Школьная адукацыя на тэрыторыі Ббеларусі ў час польска-савецкай вайны (1919–1921 гг.) (стр. 3 )

Матэрыялы навуковых канферэнцый:

10. Трубчык школьная справа ў час польскай акупацыі (па матэрыялах газеты “Звон” 1919 г.) / // Сучасныя падыходы да вывучэння крыніц па гісторыі Беларусі. Да 1000-годдзя летапіснай Літвы: матэрыялы Рэсп. навук.-тэарэт. канф., Мінск,18 снежня 2009 г. / Бел. дзярж. пед. ун-т імя М. Танка; рэдкал. ўскі, (навуковы рэдактар) і інш.- Мінск: БДПУ, 2009. –С. 185 – 189.

11. Трубчык, і школьніцтва на тэрыторыі Беларусі ў час польска-савецкай вайны на старонках эмігранцкай газеты “Воля России” / // Романовские чтения - 6 (к 75-летию исторического факультета Могилёвского государственного университета им. ): сб. статей международной научной конференции, 24-25 ноября 2009 г.; ред. и др. – Могилёв: УО МГУ им. , 2010. – С. 64 – 65.

12. Трубчык, івасці ажыццяўлення палітыкі польскіх улад у галіне школьнай адукацыі на акупаванай тэрыторыі Беларусі ( гг.) / // Европа: актуальные проблемы этнокультуры: материалы ІІІ международной научно-теоретической конференции, Минск, 28 апреля 2010 г./ Белорусский государственный университет им. М. Танка: (отв. ред.). – Минск: БДПУ ім. М. Танка, 2011. – С. 296 – 298.

13. Трубчык, ішча настаўніцтва савецкіх працоўных школ на тэрыторыі Беларусі ў гг. / // Адукацыя на Віцебшчыне: гісторыя і сучаснасць: матэрыялы Рэспубліканскай навуковай канферэнцыі, Віцебск, 30-31 красавіка 2010 г / Віц. дзярж. ун.-т; рэдкал.: іч (адк. рэд.) [і інш.] – Віцебск : УА “ВДУ імя ”, 2010. – С. 98 – 103.

14. Трубчык справа на Магілёўшчыне ў гг. (па матэрыялах Дзяржаўнага архіва Магілёўскай вобласці) / // Праблемы і перспектывы станаўлення грамадзянскай супольнасці ў Беларусі: матэрыялы Міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, 20-21 мая 2010 г., Магілёў/ УА “Магілёўскі дзяржаўны універсітэт харчавання”; рэдкал.: ў (адк. рэд.), , І. А. Пушкін. У 2-х частках. Ч. 2. – Магілёў : УА “МДПУ”, 2010. – С. 99 – 103.

15. Трубчык, школьная справа на тэрыторыі Беларусі ў час польска-савецкай вайны ( гг.) / // Беларусь і суседзі: гістарычныя шляхі, узаемадзеянні, узаемаўплывы: матэрыялы ІІІ Міжнароднай навуковай канферэнцыі “Беларусь і суседзі: гістарычныя шляхі, узаемадзеянні, узаемаўплывы”, Гомель 30 верасня – 1 кастрычніка 2010 г./ Гомельскі дзяржаўны універсітэт імя Ф. Скарыны; рэдкал.: [і інш.]. – Гомель, 2010. – С. 165 – 171.

16.Трубчык, на тэрыторыі Беларусі ў перыяд польска-савецкай вайны ( гг.): агляд сучаснай гістарыяграфіі / А. Г Трубчык // Геополитические трансформации в Восточной Европе между двумя мировыми войнами (к 90-летию подписания Рижского мирного договора): сборник материалов международной научно-практической конференции, Брест, 17-18 марта 2011 г./ Брестский государственный университет имени ; редкол.: (гл. ред.) [и др.]. – Брест: БрГу, 2011. – С. 231 – 238.

17. Трубчык, стану школьнай адукацыі ў перыяд польска-савецкай вайны на старонках беларускамоўных перыядычных выданняў 1919 – 1921 гг. / // Научный потенциал молодёжи – будущему Беларуси: материалы V международной молодёжной научно- практической конференции «Научный потенциал молодёжи – будущему Беларуси», Полесский государственный университет, Пинск, 31 марта 2011 г.: в 2 ч. / Национальный банк Республики Беларусь[и др.]; редкол.: [и др.]. – Пинск, 2011. – Ч. 2. – С. 273 – 274.

18. Трубчык, праблемы развіцця асветы на тэрыторыі Беларусі ў час польска-савецкай вайны ( гг.) на старонках мемуарнай літаратуры / // Содружество наук – 2011: материалы VII международной научно-практической конференции, 19-20 мая 2011 г., г. Барановичи : в 2 ч. / редкол. (гл. ред.), [и др.]. – Барановичи: РИО БарГУ, 2011. – Ч. 2. – С. 42 – 43.

РЭЗЮМЭ

ўна

“Школьная адукацыя на тэрыторыі Беларусі ў час польска-савецкай вайны ( гг)”.

Ключавыя словы: польска-савецкая вайна ( гг.), Грамадзянскае ўпраўленне Усходніх зямель, адукацыйная палітыка, народная адукацыя, савецкая працоўная школа, нацыянальная школа.

Мэта і метады даследавання

Мэта даследавання: вызначыць дынаміку развіцця школьнай справы на беларускіх тэрыторыях пад уплывам адукацыйнай палітыкі як польскай, так і савецкай улады ў час польска-савецкай вайны ( гг.).

У працэсе вырашэння даследчых задач выкарыстаны агульнанавуковыя метады: аналіз, сінтэз, параўнанне. Асаблівае значэнне нададзена спецыяльна-гістарычным метадам: гісторычна-тыпалагічнаму, гісторычна-генетычнаму, рэтраспектыўнаму.

Навуковая навізна дысертацыйнага праекта заключаецца ў тым, што гэта першае даследаванне ў айчыннай і замежнай гістарыяграфіі, у якім прадстаўлены параўнальны аналіз польскай і савецкай адукацыйнай палітыкі на тэрыторыі Беларусі ў час польска-савецкай вайны. Упершыню былі ўведзены ў навуковы абарот арыгінальныя крыніцы справаводства польскай грамадзянскай адміністрацыі, апрацаваны колькасныя дадзеныя ў польскіх і савецкіх статыстычных матэрыялах, якія дазволілі адлюстраваць дынаміку і вызначыць асаблівасці развіцця школьнай справы на беларускіх тэрыторыях.

Практычная значнасць вынікаў:

Палажэнні і вывады, атрыманыя ў выніку правядзення даследавання, дакументальныя матэрыялы могуць стаць каштоўнай базай для наступнага вывучэння палітычных і сацыяльна-культурных працэсаў на беларускіх землях у перыяд польска-савецкай вайны ( гг.), а таксама для распрацоўкі агульных курсаў па гісторыі Беларусі навейшага часу, падрыхтоўкі метадычных дапаможнікаў пры выкладанні курса Айчыннай гісторыі ў розных навучальных установах.

РЕЗЮМЕ

«Школьное образование на территории Беларуси во время польско-советской войны ( гг.)»

Ключевые слова: польско-советская война ( гг.), Гражданское управление Восточных земель, образовательная политика, народное образование, советская трудовая школа, национальная школа

Цель и методы исследования

Цель исследования: определить динамику развития школьного дела на белорусских территориях под влиянием образовательной политики как польской, так и советской власти во время польско-советской войны ( гг.).

В процессе решения исследовательских задач использованы общенаучные методы: анализ, синтез, сравнение. Особенное значение уделено специально-историческим методам: историко-типологическому, историко-генетическому и ретроспективному.

Научная новизна диссертационного проекта заключается в том, что это первое исследование в отечественной и зарубежной историографии, в котором представлен сравнительный анализ польской и советской образовательной политики на территории Беларуси в период польско-советской войны. Впервые были введены в научный оборот оригинальные источники делопроизводства польской гражданской администрации, обработаны количественные данные польских и советских статистических материалов, которые позволили отразить динамику и выделить особенности развития школьного дела на белорусских территориях.

Практическая значимость результатов:

Положения и выводы, полученные в результате проведения исследования, документальные материалы могут стать ценной базой для дальнейшего изучения политических и социально-культурных процессов на белорусских землях в период польско-советской войны ( гг.), а также для разработки общих курсов по истории Беларуси новейшего времени, подготовки методических пособий для преподавания курса Отечественной истории в различных учебных заведениях.

SUMMАRY

Alena G. Trubchick

The school education during the Polish-Soviet war ()

on the territory of Belarus

Key words: Polish-Soviet war (), The State Departament of East Districts, soviet labour school, the educational police, public education, national school.

The purpose and methods of the research:

The purpose: to determine the process of the development of the school business on the Belorussian territory under the influence of the both Polish and Soviet educational police during the Polish – Soviet war ().

While solving the tasks of the research the author used such general scientific methods as analysis, synthesis, comparison, and also some special historic methods, the most important of which are historic and typological, historic and genetic, retrospective.

Scientific novelty of the research: this research is the first in foreign and native historic science, which contains the most important results of Polish and Soviet educational policу on Belorussian territories, during the Polish-Soviet war, submitted in comparison. The research is based on introduction to the scientific circulation many original archive documents and materials, which were never used before and were little-known in the native historiography; the new information about peculiarities of the development of the school business in different Belorussian regions was discovered; some new statistics on the number of schools, teachers and students were introduced.

Practical importance of the research: positions and results obtained by the research and document discovered during the work can complete valuable base for the following study of the political, social and cultural processes which took place on the territory of Belarus during the Polish – Soviet war (). Also it can be used in composing new training courses in modern Belorussian History and in preparing tutorials in History of the Great Patriotic war addressed to different educational institutions.

[1] Bronowski, S. Państwo polskie a kwestja białoruska / S. Bronowski. – Warszawa : Towarystwo Obrony Kresów, 1919. – 19 s.; Dmowski, R. Losy polityki zagranicznej w Rżeczypospolitej Polskiej / Roman Dmowski. – Warszawa: wyd. “Gazety Warszawskiej”. – 1921. – 29 s.; Hołówko, T. Perspektywy historyczne // Robotnik. – 1919. – 24 lutego. – S. 3.; Kozicki, S. Sprawa granic Polski na konferencji pokojowej w Paryżu / Stanislaw Kozicki. – Warszawa: “Nowy Swiat”. – 1921. – 169 s.; Niedziałkowski, M. Zadania polskiej polityki zagranicznej / Meczysław Niedziałkowski. – Warszawa: “Nowe Życie”. – 1921. – 16 s.; Olędzki, K. Kresy wschodnie a Polska / К. Olędzki. – Warszawa : Wyd-wo poludniowo-wschodniego okręgu Polskiego Czerwonego Krzyża, 1919. – 14 s.; Taraszkiewicz, B. Białoruskie postułaty polityczne // Przymierze. – 1920. – 20 stycznia (№ 5). – S. 5 – 9.; Luckiewicz, A. Polska akupacja na Białorusi / A. Luckiewicz. – Wilno : Druk. koop. stow. DRUK, 1920. – 28 s.; Swiechowski, M. O program w stosunku do ziem Litewsko-białoruskich / Marjan Swiechowski. – Wilno: “ Lux”. – 1920. – 30 s.