Образы природы, нарисованные А. А. Фетом, завораживают. Они безупречны. И это происходит потому, что для создания этих поэтических образов автор находил не только проникновенные слова, но и чарующие звуки. Он «крылатый слова звук хватает на лету и закрепляет вдруг и темный бред души, и трав неясный запах»[30], и красоту звездной ночи, и пение птиц, и удары грома, и еще многие картины и явления природы, которые волнуют наш ум, воображение и чувства. Звукопись в стихах А. А. Фета помогает утверждению красоты каждого мгновения жизни, неповторимости бытия. За этим мы видим образ лирика, влюбленного в чудо жизни и красоты.
В казахской поэзии я заметил также звукозапись.
Например, у Шангерея Бокеева
Ағасың, ақылың артық асқармен тең, ассонанс [а, ы]
Асылдың арқар ұранды тіреуі сен.
Ала ту Абылайдың ала аттансаң, аллитерация [ғ, қ, р, л, м, ж ]
Аламан артыңдағы біреуі мен.
Адамның аманатын алла алады, рифма
Ажалға ақыл, ажар не қылады?
Алабы алыс сулар суалғанда,
Аңғарын айдын көлдің шаң алады.
Алайда аңсыраған алғыр тұйғын
Абайсыз аңқып ауға шырмалады.
У Касыма Аманжолова «Жыр жазамын жүрегімнен»
Сенің нұрлы жүзіңнен ассонанс [і, е, ұ-ү,ө ]
Көрем бақыт өмірді.
Сенің әрбір сөзіңнен аллитерация [ң, м, р, к]
Күй естілер көңілді.
Сол себепті мен саған
Ғашықтайын құмартам, рифма
Жүрегімнен, жанымнан
Жыр жазамын, сыр айтам.
Күндей шалқып күле бер,
Ақ маңдайлы, алма жүз.
Саған, сірә, тең келер
Жер жаһанда бар ма қыз?
Пример из поэзии Акана Серы Корамсакулы
«Қараторғай»
Келеді қараторғай қанат қағып, - ассонанс [а, ы, і]
Астына қанатының маржан тағып.
Бірге өскен кішкентайдан сәулем едің,
Айырылдым қапылыста сенен неғып.
Қараторғай, аллитерация [ к-қ, н - ң , т]
Ұштың зорға-ай.
Бейшара, шырылдайсың
Жерге қонбай.
Ертістің ар жағында бір терең сай,
Сүйреткен жібек арқан тел қоңыр тай.
Ағаштың бұтағына қонып алып,
Савйрайды таң алдында қараторғай.
Мы решили проследить за звукописью А. Фета и Ф. Тютчева в переводах на казахский язык.
Русский | Казахский |
Это утро, радость эта, | Бұл таң, бұл бақыт Бұл күннің мен жарықтың қуаты. Бұл көк аспан Бұл айқай мен ---------- Бұл үйір, бұл құстардың леті. Бұл судың сыбырлауы Бұл мал мен қайың Бұл тамшы – бұл жас Бұл түбіт – жапырқ емес. Бұл таулар, бұл кең дала Бұл шіркей, бұл аралар Бұл дыбыс мен ызын Бұл қаранғысыз таң Бұл түнгі ауылдың күрсінуі Бұл ұйқысыз түн Бұл мұнар, төсектің ыстығы Бұл ------ мен бұл ---- Бұл бәрі – көктем. /аллитерация и ассонанс сохранились/ |
Слезы людские, о слезы людские, | Адамның көз жасы, о адамның көз жасы, Ерте мен кеш мезгілде төгілеснін. Тыныш күзде, қаранғы кезінде белгісіз, көрінбейтін, сарқылмайтын сарқылмас, сансыз төгілесін. (ассонанс /е, і, ы/) |
Я помню время золотое, И на холму, там, где, белея, Ногой младенческой касаясь |
Литература
- Д. Мир как красота (О «Вечерних огнях» А. Фета) // А. Вечерние огни. — М., 1981 (серия «Литературные памятники»). Я. А. А. Фет. Очерк жизни и творчества. — Изд. 2-е — Л., 1990. М. А. А. Фет // История русской литературы. В 4-х томах. — Том 3. — Л.: Наука, 1980. Фет, Афанасий Афанасьевич // Русский биографический словарь : в 25-ти томах. — СПб.—М., 1896—1918. Е. Шеншин, Афанасий Афанасьевич // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. М. Фет // М. О поэзии. — Л., 1969.
Издания
- И. Полное собрание стихотворений / Вст. ст. Б. Я. Бухштаба. — М.: Советский писатель, 1957. — 424 с. (Библиотека поэта. Большая серия) И. Стихотворения / Сост., статья и примеч. В. В. Кожинова. — М.: Сов. Россия, 1976. — 334 с. (Поэтическая Россия) И. Полное собрание стихотворений / Сост., подгот. текста и примеч. А. А. Николаева. — Л.: Сов. писатель, 1987. — 448 с. Тираж 100 000 экз. (Библиотека поэта. Большая серия. Издание третье) И. Полное собрание стихотворений в двух томах. / Ред. и коммент. П. Чулкова. — М.: Издательский центр «Терра», 1994. — 960 с. И. Полное собрание сочинений. Письма: В 6 т. / М.: Издательский центр «Классика», 2005. — 3504 с.
Исследования
- В. Жизнь и творчество Ф. И. Тютчева. — М.: Изд-во АН СССР, 1962. — 376 с. H. Поэт-диалектик (о своеобразии поэзии Ф. И. Тютчева) // Русская литература. — 1986. — N 2. — С. 93-109. Н. Эзотерика Фёдора Тютчева. — Поэзия. ру — Лавровая роща. Эссе.
[1] А. Стихотворения. – М.: Художественная литература 1976, стр. 10
[2] Там же
[3] А. улыбка красоты: Избранная лирика и проза. – М. : Школа – Пресс, 1995, стр. 28
[4] А. Стихотворения. Проза. Письма. – М. : Советская Россия, 1988, стр. 35.
[5] А. улыбка красоты: Избранная лирика и проза. – М. : Школа – Пресс, 1995, стр. 264
[6] А. Стихотворения. Проза. Письма. – М. : Советская Россия, 1988, стр. 83
[7] Там же, стр. 36.
[8] Там же, стр. 82.
[9] А. Стихотворения. 1976, стр. 11
[10] А. Стихотворения. 1976, стр. 11
[11] Там же, стр. 146
[12] А. улыбка красоты: Избранная лирика и проза. – М. : Школа – Пресс, 1995, стр. 140.
[13] А. улыбка красоты: Избранная лирика и проза. – М. : Школа – Пресс, 1995, стр. 30
[14] А. Стихотворения. Проза. Письма. – М. : Советская Россия, 1988, стр. 91.
[15] Там же, стр. 42.
[16] Там же, стр. 27
[17] А. Стихотворения, 1976, стр. 186.
[18] А. Стихотворения. Проза. Письма. – М. : Советская Россия, 1988, стр. 121
[19] Там же, стр. 141.
[20] Там же, стр. 64.
[21] А. Стихотворения, 1976, стр. 140
[22] А. Стихотворения. Проза. Письма. – М. : Советская Россия, 1988, стр. 91
[23] А. Стихотворения, 1976, стр. 220
[24] А. Улыбка красоты: Избранная лирика и проза. – М. : Школа – Пресс, 1995, стр. 285
[25] Там же, стр. 110.
[26] А. Стихотворения. Проза. Письма. – М. : Советская Россия, 1988, стр. 45.
[27] Там же, стр. 94.
[28] А. Улыбка красоты: Избранная лирика и проза. – М. : Школа – Пресс, 1995, стр. 260
[29] А. Улыбка красоты: Избранная лирика и проза. – М. : Школа – Пресс, 1995, стр. 268
[30] А. Стихотворения, 1976, стр.203
|
Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 |
Основные порталы (построено редакторами)
