УМĔН ГНЛАНТАРНИ
«Методические рекомендации по планированию уроков литературного чтения в школах с русским (родным) языком обучения в связи с введением учебного курса ОРКСЭ» зыру тгргх (http://gov. cap. ru/hierarhy. asp? page=./94353/116882/136632/844844/844862/1219503) 2012 зулхи сентябрмн 1-чен пузласа тгваттгммш класра вмренкенсен кашни эрнере пмр сехет «Тмн вмрентмвмн никмсм тата зутлгх этикечм» предмета гса хывмалла. Эрнере пĕр сехет ирттернипе литература вулавне пурм 34 сехете планламалла, «Тгван сгмах» кмнекипе ирттерме пгхнг. (, . Пучах зумне пучах, 4 – ммш класс, Шупашкар, Чгваш кмнеке издательстви, 2011),
Тгван чмлхене вмрентмелли уроксен тмллевмсем:
веренекенсен пирвайхи вулав аслайне, унан тереслехепе хавартлахне, анланулахепе палартулахне куллен лайахлатасси; ачасене хайлава туллин анланакан тавасси, весен ырапа усала уяс туйамне, илем сисемне амалантарасси, тенче курамне анлалатасси; текстпа мзлеме вёрентесси, кёнекене харкам тёллён вулама хавхалантарасси.
Паянхи пурназ литература вулавм умне зазачасем каларса таратрм: ача зитмнсе зитнм теле ммнпур этемлмхмн зырулах пуянлахне анланма, хисеплеме,
унпа киленме пултартар; тмнче литературин пӱлминче чаваш литературин тӱпи те палармаллах пысак пулнине анкартар; хайлава туллин анланма ана хайлана
чухнехи еверех йываррине асархатар; кирек хаш хайлав та пысак шыравра зуралнине, вал зыравза пуз. нче шаранса калапланна, шухашласа каларна япала
иккенне тешмерттер, хай те хайлав мзне явазма семлентер; ача-пача ас-тан телешенчен зез мар, камал-сипетпе туйам-сунам телешенчен те тасалса пуянлантар.
Класра хгзан ммн вуламаллине палгртна чух хайлавсен шухгш-туйгм пуянлгхне, темине, илем пахалгхне тата май килнм таран зулталак вахачмпе хронологи паллисене шута илнм. Закан пек туни вулава пурназпа зыхантарма, унан палларах енмсене зителмклм таран зутатма май парать, вĕренекенсене илемлĕ литература,
публицистика тата гслалах хайлавесене хайсем тӗллӗн вуласа ӑнланма, запла вара вӑтам шкулта литературӑпа историе, ытти ӑслӑлӑх никӗсӗсене системӑллӑ ӑса хывма хатӗрлет.
ЛИТЕРАТУРА ВУЛАВӖ (34 сехет)
Вулав хӑнӑхӑвӗсем. Литература чӗлхин виҫисене пӑхӑнса, тулли сӑмахсемие, ӑнланса вуласси. Ку ӱсӗмшӗн юрӑхлӑ текста ӑшра вуласа ӑнланасси. Вулав хӑвӑртлӑхӗ минутра 90 сӑмахран кая мар (ӑшра вуланӑ чухне сӑмах шучӗ 110 таран ӱсмелле). Гнланман сӑмахсен пӗлтерӗшне пӗтӗмӗшле пуплев пӗлтерӗшӗ ҫине таянса чухласа илесси. Мӗнпур предложение (хутсӑррисене те, хутлисене те) тӗрӗс интонаципе вуласси.
Текстпа ӗҫлесси. Ҫыхӑнуллӑ пуплеве аталантарасси. Вуланӑ текстӑн тӗп шухӑшне харпӑр хӑй теплён палӑргасси, унӑн пайӗсем шухӑш енӗпе мӗнле ҫыхӑнса тӑнине асӑрхасси, текстӑн планне тӑвасси. Мӗн вуланине харпӑр хӑй тӗллӗн тунӑ планпа усӑ курса туллин, кӗскен, тата суйлавлӑн аса илсе каласси. Пӗр-пӗр темӑпа калав тумалли материала текстра тупса палӑртасси.
Хайлаври ӗҫсене тӗрӗс, йӗркипе аса илесси. Сӑнлавлӑ (ҫут ҫанталӑка, ҫынна, пӱрт-ҫурт таврашне сӑнлани), уйлавлӑ элементсемпе диалог кӗртнӗ текста аса илсе каласси, тӱрӗ пуплеве тӱрӗ мар пуплевпе улӑштарасси.
Сӑнарсен пуплев уйрӑмлӑхӗсене сӑнасси, весен ӗҫӗсене, кӑмӑл-туйӑмне (пӗр е темиҫе калаври сӑнарсене) танлаштарасси. Сӑнарсем мӗншӗн, мӗн пирки ҫапла тунине каласси. Хӑйсем тата автор ҫав пулӑмсемпе сӑнарсене мӗнле хакланине палӑртасси.
Калаври, сӑвӑри, юмахри сӑмахсен пӗлтерӗш уйрӑмлӑхӗсӗмӗсене ӑнкарасси, вӗсемпе пуплевре усӑ курасси. Пулӑма, ҫут ҫанталӑка, ҫынна витӗмлӗ сӑнлакан сӑмахсене, вёсен майлашӑвӗсене (танлаштару, эпитет, метафора, фразеологиллӗ сӑмах ҫаврӑнӑшӗ - терминӗсене асӑнмалла мар) хайлавра тупасси, вӗсене ӑнланасси.
Сӑнар ячӗпе е унӑн ятне, калавҫӑн сӑпатне улӑштарса каласа парасси; калава малалла тӑсасси, сӑнарӑн малашнехи пурнӑҫӗпе ӗҫӗсем ҫинчен хушса каласси, сӑнлавпа уйлав элеменчӗсем кӗртсе пулни-иртни, курни-илтни ҫинчен ҫыхӑнуллӑ калав тӑвасси.
Халӑх сӑмахлӑхӗ, калав, сӑвӑ, юптару ҫинчен I—IV классенче илнӗ пӗлӗве ҫирӗплетсе пӗтӗмлетесси.
Илемлӗ литература стилӗпе ӑслӑлӑх стилен уйрӑмлӑхӗсене асӑрхама хӑнӑхтарасси.
Ачасен сӑмах йышне куллен пуянлатса ҫӗнетесси. Вёсен пуплевӗн пахалӑхне (ӑсталӑхне, ҫыхӑнулӑхне, витӗмлӗхне, уҫӑмлӑхӗпе палӑртулӑхне) лайӑхлатасси. Калаҫура та, вуланӑ чух та шухӑш-туйӑма интонаци мелӗсемпе (хӑвӑртлӑх улшӑнӑвӗ, сасӑ хулӑнӑшӗ, тӑхтавсем, шухӑша палӑртакан пусӑм, пуплев кӗвви) тӗрӗс палӑртасси.
Вӗренӱ кӗнекине чухласси: тупмаллипе, пулӑшу тата меслет аппарачӗпе (текст хыҫҫӑнхи ыйтусемпе ӗҫсем, ӑнлантарусем, вӗтӗ шрифтпа ҫырса пани - сем т. ыт. те) усӑ курасси.
АЧАСЕМ IV КЛАСС ПӖТЕРНЁ ТӖЛЕ ИЛМЕЛЛИ ПӖЛӰ-ХӐНӐХУСЕМ
Фольклор хайлавне автор хайлавӗнчен уйӑрса илме; проза жанрӗсене уйӑрма (юмах, калав, повесть); текстра илемлӗ сӑнарлӑх мелӗсене тупма (танлаштару, сӑпатлантару, эпитет, тепӗр хут калани, рифма, сасӑ ҫырӑвӗ); илемлӗ текста ансат ӑслӑх текстӗнчен уйӑрма; хайлав ӑшлӑхне пӗр тсвӗре (завязка - ӗҫ аталанӑвӗ - кульминаци - развязка; ӗҫ пуҫламӑшӗ - ӗҫ аталанӑвӗ - чи хӗрӱллӗ самант - ӗҫ вӗҫӗ) курма; героя, унӑн хӑгланӑвӗ тата текстра тӱррӗн панӑ характеристики тӑрӑх хак пама; автор ҫинчен каласа пама; текстра геройсене хак пани тарах автор вӗсем ҫине мӗнле куҫпа пӑхнине чухлама; литература хайлавӗ ҫинчен ансатӑн каласа пама (вал халӑхӑн е авторӑн хайлавӗ, унӑн тӗсӗ (проза, поэзии, драма), жанрӗ (юмах, повесть-юмах, калав, былина, миф, халап, сӑвӑ, пьеса), сюжетри тӗп йӗрсем, хайлавӑн тӗп шухӑшӗ); авторпа, унӑн пултарулӑхӗпе кӗскен паллаштарма (писатель, поэт; иирӗн вӑхӑтри е маларахри саманасенче пурӑннӑ; мӗн ҫинчен ҫырать (ҫырнӑ); авторӑн тата харпӑр хӑйӗн кӑмӑлне палӑртса литература хайлавӗн персонажӗсене хак пама; литературӑна юратса вулама.
Вмренту меслечмсем, ачасен пмлмвне тмрмслесси
Кашни урокрах ачасене веренӱ кенекипе уса курма, кирле темана, правилана, ханахтарава хаварт шыраса тупма, ханахтарура мен хушнине й. ркипе тума в. рентсе пымалла. Заван пекех в. сене хайсем пурназлана ханахтару м. н тума кирлине, м. не в. рентнине анкарма хистемелле. Ачасене вӗренӰре хавхалантарас тесе тӑван чӗлхе урокӗсенче тӗрлӗрен вӗрентӰ вӑййи, вӑйӑллӑ хӑнӑхтарусем (сӑмах казмӑшсемпе шаразӑсем, ребуссем шутлани, сӑмахсем шыраса тупни, тӑван сӑмахӑн вӑрттӑнлӑхне, кун-зулне кӑтартакан пӗчӗк калавсене вулани т. ыт. те) йӗркелемелле. Вӗсем ачасен тимлӗхне Ӱстерме, ывӑннине сирсе яма, вӗренӰ тухӑзне пысӑклатма пулӑшаззӗ. Урок тытӑмӗ пӗр евӗрлӗ пулни кӗзӗн класри ачасене час ывӑнтарать. Унтан хӑтӑлмашкӑн урока тӗрлӗ ӗз кӗртсе черетлентермелле: калазу, чӗлхе сӑнавӗ- тишкерӗвӗ, кӗнекепе тата тетразьпе ӗзлени, класс хӑми зине зырни, грамматика вӑййисем ирттерни т. ыт. те.
Ачасен пмлмвне тмрмслесси , IV класс
«5» паллӑ ҫакӑн пек чухне лартмалла: вӗренекен ача тулли сӑмахсемпе, ӑнланса, литература чӗлхин тӗп виҫисене пӑхӑнса, вулав тӗрӗслӗхне асӑрхаса пырса вулать пулсан;
мӗш ҫурҫулта вулав хӑвӑртлӑхӗ минугра 80 (ӑшра 95) сӑмахран кая мар; мӗш ҫурҫулта — минутра 95 (ӑшра 110) сӑмахран кая мар;ача текста палӑртуллӑ вулама харкам тӗллӗнех хатӗр - ленме пӗлет; текстӑн тӗп шухӑшне тивӗҫлӗ интонаципе палӑртса вулать; мӗн вуланине туллин, кӗскен тата суй - лавлӑн, калавҫӑ сӑпатне улӑштармасӑр тата улӑштарса кала - са пама пултарать, вуланин тӗп шухӑшне хӑй сӑмахӗсемпе каласа парать; текстри сӑнарсене, ӗҫсене, ҫут ҫанталӑка сӑнласа паракан сӑмахсене, сӑмах майлашӑвӗсене тупса пама пӗлет; геройсем пурнӑҫлакан ӗҫ-хӗле кӑмӑл-сипет тӗлӗшӗнчен хак пама, калаври ӗҫсен йӗркине палӑртма, автор ҫинчен каласа пама пултарать; автор геройсем ҫине мӗнле куҫпа пӑхнине, литература терминӗсен (танлашта - риу, эпитет, метафора, гипербола, метоними, ирони) пӗлтерӗшӗсене чухлать; пӑхмасӑр каламалли сӑвва ҫирӗп пӗлет, ӑна тӗрӗс те палӑртуллӑ, тивӗҫлӗ интонаципе, логика чарӑнӑвӗсемпе пусӑмӗсем туса каласа парать.
«4» паллӑ ҫакӑн пек чухне лартмалла: вӗренекен ача ӑнланса, тулли сӑмахӑн, пӗлтерӗшпе шухӑша тивӗҫлӗ интонаципе тӗрӗс вулать пулсан;
мӗш ҫурҫулта вулав хӑвӑртлӑхӗ 70 сӑмахран кая мар; мӗш ҫурҫулта - 85 сӑмахран кая мар; ача вуланӑ чухне 1-3 йӑнӑш тӑвать, вуланин тӗп шухӑшне хӑй тӗллӗнех палӑртать, анчах каласа панӑ чухне пуплев йӑнӑшӗсем тӑвать, вӗсене вӗрентӱҫӗ пулӑшнипе тӱрлетет; текста туллин, кӗскен, суйлавлӑн, калавҫӑ сӑпатне улӑш - тармасӑр тата улӑштарса каласа панӑ чухне пысӑках мар йӑнӑшсем тӑвать; литература теорийӗн ансат ӑнлавӗсене (эпитет, метафора т. ыт. те) пӗтӗмӗшле ӑнкарать; сӑвва пӑхмасӑр каласа пама пӗлет, анчах 1—2 йӑнӑш тӑвать, вӗсене хӑех тӱрлетет.«3» паллӑ ҫакӑн пек чухне лартмалла: вӗренекен ача мӗн вуланине хӑй тӗллӗнех ӑнланаймасть пулсан;
мӗш ҫурҫулта сасса улӑштармасӑр, тулли сӑмахӑн (хӑш - пӗр сӑмахсене вакласа) минутра 65 сӑмахран кая мар вулать; мӗш ҫурҫулта сӑмахсене вакламасӑр минутра 80 сӑмахран кая мар, 4—6 йӑнӑш туса вулать; вулани ҫинчен вӗрентӱҫӗ пулӑшнипе ҫеҫ кӗскен каласа парайрать; сӑвва пӑхмасӑр каласа пама пӗлет, анчах йӑнӑшсем тӑвать, вӗсене вӗрентӱҫӗ пулӑшнипе ҫеҫ тӱрлетет:«2» паллӑ ҫакӑн пек чухне лартмалла: вӗренекен ача 1-мӗш ҫурҫулта сӑмахсене вакласа (хӑш-пӗрисене тулли сӑмахӑн), такӑна-такӑна, йӑнӑшсем туса, минутра 60 сӑмах таран вулать; 2-мӗш ҫурҫулта та тулли сӑмахӑн вулаймасть, 6 йӑнӑшран ытларах тӑвать, минутра 70 сӑмах таран вулать; ача текста пӑтраштарса, ҫыхӑнусӑр каласа парать, пуплев йӑнӑшӗсем чылай тӑвать, пулӑшмасӑр план тума, вуланин тӗп шухӑшне уҫса каласа пама пӗлеймест; сӑввӑн пысӑк пайне пӑхмасӑр каласа параймасть.
«1» паллӑ ҫакӑн пек чухне лартмалла: вӗренекен ача сӑмахсене сыпӑкласа вулать, мӗн вуланине ӑнланаймасть, сӑвва пӑхмасӑр калама пачах пӗлмест пулсан.
Литература вулавне пахаланӑ чухне сасӑпа, ӑшра вуланине, ыйтусене еплерех хуравланине шута илмелле. Хакламалли вулав тексчӗн калӑпӑшӗ: II класра — вӗренӱ кӗнекинчи страницӑн 1/4 пайӗ, III класра — 1/3 пайӗ, IV класра — 1/2 пайӗ. Вӑл е'ку паллӑна мӗншӗн лартнине ӑнлан - тармалла, ачасене тӗрӗс те ӑнкарса вулама, текста тулашӗ- пе ӑшлӑхӗ тӗлӗшӗнчен тарӑнрах сӱтсе явса пахалама хавха - лантармалла.
Литература вулавне вӗрентӱ ҫулӗнче икӗ хутчен пӗтӗмӗшле тӗрӗслесе хаклаҫҫӗ: 1-мӗш ҫурҫул вӗҫӗнче тата 2-мӗш ҫурҫул (вӗренӱ ҫулӗ) вӗҫленес умён.
Уроксене пайлани:
№ | Раздел | Урок теми, материал | Сехет | Вмреняпе методика пособиймсем | Урок тмсм | Гслайсем | Ачасен ззне тзреслесси | ИКТ | Планпа | Факт |
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 11 | 12 |
Аван – и, шкул саккийм!.. 2 сехет | ||||||||||
1. | Аван – и, шкул саккийм! | Ю. Петров. Сентябрь ирм. Н. Теветкел. Кмрхи кгмгл. | 1 | ТС 4 – 5 стр. | Пулӑма, ҫут ҫанталӑка, сӑнлакан сӑмахсене, вёсен майлашӑвӗсене (танлаштару, эпитет, метафора, фразеологиллӗ сӑмах ҫаврӑнӑшӗ - терминӗсене асӑнмалла мар) хайлавра тупасси, вӗсене ӑнланасси. | |||||
2. | И. Шухши. Павгл, Миккуль тата Петмр. | 1 | ТС 6 – 8 стр. | Хайлаври ӗҫсене тӗрӗс, йӗркипе аса илесси.. Литература чӗлхин виҫисене пӑхӑнса, тулли сӑмахсемие, ӑнланса вуласси. | ||||||
Килсе зитрм тулгх кмр. 3 сехет | ||||||||||
3 | Килсе зитрм тулгх кмр. | Митта Вазлейĕ. Кмрхи илем. Г. Орлов. Сентябрь. | 1 | ТС 11 – 14 стр. | сӑвӑри, сӑмахсен пӗлтерӗш уйрӑмлӑхӗсӗмӗсене ӑнкарасси; Мӗн вуланине харпӑр хӑй тӗллӗн тунӑ планпа усӑ курса туллин, кӗскен, тата суйлавлӑн аса илсе каласси. Пулӑма, ҫут ҫанталӑка, сӑнлакан сӑмахсене, вёсен майлашӑвӗсене хайлавра тупасси, вӗсене ӑнланасси. | Ыйтусем зине хуравласси | «Кмркунне» презентаци | |||
4. | Г. Луч. Тгрнасем. | 1 | ТС 16 - 18 стр. | Экспересс - тереслев | «Вмзен кайгксем» презентаци | |||||
5. | Г. Ефимов. Тумне хывма млкмреймен. Н. Сладков. Тискер кайгк зурисем. | 1 | ТС 20 – 25 стр. | «Кмркунне» презентаци | ||||||
Ку вгл – ман Тгван змршыв. 4 сехет | ||||||||||
6. | Ку вгл – ман Тгван змршыв. | Хуначи Кашкгр. Тгван зĕр йĕрĕ. | 1 | ЛВ 26 – 32 стр. | литература хайлавӗ ҫинчен каласа пама (вал халӑхӑн е авторӑн хайлавӗ, унӑн тӗсӗ (проза, поэзии, драма), жанрӗ (юмах, повесть-юмах, калав, былина, миф, халап, сӑвӑ, пьеса) авторпа, унӑн пултарулӑхӗпе кӗскен паллаштарма (писатель, поэт; иирӗн вӑхӑтри е маларахри саманасенче пурӑннӑ; мӗн ҫинчен ҫырать (ҫырнӑ); авторӑн тата харпӑр хӑйӗн кӑмӑлне палӑртса литература хайлавӗн персонажӗсене хак пама; литературӑна юратса вулама. | Ыйтусем зине хуравласси | ||||
7. | Г. Ефимов. Зуралнг зĕршывра. И. Шухши. Эпĕ- чгваш. | 1 | ТС 33 – 37 стр. | Экспересс - тереслев | «» презентаци | |||||
8. | А. Алексеев. К. Иванов 1908 зулта. | 1 | ТС 38 – 40 стр. | |||||||
9. | И. Прокопьев. Ун ятне этемлмх манмм. | 1 | ТС 42– 44 стр. – пирмн ентеш. | Ыйтусем зине хуравласси | . Презентаци. | |||||
Пирмн йгла – ймрке. 2 сехет | ||||||||||
10. | Пирмн йгла – ймрке. | Х. Уяр. Йгла – ймркесем. | 1 | ТС 48 – 52 стр. | Халӑх сӑмахлӑхӗ, калав, сӑвӑ, юптару ҫинчен I—IV классенче илнӗ пӗлӗве ҫирӗплетсе пӗтӗмлетесси. | Экспересс - тереслев | ||||
11. | Н. Охотников. Хмллехи кунсенче. | 1 | ТС 53 – 55 стр. | |||||||
Чгваш халгх сгмахлгхмнчен. 2 сехет | ||||||||||
12. | Чгваш халгх сгмахлгхмнчен. | Ача-пгча сгмахлгхĕ. | 1 | ТС 60 – 65 стр. Ача – пгча сгмахлгхм кмнекепе усг курасси. 22 стр. | Фольклор хайлавне автор хайлавӗнчен уйӑрса илме; проза жанрӗсене уйӑрма (юмах, калав, повесть); текстра илемлӗ сӑнарлӑх мелӗсене тупма (танлаштару, сӑпатлантару, эпитет, тепӗр хут калани, рифма, сасӑ ҫырӑвӗ); Фольклор хайлавне автор хайлавӗнчен уйӑрса илме, текстра илемлӗ сӑнарлӑх мелӗсене тупма (танлаштару, сӑпатлантару, эпитет, тепӗр хут калани, рифма, сасӑ ҫырӑвӗ) Халӑх сӑмахлӑхӗ, калав, сӑвӑ, юптару ҫинчен I—IV классенче илнӗ пӗлӗве ҫирӗплетсе пӗтӗмлетесси. Пулӑма, ҫут ҫанталӑка, сӑнлакан сӑмахсене, вёсен майлашӑвӗсене (танлаштару, эпитет, метафора, фразеологиллӗ сӑмах ҫаврӑнӑшӗ - терминӗсене асӑнмалла мар) хайлавра тупасси, вӗсене ӑнланасси. | Экспересс - тĕрĕслев | ||||
13. | Халапсем. | 1 | ТС 65-68 стр. Ача – пгча сгмахлгхм кмнекепе усг курасси. 53 стр. | Ыйтусем зине хуравласси | ||||||
Шург юр зусассгн. 2 сехет | ||||||||||
14. | Шург юр зусассгн. | А. Алка. Юр зунг. Н. Сладков. Пмрреммш юр. | 1 | ТС 71 – 73 стр. «Хмл зитрм»якерчмк | ||||||
15. | А. Кглкан. Юр чгмаккисем. | 1 | ТС 79 – 84 стр. | Ыйтусем зине хуравласси | «Хмл казакан кайгксем» презентаци | |||||
Кусем – мангн туссем. 4 сехет | ||||||||||
16. | А. Галкин. Математика мыскари. | 1 | ТС 87 – 95 стр | |||||||
17. | И. Шухши. Зил зуна. | 1 | ТС 95 – 99 стр. | |||||||
18. | В. Дмитриев. Чаплг парне. | 1 | ТС 100 – 103 стр. | |||||||
19. | К. Груйя. Пакглти. | 1 | ТС 106-111 стр. | |||||||
Тгван литература тĕпелĕнче. 4 сехет | ||||||||||
20. | Тгван литература тĕпелĕнче.. | М. Кузьмин. Чгн чĕрĕлнĕ. П. Хусанкай. Эп - чгваш ачи. | 1 | ТС 116 – 118 стр. | автор ҫинчен каласа пама; текстра геройсене хак пани тарах автор вӗсем ҫине мӗнле куҫпа пӑхнине чухлама; Сӑнар ячӗпе е унӑн ятне, калавҫӑн сӑпатне улӑштарса каласа парасси; калава малалла тӑсасси, сӑнарӑн малашнехи пурнӑҫӗпе ӗҫӗсем ҫинчен хушса каласси, | |||||
21. | Я. Ухсай. Чгваш чĕлхи. Г. Краснов-Кĕзĕнни. Тимĕр шапапа Скорпион. | 1 | ТС 119– 121 стр. | Тест | ||||||
22. | Ф. Афанасьев. Лашана зглни. | 1 | ТС 124 – 132 стр. | |||||||
23. | Л. Мартьянова. Чĕлхесĕр Иван. | 1 | ТС 133– 137 стр. | |||||||
Атте – анне пулсассгн… 2 сехет | ||||||||||
24 | Л. Смолина. Сгпка юрри. А. Смолин. Анне – пирмн тмнче. | 1 | ТС 164 – 165 стр. | хайлав ӑшлӑхне пӗр тсвӗре (завязка - ӗҫ аталанӑвӗ - кульминаци - развязка; ӗҫ пуҫламӑшӗ - ӗҫ аталанӑвӗ - чи хӗрӱллӗ самант - ӗҫ вӗҫӗ) курма; героя, унӑн хӑгланӑвӗ тата текстра тӱррӗн панӑ характеристики тӑрӑх хак пама; | ||||||
25 | М. Ухсай. Услан кайгк юмахм. | 1 | ТС 166 – 167 стр. | |||||||
Зуркунне зитсессмн…..3 сехет | ||||||||||
26. | Зуркунне зитсессмн | К. Турхан. Зуркунне. З. Нестерова. Автатти кунĕ. | 1 | ТС 172 – 178 стр. | Пулӑма, ҫут ҫанталӑка, сӑнлакан сӑмахсене, вёсен майлашӑвӗсене (танлаштару, эпитет, метафора, фразеологиллӗ сӑмах ҫаврӑнӑшӗ - терминӗсене асӑнмалла мар) хайлавра тупасси, вӗсене ӑнланасси. | Экспересс - тĕреслев | «Зуркунне» презентаци | |||
27. | Г. Орлов. Курак. | 1 | ТС 179– 183 стр. Пирмн тгргхри кайгксем | Пирмн тгргхри кайгксем. Презентаци. | ||||||
28. | Н. Матвеев. Змр ыйхгран вгранать. С. Есенин. Сенкер май. | 1 | ТС 185 – 188 стр. | Презентаци | ||||||
Кяршĕ халгхсен зыравзисем.. 2 сехет | ||||||||||
29. | . Тинĕс кукринче А. Горький. Эрхип мучипе Ленька. . | 1 | ТС 189 – 199 стр. | Калаври, сӑвӑри, юмахри сӑмахсен пӗлтерӗш уйрӑмлӑхӗсӗмӗсене ӑнкарасси, вӗсемпе пуплевре усӑ курасси. | ||||||
30. | В. Ар-Серги. Кристя М. Каримов. Асран кайми тгван кĕтесĕм. | 1 | ТС 201 – 206 стр. | |||||||
Вгрзг кмрленм чух. 1 сехет | ||||||||||
31. | Вгрзг кмрленм чух. | А.Ĕзхĕл. Мззинче. | 1 | ТС 208 – 212 стр. | авторӑн тата харпӑр хӑйӗн кӑмӑлне палӑртса литература хайлавӗн персонажӗсене хак пама; литературӑна юратса вулама. | |||||
Тĕнче – юмах пек. 2 сехет | ||||||||||
32. | Тĕнче – юмах пек | Ю. Мишши. Кургк академикĕ. | 1 | ТС 215 – 221 стр. | авторӑн тата харпӑр хӑйӗн кӑмӑлне палӑртса литература хайлавӗн персонажӗсене хак пама; литературӑна юратса вулама. Калаври, сӑвӑри, юмахри сӑмахсен пӗлтерӗш уйрӑмлӑхӗсӗмӗсене ӑнкарасси, вӗсемпе пуплевре усӑ курасси. | |||||
33. | А. Куприн. Парпуспа Шульккг. | 1 | ТС 226 - 230 стр. |
Зу пузланчм. 1 сехет | |||
34. | Г. Орлов. Зуллахи вгрманта. Август. | 1 | ТС 233 - 239 стр. |
