Адыгабзэм иушэтын экзамен уасэ зэрептыщт шапхъэхэр

Апэрэ 1ахь

Текстэу зэдэ1ущтхэр

ЛIыхъужъыр народым дыщыI

(«Андырхъое Хъусен» зыфиIорэ тхылъым щыщ пычыгъу)

Чъыг пытэм ылъапсэхэр чIыгум зэрэхэтыхэм фэдэу лIыхъужъым ыцIэ цIыфхэм пытэу ахэуцо, агу илъэу къыздырахьакIы, идахи аIуатэ ыцIи агъэлъапIэ, илIыхъужъыныгъи ныбжьыкIэхэр рапIух, щытхъу орэдхэри фаусых.

Советскэ Союзым илIыхъужъэу Андырхъое Хъусенэ ищытхъу хэгъэгур къыбыбыхьагъ, лIыгъэу зэрихьагъэм икъэбар тхылъыбэмэ къадэхьагъ, гъэзет пчъагъэми къащыхаутыгъ.

Фашист техакIохэм язаозэ, лIыгъэшхо зыщызэрихьэгъэ Iуашъхьэм мыжъоу хэгъэчъыхьагъэм тетхагъ: «1941-рэ илъэсым, шэкIогъум и 8-м, мы бгым Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Андырхъое Хъусенэ щыфэхыгъ». Адыгэ хэкум къыращыгъэ чъыг цIыкIухэр ащ къегъэтIысэкIыгъэх, ахэмэ апэмычыжьэу адыгэ шышIоIури щыт.

Хъусенэрэ, ар зиполитрукыщтыгъэ ротэм хэтыгъэ зэолIыхэмрэ зыщыфэхыгъэхэ чIыпIэм дэжь щыс украинэ къуаджэу Дьяково зыфиIорэм ианахь урам дахэмэ ащыщ Андырхъое Хъусенэ ыцIэкIэ еджагъэх. Джащ фэдэу, Ворошиловградскэ хэкум и Антрацитовскэ район илэжьакIохэмрэ, а районым къыхиубытэрэ къуаджэу Дьяково дэсхэмрэ яшIоигъоныгъэкIэ лIыхъужъыр зыщыфэхыгъэ Iуашъхьэми ащ ыцIэкIэ еджагъэх. Джаущтэу, Андырхъое Хъусенэ ыцIэ Украинэм ит къуаджэу Дьяково пытэу епхыгъэ хъугъэ.

Зэкъошхэм ясаугъэтэу къоджэ гузэгум итым хьарыф инхэмкIэ зыцIэ - лъэкъуацIэхэр тетхагъэ дзэкIолIыхэм апэ итэу укъызаджэрэр Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Андырхъое Хъусен.

Шапхъэхэу апэрэ гъэцэк1эным уасэ зэрептыщтыр

Изложением итекстэу зэдэ1ущтхэм  гущы1э 200-300 фэдиз хъун фае.

Къатхыжьыщт изложениер  ик1ыхьагъэк1э зэдэ1угъэ тектым  и 70% къыщык1э хъущтэп.

1офш1агъэм уасэ оценкит1ук1э етэты:

апэрэр - имэхьанэрэ къэ1ок1э гъэпсынымрэ,

ят1онэрэр - тэрэз тхэныр (орфографие, пунктуацие ык1и бзэ шапхъэхэр).


Мэхьанэр

Къэ1уак1эм игъэпсын

Тэрэз тхэныр

-1офш1агъэм имэхьанэ темэм диштэныр;

-икъоу темэр къызэ1ухыгъэныр;

-фактическэ хэукъоныгъэхэр хэтмэ;

-къэ1отэным изэк1элъык1уак1

-лексикэм ибаигъ, къэ1уак1эм

играмматическэ гъэпсын,

-зы стиль шъуашэм илъэу 1упк1эу къэ1огъэныр,

-къэ1ок1э щык1агъэхэм (недочеты) япчъагъ.

Хэукъоныгъэхэм япчъагъ

-орфографие,

-пунктуацие,

-грамматикэ

Изложением уасэ зэрептыщт шапхъэхэр

баллыр

Мэхьанэмрэ къэ1уак1эмрэ

Тэрэз тхэныр

«5»/ «5»

1.1офш1агъэм имэхьанэ темэм дештэ.

2.Фактическэ хэукъоныгъэхэр хэтэп; зэдэ1угъэ текстым щыщэу 70% къэтхыжьыгъ.

3.1офш1агъэм имэхьанэ зэк1элъык1оу гъэпсыгъэ.

4. Лексикэ бай щыгъэфедагъ, гущы1эухыгъэ конструкцие зэмыл1эужыгъохэр щыгъэпсыгъэх.

5.Зы стиль шъуашэ илъэу IупкIэу текстыр тхыгъэ.

6.Текстым имэхьанэ зы щыкIэгъэ мыин (недочет) хэпш1ыхьан уфит.

Зы хэукъоныгъэ мыин

хэпш1ыхьан уфит

(зы орфографие е

зы пунктуацие е

зы грамматикэ

хэукъоныгъэ)

«4»/ «4»

1. 1офш1агъэм имэхьанэ нахьыбэмк1э темэм дештэ.

2.Фактическэ хэукъоныгъэ мыин хэт, ау зэдэ1угъэ текстым щыщэу 70% нахь мымак1эу къэтхыжьыгъ.

3.1офш1агъэм имэхьани изэк1элъык1ок1э къэ1отак1и хэукъоныгъэ мыинхэр хэтых.

4.Лексикэ ык1и грамматикэ гъэпсык1эу къэ1отак1эм и1эр зэмыл1эужыгъу.

5.Зы стиль шъуашэ илъэу текстыр гъэпсыгъэ.

6.Текстым имэхьанэ щык1эгъэ мыинэу т1у, къэ1уак1эм 3-4 емыхъоу хэпш1ыхьан уфит

Хэукъоныгъэу хэпш1ыхьан узфитыр:

2/2/3

1/3/3

0/4/3

Зэк1эмк1и хэукъоныгъэхэр грамматикэмк1э-щым, орфографиемк1э –т1ум

Къехъу хъущтэп, ау орфографие хэукъоныгъэу щым языр мыинмэ «4» бгъэуцун уфит.

«3»/ «3»

1.Зэдэ1угъэ текстым итемэ тек1ыгъ.

2.Фактическэ хэукъоныгъэхэу 3-4 хэт, зэдэ1угъэ текстым щыщэу 70% нахь мак1эу къэтхыжьыгъ.

3. 1офш1агъэм имэхьани изэк1элъык1ок1э къэ1отак1и хэукъоныгъэхэр хэтых.

4.Лексикэ ык1и грамматикэ гъэпсык1эу къэ1отак1эм и1эр тхьамык1

5. Мытэрэзэу гъэфедагъэ гущы1эхэр хэтых.

6. Стиль зык1ыныгъэ хэлъэп, къэ1отак1эр 1упк1эп.

7. Текстым имэхьанэ щык1агъэу 4 емыхъоу, къэ1уак1эм 5  хэпш1ыхьан уфит.

Хэукъоныгъэу хэпш1ыхьан узфитыр:

0/5/7

1/4-7/4

2/3-6/4

4/4/4

3/5/4

«2»/ «2»

1.Темэм къэтхыгъэ текстыр диштэрэп.

2.Фактическэ хэукъоныгъэ бэу хэт, зэдэ1угъэ текстым щыщэу 50% нахь мак1эу къэтхыжьыгъ.

3. 1офш1агъэм имэхьани изэк1элъык1ок1э къэ1отак1и укъуагъэ, зэпхыныгъэ хэлъэп.

4.Лексикэ ык1и грамматикэ гъэпсык1эу къэ1отак1эм и1эр тхьамык1, образнэ къэ1уак1эхэр хэтэп, гущы1эухыгъэ къызэрык1о дэдэхэмк1э, и1ахьэхэр икъоу зэдимыштэхэу тхыгъэ, гущы1эхэр мытэрэзэу гъэфедагъэхэу къыхэфэх.

5. Стиль зык1ыныгъэ текстым хэлъэп.

6. Текстым имэхьанэ щык1агъэу 6, къэ1уак1эм 7  хэт.

Хэукъоныгъэу хэпш1ыхьан узфитыр:

орфографие хэукъоныгъэу 5 ык1и ащ ехъоу, пунктуацие хэукъоныгъэхэм ямылъытыгъэу;

пунктуацие хэукъоныгъэхэу 8 ык1и ащ ехъоу (къык1э1отык1ыжьыгъэ ык1и хэукъоныгъэ мыинхэр къыдэлъытагъэу), орфографие хэукъоныгъэмэ ямылъытыгъэу.

Зэк1эмк1и орфографие ык1и пунктуацие хэукъоныгъэхэр - 8  емыхъоу грамматикэ хэукъоныгъэхэр - 5 емыхъоу

«1»/ «1»

Текстым имэхьанэ щык1агъэу 6 ехъоу ык1и къэ1уак1эм 7  ехъоу хэт.

Орфографие, пунктуацие ык1и грамматикэ хэукъоныгъэу блырыбл хъумэ.

Анахь балл инэу изложением итхынк1э къэблэжьын плъэк1ыщтыр - 10