Рабочая программа по родному (марийскому) языку в 6 классе МБОУ «Сардаяльская основная общеобразовательная школа» на учебный год (стр. 2 )

МБОУ «Сардаяльская основная МБОУ «Садаяльская основная //

общеобразовательная школа» общеобразовательная школа» Приказ №_____

Протокол №__ ___________ / И../

от «____»_______20__г. от «___»_____20__г

РАБОЧАЯ ПРОГРАММА

по родной (марийской) литературе в 6 классе

МБОУ «Сардаяльская основная общеобразовательная школа»

на учебный год

Учитель:

Количество часов в год: 34 часа

в неделю: 1 час

Рабочая программа составлена на основе:

- программы курса «Марий литератур программе 5-11 класслан», ГОУ ДПО (ПК) С «Марийский институт образования», 2005г.

-Учебник: «Марий литератур 6 кл.» учебник-хрестоматий, , Йошкар-Ола, 2008.

УМЫЛТАРЫМАШ

Сылнымутан литератур мут искусство радамыш пура. Тудо калыкын илен эртыме корныжым, кызытсе илышыжым, йÿлажым, ойгыжым, куанжым йылме поянлык гоч почын пуа, лудшо еҥын илыш умылымашыжым кумдаҥда, чонешыже поро койышым шыҥдара: чыным шоя деч, сайым уда деч ойыраш, паша деке кумылан лияш, порылык верч тыршаш туныкта; самырык тукымлан мутын, ойын вийжым шижын мошташ, шочмо йылмым да мут искусствым йöраташ, шке шонымым раш умылтарен мошташ корным почеш. Вет кажне произведенийын негызше - илыш чын да айдеме кокласе кыл.

Кеч-могай жанран произведений дене пашам ыштыме годым тунемше-влак писательын илыш-корныжо да творчествыж нерген, сылнымутан литературын калык илышыште налын шогымо верже нерген шинчымашым погат.

Литератур айдемын эстетический да этический ойыртемжым, чон моторлыкшым почын пуа, уш-акыл вийжым сÿретлен ончыкта, икманаш, айдемын койыш-шоктышыж дене кылдалтше йодыш-влакым иктешла. Произведенийын содержанийже айдемым шуарымаште нравственный да морально-этический тÿҥалтышым палемда, этнический ойыртемым кушташ полша, моторлыкым умылаш йöным ышта. Туныктышо шке пашажым нине йодыш-влакым рашемдымашке виктарышаш.

Марий литератур программым «Образований нерген законлан» (1992), Марий образовательный учрежденийын кугыжаныш программыжлан (1997), концепцийжылан (1996) да моло нормативно-правовой документ-влаклан эҥертен возымо, тунемше-влакын ийготыштым да шинчымаш кÿкшытыштым шотыш налын, марий сылнымутан литератур V - VII, VIII - IX, X - XI класс-влаклан посна-посна пуалтеш. Нине класс-влак коклаште кыл тунемшаш произведений-влакын идейно-художественный содержанийышт, нунын тематический, историко-хронологический негызышт гоч радамлалт иктешлалтеш. Тидыже ту­немше-влакын марий сылнымутан литератур нерген шинчымашыштым да умылымашыштым келгемдаш йöным ышта.

Программыш идейно-тематический содержаний да сылнылык шотышто ойыртемалт шогышо, тунемше-влакын ийготыштлан келшыше произведений-влакым пуртымо. Тыгодым урокышто тунемшаш деч по­сна шке семын лудаш да каҥашаш, мöҥгыштö лудаш произведений-влак темлалтыт. Нуно урокышто ыштен толмо пашам шуят да тунемше-влакым шуко йодышлан шке семын вашмутым пуаш, шонкалаш, лончылаш, иктешлаш таратат.

Вес ойыртем: туныктышо программыш пуртымо произведений-влак кокла гыч келшышыжым ойырен, жапым шке семын палемден кертеш. Но тыгодым паша радам, туныктымо йöн, ойлымо да возымо паша-влак коклаште кыл лийшаш.

Программыште произведений-влаклан пуымо умылтарымаш туныктышылан паша радамым палемдаш полша. Тыгодым марий литератур дене кыдалаш щколлан лукмо шинчымаш стандартым, Марий образова­тельный учрежденийын кугыжаныш концепцийжым, базисный (негыз лийше) учебный План-влакым, кугыжаныш доктриным, методикын йодмыжым шотыш налын пашам ыштыман.

ПРОГРАММЫН ЧОҤАЛТМЫЖЕ ДА СОДЕРЖАНИЙЖЕ

VI класслан программым концентрический да хронологи­ческий негыз-влакым шотыш налын келыштарыме. Тунемшаш произведений-влакым, идейный содержанийыштлан эҥертен, тема-влак йыр чумырымо. Калык ойпого, тÿрлö жапыште возымо произведений-влак калыкын илен эртыме корныжым почын пуат. Тунемше-влак дене пашам ыштыме годым сылнымутан литературын илыш дене чак кылдалтмыже, илышын произведенийлан негыз лиймыже ращ почылтшаш.

Тыгодым шотыш налалтыт:

- писательын илыщ-корныжым да творчествыжым почын пуаш полшышо сведений ден факт-влак, жапын, курымын ойыртемже;

- произведенийын содержанийже гыч лектын шогышо эпохын шÿлышыжö, йылме ойыртем, илыш-йÿла, этнографий, этнопсихологий, этнопсихолингвистика, этнопедагогика, философий, еш илыш, илыш ис­торий, событий-влак, пÿрымаш, илышын нравственный еҥже.

Нуно поян искусствылан эҥертен почын пуалтыт. Туныктымо предмет-влак денат кыл лийшаш. Тема-влак кокласе икгайлык, герой-влакын илышышт, койыш-шоктышышт, авторын тÿрлö событий-влакым почьш пуымыжо, лексический ойыртем, сюжет корно шотыш налалтыт.

VI-шо классыште содержанийышт да чоҥалтмышт дене сложныйрак, илыш чыным почын пуымаште кумдарак, келгырак произведений-влак пуалтыт.

Калык ойпого гыч «Илыше кÿ» легенде, «Акпарс» преданий, муро-влак тунемалтыт, О. Шабдарын «Тÿшка вий дене», В. Ивановын «Вÿдшö келге, серже тура», В. Юксернын «Атаманыч» да молат верым налыт. Ну­но тунемше-влакым илыш чыным умылаш, произведений-влаклан акым пуаш туныктат.

Кажне тема почеш шке семын лудаш да каҥашаш ешартыш произведений-влак пуалтыт (мöҥгышто лудаш), посна автор-влакын книгашт темлалтыт. Нуно жанр шотышто тÿрлö улыт. Шке семын лудмым иктешлаш тÿрлö вариантым налаш лиеш. Туныктышо лудаш, беседым эртараш ик але икмыняр произведенийым налын кертеш. Нуно тематике, пробле­матике, кугыт дене лишыл лийшаш улыт. Тыгодым жанр ойыртем веле огыл, тунемше-влакын ийготыштат, шинчымаш кукшытыштат, интересыштат шотыш налалтыт.

VI классыште ыштышаш паша тунемше-влакын лудмо культурыштым нöлтал колтымашке виктаралтеш. Сылнымутан литератур тунемшым кушкын толмо корныщтыжо моторлык тÿняш пуртышаш, чон шижмашым пÿсемдышаш. Тидым ышташ произведенийын содержанийже, тудым почын пуымо формыжо, йöн-влак, илыш тургым, герой-влакын ойыртемалтше койыш-шоктышышт, чоншижмашышт, шонымашышт полшат. Урок гыч урокыш сылнымут ой деке кумыл шочшащ, произведенийым шке семын лудаш чон шупшшаш. Тыге кугурак класс­лаште шинчымашым налаш негыз ышталтеш.

6 классыште шонымашым каласен, ойлен да возен моштымаш, сылнымутан произведенийлан акым пуэн кертмаш верым налыт. Нине кÿкшыт гыч образовательный, воспитательный да познавательный задаче-вдак шындалтыт: урокын темыж гоч тунемще-влакын илыш умылымашыштым, сылнымут ойыртемым палыме опытыштым кумдаҥдаш да келгемдаш полшаш, сылнымут тÿнян сынжым, вийжым, ушандарен сÿретлен кертме куатшым умылаш туныкташ.

Произведений-влакын текстыштым тунемаш - 24 шагат; йылме лывыртыме пашалан - 7 шагат; шке семын лудаш да каҥашаш па­лемдыме произведений-влакым иктешлаш - 3 шагат. Чылаже - 34 шагат.

Наизусть тунемаш пуымо текст-влакым туныктышо весе дене вашталтен кертеш.

Марий литератур дене 6 класслан тунемме урокым шеледымаш.

Раздел	Урок	Дата проведения	Фактически проведено	Д/З
Раздел I. Легенде.	Урок 1. "Илыше кÿ" легендын содержанийже.
Раздел II. Преданий.	Урок 2.Акпарс нерген преданий.
Раздел II. Преданий.	Урок 3. Акпарсын образше. Легенде ден преданийым ушештарымаш.
Раздел II. Преданий.	Урок 4.Ш. Л. ден преданий-влак
Раздел III. Калык муро-влак.	Урок 5. Калык мурын тÿрлö лиймыже.
Раздел IV. .	Урок 6. илыш-корныжо да творчествыже. Почеламут-влакым лончылымаш.
Раздел IV. .	Урок 7. «Салтак муро» почеламутышто салтак илышын ойыртемже.
Раздел V. А. М.-Азмекей.	Урок 8. А. М.-Азмекейын "Керем оҥго" ойлымашын тÿҥ шонымашыже.
Раздел V. А. М.-Азмекей.	Урок 9.Ш. Л.П. М.. А. М.-Азмекей. Олаҥге ден шереҥге.
Раздел VI. Ш. Осып.	Урок 10. Ш. Осыпын "Тÿшка вий дене" повестьын идейно-тематический содержанийже.
Раздел VI. Ш. Осып.	Урок 11. Повестьын тÿҥ шонымашыже, йылмыже. Пÿртÿс сÿретым кучылтмаш.
Раздел VI. Ш. Осып.	Урок 12. Й. Л.П. "Сад ялнам сöрастара" сочинений.
Раздел VII. Изложений.	Урок 13.Й. . Планым ыштымаш, возымаш.
Раздел VII. Изложений.	Урок 14.Изложенийым возымаш.
Раздел VIII. В. Иванов.	Урок 15. В. Ивановын "Вÿдшö келге, серже тура" повестьын содержанийже.
Раздел VIII. В. Иванов.	Урок 16. Повестьын ужашыже-влак почеш иктешлен мутланымаш.
Раздел VIII. В. Иванов.	Урок 17.Й. Л.П. " Эйно - мыйын шольым" сочинений.
Раздел IX. В. Юксерн.	Урок 18.В. Юксернын "Атаманыч" повестьше.
Раздел IX. В. Юксерн.	Урок 19. Содержаний дене паша.
Раздел IX. В. Юксерн.	Урок 20."Атаманыч" повесть почеш тÿрыс йодыш дене паша.
Раздел IX. В. Юксерн.	Урок 21. Й. Л.П. "Атаманыч - чын патриот" сочинений.
Раздел X. Г. Матюковский.	Урок 22. Г. Матюковскийын "Петю" поэмыжын тÿҥ шонымашыже.
Раздел X. Г. Матюковский.	Урок 23. Петюн образше. Поэмын сылнылыкше.
Раздел X. Г. Матюковский.	Урок 24. Й. Л.П. "Тыйым калык ок мондо" сочинений.
Раздел XI. Н. Лекайн.	Урок 25. Н. Лекайнын "Шöртньö падыраш" повестьын тÿҥ шонымашыже.
Раздел XI. Н. Лекайн.	Урок 26. Самырык тукымын суапле пашаже.
Раздел XI. Н. Лекайн.	Урок 27. Повестьым иктешлымаш. Й. Л.П. "Колхозысо пионер-влак" сочинений.
Раздел XI. Н. Лекайн.	Урок 28. А. Пасетын "Изи вÿдет йогалеш" повестьше почеш ЙЛП.
Раздел XII. С. Николаев.	Урок 29. С. Николаевын "Ик пушеҥге ок ыште пÿртÿсым", "Эл шижме тат" почеламутшо-влак.
Раздел XIII. И. Горный.	Урок 30. И. Горныйын почеламутшо-влак.
Раздел XIV. М. Якимов.	Урок 31. М. Якимовын "Р одина" почеламутшым лончылымаш.
Раздел XV. Мустай Карим.	Урок 32. Мустай Каримын "Куэ лышташ нерген" почеламутшо.
Раздел XVI. Повторение.	Урок 33. Внеклассный лудмаш.
Раздел XVI. Повторение.	Урок 34. Идалык мучко тунеммым ушештараш тест-влак.