Саха литературатын уерэтиигэ
Быьаарыы сурук
Уус-уран литература-киьи умсул5аннаах ис туругун, уйул5атын тойуга, ырыата-сэьэнэ, ейун-сурэ5ин меккуенэ, ыарыыта. Литератураны уерэтии, бастатан туран, ити умсул5аны, ей-сурэх меккуерун ырытан ылыныыга, дирин, ула5алаах толкуйу арыйыыга туьуланар.
Онон программа сурун тирэх методологическай теруттэринэн буолаллар:
- барыта киьи туьугар буолуохтаах диэн философия;
- уус-уран айымньыны о5о тус суолталаахтык эстетическэй кэриннэринэн ылыныытын теорията;
- уус-уран литератураны аа5ыы, ырытыы, уустук ей улэтэ. Литератураны уерэтии психологическай дьайымалга оло5урар.
Тереебут литератураны орто оскуола5а уерэтии билинни кэмнэ туруорар соруктара:
- Сахалыы литератураны кэрэхсээн, сэргээн, ейдеен=тейдеен аа5арга уерэтии, аахпыты, билбити бэйэ сайдыытын туьугар туьулааьын; Ийэ тыл уус-уран кууьун, кэрэтин, тыл илбиьин, хомуьунун о5о5о кыра эрдэ5иттэн инэрии; Уус-уран айымньыны, араас геройдарын туьанан тереебут норуот оло5ун, историятын, культуратын, угэстэрин, сиэрин-майгытын арыйыы, киьи олоххо аналын таба ейдуургэ уерэтии; Уерэнээччи айымньылаахтык толкуйдуур уонна айар дьо5ура тобулларыгар суол арыйыы; Тереебут норуотун духовнай кууьунэн ийэ тыынын иитийэхтээбит сахалыы саналаах киьини иитии.
Программа биир бэлиэ ерутунэн ийэ литература кууьунэн о5о ей-санаа, ис турук еттунэн сайдыыта - киьи ис эйгэни ылынар кыа5ын бары еруттэрин тэнитэн, табыгастаахтык дьуерэлээьини эрэйэр уратытын бол5омто киинигэр туту буолар. Ол инниттэн «баччаны билэр, оччону сатыыр, ону кыайар буолуохтаах» диэн чопчу ирдэбили туруорбакка, уерэнээччи кылаастан кылааска аа5ар, ырытар, суруйар, айар, чинчийэр кыа5ын арыйыы, сайыннарыы буоларын бол5омто5о ыларга дьулустум.
Уерэх методическай кэмпилиэгэ
Саха литературата
5 кылаас. Тереебут литература. , Максимова . Бичик. 2009
6 кылаас. Тереебут литература. , , Олесова . Бичик. 2009
7 кылаас. Саха литературата. , , Васильев . Бичик. 2009
8 кылаас. Саха литературата. , Шишигина , Бичик. 2009
9 кылаас. Саха литературата. , Максимова . Бичик. 2009
10 кылаас. Саха литературата. , -Далан, Молукова . Бичик. 2009
10-11кылаас. Литература кэрэьиттэрэ. , , Флегонтова . Бичик. 2006
10-11кылаас. Саха литературата. , , Филиппова . Бичик. 2006
11 кылаас. Саха литературата. , Попова . Бичик. 2009
8кылаас
Саха литературата
№ | Салаа | Тема | Кунэ |
1 | Норуот тылынан уус-уран айымньыта | Саха мифологията | |
2 | Мифология уонна саха литературата | ||
3 | «А5алар уонна о5олор» обзор | ||
4 | С. Ефремов «Куорат кыыьа» драма | ||
5 | Оруолларынан аа5ыы | ||
6 | Хоьоонноохтук аа5ыы | ||
7 | Драма ис хоьоонун илдьиритиьии | ||
8 | Айар улэ. Сценка суруйуу | ||
9 | Драматическай айымньы керунэ | ||
10 | «Бастакы хаар» | ||
11 | Аа5ыы уруога | ||
12 | Кэпсээн геройдарын ырытыы | ||
13 | Кэпсээн драматтан уратыта | ||
14 | Туьумэх тумугэ | ||
15 | Суругунан улэ | ||
16 | КТА. Суорун Омоллоон «Чуечээски» кэпсээнэ | ||
17 | Эллэй «Таптыа5ын ийэни» | ||
18 | Рифма арааьа | ||
19 | «Дьыл о5уьа» миф | ||
20 | Айымньы тыла-еье | ||
21 | Тойук. Уус-уран уратыта | ||
22 | «Суоьалдьыйа Толбонноох» | ||
23 | Тойукка уобараьы оноруу. Ойуулуур-дьуьуннуур ньыма | ||
24 | Норуот тылынан айымньытын угэстэрэ уус-уран литература5а | ||
25 | ЕксекулээхЕлексей-саха бастакы ырыаьыта-хоьоонньута | ||
26 | «Байанай алгыьа» | ||
27 | Хоьоон баай тыла-еье | ||
28 | И. Гоголев «Хара кыталык» романа | ||
29 | Романна норуот угэстэрэ | ||
30 | Ейтен суруйуу «Ураты дьыл5алаах дьон» | ||
31 | Хонтуруолунай улэ | ||
32 | Роман уус-уран уратыта | ||
33 | Тереебут дойду туьунан | Обзор. | |
34 | Алампа «Тереебут дойду» хоьооно | ||
35 | Литература теорията. Хоьоонуус-уран ньымалара | ||
36 | Эллэй «Тереебутдойдубар» | ||
37 | Ейтен суруйуу | ||
38 | Софрон Данилов «Кии сыта» | ||
39 | Леонид Попов хоьоонноро | ||
40 | Хоьооннору ырытыы | ||
41 | «Тереебут буор» | ||
42 | «Айгылла» | ||
43 | Айыл5а абылана | Тереебут айыл5аны уус-ураннык хоьуйуу уратыта | |
44 | Куннук Уурастыырап хоьоонноро | ||
45 | И. Федосеев-Доосо «Сардаана», «Сааскы сарсыарда» | ||
46 | Ейтен суруйуу | ||
47 | Г. Угаров «Долбор сулуьа» | ||
48 | Айымньыга наука уонна фантастика далааьына | ||
49 | Н. А.лугинов «Суор». Символ уобарас | ||
50 | Кэпсээннэ философскай керуулэр | ||
51 | КТ Борогонскай «Аартайахтиитим» | ||
52 | Туьумэх тумугэ | ||
53 | Сэрииуоннаэйэ | Обзор | |
54 | Сэрии уонна эйэ | ||
55 | Амма Аччыгыйа «Аймал5ан» сэьэнэ | ||
56 | Сэьэннэ этиини оноруу уратыта | ||
57 | Эллэй «Бырастыылаьыы» хоьооно | ||
58 | А. Аба5ыыныскай «Кыайыы анда5ара». Ода-жанр быьыытынан | ||
59 | С. Васильев-Борогонскай «Анда5ар» хоьооно | ||
60 | Буойун-суруйааччылар ураты суоллара-иистэрэ | ||
61 | Айар улэ уруога | ||
62 | Илья Винокуров-Ча5ыл5ан-талааннаах поэт. Сэрии кыттыылаа5а | ||
63 | «Саха буойуна», «Мин улууьум киьитэ» | ||
64 | «Герой туьунан ырыа» | ||
65 | Макар Хара «Кыталык» | ||
66 | КТА. «Саллаат суруктара» | ||
67 | Хонтуролунай улэ | ||
68 | Сылы тумуктээьин |
