Урок теми: Этем тени ĕзпе паха
Елизавета Осипова зырнг « Пахчари хяшĕ» калав тгргх
Урок эпиграфĕ: «Ĕзрен ан хгра, вгл хгй санран хгратгр»
Урок тĕсĕ: килти вулав урокĕ
Урок форми: урок инсценировка
Харкамгн пĕля илмелли тĕллевĕсем:
1.Ĕзре кгмгл пуянланнине, гс зивĕчленнине, туслгх зуралнине туйса илме пултарни
2.Ĕзлекен зын хисеплĕ пулнине курни
3.Ĕзрен пгргнманни, гна вĕзне зитиччен пурнгзлани, чун зирĕплĕхне аталанма пулгшнине гша хывни
Предметгн ятарлг илмелли тĕллевĕсем:
1.Хайлав темине, проблемине, тĕп шухгшне палгртма пĕлни
2.Сгнарсен уйргмлгхне курма пĕлни
3.Хайлав тытгмне йĕркелеме пĕлни
Предметгн пĕрлĕхлĕ тĕллевĕсем:
1.Харкам тĕллĕн, мгшгрргн, ушкгнпа ĕзлесе кирлĕ информаци тупма пĕлни
2.Илнĕ информаципе пĕтĕмлетя тума, зĕнĕ гслайсемпе ĕзлеме хгнгхтарни
3.Ачасен гс-тгнне, шухгшлавне, кгмгл-туртгмне аталантарни
Лексика материалĕ : катмак-мотыга, хяшĕ- шалаш, япле, хятлĕх, им-зам-удобрени
Литература теорийĕ: калав-пурнгзра пулса иртнĕ пĕр-пĕр ĕзе сгнлакан литература хайлавĕ
сюжет - -ĕзсем пĕрин хыззгн тепри аталанса пыни
эпиграф-хайлавгн тĕп шухгшне сгнласа пама лартнг цитата
Урокра усг курмалли меслетсемпе мелсем: учитель сгмахĕ, инсценировка, цифрограмма, рольсем тгргх вулани, ваттисен сгмахĕпе ĕзлени, эпиграфпа ĕзлени, пĕчченшерĕн, икшерĕн, ушкгнсемпе ĕзлени, Инсерт(саспа хгвгрт вуласси), кластер, « тĕс+ кгмгл+ĕз» усг курса сгнарсене танлаштарни, видеоролик, ыйту-хурав, шырав(клоуз-тест), фишбоун( пĕчĕк проект), синквейн, тав хучĕ, словарь ĕзĕ
Кирлĕ хатĕрсем: презентаци, компьютер, проектор, цифрограмма. фишбоун схеми, карточкгсем(клоуз-тест валли), пахча зимĕз якерчĕкĕсем
Технологисем: 1. Сывлгха сыхлас технологи(«Чгпар чгх», Су-джок)
2. Критикглла шухгшлав технологийĕ
3.Информаципе коммуникаци технологийĕ
4.Диалог технологийĕ
5.Тĕпчевпе шырав технологийĕ
6. Проект технологийĕ
Урок юхгмĕ
І. Урока кгсгклантарса яни(3 мин.)
1. Учитель.
Кинеми ролĕнче:
Матви! Матви! Темшĕн сас паракан зук. Пахчара кургнмасть.Ĕнер кунтах ĕзлетчĕ-зке. Мĕн пулнг-ши вара унпа?
Учитель: Эсир курман-и, ачасем?
Натюш: Пирĕн асатте пульницгра выртать
Кинеми: Ун выргнне пахчара кам ĕзлĕ ĕнтĕ халь?
Пурте: Эпир хамграх ĕзлетпĕр!
Кинеми: Маттур вара эсир, пысгк ĕз шанса панг сире!
Тгргшса ĕзлĕр! Аслазу ятне ан яргр!
Тухса каять
Учитель(тумне улгштарать) кĕрет.
Ырг кун пултгр пурне те, сывлгх сунатгп, ачасем, пĕр-пĕрин зине гшг кгмглпа пгхса илетпĕр те ларатпгр, паянхи урока пузлатпгр.
Ачасем, зулпа пынг чухне эсир калазнине илтрĕм. Мĕнле ĕз пузарнг вара эсир?
Натюш: Пире анне купгста пахчине ĕзлеме ячĕ.
Эсир мана та хгвгрпа ĕзлеме йышгнатгр-и?
Пурте: Йышгнатпгр.
2.Урокгн темипе тĕллевне палгртасси(2 мин.)
Учитель: Ачасем, экран зинче цифрограмма. Мĕн зырнг-ши унта? Вуласа пĕлер-ха. Гна тĕрĕс вуласан паянхи урокгн темине пĕлме пултаратпгр.
Ачасен хуравĕ. Этем тени ĕзпе паха (Человек славен трудом)
Тетрадьсене узатпгр та зырса хуратпгр
Наргс уйгхĕн 24-мĕшĕ.
Этем тени ĕзпе паха
Учитель: Зак ваттисен сгмахĕ хгш калавпа килĕшсе тграть? Гна кам зырнг?
Ачасем: «Пахчари хяшĕ»Е. Осипова(слайд)
Учитель: Кашни зынна ĕз кирлĕ. Зын тени ĕзĕпе хисеплĕ пулма пултарать-ши?
Ачасем: Пултарать. Ĕзрен ан хгра, вгл хгй санран хгратгр.
Учитель:Зак шухгша узса парас тесен мĕн тумалла-ха пирĕн урокра?
Ачасем: Содержанине аса илмелле, вуламалла, калавпа ĕзлемелле,
сгнарсене пгхса тухмалла, калавгн тĕп шухгшне гнланмалла
хайлавгн тытгмне йĕркелемелле, пĕр-пĕрин ĕзĕсемпе паллашмалла
3.Урокгн темипе ĕзлени (15 мин.)
Учитель: Айтгр вара, ачасем, кайргмгр пахчана. Мĕнле ĕзлетпĕр - туслг (Су-джок - пĕр-пĕринпе алг зупни)
Натюш: Пĕлетĕр-и, ачасем, айтгр зак купгстана кĕркуннечченех хамгр пгхса ястерер.
Витек: Мĕнле хамграх?
Натюш: Заплах, Хамграх шгваратпгр, хамграх зумлатпгр. Кĕркунне ястернĕ купгстана столовгйне илсе кайĕз, хĕлĕпе тутлг апат пĕзерĕз.
Микул: Зынсем пире гшг сгмах калĕз, лайгх вĕт!
Пурте: Лайгх!
Учитель: Ачасем, купгстана ястерме хавас пулнишĕн, пысгк ĕмĕт тытнишĕн эпĕ те савгнатгп. Купгста пирĕн организма мĕнле усг пама пултарать-ши? Атьгр итлесе пгхар! (видеомост - медсестра)
Учитель: Купгстара С витамин нумай, апла пулсан-ястерес, зитĕнтерес!
Ĕзе пузгнма мĕн кирлĕ-ха, ачасем?
Ачасем: Ĕз хатĕрĕсем
Учитель: Гзта вара вĕсем?
Ачасем: Купгста йгранĕсен вĕзĕнче пысгках мар хяшĕ пур.
Учитель: Мĕн вгл хяшĕ?
Хяшĕ-япле, хятлĕх, шалаш(слайд)
Учитель: Атьгр-ха ĕз хатĕрĕсене илер.
Ачасем: Кĕрезе, катмак-мотыга, лейка, витре, назилкка, пĕчĕк кĕрезе, кĕрепле.
Учитель: Ачасем, вĕсем мĕн –мĕн ĕзленине вуласа пĕлер(рольсем тгргх)
Ачасем: Лайгхрах ĕз хатĕрĕсене илсе туссем ĕзе пикенчĕз……
Учитель: Каласа тухар: зум кургкран тасатаззĕ, кгпкалатаззĕ, земзетеззĕ,шгвараззĕ, им-замлаззĕ- апатлаззĕ (слайд)
Учитель: Питĕ тгргшса ĕзлерĕр, маттур. Ытла та кяренмелле пулса тухать тепĕр чухне пурнгзра…Мĕнле йгнгш турĕз-ши ачасем?
Ачасем: Ытлашши тислĕк хурса зунтарса яраззĕ.50 тĕп купгста пĕтет. Ĕз майне пĕлмеззĕ.
Учитель: Эсир вĕсен выргнĕнче мĕн тунг пулгттгрччĕ?
Ачасем: Аслисенчен ыйтгттгмгрччĕ.
Учитель: Ыйтса пгхар-ха, вĕсем мĕн сĕннĕ пулĕччĕз?(видеомост –агроном)
Учитель: Мĕн тумалла ĕнтĕ халь?
Ачасем: Зĕнĕрен лармалла. Пулгшу кирлĕ.( физкультура саманчĕ «Чгпар чгх»- пуз мимине кислородпа пуянлатни)
Учитель: Камсем пулгшу пама килĕшеззĕ-ши? Вуласа пĕлер-пурте харгс вулаззĕ(158стр.)
Учитель: Пулгшу пама хгш класри ачасем килĕшрĕз?
Ачасем: 7-мĕшсем: Света, Лĕва, Толя, Аля, Лариса,
Учитель: Мĕне кура вĕсене тĕрлĕ тĕспе уйгрнг?(слайд)
Ачасем: Ĕзне тата кгмглне кура
Учитель: Вуланг текстра Света зинчен мĕн пĕлтĕмĕр?
Ачасем: Света вĕсене пулгшма килнĕ. Пĕччен мар, хгйĕн класри ачасене те илсе килнĕ. Ырг кгмгллг, ĕзчен, ачасем.
Натюш-бригадир. Ачасене пахчана ĕзлеме ертсе килнĕ, шанчгклг, сгпайлг, гшг кгмгллг, ырг, ĕзчен, хастар.
Учитель: Ку ĕзе клоуз-тест теззĕ. Мĕн тума хушать? Сиктерсе хгварнг глаголсене тĕрĕс вырназтарса лартсан эпир камгн ĕзĕсем пулнине тавзгрса илмеллех.
Клоуз-тест - текста тĕрĕс йеркелесси (икшерĕн ĕзлеззĕ)
Сасартгк Натюш тгпах чаргнса …… Пĕр рете тахгшĕ ячĕшĕн кгна зумлакалам пекки …. Йыт пыршине те, пизене те зиелтен зез тата-тата …, тымарĕсем заплипех тгрса …..Хушшгн-хушшгн зум кургкне пачах та ….., гна кгшт-кашт катмакпа…….. та, тгпрапа витензи ……. Апла пулин те зум кургкĕ пузне ……, ним пулман пекех….
Усг курмалли сгмахсем: тунг, тгчĕ, илнĕ татман, юлнг, тунг, зĕкленĕ, каскаланг, ларать.
Ачасем вулаззĕ
Учитель: Сиктерсе хгварнг сгмахсене лартса тухргмгр Камгн ĕзĕсем-ши ку?
Ачасем: Толя! Ĕзе зиелтен тума юратать, юлхав, тярккес, зиллес, шанчгксгр, кутгн, усал.
Учитель: Сашгна вара мĕншĕн тĕксĕм тĕспе палгртнг?
Ачасем: Ĕзрен пгргнса зяреме юратать. Мгн кгмгллг, кахал, ачаш, анчах кайран пĕрле ĕзлеме пузлать
Учитель:Сирĕн хушгра ун пеккисем пур-и?
Учитель: Ачасем, мĕнле ĕзсем туса ирттертĕмĕр-ха?
Ачасем: Темине палгртргмгр, хайлав содержанине аса илтĕмĕр, сгнарсене хак патгмгр….
Учитель:Халĕ пĕлĕве фишбоун мелĕпе тĕрĕслесе илер. Сирĕн хайлав тытгмне тĕрĕс палгртмалла - калаври ĕзсене пĕр тĕвве зыхмалла(ушкгнпа ĕзлени)
Учитель: Аса илер-ха: калав, сюжет, тытгм(композици)-хайлавгн сыпгкĕсемпе пайĕсене пĕрлештерсе тгракан пĕр пĕтĕм зыхгну
Пузĕнче-тытгм , вĕзĕнче - темгпа шухгша узса пама кирлĕ пайсене, сгнарсене пĕр-пĕринпе пĕтĕмĕшлĕн зыхгнтарни
Ĕз умĕ - Верук аппа ĕз хушни
Ĕз пузламгшĕ - купгста пахчине зитни
Ĕз аталангвĕ - ачасен пахчари ĕзĕсем
Ĕз хĕрсе зитни - Толя Сашгна кярентерни
Ĕз вĕзленĕвĕ - пахчазгсене пухгва чĕнни
Учитель: Пурте тĕрĕс йĕркелерĕр. Доска зинчи эпиграфа пгхар-ха. Ачасем ĕзрен хграрĕз-и?
Ачасен хуравĕ Зук. Хгйсен умне лартнг тĕллеве пурнгзларĕз-и? Эпир те хамгр ума лартнг тĕллеве пурнгзларгмгр-и? Мĕн пулчĕ? Мĕн пулмарĕ?
Ачасем: Гнгзлг пурнгзларĕз. Тем пысгкгш купгста зитĕнтерсе колхозниксене савгнтарчĕз.
Учитель: Хгйсен савгнгзне гзта тупрĕз?
Ачасем: Ĕзре тупрĕз, ырг ятлг, хисеплĕ пулчĕз. Эсир те паян тгргшса ĕзлерĕр(доска зинче - Хĕвел те паян сирĕншĕн хгйĕн пайгркисене савгнса зĕр зине сапаларĕ.
4.Рефлекси
Апла пулсан калава мĕнле сгмах шгнгрласа тграть-ши?
Ачасем:Ĕз
Учитель: Халĕ зак сгмахпа синквейн зыратпгр.
1 рефлекси - синквейн
ĕз
усгллг, хаваслг
савгнтарать, тгрантарать, илемлетет
Ĕз зынна савгнтарать, сиплĕ зимĕзпе тгрантарать
Пурнгз
Ахальтен мар Чгваш ен пузлгхĕн Указĕпе килĕшяллĕн-2016 зула Ĕз зыннин зулталгкĕ пулма палгртнг. Ачасем, эсир хальлĕхе пĕчĕк ĕзченсем зез-ха, сирĕн халь тĕп ĕз - вĕреня, Малашне яссен кам пуласси зинчен те шухгшламалла. Саша Чернов комбайнер пуласшгн. Алгра ĕз пултгр, пузра гс пултгр теззĕ ваттисем.
Учитель: Халĕ Абрам Петровича сгмах
Председатель: Тавтапуз сире, ачасем! Чун-чĕререн савгнма пултаратпгр эпир сирĕнпе, пирĕн шанчгклг пĕчĕк тусгмсем!
Натюш тухать. Учитель Натюша Тав хучĕ парса чыслать
5-мĕш класра вĕренекенсене
урокра хастар ĕзленĕшĕн
тав сгмахĕ тата парне парса чыслатгп.
Малашне те хастар, ĕзчен пулма, вĕреняре «4», «5» паллгсем илме зирĕп сывлгх сунатгп.
Урока ирттерекенĕ:
Аслг Чак -2016 з.
2 рефлекси
Учитель: Сире урок килĕшрĕ-и?
Ачасем: пас пярнепе кгтартаззĕ: 
зялелле –килĕшрĕ, аялалла-зук
Ачасем, пирĕн урок вĕзленсе пырать.
3 рефлекси тĕкĕрĕ
Паянхи урок мĕнле кгмгл зуратрĕ? (хаваслг)
Мана ытларах урокра закг…………килĕшрĕ(туслг ĕслени)
Урокра закгн пек …….. зуралчĕ (купгста ястернĕ зĕре хутшгнма кгмгл зуралчĕ)
4.Киле ĕз.
1. Ĕз зинчен ваттисен сгмахĕсем туп.
2. 
Хайлав тгргх якерчĕк ту.
3. Купгста зинчен гслав зыр.
Тавах манпа урок ирттернĕшĕн (алг зупатгп, вĕсем те алг зупаззĕ)
