылынар уратыларын учуоттаан, кинилэр толкуйдуур, ылынар кыахтарын, дьо5урдарын Б. Блум билиини толору ылыныы технологиятынан кэтээн керуу, тэннээЬин.
Саба5алааЬын (гипотезата). Чинчийэн, сананы айар дьо5ура сайдыбыт, билиини - керууну бэйэтэ сатаан булар, ону туьанар, санаатын сааьылаан этэр киьи олоххо элбэ5и ситиьэр. Кини ханнык ба5арар идэ5э дэгиттэр, ыарахан улэни умсугуйан туран таьаарыылаахтык онорор дьо5урданар. Маннык дьо5урдары инэриммит киьи эрэллээхтик ханнык ба5арар эйгэ ис оло5ор киирэр кыахтанар дии саныыбын.
Эбии дьарык тумугунэн о5о тылы таба туттар туьанар, таба ейдуур буолуохтаах:
1. Тылы таба туьанар;
2. Тыл грамматическай тутулун билэр, ону этии онороругар табыгастаахтык туьанар;
3. Тыллар ситимнэрин сыысхала суох онортуур;
4. Истииллэр араас дэгэттэрин ейдуур, билэр, туттар;
5. Ойуулуур, сиьилиир ньымалары таба ейдуур;
№ | Тема | Кунэ | Сыала | Кэпсэтэр тиэмэ | Литература |
1. | Ийэ тыл – бар5а баайбыт | Тыл, сана эйдэбуллэрин биэрии | , Ситимнээх сананы сайыннарыы | ||
2. | Тыл туох суолталаа5ый? | Тэрээбут тыл суолтатын быьаарыы | «Таал – таал эмээхсин» «Тыл туьунан номох» | , Саха саната | |
3. | Аахпыттан кэпсээьин | Кэпсиир дьо5урдарын бэрэбиэркэлээьин, сайыннарыы | «Ыт - киьи до5оро» «Киьи оло5о ордук кунду» | , Ситимнээх сананы сайыннарыы | |
4. | Киьини кытта хайдах сэьэргэьэр учугэйий? | Сана культуратын туьунан билиьиннэрии Кэпсэтии культуратыгар уьуйуу | |||
5. | Киьини кытта хайдах сэьэргэьэр учугэйий? | Суругунан этинии уонна санаран этинии Уратылаьыылара средстволарыгар костуутэ(Сурукка быьаарыы, костор образ оноруу уустук этиилэри эрэйэр. Санарарга охсуу, интонация, эйдонумтуо буолуу судургу этиилэри ирдиир). | Телефонунан кэпсэтии: до5оргун, тереппуккун, а5а саастаах киьини кытта | , Саха саната | |
6. | Кэпсэтии араастара | Кэпсэтии араастара; ыалдьыт кэпсэтиитэ, билсиьии, билэр киьилиин сэлэьии, соругу этии, нааданы быьаарыы(улэ5э, ма5аьыынна, библиотека5а) | Сценка «Библиотека5а», «Ма5аьынна», «Почта5а» | ||
7. | Тереебут тылгын теье билэ5ин? | Тереебут тыл бар5а баайын билиьиннэрии, уерэнэргэ ке5утуу | Таабырыннар, сомо5о домохтор, тыл оонньуута. Чиьинэй, кырдьыксыт буолуу | ||
8. | Нэьилиэгим хоьуун дьоно | Сана чопчу сиьилиир ньымаларын(тиибин) туьанан харахха тута кэрбуту, урут хаьан эмэ кэрбуту, истибити сиьилээн суруйуу. | Сурэхтээх уонна хоьуун | ||
9. | Санаа5ын толору этэ, тыл баайын туьана уерэн | Кэпсэтии уэруйэхтэригэр, угэстэригэр салгыы уэрэнии. Кэпсэтии тематын кэнэтэр, кэпсэтэр киьин кэоэхсэбилин тутар, сонур5атар сатабыллары билии | Дьыл кэмнэрэр | ||
10. | Санаа5ын толору этэ, тыл баайын туьана уерэн | Норуот тылынан айар сиьилиир ньымаларын туьанан хоьуйа уэрэнии. | |||
12. | Текси кэпсииргэ дьарык | Кэпсэтии тематын кэнэтэр, кэпсэтэр киьин кэоэхсэбилин тутар, сонур5атар сатабыллары билии | Куоскалаах ыт, табах дьаат, сайылык сэргэх сир | , Саха саната | |
13. | Киьи оло5ор спорт суолтата | Тезис, былаан, текст кэмэтунэн кэпсииргэ эрчиллии. эрчилии. | «Биьиги дьиэ кэргэн спорка сыьыана», «Мин холобур оностор спортсменым», «Спордунан дьарыктаныан – доруобай буолуон» | , Саха саната | |
14. | Хомо5ойдук санара, хоьоонноохтук аа5а уерэн | Кэпсэтэр, истэр киьин кэрэхсэбилин тутар, сонур5атар сатабыллары билии. Хоьоонноохтук аа5арга эрчиллии. | Куоска олонхото | , Саха саната | |
15. | Кердун, иьиттин, аахтын – кэпсээ | Сана чопчу сиьилиир ньымаларын(тиибин) туьанан харахха тута кэрбуту, урут хаьан эмэ кэрбуту, истибити сиьилээн суруйуу, кэпсээьин. | Сайылыкка, Мэхээлэчээн булчут кэпсээннэрэ | , Саха саната | |
16. | Хартыынанан кэпсээн | Хартыынанан кэрэн кэпсииргэ эрчиллии. Суруну, бэлиэни бол5ойуу, таба этии уэруйэ5э. | «Арай биирдэ ойуурга» | , Саха саната | |
17. | Улэ барыта учугэй, идэ барыта бочуоттаах | Идэ киьиэхэ туох туьалаа5ын кэпсэтиьии. Тугу кэрбуккун – истибиккин ис хоьоонун арыйан, ситимнээн сэьэргээьин. | «Ким буолуохха?», «Мин ба5ам», «Мин холобур оностор киьим», «Мин ререппуттэрим идэлэрэ» | , Саха саната, , Ситимнээх сананы сайыннарыы | |
18. | Сиьилии кер, тэннээ, ойуулаа – дьуьуннээ | Ойуулааьын текси хатылааьын. | «Дьиэ кыыллара» | , Саха саната | |
19. | «Урун эьэ» аахпыттан суруйуу | Сурун ис хоьоонун таба булуу. Ойуулуур текси оноро уэрэнии. | |||
20. | «Самаан сайын салалынна5а» | Бэриллибит теманы эттээн-сииннээн, аахпыты тупсаран, байытан суруйуу | , Саха саната | ||
21. | Саха – айыл5а о5ото. | Суэьу, кыыл энун – дьуьунун, майгытын – сигилитин ойуулуур тыллары билсиьии. Суэьуну, кыылы ойуулааьын уратыта, уустуга. | Ынах, сылгы, саьыл, бере, эьэ ене – быьыыта, майгыта | , Саха саната | |
22. | «Еруестээх» аахпыттан суруйуу | Уус-уран стилинэн суруллубут текси аа5ыы, ырытыы. | , Саха саната | ||
23. | Быьаар, дакаастаа, тумуктээ. | Тойоннооьун текси хатылааьын. Толкуйдуурга эрчиллии. Толкуйдааьын былаанын оноруу. | «Манчаары норут геройа» | , Саха саната | |
24. | Тэрээбут тэрут буорум | Тойоннооьун текси оноруу. Бэйэ сирин – дойдутун аатын быьаарага холонуу. | , Саха саната | ||
25. | Ким до5ордоох – ол дьоллоох | Тойоннооьун текси оноруу. Бэйэ сирин – дойдутун аатын быьаарага холонуу. | «Мин до5орум» | , Ситимнээх сананы сайыннарыы | |
26. | Сурук суруйуу «Кунду ийэм, дорообо!», кэпсэтии стилин сиэрэ | Табаарыьы тэрээбут кунунэн, тэрэппуту убулуэйунэн, бырааьынньыгынан э5эрдэлээьин. Э5эрдэ открытка, телеграмма толоруута. | , Саха саната | ||
27. | Уус – уран стиль иэйиитэ | Уус – уран стиль уратытын хатылааьын. Ойуулуур – дьуьуннуур ньымаларын туттар дьо5уру сайыннарыы. | «Хатын барахсан» | , Саха саната | |
28. | Хартыынанан кэпсээн «Сылгыьыттар. Урун туун» | Хартыынанан кэрэн кэпсииргэ эрчиллии. Суруну, бэлиэни бол5ойуу, таба этии уэруйэ5э. | , Саха саната | ||
29. | Айар дьо5ур уруога | Санааны образтаан хоьоон онорорго холонуу. | Себулуур тема5а хоьоон айыы | , Саха саната | |
30. | Кыьынны тыа – ейтен суруйуу | Хартыына кэмэтунэн дьуьуйуу | |||
31. | Наука стилин уратыта | Наука стилин уратытын эйдэтуьуу. Атын стиллэртэн уратытын эйдэдэтуу. | «Саха естуекулэтэ» | , Саха саната | |
32. | Тылы сатаан тутта, тупса5ай этиини оноро уерэн | Тэнийбит этиини оноро уэрэнии Норуот тылынан айар ньымаларын туьанан, сиьилиир ньымаларын туьанан хоьуйа уэрэнии. | «Куобах», «Саас илдьиттэрэ» | , Саха саната | |
33. | Тылы сатаан тутта, тупса5ай этиини оноро уерэн | Уус-уран стилинэн суруллубут текст араас жанрдарыгар кэстэр сана кэруннэрин аа5ыы, кэпсэтии стилиттэн уратытын булуу, ырытыы. | , Саха саната | ||
34. | Тылы табасуруйуусуолтата | Тылы табасуруйуупредметинуерэтии, сахатылыгартабасуруйуубыраабылалараолохсуйбутисторияларынбилиьиннэрии | Саха тылынарпагыраапыйата. , Якутск 2007. | ||
35 | Хатылааьын. | , Саха саната |
