Рабочая программа. Предмет: родной (башкирский) язык и литература. Класс 7 В (стр. 3 )

№	Тема	Һүҙлек	Йыhазландырыу	Дата
План-ған	Yтк-гән
Халыҡ ижады. Әкиәттәр (7 с.)
1	Хайуандар тураhындағы әкиәттәр. “Етем төлкө” әкиәте. Кеше ҡылыҡтарын хайуандар аша һүрәтләү	Етем, хәйләкәр, мәкер	һүрәт	05.09
2	“Айыу менeн бал ҡорттары “ әкиәте. Бал ҡорттарының кешегә файаhы	Йөнтәҫ, файҙа, ҡыҫҡа kойороk	һүрәт	05.09
3	Тылсымлы әкиәттәр. “Алтын алма”әкиәте. Әкиәттә ҡулланылған тылсымлы саралар	Kауырый, нур		12.09
4	“Әбйәлил” әкиәте. Әкиәттә кешенең аҡылы, зирәклеге һүрәтләнеше	Арkан, ен-пәрей	һүрәт	12.09
5	Тормош - көнкүреш әкиәттәре. “Алтын тамсы” әкиәте	Тир, мал-тыуар		19.09
6	“Һаранбай менән Зиннәт ағай” әкиәте. Һаранбай образына характеристика Әкиәттe мәғәнәүи өлөштәргә бүлеү. План төҙөргә өйрәнеү	һаран, ҡаҡланған ҡаҙ		19.09
7	Әҙәбиәт теорияhы. Эпитет, гипербола, аллегория төшөнсәләре	Сағыштырыу, ҙурайтыу, арттырыу		26.09
Риүәйәттәр һәм легендалар (7 с.)														Риүәйәт heм легендалар (7 сәғәт)	Риүәйәттәр һәм легендалар (7 сәғәт)
8	Риүәйәт һәм легенда тураһында төшөнсә биреү. Уларҙың тематик бүленеше, оҡшашлыҡтары һәм айырмалыҡтары.	Риүәйәт, тарихи нигеҙ, тармаҡ	БХИ	26.09
9	Ер-hыу, ырыу-ҡәбилә тарихы. “Етегән йондоҙ”риүәйәте.“Ай менән Зөһрә “ легендаһында Зөһрәнең бәхетһеҙ яҙмышы.	Етегән, ырыу Яҙмыш, аяныслы	БХИ һүрәт	03.10
10	Ырым-ышаныуҙарға ҡоролған риүәйәт һәм легендалар. “Сыңрау торна”.	Ырым, сыңрау		03.10
11	Тарихи риүәйәттәр. “Бошман ҡыпсаҡ батыр”риүәйәте. Батыр образына характеристика.	Баҫҡынсы, көрәш	БХИ	10.10
12	Тормош –көнкүреш риүәйәттәре. “Fилмияза” Kатын –ҡыҙҙар яҙмышы тураһында йырҙар.”Зөлхизә”.	Көнкүреш, йәйләү	Фонояҙма	10.10
13	Йыр тураһында төшөнсә. Оҙон һәм ҡыҫҡа йырҙар Тарихи йырҙар “Эскадрон”, “Урал”. Уларҙа ил тарихының сағылышы.	Моң, күңел изге	Фонояҙма	17.10
14	Тыуған ил һәм халыҡ берҙәмлеге тураһында йырҙар. “Йәйләүек” йыры. Ҡасҡындар тураһында йырҙар. “Буранбай”, “Бейеш” йырҙары. Кантон башлыҡтары тураhында йырҙар.	Берҙәмлек, туғанлыҡ Ҡасҡын, ҡышлау	Фонояҙма	17.10
Таҡмаҡтар (2 с.)
15	Таҡмаҡтар тураhында төшөнсә . Бейеү, уйын таҡмаҡтары. Таҡматарҙың башҡарылыу үҙенсәлектәре, йырҙарҙан айырмаһы	Дәртле, илаhи үҙенсәлек, күңел асыу	Фонояҙма БХИ	24.10
16	Халыҡ ижады буйынса үтелгәндe ҡабатлау. Әкиәттәр, йырҙар, риүәйәттәр уҡыу	Сапҡынсы, ҡыпсаҡ	БХИ	24.10
Алтын көҙ (3 с.)
17	М. Тажи “ Алтын көҙ”,Ф. Рәхимғолова “Көҙ” шиғырҙарында көҙгө тәбиғәттең һүрәтләнеше	һүрәтләнеш, сыуаҡ, ҡыштырлай	Картина	31.10
18	М. Fафури “Ҡыр ҡаҙы”хикәйәhенең идея-тематик йөкмәткеһе. Хикәйәлә ҡоштарға, хайуандарға һаҡсыл ҡараш	Быcҡаҡ ямғырҙар, һаҡсыл ҡараш		31.10
19	“Кеше һәм тeбиғәт”темаһына әңгәмә. “Ҡоштар-беҙҙең ҡанатлы дуҫтар” темаһына хикәйә яҙыу.		Картина	07.11
	Уҡыу - белем шишмәһе (3с.)
20	Р. Байбулатов “Нурлы күҙҙәр” әҫәрендә дуҫлыҡ темаhы.	Изгелек, наҙлы Мөнәсәбәт, остаз		07.11
21	Н. Мусин “Тайғаҡ баҫма” әҫәрендә тоғролоҡ, намыҫ,әхлаҡ проблемалары..Дуҫлыҡ темаһы.	Намыҫ, әхлаҡ Тоғролоҡ, ихтирам	Портрет	14.11
22	Кластан тыш уҡыу дәресе. Дуcлыҡ тураһында әҫәрҙәр уҡыу			14.11
Дуҫлыҡта –берҙәмлек (5 с. )
23	Б. Бикбай “Рус теле” ,Р. Сафин “Дуcлыk”. Шиғырҙарҙа дуҫлыҡты данлау темаhы.	Убалар, мәңгелек Ярҙамсыл, миһырбанлы	Портрет	21.11
24	Ш. Биҡҡол “Дуҫлыҡ” шиғырҙа ысын дуҫлыҡтың һүрәтләнеше. М. Кәрим “Миләш”. әҫәрендә рус һәм башҡорт халҡы араһындағы дуҫлыҡ.	Ышаныслы, ғорур Тойғо, һығылмалы	Портрет	21.11
25	Р. Байбулатов “Һарыбай”. Әҫәрҙең идея - тематик йөкмәткеһе.	Тоғро, таяныс	һүрәт	28.11
26	E. Бикчәнтәйев “Бакенщиктар илаҡ булмай”.әҫәрҙә ата һәм ул образдары, батырлыҡ темаhы	Илаҡ, бирешмәй	Портрет	28.11
27	Инша “Минең дуҫым”			05.12
Хеҙмәте юҡтың- хөрмәте юҡ (6 с. )
28	М.Ғафури “Гөлдәр баҡсаһында”. Шиғырҙа дуҫлыҡ һәм дошманлыҡтың ҡапма-ҡаршы һүрәтләнеше.	Йым-йым итe, күкрәгенә	Портрет	05.12
29	М. Ямалетдинов “Ураҡ өҫтө”. Уйылдан образына характеристика		Картина	12.12
30	Ж. Кейекбаев “Оморҙаk бабай”. Хикәйәнең идея-тематик йөкмәткеһе. Оморҙаҡ бабай образы	Фекер, кәңәш	Портрет	12.12
31	Ж. Кейекбаев-ғалим, яҙыусы, телсе. “Туғандар һәм таныштар” романынан өҙөк. өҙөктөң идея-тематик йөкмeткеһе	Таныш, бәйлeнеш	Китаптар	19.12
32	Ж. Кейекбаев “Туғандар һәм таныштар”. Төп образдарға характеристика Әҙәбиәт теорияһы. Герой тураһында төшөнсә.	Туған, йәнле		19.12
33	Башҡорт халҡының боронғо кәсептәре. Йылҡысылыҡ . Башҡорт аты Солоҡсолоҡ. Башҡорт балы	Кәсеп, йылҡы Солоҡ, кәрәҙ	һүрәт һүрәт	26.12
Башҡортостан –ғәзиз ерем (2 с. )
34	E.Үтәбай “Башҡортостан” . А. Игебаев “Онотманым һине ауылым”.шығырҙарҙа Тыуған ил образы	Кисереш, өмөт Fәзиз, айырылыу	Картина	26.12
35	М. Кәрим”Kайын япрағы тураһында”.Шиғырҙа ҡайын һәм япраҡ образы	Сал, өмөт затлы	Карта	09.01
Ап-аҡ ҡарҙар яуа(5с. )
36	К. Кинйәбулатова “Һаумы, аҡ ҡыш!” Шиғырҙа ҡыш миҙгеленең һүрәтләнеше	Бәҫ, ынйы	һүрәт	09.01
37	Ш. Бикҡолов “Урман”. Тәбиғәтте һүрәтләү саралары	Юрған, ҡoрт		16.01
38	Ә.Әхмәт-Хужа . “Эй, Ҡыш бабай,Ҡыш бабай”. Г.Ғәлиева “Ҡарһылыу”. Шиғырҙарҙа ҡышҡы тeбиғәттең һүрәтлeнеше	Мут йылмая Йомарт, мөләйем	һүрәт	16.01
39	E.Әһлиуллин “Биҙәкле сана”. әҫәрҙә боронғо сана яһау һөнәренең сағылышы. Имаметдин ҡарт образы.	Биҙәк,	Видеофильм	23.01
40	“Ап-аk kарҙар яуа” бyлеген ҡабатлау. Kыш тураhында шиғырҙар уҡыу		Йыйынтыҡ	23.01
Ил намыҫы - ир күңелендә (7с.)
41	Р. Шәкүр “Һаҡта тора илдең улдары”. Шиғырҙа Тыуған илде һаҡлаусы ил улдары образдары.	һаҡсы, намыҫ, тоғро	Картина	30.01
42	Ф. Аҡбулатова “Атай икмәге” хикәйәhенең идея-тематик йөкмәткеhе	Хәләл, kиммәт һағыш, бoйoҡ	Картина	30.01
43	В. Исхаков “Кеше күңеле –тәрән даръя”. әҫәрҙә һуғыш осоронда халыҡтың тылдағы хеҙмәте	Тәрән, даръя Осор, миһырбанлы		06.02
44	А. Баһуманов “Ҡайҙа hин, генерал?” әҫәрҙең проблемаhы, образдарына характеристика	Хис –тойғолар, ҡыуаныс	һүрәт	06.02
45	А. Баhуманов “Ҡайҙа hин, генерал?” әҫәре буйынса план төzөргә һәм һөйләргә өйрәнеү			13.02
46	Ә.Лотфуллин “Оҙатыу” картинаһы буйынса эш	Ҡосаҡ, шым, шом	Картина	13.02
47	Кластан тыш уҡыу. һалдат- шағирҙарҙың әҫәрҙәре менән танышыу “Ир намыcы – ир күңелендә” темаһын ҡабатлау.	Намыҫ	Мәҡәлдәр	27.02
Ғәзиздәрҙән-ғәзиз әсәләр (4 с.)
48	Г. Юнысова “Әсәйҙәр байрамы”,”Йырлайым әсәйҙәр тураһында “. Ф. Мөхәмәтдинов “Әсәйем ҡулы” шиғырында әсәйҙәр изгелеге темаһының сағылышы	ғәзиз, ҡыуаныс Мәрхәмәтле, наҙлы	Фотолар	27.02
49	Ф. Иҫәнғолов “Бер ҡаҙаҡ май”. әҫәрҙә әсә һәм бала араһындағы мөнәсәбәттәр	ҡаҙаҡ, йылылыҡ		06.03
50	E. Бикчәнтәев “Яраланған бүре күҙҙәре”. әҫәрҙә әсәнең ҡыҙын үҙ-аллы тормошҡа әҙерләүе, әҫәр буйынса план төҙөy, hөйләргә өйрәнеү	Яраланған, яуыз	Портрет Схема	06.03
51	Г. Яҡупова “Әсәйҙәр ниңә ҡартая”, ”Мейес әбей”.Шиғырҙарында әсә һәм бала, ейән һәм өләсәй мөнәсәбәттәре	Kайғыртыу, хафа	Мәҡәлдәр	13.03
Эх күңелле яҙ килә (5с.)
52	Р. Ниғмәти “Яҙ килде, яҙ”, Р.Ғарипов “Һабантурғай шиғырҙарҙа тәбиғәттең уяныуы	Уяныу, умырзая Талпына, кyккe менe	Портрет	13.03
53	Инша “Шаулап, гөрләп яҙ килә!”		Картина	20.03
54	H. Дәүлeтшинаның тормош юлы һәм ижады.”Айбикә” повесының идея-тематик йөкмәткеhе. Әҫәрҙә азатлыҡ өсөн көрәштең, ҡатын-ҡыҙҙың рухи үҫеше	Самауыр яңыртыу Ынтылыш, рухи	Портрет	20.03
55	H. Дәүлeтшина “Айбикә”әҫәрендә ауыл кешеһенең йәшәйешенең сағылышы. Образдарға характеристика.	Көрәш, йәшәйеш		27.03
56	Ҡ.Дәүләткилдиевтың”Зәңгәр күлдәкле ҡыҙ” картинаһы буйынса эш.	Ябай, тәбиғи	Картина	27.03
Тел-тере шишмә (5с.)
57	Ҡ.Аралбай “Башҡорт теле” , F. Байбурин “Тыуған илемә”. Шиғырҙарҙа туған тел, Ватанды данлау мотивы.	Моңдаш, сихри Хозур, мул	Картина	03.04
58	М. Кәрим “Оҙон-оҙаҡ бала саҡ”. Повестың идея-тематик йөкмәткеhе.	Кендек, изге Ыҙма, ҡалас Миhырбанлы, йомарт		03.04
59	М. Кәрим “Оҙон-оҙаҡ бала саҡ” әҫәрендә әҙәп-әхлаҡ мәсьәләләре. Оло инeй, Кендек образдарына характеристика.			17.04
60	Ҡоролтай материалдары менән танышыу.			17.04
61	Инша ”Тел яҙмышы –ил яҙмышы”			24.04
Йәмле йәй (7 с. )
62	М.Ғафури “Болон”. Шиғырҙа йәйге болондоң матурлығы.	Болон, хәтфә	Һүрәт	24.04
63	Х. Назар”Йәйге йәшен”. әҫәрҙә йәйге тәбиғәт күренештәре.	Кyренеш, күк кyкрeyе	Һүрәт	08.05
64	С.Әлибай “Ямғыр теләү”. Шиғырҙың сюжеты.	Ҡоролоҡ, теләк	Картина	08.05
65	Н. Игеҙйeнова “Өйөрөлмәк”. әҫәрҙең идея-тематик йөкмәткеhе.			15.05
66	Н. Игеҙйәнова “Өйөрөлмәк” әҫәрҙәге төп образдар.			15.05
67	Стәрлетамаҡ яҙыусылары ижады менән танышыу.			22.05
68	“Йәй” темаһын ҡабатлау.			22.05

Уҡыу - уҡытыу методик ҡулланмалар исемлеге.

1.  Усманова ҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа һәм схемаларҙа.

2.  , Дәүләтшина М. С., Ә. Башҡортса өйрәнәйек. Урыҫ мәктәптәренең 1-4 – се кластары өсөн башҡорт теленән электрон дәреслек. – Өфө: Мәғариф министрлығы, 2003.

3.  , Атнағолова әр үҫтереү буйынса сюжетлы картиналар.-Өфө:Китап, 1996.

4.  Башҡорт әҙәбиәте буйынса аудио-видеоәсбап.- Өфө: Башҡортостан Республикаһының Мәғариф министрлығы. 2005.

Китап, 2006 .

5.  Башҡорт теле грамматикаһы таблицаларҙа. Фонетика. Морфология. - Башҡортостандың бәләкәй даһийы. Өфө : «Эдвис» уҡытыу – методика үҙәге, 2008.

Төп әҙәбиәт.

1.  Башҡорт теле: Уҡытыу урыҫ телендә алып барылған мәктәптәрҙең 7-се класс башҡорт балалары өсөн дәреслек. ,Ғафаров Б. Б.һ.б. – Өфө: Китап, 2008

2.  , Шафикова ҡорт теленән диктанттар йыйынтығы (5-11-се кластар өсөн) - Өфө: Китап, 1997.

3.  Башҡорт теленән изложение текстары йыйынтығы.се класс уҡытыусылары өсөн ҡулланма– Өфө :

Өҫтәлмә әҙәбиәт.

1.  Ғәбитова әр үҫтереү дәрестәре. – Өфө: Китап, 2009.

2.  Башҡортса – русса мәҡәлдәр һәм әйтемдәр һүҙлеге. – Өфө: Китап, 1994.

3.  Әүбәкирова З. Ф., Әүбәкирова Х. E., Дилмөхәмәтов башҡортса уҡыйым – Өфө: Китап, 2007.

4.  Башҡорт теле таблицаларҙа, схемаларҙа hәм ҡағиҙәләрҙә. Әүбәкирова З. Ф.– Өфө, 2006.

5.  Тел төҙәткестәр, тиҙәйткестәр, һанамыштар. Төҙөүселәр: Иҫәнғолова Ә.Ф., Дәүләтҡолова Г. Ш. – Өфө: Эшлекле династия, 2008.

6.  Журналдар: «Башҡортостан уҡытыусыһы», «Аҡбуҙат», «Аманат».

Материаль-техник ҡулланмалар.

-  телевизор;

-  видеомагнитофон;

-  магнитофон;

-  мультимедиапроектор;

-  электрон таҡта.