Экзамен \ё\сене
хакламалли критерисем
1 пай
Экзамен \ё\н п\ррем\ш пай\нче сахалтан та 120 с=махл= изложени ёырмалла.
Изложение ёак критерисем т=р=х хаклаёё\.
И1 | Изложенире оригинал текст=н содержаний\ пал=рни |
Текст содержаний\ п\ртте п=с=лман. | 2 |
1 факт й=н=ш\ пур. | 1 |
Оригинал текст=н содержанине пачах уёса паман е 2 тата ытларах факт й=н=ш\ тун=. | 0 |
И2 | Оригинал текст=н содержанине уёса пан= чухнехи шух=ш туллил\х\, пуплев ёых=нул=х\ |
/ёре логика й=н=ш\сем ёук; логика ёых=н=вне тумалли ч\лхе мел\семпе п\лсе ус= курн=; текста абзацсене пайлан= чухне й=н=шсем ёук. | 2 |
/ёре логика й=н=ш\ 1 пур; тата/е логика ёых=н=вне тумалли ч\лхе мел\семпе ус= курн= чухне 1 й=н=ш тун=; тата/е 1 й=н=ш абзацсем тун= чух кайн= | 1 |
/ёре логика й=н=ш\ 1-рен ытла тун=; тата/е логика ёых=н=вне тумалли ч\лхе мел\семпе ус= курн= чухне 1-рен ытла й=н=ш пур; тата/е абзацсем тун= чухне 1-рен ытла й=н=ш тун=. | 0 |
И3 | Пуплев т\р\сл\х\, уё=мл=х\ |
Шух=ша т\р\с те =нланмалла уёса памашк=н шкул ачи йышл= лексик=па, т\рл\ грамматика хат\р\семпе ус= курн=. | 2 |
Ачан с=мах пуянл=х\ пур, анчах п\решкел грамматика хат\р\семпе в\ё\мс\р ус= курни сис\нет. | 1 |
С=мах ёъпёи чух=н, п\решкел грамматика хат\р\семпе в\ё\мс\р ус= курн= | 0 |
Пур критерие те (И1–И3) тулли тив\ётерсе ёырн=ш=н пухн= п\т\м балл сумми. | 6 |
2 пай
2-м\ш пай=н 1-10 \ё\сене т\р\с тусан шкул ачи кашни \ёш\н 1-ер балл илет. Хурав т\р\с пулмасан е в=л пачах пулмасан – 0 балл лартаёё\.
2-м\ш пай=н 1-10 \ё\сене т\р\с тусан п\т\мпе 10 балл пухма май пур.
3 пай
Экзамен \ё\н 3-м\ш пай\ в=л – сахалтан та 90 с=махран т=ракан =слав сочинений\ ёырасси. Ку сочинение итлен\ тата вулан= текстсенчен тухса т=ракан информаци ёине таянса хайламалла.
Хайлава ёак критерисемпе т\р\слеёё\.
№ | +слав сочинение хакламалли критерисем | Балсем |
I | Сочинени содержаний\ | |
С1 | Ача ёырн= \ё с\нн\ тем=па тър килни | |
Сочинени содержаний\ с\нн\ тем=па тър килет. | 2 | |
Сочинени содержаний\ с\нн\ тем=па тър килет, анчах ёырн= текстра тем=ран п=р=нн= 1 выр=н пур, тата/е 1 факт й=н=ш\ т\л пулать. | 1 | |
Сочинени пан= тем=па тър килмест (е ача \ё\нче тем=ран п=р=нн= 2 е ытларах выр=н пур, е 2 е ытларах факт й=н=ш\ т\л пулать). | 0 | |
С2 | Шкул ачин шух=ш\ пал=рни | |
Текст автор\сен позицине йыш=нса е х=й шух=шне хът\лесе шкул ачи х=й\н позицине уё=мл= к=тартать. | 2 | |
Текст автор\сен позицине йыш=нса е х=й шух=шне хът\лесе шкул ачи х=й\н позицине уё=мл= к=тартаймасть. | 1 | |
Вулан= тата итлен\ текстсем пирки шкул ачи х=й шух=шне каламасть е х=й позиций\ ёинчен яч\ш\н ёеё Эп\ авторсемпе кил\шет\п. Эп\ авторсемпе кил\шмест\п йышши предложенисем ёырса ёырлахать. | 0 | |
С3 | Сочинени пуплев\н =слав т\сне тър килни | |
Сочинени пуплев\н =слав т\с\пе тър килет: текст т\п шух=ша (тезиса) п=х=нать, ку шух=ша ёир\плетме сахалтан та 2 аргументпа ус= курн= (аргументсем ачан х=й\н пулма пултараёё\, тата/е в\сене ача экзаменра итлен\ е вулан= текстсенчен те илет). | 2 | |
Сочинени пуплев\н =слав т\с\пе тър килет: текст т\п шух=ша (тезиса) п=х=нать, анчах 1 аргументпа к=на ус= курн= тата/е шух=шлав тыт=мне п=сн= выр=нсем пур (аргумент тезиса ёир\плетмест, \нентеръсен яр=м\нчен чи п\лтер\шлине сиктерсе х=варн=, п\р-п\рне хир\ёлекен аргументсем пур т. ыт. те). | 1 | |
+слава п=х=нман текст хайлан=. | 0 | |
II | +слав сочиненине пуплев енчен й\ркелени | |
С4 | Шух=ш п\р п\т\мл\х\, пуплев ёых=нул=х\ тата шух=шсене й\ркипе уёса пыни | |
/ёре логика й=н=ш\сем ёук; шух=шсем логика енчен ёых=нса пынине к=тартма выр=нл= ч\лхе мел\семпе ус= курн=; абзацсем уй=рн= чухне й=н=шсем туман. | 2 | |
/ёре логика й=н=ш\ 1 т\л пулать, тата/е логика ёых=н=вне пал=ртакан ч\лхе мел\семпе ус= курн= чухне 1 й=н=ш ян=; тата/е абзацсем й\ркелен\ чухне 1 й=н=ш тун=. | 1 | |
/ёре логика й=н=ш\ 1-рен ытла пулать, тата/е логика ёых=н=вне пал=ртакан ч\лхе мел\семпе ус= курн= чухне 1-рен ытла й=н=ш ян=; тата/е абзацсем й\ркелен\ чухне 1-рен ытла й=н=ш тун=. | 0 | |
С5 | Пуплев т\р\сл\х\, уё=мл=х\ | |
Шух=ша т\р\с те =нланмалла уёса памашк=н шкул ачи йышл= лексик=па, т\рл\ грамматика хат\р\семпе ус= курн=. | 2 | |
Ачан с=мах пуянл=х\ пур, анчах п\решкел грамматика хат\р\семпе в\ё\мс\р ус= курни сис\нет. | 1 | |
С=мах ёъпёи чух=н, п\решкел грамматика хат\р\семпе в\ё\мс\р ус= курн=. | 0 | |
Сочинени ёырса пухн= п\т\м балл сумми С1–С5 критерисемпе | 10 |
Асра тыт=р!
Сочиненире 1-м\ш (итлен\) тата 2-м\ш (вулан=) текста теп\р хут каласа пан= е ёырса илн\ пулсан – кун пек \ёе нуль балл лартса хаклаёё\.
Т\р\с ёырма п\лнине изложенипе сочинени т=р=х икк\шне те п=хса хаклаёё\. Паллах, пыс=к, п\ч\к тата п\решкел й=н=шсене (халь ус= куракан хаклав виёисене т\пе хурса) шута илмелле.
Т\р\с ёырма п\лнине хакламалли критерисем ёаксем.
№ | Т\р\с ёырма п\лнине хакламалли критерисем | Балсем |
Г1 | Орфографи нормисене п=х=нни | |
Орфографи й=н=ш\сем ёук, е 1 п\ч\к й=н=ш пур. | 3 | |
1–2 й=н=ш пур. | 2 | |
3–4 й=н=ш пур. | 1 | |
5 е ытларах й=н=ш пур. | 0 | |
Г2 | Пунктуаци нормисене п=х=нни | |
Пунктуаци й=н=ш\сем ёук, е 1 п\ч\к й=н=ш пур. | 3 | |
1–2 й=н=ш пур. | 2 | |
3–4 й=н=ш пур. | 1 | |
5 е ытларах й=н=ш пур. | 0 | |
Г3 | Грамматика нормисене п=х=нни | |
Грамматика й=н=ш\сем ёук, е 1 п\ч\к й=н=ш пур. | 3 | |
1–2 й=н=ш пур. | 2 | |
3–4 й=н=ш пур. | 1 | |
5 е ытларах й=н=ш пур. | 0 | |
Г4 | Пуплев нормисене тытса пыни | |
Пуплев й=н=ш\сем ёук, е 1 п\ч\к й=н=ш пур. | 3 | |
1–2 й=н=ш пур. | 2 | |
3–4 й=н=ш пур. | 1 | |
5 е ытларах й=н=ш пур. | 0 | |
Г1–Г4 критерисем т=р=х сочиненипе изложение ёырса п\т\мпе пухн= чи нумай балл | 12 |
Т\р\с ёырма п\лнине хаклан= чухне изложенипе сочинени кал=п=шне шута илес пулать.
К=тартн= норм=семпе сахалтан та 120 с=махран т=ракан изложение хаклан= чухне ус= курмалла. Изложенире с=мах йыш\ 100-е ёитмест пулсан – \ёе туман тесе йыш=наёё\, 0 балл лартса хаклаёё\.
Сочиненире сахалтан та 90 с=мах пулмалла. Сочиненире с=мах йыш\ 90 с=маха ёитмест пулсан – \ёе туман тесе йыш=наёё\, 0 балл лартса хаклаёё\.
100-120 с=махл= изложение, 70–90 с=махл= сочинение хаклан= чухне Г1–Г4 критерисенче й=н=ш шуч\ кашнинчех чакать.
2 балл лартас пулсан ёак условисем кирл\:
Г1 – орфографи й=н=ш\сем ёук (е 1 п\ч\к й=н=ш пур);
Г2 – пунктуаци й=н=ш\сем ёук (е 1 п\ч\к й=н=ш пур);
Г3 – грамматика й=н=ш\сем ёук;
Г4 – пуплев й=н=ш\сем ёук.
1 балл лартмалли условисем:
Г1 – орфографи й=н=ш\ 1 пур;
Г2 – пунктуаци й=н=ш\ 1 пур;
Г3 – грамматика й=н=ш\ 1 пур;
Г4 – пуплев й=н=ш\ 1 пур.
100–120 с=махл= изложениш\н тата/е 70–90 с=махл= сочинениш\н Г1–Г4 критерисем т=р=х нимле балл та лартмаёё\.
Г1–Г4 т=р=х балл лартн= чухне – ача изложенипе сочинение икк\шне те ёырнипе ёырманнине шута илмелле.
Ача изложение е сочинение ёырма тыт=нман пулсан – Г1–Г4 критерисем т=р=х хаклан= чух й=н=ш шутне чакарас пулать: 3 тата 2 балл пачах лартма юрамасть. 1 балл лартас пулсан – ёак условисем кирл\:
Г1 – орфографи й=н=ш\сем 2-рен иртмелле мар (2-рен иртсен – 0 балл лартмалла);
Г2 – пунктуаци й=н=ш\сем 2-рен иртмелле мар (2-рен иртсен – 0 балл лартмалла);
Г3 – грамматика й=н=ш\ 1 к=на пулмалла (1-рен иртсен – 0 балл лартмалла);
Г4 – пуплев й=н=ш\ 2-рен иртмелле мар (2-рен иртсен – 0 балл лартмалла);
Кашни критерипе чи пыс=к балл илес пулсан – экзамен \ё\ш\н 9-м\ш класс ачи п\т\мпе 38 балл пух\.
38 балл= систем=ран 5 балл= систем=на куёмалли шкала
Балл | Отметка |
33-38 | «5» |
21-32 | «4» |
11-20 | «3» |
0-10 | «2» |


