Мавзуи 1.
Асосьои алгаритм ва барномасозц
Алгаритм-пайдарпайии амальое, ки барои дастрас кардани маысади пешмуайяншуда ё ин, ки ьалли масъала равона карда шудааст, алгаритм номида мешавад.
Мафьуми алгоритм аз номи олими бузурги асри миёна Ал-хоразми гирифта шудааст.
Алгаритм дар натижаи тасвири ва навиштажоти он истифода бурда мешавад.
Якчанд намуди тасвири алгоритм маълум аст.
Навиштажоти оддц Бо истифодабарии ифодаьои математикц Тасвири алгоритм ва намуди графикц Ва намуди таблисаи ьаллцЬар як намуди тасвири алгоритм ба худ хос камбуди ва беьуди дорад.
1.Навишьажоти (оддц) алгоритм дар пуррагц бисёр содда буда, метавонид дастраси ьамагон гпрдад, бе истифодабарии тайёрии махсус М: ратсепти тайёр кардани торт дастурамальои жойьои корц.
Камбути ин аз он иборат аст, ки ьажми калон дорад, ва пайдарпайи амальо аён намоён нестанд.
2. Дар натижаи истифодабарии ифодаьои математикц дар навиштажоти алгоритмц ьажми оньо як миыдор хурд мегардад, ьол он ки пешбуда камбуди жой дорад.
3. Бинобар ьамин тасвири алгоритм ба намуди графики ё блоксхемаьо бисёр васеъ дар истифода ьастанд. Ин намуди тасвир чунин афзалиятьо дорад, пайдарпайи амальо ва вобастагии оньо бо пурраги дода мешавад.
Сохтани барномаьо дар асоси тасвири чунин алгоритм бисёр осон мегардад.
Барои тасвири графики алгоритм фигураьои геометрии махсус истифода бурда мешавад.
Дар намуди тасвири графикии алгоритм якчанд намуди роьи ьалли як масъаларо нишон додан мумкин аст 5ьол он, ки таблисаи ьаллии касрии алгоритм ин имкониятьоро дорад, ва афзалияти таблитсаи ьалли аз ьамин иборат аст.
Онро на ьар ваыт истифода бурдан мумкин. Уро бештар дар ьалли математика истифода бурдан ва тасвири роььои гуногуни ьалли як масъала истифода бурдан мумкин аст.
Мавз=и 3.Алгаритм ва намуди тасвир кардани он
Барои чунин намуди тасвири алгаритм шакл щойиб махсуси геометри истифода бурда мешавад ва ьамаи оньо ба худхост амальоро ифода мекунад акс мегардад.
-ибтидо ва интиьои алгаритм
Дохилкуни ва хорич кардани маълумот
-тасвири ин ё он амали, f[ibi
Ьа
- блоки шарти ё мантиыи
-чоп кардан
- -аз як сатр ба дигар сатр гузаштан
давоми алгаритм
-ишораи лентаи магнити
-перфркарта
-диски магнитц
Бинобар ьамин ьам чунин тасвири алгаритмро ба намуди блок схема меноманд зеро, дар инжо ьар як амал ба намуди як блоки алобида нишон дода шудааст. Дар тасвири геометри алгаритмьо алгаритмьои хатти шоханок ва сикл (бисёртакрорёбанда)-ро фары мекунанд. Алгаритми хатти дар ин намуди алгаритм ьама блокьо паси ьам жойгир шуда хати ростро ташкил медиьад бинобар ьамин ьам чунин намуди алгаритмро алгаритми хатти меноманд.
Мавз=и 4. Протсесьои алгаритм
Чунин просесьои алгаритмиро фары мекунанд: хаттц шоханок ва бисёртакрорёбанда (сикли). Алгаритми просесьои хатти хати ростро ташкил медиьад. Бинобар ьамин ьам чунин n-ьо пасесьои хатти меноманд.
Дар просесьои шоханок вобвста аз гузариши масъала ьалли он ба шохаьо таысим мешавад. Бинобар ьамин ьам чунин прасесьоро прасесьои шоханок меноманд.
Бисёр ваыт просесьои дучор мешуд, ки он ё ыисми таркибии он якчанд маротиба бояд такрор дода шавад. Чунин просесьоро прсесьои бисёртакрорёбанда ё сикли меноманд.
Мавз=и 5. Таъминоти барномавии МЭЬ
Таъминоти барномавии ин мажмуи барномаьо ва ьужжатьое, ки барои истифодаи компютер ё мэь зарур мебошад. Навъьои зиёди ё категорияи таълимоти барномавиро фары мекунад. Зиёдтар чунин: тарзи системавии он ыабул шудааст.
1.Барномаьои системави кадоме, ки барои эксплотатсия ва таьминоти техникии компютер барои идора ва ташкили просесьои ьисоб равона шудааст. Ба оньо дохил мешаванд: системаьои амомиёти абри кори системаи оператсиони. Барномаьои зидди вируси, барномаьои таъминоти техникц.
2. системаьои барномавц
3. барномаьои инструменталц ин барномаьое мебошад, ки барои сохтани документ дар фаъолияти ьарруза ист бурда мешавад. Ба оньо дохил мешаванд: барномаьои коркарди матн (барномаи таьрири матн) барномаи таьрири графики таблисаьои электрони, системаьои идоракунии мажмуи маълумотьо.
4. барномаьои таржумавии матньо
5. барномаьои таълими ва бозомузц.
6. Барномаьои ьалли масъалаьои муайян
7. Барномаьои бозиги
8. Барномаьои мултимедц.
Барномаьои системавц: системаьои оператсиони ва абри системаи оператсиони ыисми асосии барномаьои системавиро ташкил мегирад. Бояд гуфт, ки ыисми нуфустари онро зеро ки бе оньо кори компютерро тасаввур кардан мумкин нест.
Системаи оператсиони ин мажмуи барномаьое мебошад, ки барои манфиатнок истифода бурдани ьамаи имкониятьои мэь дар ваыти ьалли масъала равона карда шудааст ва ташкили мубодилаи истифодабарандаи мэь-ро таъмин медарорад. Имр=з мажмуи хиёди системаи оператсиони маълуманд. Аз ьама паьншудааш MSDOS соддатарин аьамияти зиёд дорад, аммо барои истифодабари истифодабарандагон на он ыадар беьтар мешавад.
Барои бартарафи ин камбуди абри барномавц Norton commands тартиб дода шуд.
Мисоли дигар Windows NT кадоме, ки барои идораи шабакаи компютери тартиб дода шудааст. Ин системаи оператсиони бехатарии зиёди маълумот таъмин мешавад ва кампютерьои ихтидорашон калонро талаб мекунад. Бисёртар дар бонкьо истифода бурда мешавад аз сабаби жьтиёж доштан ба щуньоиши калони компютер паьн нашудааст ва версияи универсвли он ьам мавжуд нест. Мисоли дигари системаи оператсиони os12 ин ьам монанди системаи windows 95 буда бо захираи зиёди амният устувори фары мекунанд. Асосан дар истеьсолот институтьои лоиьавц, бюраьои конструктори истифода бурда мешавад. Пас аз паьншавии windows 95 еьтиёж ба ин система афтид.
Аввалин windows 3,1 ьамчун асос барои windows 95 системаи оператсионии аз ьама универсали ба ьисоб меравад. Дар истифодабари бисёр содда аст. Аммо бехатарии ё амнияти маълумот дар ин система на он ыадар зиёд мешавад. Ин камбуди дар систамаи оператсиони windows 95 бартараф карда шуда аст бари ин windows 98 ьамчун модели беьтар ыабул шудааст. Яке аз хосияти асосии ин ба интернет такя кардани он мебошад. Р= ба тариыи автоматики ба интернет васл кардани компютерро таъмин карда ба таври автоматики нав кардани ыисмьои системави барномаро бараси мен\д. windows 98 на таньо барои идораи 1комп балки имконияти идораи шабакаи компютерии 20-30 компютер доштаро низ дод. Барои идораи шабакаи компютери дигар системаи оператсиони ба монанди windows 2000 unix, linux истифода бурда мешавад. Ба системаьои барномави барномави барномаьои утелити ва бар таъмири техники дохил мешуд. Барномаьои утелити чунин барномаьое мебошад, ки коркарди манфиатнокро барои истифодабаранда пешкаш мекунад. Аниытараш ижро кардани якчанд амалиётьои мон\ро таъмин мекунад мисол фишурдани маъ\ро дар дикетка ё барномаьои барыароркунии маълумот дар кампютер. Барномаи оптематсионц маълумотьои антивирусц чунин барномаьоро ьам маълумоти улътивити гуфтан мумкин аст. Вируси компютерц-гуфта чунин барномаьоро хислати акс гирифтан ва жойгир кардани оньоро дар файльо ва системаи бар до\д м\д.
Мавз=и 6. Системаи барномавц
Системаьои барномавц гуфта мажмуи барномаьо ва дигар воситаьое, ки барои коркард ва истифодабарии барнома дар ин ё он забони мушаххаси алгаритми барои намудани муайёни кампютер пешбини шудааст. Системаьои барномави номида мешавад. Систесаьои барномавц ьамаи равияьои забони барномасозиро барномаи таржумонц ва ба ин хос барномаьоро дар бар мегирад.
Барномаьои таржумонц (программа трансилятор) чи хел ки бар меояд ьар системаи барномавц бо ин ё он забони барномасозц алоыаманд мебошад.
Забони барномасозц гуфта инструментьои тартиби барномаьои кампютериро меноманд. Аниытараш мажмуи воситаьои тартиб додани барномаьои компютерц-забоньои барномасозц номида мешавад. Имр=з номгуи зиёди забоньои алгаритми маълум аст.
Бейсик, паскал, фаркрам, pl-5, кабам ыайд кардани сетьои бисёрпаьншудаи аз оньо бе мавыеъ мебошад.
Забони барномавии професионалии си Паскалъ БейсикЗабони барномавии си асосан барои тартиб додани барномаьои системавц истсфода бурда мешавад.
Забоньои барномаьои паскалъ ва бейсик ьалли мисолу масъалаьо пешбини шудааст. Оиди забони алгаритми бейсик бояд гуфт, ки сольои охир ин забони алгаритми бисёр паьн шуда равияьои нави он коркард капда шудаанд. Яке аз чунин равояьое, ки маьорати баланди барномасозиро талаб мекунад visual basta мебошад. Ё равияи дигараш Q basta мебошад, ки дар асоси MSDOS коркард карда шудааст.
Мавз=и 7. Барномаьои инструменталц
Барномаьои инструменталиро истифода баранда ьамчун восита барои ьалли масъалаьои гуногун истифода мебарад. Ва ин барномаьо дохил мешаванд.
Таьриркунандаи матн Таьриркунандаи графикц Таблисаьои электронцСистемаьои идоракунии мажмуи маълумотьо
Барномаьои номбаркардашуда ин таньо як барнома буда балки як мажмуи онро ташкил медиьад. (покет програм)
Таьриркунандаи матн ин барномае, ки барои ворид коркард ва таьрири матн пешбини шудааст. Дар аввал компютер бо таьриркунандаи матн вазифаи машинаи чопиро ижро мекунад. Аммо таьрир кунандаьои матни муосир бисёр мураккаб буда номг=и зиёди хизматрасониро пешкаш мекунад. Ва иньо чунинанд. Ба истифодабарии миыдори зиёди ширифтьо ьажми гуногундошта ва ислоьоти оньоро таъмин менамояд. Хатогиьои арфаграфи синтаксиси ва силонтакли жой доштаро дар матн муайян карда роььои бартараф кардани онро пешкаш менамояд. Дар ваыти зарури ивази калимаьоро бо синоними оньо таъмин менамояд.
Таьриркунандаьои матн вобаста аз имконияти худ ба чунин катигорияьо таысим мешавад. Барномаьои тайёр кардани матн ва просесьои матнц.
Ба катигорияи якум нортон камандир ва блакнот дохил мешавад. Просесьои матни тайёр кардани мактупьои расми ьужатьо маыолаьоро таъмин менамояд. Msdos
таьриркунандаи график гуфта барномаьоро меноманд ки таьрир ё ислоьу сохтани расм ва дигар аксьоро таъмин менамояд.
MS-paint-ин барнома таьрири расмро дар таркиби барномаи системавии ms-windows таъмин менамояд. Умуман таьриркунандаьои график ба 2-намуд таысим мешавад.
Векторц ГаризонталцТаьриркунандаи гаризангали тасвири расмро ба намуди нуытаьои алоьида таъмин менамояд.
Вектори бошад кашидани хатро дар якжоягии ё ин ки дигар намуди онро таъмин менамояд. Кашидани хат дар якжоягц бо ранги пешбинишуда анжом дода мешавад. Мисоли барномаи таьрири гаризанталц MS-Paint/
Мисоли барномаи таьрири вектори ин corel draw
Ьардуи намуди барномаьои таьрири ба худ хос афзалият ва норасои дорад. Барномаи таьрири графикии векторц барои тасвири расм бештар истифода бурда мешавад. Аммо барномаи таьрири графикии гаризанталц бештар барои коркарди (ретруширование) натижаи акси сканер истифода бурда мешавад.
Имр=з барномаьои таьрири графики вужуд доранд, ки тасвирьои се ченакдорро созанд ва таьрир намоянд. Бо истифодабарии оньо обектьои се ченак дошта нишон дода мешавад.
М: 3d studio max
Мавз=и 8. Барномаи таржумаи матн
Кадоме, ки бояд таржумаи сивтоматикии матнро таъмин намояд, ки чунин барномаьо аз даври пайдоиши компютер то имр=з тартиб дода мешавад. Аммо воьиди муваффаыияти оньо зиёд гуфта намешавад. Таржумаи калима ё ибора тавассути чунин барномаьо тез ва саьеь дастрас карда мешавад. Аммо таржумаи абзас ё матни якчанд абзас дошта бо чунин саьеьи таъмин карда намешавад. Дар ьар ьолат чунин барномаьо лозиманд барои дунуыса шахсоне, ки забони хорижиро тамоман намедонанд.
Дар он ьолате, ки пайдо кардани тасаввурот оиди мазмуни матн лозим аст.
2, Ьамчун ёрирасон дар ваыти таржума кардани матн.
Мавз=и 9. Системаи оператсионии MSDOS
Системаьои оператсионц ин мажмуи барномаьое мебошад, ки истифодабарии манфиатноки ьамаи ыисмьои кампютерро дар просесьои ьалли масъала таъмин намуда барои зиёд кардани имконияти истифодабарии он равона карда шудааст. Системаьои оператсиони дар якжоягц бо компютер дастрас карда мешавад. Системаи оператсионц ьалли 2 масъалаи муьимро баррасц мегардонад.
1 Баррасии алоыа, ташкили диалог, диалоги истифодабарандаро бо кампютер.
Дар ин ьолат алоыаи истифодабаранда дар шакли умуми ва бо ыисмьои алоьидаи кампютер тавассути системаьои оператсиони амалц мегардад.
Муомилот бо компютер тавассути амр (команда) алоьида таъмин карда мешавад. Ьар як оператор дар худ ижроиши ин ё он амали муайянро жой додааст. Дар натижаи ворид кардани он системаи оператсиони муайян менамояд кадом амал баррасц шавад ва шудани онро таъмин менамояд. Ьамин тавр истифодабаранда аз ижроиши корьои зиёди хастакунанда озод гаштааст.
2, Ташкили ьамкории ьамаи ыисмьои блокьои компютер байни ьам дар просесси ижрои барнома: аз жумла: жойгиркунц, жойгиркуни дар хотира маълумот ё натижаьои коркард. Дар ьолати истифодабарии файльо маълумотьои дар барнома истифодабаранда кадоме, ки дар диск жойгир шудааст.
Сариваыт омодаи ьолати кори кардан ва ё хом=ш кардани ыисмьои алоьидаи компютер.Ьамин тавр MSDOS дар коркарди барнома вазифаи диспечири просеси ьисоботро таъмин менамояд. Барои ьар як намуди компютер алалхусус компютерьои фардц, системаи оператсиони хос вужуд доранд. Барои компютерьои якнамуда якчанд системаьои сималц имконияташон гуногун истифода бурданаш имконпазир аст. MSDOS зиёда аз 15-сол дар истифода мебошад, аммо инро ьамчун к=ьнашуда аз эътибор соыит доштан нодуруст зеро, ки имр=з ьам ьазорьо кампютерьо таьти роьбарии ин системаи амалиёти идора карда мешавад. Якчанд равияьои MSDOS маълум аст. Аммо имр=з равияьои MSDOS 3,22 ва 3,3 дар истифода мебошад. Таркиби MSDOS 3-компонентро дар бар мегирад. Системаи файльо, системаьои алоыа бо ыисмьои берунц просесори амрьо истифодабарии оньоро дар алоьидаги дида мебароем.
Системаи файльо. Ин система библиотекаю барномаю маълумотьоро ва ьамчун воситаьои аз навкунии оньоро дар бар мегирад. Абъектьои асосии ин система файл ва каталог мебошад. Файл ин мажмуи маълумотьо дар оасораьои беруна кадомеки ном доранд.
Р-беруна-флешка, диск, кампактдиск. Ишоракунии файл 2-элементро дар бар мегирад. Ном ва намуд. (тип раширения). Оньо дар як жо навишта шуда аз ьал бо вергул жудо карда мешавад.
Намуди файл элементи зарури набуда намуди маълумотро кадоме ки дар хотира нигоь дошта шудааст нишон медиьад. Мафьуми каталог ва зеркаталог.
Катологи диск ин номг=и ьамаи файльои дар ин диск жойгиркардашуда мебошад. Боз ьам =ро каталоги решави ьам мег=янд. Чун, ки = ба каталоги китобхона монанди дорад. Каталоги решави номи махсус надорад. Ва = бо номи диск ишора карда карда мешавад. Барои осон гардонидани истифодабарц каталогьо ба ыисмьо (раздельо) таысим карда мешавад. Ьар як ыисм ё раздел номи худро дора два он зеркаталог номида мешавад. Системаи файльо ба истифодабаранда имконият медиьад, ки номг=и файлу каталогьоро дар дискьою кампютерьо бубинанд. Файльои иловаги дохил кунанд нусха бардоранд ё баръакс хориж намоянд. Номг=и файл дар MSDOS набояд аз 8-символ зиёд бошад. Аз жумла раыам ьарфьои лотини ва дигар симбольо дар каталоги дискьо дар ваыти оньоро дар манитор акс додан барои ьар як файл номг=и он намуд ьажм сана нишон дода мешавад. Дар намуди умуми файльо бо номи пурра дода мешавад. Кадоме, ки сурощаи файл номи файл ва намуди он нишон дода шудааст.
Шаблони номи файл
Шаблони номи файл барои ижро кардани амалиётьо барои як файл не якчанд г=р=ьи оньо лозим мешавад. Шаблон ин чунин ишоракунии файл мебошад, ки кадоме, ки яы ыисми символьо бо аломати апосиров иваз карда шудааст.
Ишоракунии ьамаи файльо бо чунин дарозц аз ьамдигар бо жойгиркунии ин символи махсус фары карда мешавад.
Мавз=и 10. Жойгиркунии системаи оператсионии windows
Бояд гуфт, ки mswindows равияьои зиёд дорад. Ба монанди windows 3х, 95, 98, 2000 хI ва щайраьо. Албатта ба ом=хтани ьамаи оньо ба пурраги зарурият нест. Аммо яке аз равияьоро бояд аз худ кард. Ин имконият медиьад равияьои боыимондаро бе мушкили мустаъыилона аз худ кард. Дар мажм=и ин курс ьам гузаришьои системаи оператсиони windows дар мисоли windows98 нишон дода мешавад. Ьол он ки бисёри аз амалиётьо дар дигар равияьои ин система чунин ижро мешавад. Агар шумо кампютери нав харида бошед бояд дар он windows аз болои системаи оператсиони жой дошта жойгир карда мешавад ё ин ки дар диски тозаи компютер жойгир карда мешавад.
Жойгиркунии системаи оператсиони аз якчанд марьила этапьои алоьида иборат аст.
Файльои зарури системаи оператсиони ба диски компютер нусхабардори карда мешавад. Барномаи жойгиркуни ва татыиыоти ыисмьои апарати ва ыисмьои берунии компютерьо татыиы мекунад, месанжад. Барномаи жойгиркуни оиди санжиши ыисми апарати ва ыисмьои берунц навиштажот мекунад. Жойгиркунии системаи оператсиони вобаста аз ыисмьои компютер баррасц мегардад.Агар дар кампютер windows95 жойгир карда шуда бошад жойгиркунии windows98 ба таври автоматики ижро карда мешавад. Чунин намудьои жойгиркуниро аз ьам фары мекунанд.
Жойгиркунии оддц –дар ин ьолат кампанентьои асосии система кадоме, ки бисёртар истифода бурда мешавад дар кампютер жойгир карда мешавад. Жойгиркуни дар калури сайёри (notebook) барои ин параметрьои махсуси windows98 кадоме, ки барои notebook пешбини шудааст бояд жойгир карда шавад. Ин намуд жойгиркунии воситаьои махсуси нотбукро дар бар мегирад. Жойгиркунии интихоби барномасозц метавонад на ьамаи барномаьои системави дар кампютер жойгир шудааст балки таньо ин ыисмеро, ки барои = дар истифода зарур аст. Ин барои сарфакорона истифода бурдани хотираи кампютер ижро карда мешавад. Бар. жой аз истифодабаранда мепурсад, ки бе шум обо ьамаи шарти лисензия (ижозатнома) розц ьастет? Шумо бояд жавоби мусби диьад ва батугмачаи давомдеь пахш намояд.Мавз=и 11. Шиносоии бо мизи кории windows
Пас аз коркарди равияи нави windows имконпазир шуд функсияи мизи кори мустаыилона муайян карда шавад. Истифодабаранда метавонад аз мизи кории классики ё аз мизи кории классики ин мизи кории муыаррарии windows буда бештар =ро мизи кори меноманд. Аммо барои истифодабарии мизи кории активц бояд функсияи active airektor бояд гирон карда шавад. Тавассути мизи кори активц wap саьифаьо мисли дигар файльои дар диски кампютер буда ба осони кушода мешавад. Ба зами он мизи кории активц ба тасвири автоматикц иваз кардани маълумотьои информатсиониро ижро меноманд. Ва монанди курси асъар ьарори ьаво навигариьо ва щайра. Чи хеле ки аз ин нуытаьо пай бурда мешавад мизи кории активи дар ьолати пайваст буда бо хати интернет зарурият дорад. Дар акси ьол чунин зарурият жой надорад.
Пас аз ба ьолати кори овардани системаи оператсиони windows мизи кори дар манитор акс карда мешавад. Ва он мизи кори муыаррари шуморида мешавад. Аксар ваыт дар он жо мой компютер, карзина, мои документи, сетевой окружения, интернет экспе жойгир карда мешавад.
Мой компютер воыеан ьоли ьамаи маьлумотьои барномаьои дар кампютер бударо дар бар мегирад. Дар натижаи батарафи чапи мушак пахш кардан ин миню кушода мешавад ва ьамаи ыисмьои компютер ки дар он маълумот ё праграмма жойгир карда шудааст акс карда мешавад. Дар навбати худ ьамаи оньо ьам тавассути пахш кардани тарафи чапи мушак кушода мешавад. Мисол: агар болои нишонпи диски d мушакро пахш кунем номг=и ьамаи файлу папкаьои дар ин диск буда нишон дода мешавад. Агар болои папка пахш кунем номг=и файльои дар ин папка буда акс дода мешавад. Айнан ьамин тавр дигар нишондодьои мой коипютер кушода шуда дар истифода ыарор дода мешавад.
Интернет экс поя тавассути ин барнома кадоме, к ибо пахш кардани мушак ба ьолати кори оварда мешавад. Алоыа бо шабакаи интернет барыарор мегардад ва дар ёфти маълумотьои лозимиро дар шабакаи интернет таъмин менамояд.
Ситивой окружение барои таъмини алоыа ва муомилот бо компютерьои дар шабакаи локали буда пешбини карда шудааст. Дар натижаи пахш кардани тарафи чапи мушак ба ьолати кори оварда мешавад ва ьамаи кампютерьои дар айни ьол дар шабака буда акс дода мешавад. Агар ворид шудан ба ин ё он компютер пешбини шуда бошад ( ба ин ижозат бошад) тавассути пахш кардани тарафи чапи мушак истифодабаранда вориди он кампютер мегардад.
Ин хеле ки дар миню мой компютер воридшави ба дискьою папкаьо ижро шуда буд айнан ин жо ьам жой дорад. Умуман дар мизи кори дигар барномаьо папкаю файльоро жойгир кардан мумкин. Дар бисёр ваыт мои документи ьам дар мизи кори жойгир карда мешавад. Ин имконият медиьад аз = бевобаста истифода бурда шавад. Дар ыисми поёни мизи кори панел задач жойгир карда шудааст. Дар он жо бештар нишонаьои маълумоти аз тарафи рост ва нишонаьои барномаьои функсионали аз тарафи чап жойгир карда мешавад. Аксар ваыт ин меню пуск мешавад. Ьамаи функсияьое, ки ё корьое, ки дар компютер ижро карда мешавад тавассути миню пуск барраси мегардад. Тавассути ин миню шумо метавонед ьамаи барномаьоро ба ьолати кори биёред маълумотьои шаьриро дарёфт кунед ё функсияи настройкаи ыисмьои компютерро барраси кунед. Аксар ваыт ё ин ки ба таври стандарти дар минюи пуск пунк пешбини шудааст.
Завершение работи Завершение сеанса Мой компютер Выполныть Найти Документи Избранние Справка Мои документы.Мавз=и 12. Барномаи таьрири msword
Msword барномаи таьрири буда ыисми таркибии системаи оператсионии windows мебошад. Тавассути ин ин барнома ворид кардани иатн таьрири он интихоби шрифту ьажми он жойгиркуни дар вараы нигоь доштани абзасу интеграли байни сатрьо иштирок карда бошад. Бояд гуфт, ки таьрир аз руи ыоидаьои дар забони ыабулшуда ижро карда мешавад. Ьамин тавр дар барнома таьрир барои номг=и зиёди забоньо ба монанди: русц, англиси, немисц, испанц, итолёви, ва щайра пешбини шудааст. Барои ьар як забон таьрир бо назардошти ыоидаьои синтаксикию симантики ижро карда мешавад. Таьрир чунин барраси карда мешавад. Пас аз ворид кардани матн таьрир ба таври автомати ижро карда мешавад ва дар натижа хатоьои жой дошта тавассути хаткаши нишон дода мешавад. Пайдоиши хати мавжии сурх дар зери калима аз хато навишта шудаи он шаьодат медиьад. Истифодабаранда бояд ин калимаро аз нав хонад ва (ьангоми) хатогии жойдоштаро ислоь намояд. Агар, ки истифодабаранда хатогиро пай набарад = метавонад тарафи рости мушакро пахш намояд. Ва дар манитор вариантьои дуруст навишта шудани калима акс дода мешавад.
Мавз=и 13. Тавсифи забони алгаритми бейсик
Ба щайр аз системаи оператсиони ё мажм=и барномаьои амалц кадоме, ки дар таркиби тех ьисоб жойгир карда мешавад. Барномаьои истифодабаранда барномаьои ьаллиро (прекладная прог) фары мекунад. Даро таркиби системаи оператсиони ьалли мисол ва маъалаьое ки дар фаъолияти харр=за дучор мешавад, пешбинц кардан мумкин нест, агар чунин, ки ьам мешуд ин хел системаи оператсиони ьажми зиёди хотираро ишщол мекард ва дар истифодабарии бисёр мураккаб щайри манфиатнок мешуд. Бинобар ьамин ьам б\м тартиб додани барномаьои ьалли мисолу масъалаьои истифода баранда забоньои алгоритми истифода бурда мешавад. Имр=з мажмуи зиёди забони алгоритми (бейсик) маълум аст: ба монандц: забони алгаритмии бейсик, фортран кабол, па-1, паскалъ, турбо паскалъ ва щайра. Албатта барои ом=хтани ьамаи оньо зарурият нест. Дар пураги ом=хтани яке оу ин забоньо имконият медиьад. Дар ваыти зарурц дигаре аз ин забоньо бо осонц аз худ карда шуд. Бояд гуфт, ки ьалли аз ин забоньои алгаритмьои ба худ хос афзалият ё норасои д\д. м: имконияти забони алгаритмии фортран ба ьалли мисолу масьалаьои муьандиси мусоидат мекунад, ьол он, ки имконияти заб алгоритмии бейсик пл-1 жавобг=и ьалли масъалаьои иытисодию, ижтимоию, тижорати мешавад.
Дар барномаи фанни асосьои алгаритми ва барномасозц ом=хтани забони алгоритмии бейсик пешбини шудабуд. Забони алгаритми бейсик байни сольои 70-уми асри гузашта барои ьалли масъалаьои тижоратц ш. м.а коркард карда шуда буд. Барои ьалли масъалаьои тижоратц амальои зиёди мураккаби математикц хос набуда, боиси зарурияти зиёд ворид ва хориж кардани маълумот (информатика) жой дод.
Мавз=и 15. Шабакаи кампютери ва www
Дар асри гузашта 2-воыеаи ба ьам алоыаманд р=й дод, ки барои тараыыиёти +-ят таъсири кулли расонд.
Ба арбита баровардани (радиф) шщьвораи сунъи (спутник) замин дар соли-1957 Дуюм воыеаи ба алоыаманд таъсис додани агенсиваи татыиыотьои ояндадор дар ш. м.а. Дар натижаи татыиыотьои ин агенства мувафаыиятьои назарас, оиди техналогияи компютерц дастрас шуд. = якчанд марказьои шимиро дар бар мегирифт ва барои тезонидани ирсоли маълумот байни марказьо оньо бо ьам пайваст карда шудаанд. Ьамин тавр с.1969 шабакаи аввалини компютерьо ба амал омад, ки ьамагц 4-компютери дар шаьрьои алоьида бударо дар бар мегирифт. Иншабака ARPANET ном дошт. Компютерьо байни ьам тавассути хатьои комуникатсиони (камуний катсц) пайваст карда шудаанд. Ьалли техникии масъала аз он иборат буд, ки маълумотьои ирсолшаванда беталафот бевобастагц аз он, ки хатьои комуникасионц зарар мебинанд, бояд ба суроща мерасид. Барои ин таысими маълумот ба ыисмьои хурде, ки пакет ном дорад, баррасц шуд ва ирсоли он тавассути якчанд роььо пешбинц карда шуд. Дар ин ьолат эьтимолияти калони расонидани маълумот ба суроща таъмин карда мешавад.Ба шабакаи ARPANET мехостанд дигар марказьои ьам шомил б\д ва ьамин тавр ьам шуд. Сольои 1973 ин шабака зиёда аз 40-марказ ва 75-60 марказьои илмиро дар бар мегирифт. Расман ьамчун соли таълиди шабакаи internet соли 1973 ыабул шудааст зеро дар ин сол Вазорати мудофиаи ШМА ыарор дод, ки ьамаи шабакаьои Arpanet таьти роьбарии пратаколи TCP/IP фаъолият баранд.
Протокол-ин ыоидаи ирсоли вориди маълумот дар шабака tcp/ip.
TCP/IP (Бевоб) Бе алоыаманди татыиыоти
EOR\NR Америка дар лабараторияи физикаи
HNO/PO зарачаьои хурд, таьти роьбарии
NnJET ТИМ БЕРНЕРС-МЕ татыиыот оиди
ieE/RO дарёфти роььои мониш сурощагузори
CCC\NK бурда мешуд Ин лабаратория CERN
Att/fo ном дошт ва тавлиди word wide web
Li T (www) ба оньо таалуы дорад маысад
V Маысади асосии ин татыиыот иборат
E буд аз дарёфти роььои соддаю умуми
ба ьамагон дастрас ва манбаи маълумот.
Мавз=и 16. Сохтор ва тартиби кор дар шабакаи интернет
Бо тавассути компютери ьар як абоненти интернет худ метавонад ба дигар шаьрьо ахбор фиристонад. Китобьои мамлакатьои гуногунро аз назар гузаронад. Шабакаьои ьисоббарории маьаллц (локали) ьамчун ьужайраьои
Ин чунин маъно дод, ки интернет на фаыат байни кампютерьои алоьида алоыа пайдо мекунад, балки бо ьам пайваст к/ни воьидьои боз ьам калонтар яъне шабакаи кампютер роь Агар кампютер бо интернет мустаыилона пайваст шуда бошад онро host комп мен/д. host (хужаин). Кампютер ба шабака пайваст шуда нишонаи худро д/д, ки аз р=и он ба дигар абонентьо
онро ёфта бо он алоыа карда метавонанд. Афзалияти муьими интернет аз он иборат аст, ки вай шабакаьо ва кампютер алоьидаро чунон бо ьам мутаьид менамояд, ки ьамаи оньо баробар ьуыуы б/а имконияти якхела барои алоыа д/д. Интернет маълумотро мустаыилона интихоб мекунад. Роьи ьалкунандаро елетгоь ва кампютер мебошад ва нахуст маълумотьоро дар барои соьиби худ пешкаш менамояд. Бо ин маысад барои ьар як кампютер нишонаи паыамц интернет протокол IP-адрес яъне суратгуфтори байни шабакавц ва нишонаи доимц, соьави муыарар х/а шудааст. Ьар дуи оньо метавонанд истифода бурда шаванд. Нишонаи раыами барои коркард тавассути компютер беьтар б/д, нишонаи доимц ба зеьнц истифода барандагон муносибу муносибтар аст. Нишонаи доимиро аксар ваыт нишонаи доимц мег=янд. Аз ин сабаб дарозии нишонаи раыамц (адрес) ба 32-бит аст ва барои беьтар истифода бурдани оньо ки ба 4-банд, ки ьар кадомаш 1-бит дорад жудо мекунад. Дар навбати худ он бантьоро ба даьиьо таысим карда нишонаи ахбори пурраро сабт менамояд кадоме, ки барои шинохтани кампютер зарур аст. Агар ду банд шабакаро муайян кунад ду банди боыимонда нишонаи компютерро дар худи шабака муайян мекунад. Бинобар он нишонаи IP-аз 3-жуз иборат аст.
Номи шабака Номи зершабака Номи кампютер дар зершабакаНишонаи доимц - он доираро муайян мекунад онро якыатор leost кампютерьо пешниьод намудаанд. Фары аз нишони раыамц дар он аст, ки раыамьо аз охир хонда мешаванд, яъне аввал номи компютер сипас номи зершабакае меояд, ки компютер ба он пайваста аст. Минтаыаьои жущрофц ном д/д, ки аз 2-ьарф иборат аст. М: доминьои жущрофи баъзе дав, чуни наст. Tj, чи кщ. Аз р=и аломатьои мавз=ъ б/д доминьо, нишонаи мухтасари се-ьарфа д/д, чунончи домени муассисаьои таълимц edu аз они корхонаьо тижоратьо com, муассисаьои ьуыуыц net-шабака.
нишонаи доимц - компютери ки 2-сатьи доираро дар бар гирифта оньо аз ьамдигар бо нуыта жудо мекунад. Барои истифодабарандагони интернет фаыат номи ба ыайд гирифташудаи оньо дар компютери ба шабака пайваст шуда, чун нишона хидмат мекунад. Баъд аз ном аломати @ меояд, ьамаи ин аз тарафи чап ба кампютер пайваста мешавад.
Истифодабарандаи дар кампютер бономи zohir сабт шудааст, дар интернет чунин сабт мешавад. *****@***ru дар ин жо
Чи долини умумии барои минтаыаи Россия Mail - зердомен, яъне он чи ки ба коипютер таалуы дорад. Zohir - номи истифодабарандаДар интернет на фаыат номи ашхоси алоьида балки номи гур=ьо истифода бурда мешавад, барои коркарда баромадани роьи жустуж= дар доменьо сервери махсуси номьо мавжуд аст. Оньо номи домениьоро мувофиыат бо ношинаьои раыамц табдил медиьад.
