Войково I-III басамакъ
умумтасиль мектеби
«Антонимлер» мевзусында 4-сыныфта
отькерильген ачыкъ дерснинъ планы
Азырлагъан:
Войково умумтасиль мектебининъ къырымтатар тили ве эдебияты оджасы
2010
Макъсат:
- антонимлер акъкъында малюмат берюв, оларнен джумлелер тизюв, джумлелерде догъру бельгилев, мевзуны мешгъулиетлернен пекитюв;
-агъзавий ве язма нутукъларны зенгинлештирюв ве инкишаф эттирюв;
-ана тилине севги ашлав.
Донатма: дерслик, дефтер, карточкалар, корьгезме васталар, тестлер, джедвель, булмача.
Дерс кетишаты
Тешкилий къысым
1.Селямлашув
2.Невбетчинен субет
Талебелернинъ бильгилерини актуаллештирюв:
1. «Къыш» мевзусында субет:
а) Шимди насыл йыл мевсими?
б) Къышнынъ насыл айлары бар?
в) Къыш вакътында табиатта насыл денъишмелер ола?
г) Къышта балалар насыл оюнлар ойнайлар?
д) Къышта насыл кийинмек керек?
2.Эв вазифесини тешкерюв: ( берильген сёзлерге синонимлерни тапмакъ)
Рузгяр, эль, акъ, юзь, адам, къырмызы
Джумлелер тизмек.
3.Булмача
а |
н |
т |
о |
н |
и |
м |
1.Акъшам олса, корюнир. 5. Кошеде тыпыр - тыпыр, Саба олса джоюлыр Кимдир экен бу ишкир? 2 .Бир ерде атеш яна. 6. Бу айвандыр – йыртыджы, Бутюн дуньяны къыздыра. Озю сары, айнеджи. 3.Арабагъа екиле, Яшай дагъда, ювада, Арпа, джылап бегене. Тавукъ тутмакъ мурады. 4.Дёрт аякълы, туякълы, 7. Бир сёнер, бир янарым, Бою алчакъ. Тийген ерни якъарым. Юнюнден анам оре Чорап ве къолчакъ.
Антонимлер ярдымынен биз сёз байлыгъыны арттырамыз, нуткъумыз дюльберлеш, зенгинлеше.
Янъы мевзу :
1.Дерс макъсатларынен таныштырув: Антонимлер не олгъаныны анъламакъ, оларны догъру бельгилемек, оларнен джумлелер тизмек; озь нуткъумызны зенгинлештирмек ве тувгъан тилимизде догру къулланмакъ.
Оджа : демек, талебелер, бугуньки мевзумызнынъ ады - Антонимлер.
Лугъат иши: къаршы - противоположный
Мана – значение
Топлар, биберлер, кягъытлар, къалемлер вастасынен джедвельнен чалышып, мевзуны анълатув.
Антонимлер Балабан ( топ) Кучюк (топ) Аджджы (бибер) Татлы (бибер) Беяз (кягъыт) Къара (кягъыт) Аз (къалем) Чокъ(къалем) |
Башкъа тиллернен багълав (рус тилинде: большой – маленький, горький – сладкий; украин тилинде: великий – маленький, гiркий – солодкий)
Инсан не къадар чокъ тиль бильсе, о къадар бильгили, медениетли олур.
Демек, балалар, ким айтаджакъ, антонимлер бу насыл сёзлер?
Антонимлер недир?
Догъру, антонимлер – бу къаршы маналы сёзлердир.
Анъладынъыз? Суаллер бармы? Олмаса, девам этейик. Энди биз шу мевзу боюнджа оюн шекильде бир къач вазифелер беджереджекмиз.
Пекитюв:
1.Биринджи оюнымыз – Аксини айт оюны. (Оджа талебелерге джумлелерни окъуй, талебелер етишмеген сёзлерни тапып, берабер айталар)
Мен санъа якъын десем,
Сен манъа … дейсинъ.
Мен санъа узун десем,
Сен манъа … дейсинъ.
Мен санъа сыджакъ десем,
Сен манъа … дейсинъ.
Мен санъа къоркъакъ десем,
Сен манъа … дейсинъ.
Мен санъа тузлу десем,
Сен манъа … дейсинъ.
Оюннынъ башы десем,
Сен манъа … дейсинъ.
2.Раатлыкъ дакъкъасы:
Биз турамыз, отурамыз,
Дефтеримизни ачамыз,
Кереги киби къоямыз.
Къалемни къолгъа аламыз,
Раледе догъру отурамыз,
Темиз ве дюльбер язамыз.
3. Лото оюны ( Оджа карточкалар таркъата. Карточкаларда аталар сёзлери язылгъан. Эр бир карточканынъ озь ракъамы бар. Кимнинъ ракъамы чыкъса, о окъуй, антонимлерни айта ве тахтада яза. Сонъ шу антонимлернен джумлелер тизиле.
Аталар сёзлери: 1. Йипнинъ узуны яхшы, сёзнинъ къыскъасы. 2. Яхшылыкъ яманълыкътан къуветлидир. 3. Досткъа дост ол, душмангъа – душман. 4.Къыйыш терек догъру осьмез. 5. Не балдан татлы ол, не зеэрден аджджы ол. 6. Алгъан бильмез, берген билир. 7. Къартлар кельсин ашкъа, яшлар кельсин ишке.
4. Дерсликнен чалышув:115 – нджи иш (антонимлернен
джумлелер тизюв ве оларны тахтада язув).
5 . Группаларда чалышув ( талебелер 2 группагъа болюнелер ве
наратны антонимлернен ясаталар).
6. Тестлер
ТЕСТ
Антонимлер - бу: а) манадаш сёзлер б) къарма - къаршы сёзлер в) аддаш сёзлер. Янъы сёзюнинъ антоним чифти:
а) эски б) чиркин в) дюльбер
Яхшы сёзюнинъ антоним чифти:
а) догъру б) яман в) къыйыш
Саба сёзюнинъ антоним чифти:а) кеч б) акъшам в) ярын
5. Агъыр сёзюнинъ антоним чифти:
а) къолай б) къалын в) енгиль
6. Юксек сёзюнинъ антоним чифти:
а) буюк б) алчакъ в) балабан
Дерс нетиджеси:
1.Балалар, биз бугунь насыл мевзуны огрендик?
2.Антонимлер – бу насыл сёзлердир?
3.Мисаллер кетиринъиз.
Эв иши: 119- ынджы иш
Баалав.
