Литература вулавĕ
Ĕз программине пĕтĕмĕшле вĕрентĕвĕн патшалгх стандарчĕн федераллг компонентне, тгван чĕлхепе литература вулавĕн тĕслĕх программисем: чгваш шкулĕн 1-4 класĕсем валли (, , . – Шупашкар: Чгваш Республикин вĕреня институчĕн издательстви, 2013), тата пузламгш шкулта литература вулавне йĕркелесси: меслетлĕх кгтартгвĕсем (Шупашкар, 2007) тĕпе хурса хатĕрленĕ.
Вĕрену учебникĕсем:
Литература вулавĕ . Пĕчĕкҫĕ пĕрчĕ: 1- мĕш класс валли 1-2-мĕш кĕнекесем/ , ./ – Шупашкар: Чгваш кĕнеке изд-ви, 2008. – 223 с. тата «Ес тетраче».
Литература вулавĕ . Ешĕл калча: 2- мĕш класс валли / , ./ – Шупашкар: Чгваш кĕнеке изд-ви, 2009. – 223 с. тата «Ес тетраче».
Литература вулавĕ .Ылтгн пучах: 3- мĕш класс валли . / – Шупашкар: Чгваш кĕнеке изд-ви, 2014. – 239 с. тата «Ес тетраче».
Литература вулавĕ.Пучах ҫумне пучах. : 4- мĕш класс валли . / , ./ – Шупашкар: Чгваш кĕнеке изд-ви, 2014. – 239 с. тата «Ес тетраче».
Литература вулавĕн урокĕсен ытларах пайĕ текстпа ĕзлеме, вулав хгнгхтаргвĕсем ирттерме каять. Зак ĕз ачасен пуплев ĕз–хĕлĕн ытти тĕсĕсене ( калазу, зыру, тгнлу, итлев) аталантарассипе зыхгнса пĕр харгс, юнашар пулса пырать. Вулав гслайĕсем зивĕчленсе, аталанса пынг май илемлĕ хайлава тишкересси маларах тухса пырать.
«Литература вулавĕ» вĕрентя тĕллевĕсемпе задачисем:
- ачасен литература хайлавне туллин гса хывас хевтине аталантарасси;
- геройсемпе пĕрле савгнма-хурланма хгнгхтарса пынин никĕсĕ зинче туйгмсене зивĕчлетме хавхалантарасси;
- ачасене илемлĕ хайлавгн сгнарлг чĕлхине, илемлĕ сгнар калгпламалли палгртулгх хатĕрĕсене туйма тата гнланма хгнгхтарасси, сгнарлг шухгшлава аталантарасси,
- литература хайлавĕнчи илемлĕ сгнарсене тепĕр хут гсра зуратса вĕсен пурнгзне тепĕр хут йĕрлесе тухас гслая калгпласси, пултарулгха тата евĕрлес хевтене аталантарасси;
- ачасен поэзии туйгмне аталантарасси, илемлĕхе туяссине таргнлатасси, сгмахлгхгн паха хайлавĕсене кгсгкланса итлес опыта пуянлатасси;
- кĕнекесене юратса вулас туртгма аталантарасси, литература пултарулгхне кгсгклантарасси;
- ачасен туйгмлгх опытнее пуянлатасси, зут занталгкпа таврари тĕнче зинчен мĕн пĕлнине пĕрмаях таргнлатса пырасси;
- пурнгзри илеме курма, гна классика литературинчипе танлаштарса пгхма вĕрентесси;
- йывгрлгх тĕлĕшĕнчен тĕрлĕ шайри хайлавсене хевте зитнĕ таран туллин те таргн гнланма вĕрентесси;
- жанр тата созержанипе тематика тĕлĕшĕнчен тĕрлĕ кĕнекесене вуланг майгн ачасен тавра кургмне анлглатасси;
- ачасен пуплевне аталантарассине тĕллевлĕн йĕркелесси, пуплев гслайĕсене, вулав, итлев, зыру, каласа парас хгнгхусене хастарргн аталантарасси;
- сгмах искусствин сгнарлгхĕпе илемне туйма вĕрентесси;
- диалога хутшгнас, палгртса вулас, хатĕрленнĕ хыззгн тата хатĕрленмесĕрех каласа парас хгнгхусене таргнлатса пырасси;
- гнланса, тĕрĕс, хгвгрт та палгртуллг вулас гслайсене зивĕчлетесси;
- вулавзг тавра кургмне калгпласси, харкам тĕллĕн вулас опыта таргнлатасси;
- сапгрлгх опытнее пуянлатасси, ыргпа усал, лайгххипе япгххи зинчен, тĕрĕслĕхпе тярĕлĕх зинчен пухнг пĕлясемпе хгнгхусене пуянлатасси;
- кгмгл-сипет туйгмĕсене аталантарасси, Раззейри халгхсен культурине хисеплеме, юратма хавхалантарасси.
Пуплевпе шухгшлавгн тĕп ĕз-хĕлĕсенчен пĕри пулнгран вулав пузламгш классемшĕн пысгкран та пысгк пĕлтерĕшлĕ. Вгл кĕзĕн зулхи шкул ачине гнгзлг вĕренме, ырг кгмгл-туйгмлг ясме, гс-тгнне пур енлĕн аталантарма пулгшмалла. Литература вулавĕн урокĕсен тĕп тĕллевĕсем заксем: вĕренекенсен пирвайхи вулав гслайне, унгн тĕрĕслĕхĕпе хгвгртлгхне, гнланулгхĕпе палгртулгхне куллен лайгхлатасси; ачасене хайлава туллин гнланма хгнгхтарасси, вĕсен ыргпа усала уяс туйгмне, илем сисĕмне амалантарасси, тĕнче кургмне анлглатасси; текстпа ĕзлеме вĕрентесси, кĕнекене харкам тĕллĕн вулама хавхалантарасси.
Паянхи пурнгз литература вулавĕ умне зĕнĕ задачгсем кгларса тгратрĕ: ача зитĕнсе зитнĕ тĕле мĕнпур этемлĕхĕн зырулгх пуянлгхне гнланма, хисеплеме, унпа киленме пултартгр; тĕнче литературин пялминче чгваш литературин тяпи те палгрмаллах пысгк пулнине гнкартгр; хайлава туллин гнланма гна хайланг чухнехи евĕрех йывгррине асгрхатгр; кирек хгш хайлав та пысгк шыравра зуралнине, вгл зыравзг пузĕнче шгранса калгпланнг, шухгшласа кгларнг япала иккенне тĕшмĕрттĕр, хгй те хайлав ĕзне явгзма сĕмлентĕр; ача-пгча гс-тгн тĕлĕшĕнчен зез мар, кгмгл-сипетпе туйгм-сунгм тĕлĕшĕнчен те тасалса пуянлантгр.
Литература вулавĕ пузламгш шкулгн чи пысгк икĕ тĕллевне пĕрлĕхлĕн татса пама май парать: пĕрремĕшĕнчен, вулама тата кĕнекене юратма хгнгхтарать, иккĕмĕшĕнчен, литература хайлавне гнланма тата унпа ĕзлеме вĕрентет. Асгннг тĕллевсемпе задачгсене программгра палгртнг вулав материалне тĕпе хурса пурнгзламалла.
Вуламалли материалта чгваш литература чĕлхин визĕ стилĕ сгнланать: илемлĕ литература стилĕ, гслглгх стилĕ, публицистикг стилĕ. Кунсгр пузне унта тгван хглгх сгмахлгхне те самаях кĕртнĕ. Кашни класгн вулав программинчех закгн пек пайсем палгртнг:
1) вулав карти тата пгхмасгр калама вĕренмелли хайлавсем;
2) вулав гслайĕсемпе хгнахгвĕсем, текстпа ĕзлесси, зыхгнуллг пуплев;
3) класс тулашĕнчи вулав.
Предметгн вĕрентӳ планĕнчи выргнĕ
Зирĕплетнĕ вĕрентӳ планĕ 1-4-мĕш классенче тгван литератургна вĕрентме1-мĕш класра 1(пĕтĕмпе 33сехет) , 2-мĕш класра 3(пĕтĕмпе 102сехет) , 3-мĕш класра 3(пĕтĕмпе 102сехет), 4-мĕш класра 2(пĕтĕмпе 68 сехет) уйгрнг.


