Темаларынан былаан. 1 чиэппэр

Темаларынан былаан. 1 чиэппэр.
Уруок   №	Дата	Материал ис хоьооно	Тема	Бэлиэтээьиннэр
1 Салаа. Историческай коруу.
1	5.09.	Киирии уруок. Нуучча государствотын састаабыгар киирии.	17 уйэтээ5и сахалар. 1632 с. Петр Бекетов Ленскэй остуруогун тутар. 1636 с. Олонуок сэлиэнньэтин тутар. 1648 с. Семен Дежнев Халыма5а. 1638 с. Воеевода саха сиригэр. Экономика, культура, политика сайдыыта оскуолалар аьыллыылара. Сурук-бичик  тар5аныыта.
2	12.09.	«Тыгын Дархан» Далан романа.	Сэрии уонна ил. Тыгын Дархан ба5а санаата. Ил государствотын тэриниигэ холонуутун история5а, уус-уран литература5а. Далан «Тыгын Дархан» романын билиьиннэрии.
3	19.09.	Саха Степной Думата.	1822с.-Сибиир олохтоохторун салайыы туьунан Устаап тахсыбыта. «Сахалар сокуоннарын уонна абыычайдарын туьунан» хомуурунньук. Степной Дума 1827 сыл. тэриллиитэ. Дума баьылыга Боро5он кулубата .
4	26.09.	Хотугу этнография.	, «Хотугу норуоттар культуралара. История. Культура.» Этнография диэн тугуй?
5	3.10.	К. Гурьев «Арба5астаах аарымата».	Арба5астаах-хагдан эьэ. ( аарыма кыыл ойуутун онорбут). Уу о5уьа. Мамонт атын кыыллартан уратыта. Таас уйэ дьоно. Дюктай дьоно.
6	10.10.	Ымыйахтаах культура.	Хотугу норуоттар былыргы олохторун чинчийии. «Древние  культуры Якутии». . «Ымыяхтахская культура Северо-Восточной Азии». . ученай-археолог. Ымыйахтаах олохтоохторун итэ5эллэрэ. Хайа5а суруктар кэпсииллэр.
7	17.10.	Хотугу норуоттар олохторо-дьаьахтара.	Хоту дойду хоьууннара. «Кто вы, юкагиры?» А. Алексеев «Забытый мир предков». Хотугу норуоттар дьиэлэрэ. Бултуур, комускэнэр сэптэрэ.  Суоьулэрэ. Аьылыктара. А5а уустара.
8	24.10.	Суругунан улэ.	«Мин дойдум историята.»

9

31.10

Хотугу норуоттар таннар танастара.

Чукча норуотун  танаьа-саба. Эбээннэр, эбэнкилэр танастара. Кыьынны танас. Утулук. Этэрбэс. Са5ынньах.

Темаларынан былаан. 2 чиэппэр.
Уруок   №	Дата	Материал ис хоьооно	Тема	Бэлиэтээьиннэр
2 салаа. Хотугу этнография.
1	21.11.	Юкагирдар оьуордара.	Айыл5анан сирдэтэн, оло5урунан ойуулааьын-оьуордааьын. Оьуор ураты суолтата. Тириини тыьы танастааьын. Хотугу орнаменнар.
2	28.11.	Долганнар танастара.	Хотугу олорор омуктар ньымалара. Тыьынан мозаика. Кунду туулээ5и, сарыыны танастааьын. Кухлянка-иьинэн кэтиллэр тирии сон. Хамылыайка - сон урдунэн кэтиллэр чараас туулээх дьо5ус са5ынньах. Туонэ кунэ.
3	5.12.	«Куралай кустук» номох.(1920-1986)	Са5ынньахтар араастара. Оьуор-бичик. Эр киьи танаьа. Дьахтар танаьа.
4	12.12.	П. Ст. Степанов-Ламутскай (1920-1986)	Очеркист, поэт. Орто дойдуга кыргыьыы. Дьол уоруу. Айымньы сурун идеята, геройдара, танастара саптара. Охсуьуу.  Сиэр-туом айымньыга. Аламай кун эрэллээх сэрииьииттэрэ. Дьаанылар.
5	19.12.	Суругунан улэ.	«Сир иччитэ» историческай роман. Романна норуот дууьата, тыла-оьо, туттар мала-сала, таннар танаьа, абыычайа, итэ5элэ. Эбээн норуотун оло5о. Сурун герой оло5ун уларыйыыта, дьон сыьыана.
	Хоту норуотун танаьа-саба.

Темаларынан былаан. 3 чиэппэр.
Уруок   №	Дата	Материал ис хоьооно	Тема	Бэлиэтээьиннэр
3 салаа. Саха итэ5элэ. Сиэр-туом. Угэстэр.
1	16.01.	Астрология.	Аан дойду куйаара. Астрология 20-с уйэ5э. Научнай астрология салаалара:натальнай мунданнай, медицинскэй, метеорологическай, аграрнай. Аан дойду биллэр философтара, ученайдара Геродот, Пифагор, Сократ, Платон. Саха танхата.
2	23.01.	Танха.	Танха итэ5эли кытта сибээьэ. Танха. Билгэ. Дьыл5а. научнай улэлэрэ. Сэргэни миинии. Сылгы кэпсэтэрин истии. Туннугу ууттээьин. Хаар сиидэлээьин. Туннук анныгар иьиллээьин.
3	30.01.	Тыл кууьэ.	Тыл магическай куустэ5ин билии. Олоххо туьаныы. Аан дойду алгыьынан тутуллан турар. Тыл аба, тыл кууьэ. Харыстанар, комускэнэр, дьайар алгысарын туьаныы.
4	6.02.	Бит-билгэ.	Киьи-аймах дьин чахчы олоххо буолбут тугэннэргэ оло5уруу, сылыктааьын. Айыл5а костуутугэр, кыыл-суол, киьи-аймах оло5ор дьаьа5ар уларыйыылара. Билгэьит. Дьылдьыт. Бар5аьыт.  , Н. Игнатьев-билгэ улэлэрэ.
5	13.02.	Туул	Наука туулу уорэтиитэ. Туул. Туул туохтан турара. Туул тордо. Туьээьин кэмигэр майгы. -Дабыл. Кун Куйаарыма. Сылбай уу. Тумук уу. Тумэн уу. Сылам уу.
6	20.02.	Суо.	Бэйэни иитинии, салайыныы, сиэрдээх буолуу уорэ5э. Суо-Айыы уорэ5ин кытта ситимэ. Куту-суру чинэтии. Сиэрдээх буолуу. Аьааьын. Толкуй-кэпсэтии сиэрэ. Обугэ угэьин тутуьуу. Сынньаныы.
7	6.03.	. Ото коруу.	Омук уратыта. « Кыьыл ойуун» драмата, «Ойуун туулэ». Поэт, болуьуок ойун уонна талаанын кууьэ тумуллуутэ. Ойуун аан дойду алдьархай сэриитин ото коруутэ. Саха оркон ойдоохторо,  аьа5а эттээхтэрэ уйэлэри ото корор кыахтара.
Темаларынан былаан. 4 чиэппэр.
Уруок   №	Дата	Материал ис хоьооно	Тема	Бэлиэтээьиннэр
4 салаа. 1960-1970 сс. Уус-уран искусство сайдыыта.
1	3.04.	Сахалыы ырыа сайдыыта.	Ырыа-искусство биир салаата. Ырыа норуот дууьата, оло5ун аргыьа, ойо санаата. «Ырыа»,  «Хоьоон», терминнэр. Хоьоон - ырыа ис номо5о. Ырыаьыт Импровизация. Толоруллар сирэ. Корунэ. Ис хоьооно.
2	10.04.	Аркадий Алексеев-саха норуотун тапталлаах ырыаьыта.	О5о сааьа. Бастакы хардыылара Студенныыр сыллара (Москва. Физкультура интитута). А. Алексеев-спортсмен. Чэпчэки атлетика, тустуук, боксер, штангист, пятиборец, Москва студеннарыгар чемпион. Аркадий Алексеев-мелодист, ырыаьыт, салайааччы.
3	17.04.	Ольга Иванова-Сидоркевич.	Самодеятельнай композитор. Саха Республикатын культуратын утуолээх улэьитэ. Ырыаьыт, мелодист, айыл5аны харыстааччы, патриот. «Амма чэчирэ» ырыа ункуу ансамбла.
4	24.04.	Саха сирин музейдара. Чоркоохтоо5у музей. Ньурбатаа5ы музей. Хомус музейа	Музей-грек тыла. Музей-история, культура, искусство ойдобунньуктэрин тумуу. Нация ойун-санаатын, духовнай уонна сиэр - майгы сыаннастарын тумэр, харыстыыр, мунньар, харайар. Саха сиригэр 1891 с. Аьыллар. Араас хайысхаллаах музейдар. «Саха сиригэр политссылка» музей. , , утуо ойдобуллэрэ. 1974 с. Ньурба5а кыраайы уорэтэр музей. 1978 с. Норуоттар до5ордоьууларын музейа.  До5ордоьуу силиьэ-мутуга. Биир иллээх кэргэннэ. Араас омук тумсубут сирэ. 1991 с. 2 Аан Дойдутаа5ы хомус конгреьа. Дьокуускай куорат. Киин президенэ . Хомус музейын тэрийии. Хомуска оонньооьун искусствота. Саха хомуьа.
5	8.05.	Илии оноьугун сайдыыта.	Саха киьитин  сиэдэрэй оноьуктара. Иьит-хомуос. Туос оноьуктар. Тимиринэн уьаныы. Комус киэргэллэр. Дьиэ тээбириннэрэ. Оьуор-Мандар. Танас-сап. Уустар.
6	15.05.	«Сардаана» фирма.	1969 с. Фабрика аьыллыыта. 326 корун табаар оноьуллар «Сардаана» фирма. Билинни бириэмэ5э улэтэ. Сувенирдар. Уус-уран тигиилэр.
7	22.05.