Мастер класс теми: Ю. Скворцовгн «Ултгк» тата К. Паустовскин «Зарубки на сердце» калавĕсенчи ашшĕ-амгшĕ тата ачисем
Сапгрлгх тĕллевĕ: проза гстин пултарулгхне хаклама вĕрентесси, калав чĕлхин илемлĕхне туйма вĕрентесси, пуплев культурине аталантарасси, пĕр-пĕр зын шухгшне, калазгвне итлеме хгнгхтарасси.
Пĕля тĕллевĕ:
Ю. Скворцовгн «Ултгк» тата К. Паустовскин «Зарубки на сердце» хайлавĕсене танлаштарса тишкересси. Хайлавсенчи сюжет йĕрне сгнасси, сгнарсене хак парасси. Зыравзг зын чун-чĕрине узмалли мелсене пгхасси.Аталантару тĕллевĕ:
Ачасен калазу чĕлхине аталантарасси. Харпгр хгйĕн шухгшне уззгн калама хгнгхтарасси. Кгмгл-туйгм туртгмне аталантарасси. Танлаштару тума вĕрентесси.Воспитани тĕллевĕ:
Ырг кгмгллг пулма вĕрентесси. Атте-аннене хисеплеме, хаклама вĕрентесси. Ачисем ашшĕ-амгшĕ умĕнче яланах пысгк паргмра пулнине, кирек хгш самантра та пулгшма хатĕр пулнине туйса илме вĕрентесси.Урок мелĕсемпе меслечĕсем: учитель сгмахĕ, проблемглла ыйтусем, текста тишкерни, кластер туни, сгнарсене танлаштарни, вĕренекен пĕлтерни, «икĕ енлĕ дневник», «визĕ енлĕ дневник», эпиграфпа усг курни, словарь ĕзĕ, пĕтĕмлетя.
Кургмлгх хатĕрĕсем: К. Паустовскин тата Ю. Скворцовгн портречĕсем, компьютер, проектор, аудиодиск.
Словарь ĕзĕ.
Урок эпиграфĕ: «Азу-анняне хисеплесе пургн,
хгвнах ырг пулĕ,
зĕр зинче ĕмĕря вгргм килĕ».
(Атте Тург Моисей пророкгн заповечĕ (халалĕ))
«Чти отца своего и матерь твою,
Да благо ти буде,
И долголетен будешь на земле».
(Библейская заповедь Божия)
Урок тытгмĕ:
1 утгм. Ачасене темгпа кгсгклантарса яни.
2 утгм. Хайлава гнланни, гса хывни.
3 утгм. Текстри ĕз-пуз пирки шухгшлани, пĕтĕмлетясем туни.
Урок юхгмĕ:
1 утгм Темгпа кгсгклантарса яни (2 мин.)
1-мĕш слайд
Учитель вулать:
Ах, намгс та зылгх мана!
Епле пусарас-ха чуна?
Атте-аннене чысласа
Куллен пулгшма пĕлеймерĕм…
Чунтан кураймастгп хама,
Гзта-ши чикес пузгма? (Геннадий Юмартгн сгвви)
- Ачасем, эсир Геннадий Юмарт зырнг «Зылгх мана» сгвг йĕркисене итлерĕр. Мĕнле шухгш палграть зак йĕркесенче?
(Ачасем калаззĕ)
- Тĕрĕс каларгр. Запла, вгрттгнлгх мар, кун-зул парнеленĕ чи зывгх зынсене – аттепе-аннене, вĕсем ырми-канми тгргшнипе зитĕнсе зитсе зуралнг килтен тухса кайса килсе те курман, зыру та зырман тĕслĕхсем пирĕн пурнгзра сахал мар. Ватг зынна пур енчен те пулгшу кирлĕ, уйргмах унгн сывлгхĕ хавшак пулсан. Канлĕ ватлгх вгл – ачисем гна юратни, хисеплени, пулгшни, юнашар пулни. Паянхи урокра пирĕн калазу зак зивĕч ыйту тавра пулĕ.
- Ачасем, паянхи числопа урок темине, эпиграфне зырса хурар-ха тетрадьсене.
2-мĕш слайд Урок темипе эпиграфĕ
- Калазу пирĕн Ю. Скворцов зыравзгн «Ултгк» тата выргссен паллг писателĕн К. Паустовскин «Зарубки на сердце» хайлавĕсем тгргх пулать. Эпир зак икĕ хайлава танлаштарса тишкерĕпĕр. Сире килте асгннг калавсене тĕплĕн вулама хушса янг. Вуланг май сирĕн закгн пек ыйтусене хуравласа кĕскен зырмалла тата калаври ĕзсене хак парса пĕтĕмлетя тумалла пулнг:
«Ултгк» | «Зарубки на сердце» |
1.Мĕнле гнланатгр эсир ултгк юрланг юрра: у-ултгк! у-ултгк! ул та тургм, хĕр те тургм, ул уссине кураймаргм. 2.Айгплг-и ачисем амгшĕ умĕнче? Зав айгпа эсир мĕнре куратгр? 3.Володя амгшне ял-йыш хисепленĕ-и? 4.Мĕншĕн Володя амгшĕ чунтан хурланса йĕрет? Вгл макгрни сирĕн мĕнле туйгмсем зуратрĕ? | 1.Как вы понимаете выражение «зарубки на сердце»? 2.В чем состоит «непоправимая вина» Насти? 3.Как относятся к Катерине Ивановне окружающие? 4.Какие «зарубки на сердце» оставил у вас этот рассказ? |
Пĕтĕмлетя: чĕре суранĕ зарубки на сердце |
- Паян эпир урокра хайлавсенчи сгнарсене, унти ĕзсене хак паргпгр.
2 утгм Хайлава гнланни, гса хывни(3 мин.)
3-мĕш слайд (авторсен портречĕсем).
Учитель:
- Ачасем, калгр-ха, мĕнле чĕре суранĕ зинчен каласшгн пулнг-ши зыравзгсем? Ю. Скворцовгн «Ултгк» хайлавгн кĕске сюжечĕпе пире ______ паллаштарать.
Вĕренекен калавĕ.
- Хайлаври тĕп сгнар Володя институт пĕтернĕренпе те тгван ялĕнче пулман. Унгн земйи те пур. Володьгсгр пузне амгшĕн хулара тата икĕ ывгл пур, пурте земьеллĕ. Анчах вĕсем те амгшĕ патне кайса курманпа пĕрех. Сглтавĕ: яла пырас тенĕ кун яланах занталгк пгсглнг (зумгр, зил, сивĕ) е килти «занталгк» пгтранса кайнг, е аргмĕсем упгшкисене хграххгн ярасшгн пулман, е отпускĕсем нихзан та тĕл килмен…
Пилĕк зул иртсен Володя амгшĕ патне яла килет. Пĕр кун пургнать ялта вгл. Анчах зав куна та занталгкпа киленсе вгхгтне ирттерет. Амгшĕпе шгллĕ пургнакан зурт кивелсе япгхланнине курмарĕ Володьгн кузĕ. Тепĕр кун ывглĕ хулана кайма тухсан амгшĕ кучченезсем хатĕрлерĕ, ывглне систермесĕр чунĕ кятсе килнĕрен хурланса макгрчĕ…
Володя кайрĕ. Анчах та тгван амгшне мĕнпе те пулин пулгшасса асне те илмерĕ. Тепĕр зултан амгшĕ вилчĕ. Тинех вгл зĕрĕшнĕ пĕренесене асгрхать. Мĕншĕн вгл амгшĕ пургннг чухне унгн сывлгхĕпе интересленмен, укза-тенкĕпе пулгшман? Хгй айгпне тин гнланать Володя.
Учитель:
- Тавах. аустовскин «Зарубки на сердце» хайлавгн кĕске сюжетне пире ______ каласа парать.
- В усадьбе известного в свое время гравера Пожалостина одиноко доживала свой век дряхлая, ласковая старушка, дочь Пожалостина – Екатерина Ивановна. Единственная ее дочь Настя жила в Ленинграде и совсем позабыла о матери – она только раз в два месяца присылала Катерине Ивановне деньги.
Три года страдает от одиночества Катерина Ивановна, три года проводит в муках. И эти же три года живет вдали от матери Настя. И живет, по ее словам, так, что «нет времени не то, чтобы приехать, а даже написать настоящее письмо». Катерина Ивановна уже плохо видела, и к ней прибегала раза два-три за день соседская девочка Нюрка. Катерина Ивановна жаловалась на старческую слабость. У нее не жизнь, а одно горе горькое. Настя вот уже четвертый год не приезжает – забыла, значит, мать, а дни Екатерины Ивановны считанные.
И вот, Катерина Ивановна слегла и уже не вставала. У нее ничего не болело, жалавалась только на усталость. Насте в Ленинград отправили телеграмму… она опоздала на три дня и приехала уже после похорон.
Учитель:
- Тавах.
4-мĕш слайд Словарь ĕзĕ
ула тгпа (ултгк) – вгрман кгвакарчгнĕ, вяхирь
шур пяс кĕпе – шуратман пир кĕпе
ĕнĕзмест – гнгзмасть, хунамасть
хĕрен – хглат, коршун
масар – згва
сала – ял
кункгра – згнгх такани
зарубка – отметка рубящим орудием; переживания, воспоминания; чĕре суранĕ
лайковые перчатки – перчатки, сделанные из мягкой кожи
3 утгм Текстри ĕз-пуз пирки шухгшлани, пĕтĕмлетясем туни (1 мин.)
Учитель:
- Зак икĕ хайлава тишкерме икĕ ушкгна пайлангпгр:
1-мĕш ушкгн – тгван чĕлхе гстисем; 2-мĕш ушкгн – знатоки русской речи
Кашни ушкгна ĕзсем пулаззĕ. Халĕ зак ыйтусем зине хуравлама тгргшгпгр.
5-мĕш слайд
1-мĕш ушкгна панг ыйтусем | Вопросы для 2-ой группы |
1. Володьгпа пиччĕшĕсен тгван амгшĕпе шгллĕ патне килменнин чгн сглтавĕсем мĕнре-ши? Амгшĕ уншгн ывглĕсене кяренет-и? | 1.Как вы считаете, были ли у Насти серьезные причины, чтобы не приехать к матери? Почему и как пытается Катерина Ивановна оправдать дочь? |
2. Ывглĕсемпе кинĕсем амгшне аса илеззĕ-ши? Вĕсем яла килме тапрансан мĕнле чгрмав сиксе тухать? Текстра завна тупгр. | 2.Вспоминала ли она о Катерине Ивановне? Найдите в тексте слова и мысли, которые говорят о том, что Настя не желает ехать к матери. |
3. Пярте кĕнĕ Володьгна пярт гш-чикки еплерех кургнчĕ? | 3. Какие детали интерьера свидетельствуют о том, что жизнь замерла в старом доме? |
Ачасен хуравĕсем
1-мĕш ушкгн | 2-мĕш ушкгн |
1. Ачисем амгшĕ патне килменнин сглтавĕ вгл - амгшне хисеплеменни, ун зинчен манса кайни. Кама кирлĕ-ха ватг зын? Замргк чух ватгласси зинчен никам та шухгшламасть. Анчах амгшĕ амгшех пуль зав. Темле пулсан та ачисене кяренмест. Вгхгчĕсам зукрах пуль зав тесе хгйне лгплантарма тгргшать. «Ывглсене, кинсене курас килекен пулчĕ» тесе кучченезсем йгтса хгй хулана каять. | 1. Катерина Ивановна знала, что Насте теперь не до неё, старухи. У них, молодых, свои дела, интересы, своё счастье, лучше не мешать. Любовь Катерины Ивановны лишена эгоизма. Женщина готова простить и даже оправдать и отсутствие писем и нежелание приехать. |
2. Вĕсем тгван ялĕ зинчен те, унта амгшĕпе чи кĕзĕн шгллĕ пурри зинчен те манса кайнг теме зук: 2-3 зулта пĕрре зыру зыркаланг, киле пырса курас шут та тыткаланг. Анчах вĕсем яла пырас тенĕ кун яланах тĕнче шавкгнĕ пгсглнг е килти «занталгк» пгтранса кайнг, аргмĕсем упгшкисене хграххгн ярасшгн пулман, отпускĕсем вара нихзан та тĕл килмен | 2. «Куда там сейчас ехать? Разве отсюда вырваться?» она подумала о переполненных поездах, пересадке на узкоколейку, тряской телеге, засохшем саде, неизбежных материнских слёзах, о тягучей, ничем не скрашенной скуке сельских дней. |
3. «Володя пярт гш-чиккине пгхса завргнчĕ. Ним те зыпгзтарман, хĕрелсе якалса ларнг, тĕл-тĕл зурглнг пĕренесем. Тикĕс мар урай, пĕр тĕлтен, ахгртнех, хĕлле тимĕр кгмака лартнг тĕлтен кгштах зунса лупашкаланнг. Кĕтесе лартнг визĕ пичуркаллг выргсла кгмака. | 3. «Горький запах» не отопленных печей, пыльный «Вестник Европы», пожелтевшие чашки на столе, давно не чищенный самовар. |
Учитель:
- Мĕн калама пултаратгр эсир закгн хыззгн? Зуратнг атте-аннерен зывгх та хаклг зын пур-ши зак зĕр зинче?
Ачасен хуравĕ:
- Атте-анне чи зывгххи, чи хакли. Вĕсем пире зуратман пулсан эпир зак пурнгза, тĕнче илемне курман пулгттгмгр. Пирĕн вĕсене пулгшмалла, хисеплемелле, пгхмалла, мĕншĕн тесен эпир яланах вĕсем умĕнче паргмлг. Атте-аннене пгхасси - пирĕн тивĕз.
Учитель:
- Этем чунĕн илемлĕхне, тасалгхне тĕрĕслемелли мелсем тупатех. Чирлĕ, вгйран сулгннг амгшне манса кайни шгпах ачисем мĕнле шухгш-кгмгллг зынсем пулнине хаклама май пачĕ. Чи зывгх зынсене, тгвансене манас марччĕ! Тепĕр чух тем пекех вĕсене пирĕн пулгшу кирлĕ пулĕ!
6-мĕш слайд Кластер тгвасси.
Анне пурнгзне курар-ха
Учитель:
- Ачасем, «Чи зывгх зыннгмгр – анне» гнлавпа эсир мĕнле сгмахсем зыхгнтарнг пулгттгр?
Пĕрремĕш ушкгн

Учитель:
- Кластер тгргх эпир ватлгхра пĕччен тгрса юлнг аннесен пурнгсĕ згмгл марине автор еплерех кгтартса панине куртгмгр. Халĕ текстри паллграх пулгмсем зинче чаргсанса тгргпгр. Унти ĕзсене иккĕллĕ тата виззĕллĕ дневниксенче зырмалла пулнг сирĕн.
7-мĕш слайд Шухгшлар-ха
1-мĕш ушкгн Икĕ енлĕ дневник
Хайлаври цитатгсем | Эпĕ запла гнланатгп |
1. «Илле пулчĕ-и ку? Уй, Володя-зке. Килсе курас терĕн-и карчгка, ывглгм?» (Володя амгшĕ) | 1.Енчен те ывглĕсем яла час-часах килнĕ пулсан амгшĕ ун пек ыйтмасчĕ. Халĕ вгл Володя килнĕрен тĕлĕннĕ. |
2. «Ну, тепре запла завргнса киличчен чипер тĕрĕс-тĕкел пургнмалла пултгр!» (Володя амгшĕ) | 2. Амгшĕ кгна ывглĕ тепре часах килсе курас зукне гнланса запла каларĕ. |
3. «Вгл кгвакал чĕпписене шыраса улгх тгргх чупрĕ, хгй куззульпех макграть» (кяршĕ хĕр ачи Полина) | 3.Амгшĕн чунĕ татглса йĕрет, вгл ачисемшĕн тем тума та хатĕр, юлашки згкгр тĕпренчĕкне парĕччĕ. Анчах ачисене ватг амгшĕ кирлĕ мар, унгн пурнгзгпе интересленмеззĕ. |
2-мĕш ушкгн Двойной дневник
Выражения и цитаты из текста | Я это понимаю так |
1. «У Катерины Ивановны не жизнь» | 1. Она осталась одна, никому не нужная, дряхлая, слабенькая. Она еле передвигалась, очень любила свою дочь. А дочь даже и не приезжала. |
2. «Хочется мне напоследок посмотреть сад!» (Катерина Ивановна) | 2. Катерина Ивановна чувствовала, что ей осталось недолго, а в молодости она любила гулять по саду. Да и кое-какие деревья она посадила сама и теперь хочет всё это видеть в последний раз. |
3. Катерина Ивановна остановилась около обветренной липы, оперлась о неё рукой и заплакала. Плакала она как очень старые люди, не стыдясь своих слёз. | 3.Ей было обидно, что перед смертью она дочь не увидит, не может с ней попрощаться и видеть её в последний раз. Ей обидно, что это - конец. |
8-мĕш слайд Шухгшлар-ха
1-мĕш ушкгн Визĕ енлĕ дневник
Хайлаври пулгм | Автор зырать | Эпĕ шухгшлатгп |
1.Ула тгпа юрлать. | У-ултгк! у-ултгк! Ул та тургм, хĕр те тургм, Ул уссине кураймаргм. | Ырми-канми тгргшса ачисене ура зине тгратнг амгшĕ ачисенчен пулгшу кĕтсе илеймерĕ. |
2. Кĕзĕн ывглĕ Саша амгшĕ патне зырать | «Юрĕ, анне, ан кулян… Пирĕн ĕнтĕ вĕсем зине шанмалли зук пĕр пус та... Ахаль каламаззĕ ваттисем авланиччен амгш ывглĕ авлансан хунь ывгле тесе. | Саша пиччĕшĕсем пулгшманнине, амгшĕпе шгллĕ ялта пургннине манса кайнине, вĕсем зине шанмалла маррине гнланчĕ. Пиччĕшĕсем халĕ аргмĕсен ашшĕ-амгшне пулгшаззĕ, тгван амгшĕ асра та зук. |
3.Пĕлтĕр зав тери илемлĕ кургннг якерчĕк тухса тгчĕ Володя умне. | «Кивелнĕ» пярт… пĕренисем зĕрĕшнĕ, пярт зине витнĕ хĕз тимĕр тутгхса, шгтса пĕтнĕ. Карти-хури тайглнг» | Володя амгшне пулгшмаллине тин гнланчĕ. Мĕншĕн пургннг чухне пулгшмарĕ-ха! Акг халĕ кая юлчĕ. |
2-мĕш ушкгн Тройной дневник
Событие в рассказе | Автор пишет | Я думаю |
1.Катерина Ивановна умерла. | Она лежала тоненькая, как девушка, в старинном бальном платье. Из-под ног видны маленькие чёрные замшевые туфли. На руках натянута до локтя белые лайковые перчатки. Букет из шёлковых алых роз был приколот к корсажу. | Катерина Ивановна в таком наряде хотела уйти из жизни, в наряде, который она носила в молодости. Ведь в молодости она была очень красивой. И это красивый наряд она хотела носить в загробной жизни. |
2. Счастливая жизнь в молодости. | «Катерина Ивановна жила когда-то с отцом в Париже, знала Тургенева, была на похоронах Гюго» | Это была счастливая и насыщен-ная событиями жизнь. А теперь она живёт воспоминаниями. Они бы могли скрасить её одиночество. |
Учитель:
- Мĕн чгрмантарчĕ-ха ачисене амгшĕ патне килме?
9-мĕш слайд Амгш патне килме чаракан сглтавсем
.
пятсĕр занталгк не выбраться из города
аргмĕсем упгшкисене переполненные поезда
хграххгн ярасшгн мар пересадка на узкоколейку
килти «занталгк» тряская телега
![]()

пгтранать засохший сад
пятсĕр занталгк материнские слезы
Учитель:
- Запла, тупгнсах пыраззĕ тĕрлĕ чгрмавсем. Анчах вĕсем чгн чгрмавсемех-ши? Ашшĕ-амгшне хисеплекен ачишĕн килсе курас тесен нимĕнле чгрмав та тытса тгма пултараймасть. Чгрмав – амгшне хисеплеменни, ун зинчен манни, унгн сывлгхĕпе интересленменни. Икĕ калавĕнче те амгшĕпе ачисем хушшинчи хутшгнусем зинчен чылай шухгшлаттараззĕ авторсем.
Зывгх зыннисене пулгшманнине гзта куратпгр
«Ултгк» | «Зарубки на сердце» |
| Килсе курманни пилĕк зул Кгшт укза яркаланг | Килсе курманни тгват зул Кгшт укза яркаланг |
- Этемлĕхĕн нихзан сянми пахалгхĕсем пур. Заксем - зынна хисеплени, пулгшни, тярĕ чунлг пургнни, тĕрĕслĕхшĕн кĕрешме пĕлни. Запла пулсан кгна этем телейлĕ.
10-мĕш слайд Йгнгш тунине гнланчĕз-ши ачисем?
«Ултгк» | «Зарубки на сердце» |
Хулара пургнакан ывглĕ Володя пилĕк зул хушшинче пĕрре амгшĕ патне килсен зуралнг килĕ ытти зуртсемпе танлаштарсан япгхса юлнине курчĕ вгл, нимĕн те улшгнманни гна пĕр енчен савгнтарчĕ те: Володя ачалгха аса илчĕ… Халĕ амгшĕ вилнĕ. Володя кил картине тухать те «пĕлтĕр ун чунне илемлĕн кургннг якерчĕк» выргнне «зара зил карти» асгрхать. Автор риторикгллг ыйту парать «Чухгнччĕ-и Володя уйгхсерен вунг тенкĕ те пулин амгшне укза ярса памалгх? Чĕлхесĕрччĕ-и вгл амгшĕн сывлгхĕ зинчен ыйтса пĕлме?» Володя хгй айгпне тинех гнланать, анчах та кая юлса. | Бросив все, она наконец-то поехала к матери. Проплакала всю ночь, пока за окнами не засинел мутный и тяжелый (как на душе у Насти) рассвет, уехала, «крадучись» (стыдно перед людьми). И не зря ей казалось, что никто, кроме матери «не мог снять с ней непоправимой вины, невыносимой тяжести». Она переживает душевный кризис. Ее горькие слезы – это слезы очищения. Но с просветленьем души пришло и твердое понимание: «Поздно! Маму я больше не увижу!» |
4 утгм Ачасен пултарулгхне аталантарасси (3 мин.)
11-мĕш слайд Итлер-ха пĕр-пĕрин шухгшне
Ыйтусем:
Ачисем ашшĕ-амгшĕ умĕнче яланах паргмра тенине эсир мĕнле гнланатгр? «Кайгк хитре тĕкĕпе, этем ырг гсĕпе» текен ваттисен сгмахне эсир мĕнле гнланатгр?Учитель:
- Сирĕн килте зак ыйтусем тавра шухгшласа пĕчек гслав зырмалла пулнг. Итлесе пгхар.
Ачасен ĕзĕсем:
Атте-анне умĕнче эпир яланах пысгк паргмра, мĕншĕн тесен вĕсем пире пурнгз парнеленĕ. Эпир чирлесен зĕрĕ-зĕрĕпех зывгрмасгр пгхнг, пире тумлантарнг, ырг зынсем пулччгр тесе ырми-канми тгргшнг. Нивушлĕ вĕсем ватглсан пирĕн вĕсене пгхмаламар? Ун пеккисем те пур палах. Атте-аннене хисеплеменни – зĕр зинчи чи пысгк зылгх тесе шутлатгп эпĕ. «Кайгк хитре тĕкĕпе, этем ырг гсĕпе» тесе ваттисем мĕнле тĕрĕс каланг. Зыннгн яланах гспа зяремелле. Пур ĕзе те тгвиччен пузпа шутламалла. Япгххипе ырри хушшинчи уйргмлгхне пĕлмелле. Атте-аннене пгхманни, пулгшманни, вĕсене манса кайни – этемĕн гсĕ зуккине пĕлтерет пуль тетĕп эпĕ. Этем гсĕ – унгн чун-чĕри кгмглĕ, зынна хисеплени.Учитель:
- Хайлавсене тишкерсе тĕп сгнарсене хакланг хыззгн мĕнле пĕтĕмлетя тума пулать?
Ачасен хуравĕсем:
Атте-аннене манмала мар, вĕсем патне килсех тгмалла. Атте-анне зулне эпир те зитессине асра тытасчĕ.5 утгм Урока пĕтĕмлетни, киле ĕз пани (5 мин.)
12-мĕш слайд Пĕтĕмлетсе каласан
Запла. Зыннгн хайне зуратса ястернĕ амгшĕ пур. Пур чухне те ачи-пгчи вĕсем зинчен асра тытсах каймасть зав. Час-час зыру та зырмасть, пырса та зяремест, уяв ячĕпе саламлама та манать. Пирĕн зак калавсенчи ывглсемпе хĕрсем пек чунсгр пулас марччĕ. Хамгр атте-аннене куз пек упрасчĕ, нихгзан та кулянтарас марччĕ. адеевгн «Замргк гвардии» романĕнчи Олег Кошевой каланг сгмахсемпе вĕзлес килет; «…Ты глядела на меня своими запавшими очами, будто из тьмы, сама вся тихая и светлая, будто в ризах. Я целую чистые, святые руки твои!
Оглянись же и ты, юноша, мой друг, оглянись как я, и скажи, кого ты обижал в жизни больше, чем мать, - не от меня ли, не от тебя, не от него, не от наших ли неудач, ошибок и не от нашего ли горя седеют наши матери. А ведь придет час, когда мы мучительным упреком сердцу обернется все это у материнской могилы. Мама, мама!... Прости меня, потому что ты одна, только ты одна на свете можешь прощать, положи на голову руки, как в детстве.


