МОУ »Начальная школа-детский сад» с. Мыёлдино
Кӧвдум выль лад вылӧ.
Средние, старшие, подготовительные группы
Разработала:
2017г.
Цель:
1.Привлечь родителей на совместную деятельность.
2.Способствовать воспитанию добрых привычек через героев сказки.
3. Продолжать работу по привитию творческих качеств детям.
Кцвдум выль лад вылц.
Нуцдысь: Важцн нин тайц вцлі или неважцн. Олісны-вылісны пцль Матвей да пцч Матрёна.
(пырцны пцч да пцль).
Пцч да пцль шуцны цтлаын:
Видза оланныд, дона челядь, видза оланныд, локтысь гцстьяс.
(матыстчцны пызан дорц).
Пцль: Но, мый Матрона, чайыд, кцнкц пузис нин. Вай челядьтц чайнад юктцд.
Пцч: Чайыд эськц пузис да, а мый сыысь бурыс. Ваыд и эм ва, сцмын челядьыдлы сыысь гажа оз ло.
Пцль: Да-а, тэ, матрона тцлктор висьталан. А колокц, мыйкц пцжыштан чайтц юныд, кцвдум позьц.
Пцч: Ме цд пцрысь нин, дыр нин эг пцжасьлы да ставсц нин вунцді.
Пцль: А тэныд пцч-пцльцн шуысьясыд отсыштасны. Сідз цд челядь?
Челядь: Да
Босьтам киц ичцтик борд, куд пыдцсті сійцн вуштыштам, йцртцд чышкыштам да чукцртам пызь китыр кык кымын. Гудралам пызьсц нцкйцн, вцчам кцвдум, выйцн мавтам и пуктам цшинь вылц кцдзцдны.
Пцч: Ёна жц нин ті шаньцсь да сюсьцсь вцлцмныд! Бурждыка нин меысь тцданныд, кыдзи колц пцжасьныд. А цні видламцй лыддьыны куимцдз. Цти, кык, куим – кцвдум ми пцжалім(челядь цтлаын шуцны).
Пызан улысь чечыштц кцвдум
(Пцль-пцч чуймалцны, радлцны)
Пцч: Сэтшцм бур кцвдум артмис!
Пцль: Мича, бура банйцма. Колц став матыссаясыслы висьтавны татшцм шуд йылысь.
(Пцль-пцч мунцны)
Кцвдум: Ме серамбана кцвдум, абу дзоля и абу ыджыд. И меным нинцмысь абу шог, сы вцсна, мый ме чцскыд.
Нывкаяс да зонкаяс, ті кывлінныд-ц, мый йылысь пцль-пцчыд матыссаясыслы кцсйисны висьтавны? (пызан вылысь корсьысьц)
(цшиньц видзцдліс) Со, сэтшцм мича нывка шлывгц-мунц сынцдыс, тшук тулыс локтц. Лоц ветлыны сылы воча, медым цдйцджык локтас.
Ті, нывкаяс да зонкаяс, мекцд мунанныд?
Челядь: Да!
Кцвдум: Кутчысьцй кцвъяс, медым он вошцй и мунам.
Кцвдум: Ме серамбана кцвдум, абу дзоля и абу ыджыд. И меным нинцмысь абу шог, сы вцсна, мый ме чцскыд.
(паныдасьц кцч).
Кцч: Кцвдум, кцвдум! Ме кцсъя тэнц сёйны, тэ сэтшцм чцскыд.
Кцвдум: Оз позь менц сёйныд, ме муна воча тулыслы, медым цдйцджык локтас.
Кцч: Кцть дзоляниктор.
Кцвдум: Ме шуи тэныд, оз позь. А сэтшцма кц кынцмыд сюмалц, ворсышт челядькцд.
(ворсцм)
Кцвдум: А сэсся мунам миянкцд тулыслы воча.
Кцвдум: Ме серамбана кцвдум, абу дзоля и абу ыджыд. И меным нинцмысь абу шог, сы вцсна, мый ме чцскыд. Ме цд кцчцс ышцді мунны миянкцд.
(матыстчц кцин)
Кцин: Кцвдум! Кцвдум! Ме дзик тшыгъялі, сёны тэнц кцсъя и гора омлявны мцда.
Кцвдум: Оз позь менц кцин сёйныд, тулыслы ми воча мунам, медым цдйцджык локтас.
Кцин: Мый? Кутшцм тулыс, блин! Менам кынцмцй мышкукцд цтласис, дзикцдз нин ме омцльтчи, бурджык меным лоц, сетан кц няньтор.
Кцвдум: Цти-кц, ме абу блин, мцд-кц, эм шусьцг – коді оз уджав, сійц оз сёй. Ме кывлі, тэ пц кцин зэв мича кужан сьывны тцлыся войяснас. Видлы сьывны кутшцм кц сьыланкыв ныв-зонкаяскцд, колокц, бцрынджык и мыйкц чуктыштас тэныд.
(сьыланкыв)
«Коді кӧні олӧ? (кывъясыс С. Поповлӧн, шыладыс Г. Кочановлӧн)
Коді олӧ пемыд вӧрын?
Йӧра, йӧра.
Коді тапикасьӧ нюрын?
Тури, тури.
Коді тыяс дорын никсӧ?
Истан, истан.
Коді сӧрӧ:»Китша-катша?
Катша, катша.
Коді войясын оз узь?
Сюзь, сюзь (бӧръя кык строкаыс кыкысь).
Кцвдум: Лок кцин миянкцд мунам.
Кцвдум: Ме серамбана кцвдум, абу дзоля и абу ыджыд. И меным нинцмысь абу шог, сы вцсна, мый ме чцскыд. И ме цд кцчильцс чукцстны верми, и кцинцс.
(матыстчц ош).
Ош: Ок тэ, ок тэ, кцвдум, тэнад банйцм чужцмбок. Сёйны тэнц ме кцсъя и дзик дзоньнас.
Кцвдум: Оз позь, Мишук, менц сёйны, ме воча тулыслы муна, медым цдйцджык локтас. А тэ, Микайлц, уна нцдкывъяс пц тцдан. Видлы висьтавны.
Ош: Ок тэ, ок тэ, кцвдум, тэнад банйцм чужцмбок. Водзджык висьтавныд эн гцгцрво, ме эськц висьталі, сцмын цд ог аддзы лыддьыныс, цчкицй гортц кольцма.
Нуцдысь: Мишук, вай ме тэныд отсышта.
Нцдкывъяс:
1. Гцныс пушкыра,
Бцжыс пашкыра,
Синъясыс – сьцд моль,
Сёяныс – козь коль (ур).
2. Пипу раскын сійц олц,
Быдцнысь зэв ёна полц,
Лёксц некодлы оз вцч.
Дерт жц, тайц лоц (кцч).
3. Ветлц-шцйтц сиктъяс гцгцр
Синмыс цзйц, быттьц цгыр.
Эн сюр гыжъяс пемыд войын.
Кыдзи сылцн нимыс? (кцин)
4. Синмыс гцгрцс, нырыс ёсь,
Лэбачьяскцд лэптц кось,
Пемыд войясын оз узь.
Тайц, дерт жц, лоц (сюзь).
5. Тцвбыд узьц пыді муын,
Вужъяс улц кодйцм гуын,
Вцрын олц, оз тай вош.
Сылцн нимыс лоц (ош).
Ош: Зэв сюсьцсь тай вцлцмныд, став ндкывъясс вермынныд тцдмавны. Позьц кц, ме тшцтш тіянкцд муна.
Кцвдум: Лок, мунам, миянкцд гажаджык.
Руч: Ойя дай ойя, ойя дай ойя. Ме шудтцм руч, кцвдум, тэ сэтшцм дука и меным зэв шог.
Кцвдум: Дука? Менц талун на пцжалісны и ме абу дука, ме чцскыд.
Руч: А тэ матыстчышт ме дорц, сэсся видзцдлы менам вом пытшкц.
Кцвдум: Ме цд сідзи и тцді, он и вежсьы. Кутшцм наян вцлін, сэтшцмцн и кольцмыд. Ручильц –чойц, тайц мойдас менц сёйныд оз позь. Ми мунам тулыслы воча, медым цдйджык локтас.
Руч: Сэтшцма кцсъя ме тэнц дзигцдлыны.
Кцвдум: Оз позь! Вай пуксьыштламцй пцрцм пу вылас да кывзыштам сьыланкывсц. Зэв нин мича да мыла сьылцны орчча сиктас.
(мамъяслцн сьыланкыв)
Тувсовъя (кывъясыс В. Чисталевлӧн. ущинлӧн)
1.Лӧсьыд, гажа зэв
Ȍні му вылын.
Долыд сьӧлӧмлы
Овны тулысын!..
Сідзи мунан да,
Сэсся сувтыштлан,
Гажа ывланас
Нимкодясьыштан.
2.Кыдзи бузгӧны
Тувсов шоръясыс,
Кыдзи сьылӧны
Лэбысь пӧткаяс.
Чӧла ланьтӧмӧн
Помтӧг кывзысян,
Мунан, мунан да,
Бара сувтыштлан.
3. Кутшӧм видзьясыс
Нюдза вежӧдӧ,
Кыдзи вӧр пуыс
Синтӧ гажӧдӧ.
Эськӧ дугдывтӧг
Пыр сідз видзӧдан,
Тувсов муӧй менам,
Шондібан.
Кцвдум: Ме серамбана кцвдум, абу дзоля и абу ыджыд. И меным нинцмысь абу шог, сы вцсна, мый ме чцскыд. Цд мекцд мунцны кцч, кцин, ош и со наян руч! Дивц тай!
Дыр нин мунм, а тулыскцд мыйкц эг и вочаасьцй. Нывкаяс да зонкаяс, видлам корны гораджыка тулыстц, миянцс кылас и локтас.
(горзцны - тулыс лок, тулыс лок, тулыс лок)
Гора шыалӧмӧн котӧртӧ Ёма баба.
Ёма баба: Ме локта нин, локта!
Кцвдум: А тэ коді?
Ёма баба: Кодцс коринныд, сійц и локтіс. Лок пуксьы зыр вылас, ме тэнц сёя.
Кцвдум: Ог кцсйы-ы-ы!(пышйц и челядь котцртцны цтарц-мцдарц)
Локт тулыс
Тулыс: Мый лоинныд? Мый сэтшцм гора горзанныд? (аддзц ёма бабацс) Со, цні гцгцрвоа, мыйысь вермас лоны гора шыыс.
Ёма баба: Мый ме, ме нинцм. Ворсім кцвдумкцд шырысь да каньысь (пышйц).
Кцвдум да челядь: Видза олан, тулыс!
Тулыс: Видза олан, кцвдум! Видза оланныд, нывкаяс да зонкаяс! Видза оланныд, вцрса пемцсъяс!
Кцвдум: Со ми мцдцдчим тіянлы воча, медым ті цдйцджык локтінныд.
Тулыс: Зэв бур, мый ті менц виччысянныд. Ме зэв рад. И со цд кутшцма нин ті быдмцмныд кольцм восяньыс, менам ёна нин гажцй бырис тіянысь. Мцдам гажцдчыны?
Кцвдум да челядь: Мцдам.
Кцин: Тулыс, ми кывбур тцдам тіян йылысь, со висьталам.
(челядь висьталӧны кывбур «Ловзьӧд тулыс»)
Ловзьцд, тулыс, шоръяссц,
Ловзьцд парма вцр.
Ловзьцд сцстцм коръяссц,
Ловзьцд енэж шцр.
Ловзьцд шуда мунымцс.
Нюмъялас пыр мед.
Видза олан, тулысцй,
Муцдз копыр тэд!
Тулыс: Зэв бур, зэв бур, шаньцсь!
Руч: А ми тулыс йылысь шусьцгъяс тцдам.
Люба: Тувсов луныд во чцж вердц.
Карина: Мый кцдзан, сійцс и босьтан.
Валерия: Тулысыд ставсц петкцдлас.
Денис: Тулыснад лунтц кц воштан, вотц он бергцд.
Римма: Тулысыд мича, но тшыг: арыд зэра, но пцтцса.
Артём: Уджав тулысын, пцтцса лоан тцлын.
Тулыс: Бур, шаньцсь ставныд. А сьыланкыв ме йылысь тцданныд?
Кцвдум да челядь: Тцдам.
(сьыланкыв)
Гажа тулыс (кывъясыс да шыладыс Г. Поповлӧн)
1.Шоныд гажа тулысын
Лӧсьыд, майбыр, овны.
Сьӧкыд гӧна пасьястӧ
Пасьтавны оз ков (бӧръя кык строкаыс кыкысь).
2. Ывла вылын ворсны ми
Ставӧн вывті радӧсь.
Гажӧдчам да сералам,
Абу бара нярӧсь (бӧръя кык строкаыс кыкысь).
3.Югыд шонді енэжын
Вильшасьӧ, тшӧтш ворсӧ,
Нюмъялӧ да миянӧс
Меліника шонтӧ (бӧръя кык строкаыс кыкысь).
Тулыс: Ставыс зэв бур, и меным сэтшцм ёна кажитчц, кыдзи ті менц вочааланныд, виччысянныд. Абу окота тіян дорысь мунны. А меным колц мунны, цд менц оз сцмын Мысын виччысьны, виччысьцны уналаын.
Нудысь: Тулыс, эн шогсьцй. Ті цд миян дорц локтінныд нин. Видзідлцй гцгцрбок: ывлаыс югыд, гцгцрбок ловзьц, сынцдас пцльтц чцскыд кцр. Мунтцдзныд ветлам пцч-пцль ордц, чай юны, найц миянцс важцн нин виччысьцны.
(ставныс мунцны сёрнитігмоз).


