Білім туралы (стр. 2 )

 13-бап. Бiлiм беру Ұйымдарына бiлiм алушылар мен
  тңрбиеленушiлердi єабылдауа єойылатын
  жалпы талаптар

  1. Азаматты бiлiм беру Ұйымына єабылдау кезiнде сол Ұйым оны жңне (немесе) оныҮ ата-анасын немесе ғзге де заҮды ғкiлдерiн бiлiм беру ҰйымыныҮ жарысымен, бiлiм беру єызметiн жЇргiзу єҰєыына берiлген лицензиямен, єабылдау тңртiбiн жңне оєу-тңрбие процесiн Ұйымдастыруды регламенттейтiн басєа да єҰжаттармен таныстыруа мiндеттi.
  қабылдау тңртiбi тиiстi Їлгiдегi оєу орындарына єабылдау ережелерiне сңйкес белгiленедi.
  2. Осы аумаєта тҰратын жңне тиiстi сатыда бiлiм алуа єҰєыы бар барлыє азаматтардыҮ єабылдануын єамтамасыз ететiн бастауыш жалпы, негiзгi жалпы жңне орта жалпы бiлiм беру сатыларындаы бiлiм беру Ұйымдарына, сондай-ає кңсiптiк бастауыш бiлiм беретiн бiлiм беру Ұйымдарына єабылдаудыҮ тңртiбiн єҰрылтайшы белгiлейдi.
  3. Азаматтарды кңсiптiк орта, кңсiптiк жоары бiлiм алу Їшiн бiлiм беру Ұйымдарына єабылдау азаматтардыҮ ғтiнiшi бойынша конкурстыє негiзде жЇзеге асырылады. КонкурстыҮ шарттары азаматтардыҮ бiлiм алу єҰєыєтарын саєтауа кепiлдiк берiп, неҰрлым єабiлеттi жңне тиiстi деҮгейдегi бiлiм беру бадарламаларын меҮгеруге дайындыы бар азаматтарды єабылдауды єамтамасыз етуге тиiс.
  Конкурс:
  1) аымдаы жылы бiрыҮай Ұлттыє тестiлеудiҮ нңтижелерi бойынша берiлген сертификаттар баллдарыныҮ негiзiнде;
  2) осы ЗаҮныҮ 35-бабыныҮ 6-тармаында аталандара жатпайтын адамдар Їшiн кешендi тестiлеу нысанында ғткiзiлген тЇсу емтихандарыныҮ нңтижелерi бойынша берiлген сертификаттар баллдарыныҮ негiзiнде ғткiзiледi.
  Бiлiм беру гранттарын (гранттар болмаан жадайда - кредиттердi) алуа конкурс ғткiзiлген кезде:
  1) "Алтын белгi" белгiсiмен марапатталан оєушылардыҮ;
  2) тiзбесiн қазаєстан РеспубликасыныҮ бiлiм беру саласындаы орталыє атєарушы органы айєындайтын жалпы бiлiм беретiн пңндер бойынша халыєаралыє олимпиадалар мен ылыми жарыстардыҮ (бiрiншi, екiншi жңне Їшiншi дңрежелi дипломдармен марапатталан) республикалыє жңне халыєаралыє орындаушылар конкурстары мен спорттыє жарыстардыҮ (бiрiншi, екiншi жңне Їшiншi дңрежелi дипломдарымен марапатталан) соҮы Їш жылдаы жеҮiмпаздарыныҮ, сондай-ає ғздерi таҮдаан мамандыыныҮ олар жеҮiмпазы болып табылатын олимпиаданыҮ, конкурстыҮ немесе спорттыє жарыстыҮ пңнiне сңйкес келген жадайда, жалпы бiлiм беретiн пңндер бойынша республикалыє олимпиадалар мен ылыми жарыстардыҮ (бiрiншi, екiншi жңне Їшiншi дңрежелi дипломдармен марапатталан) аымдаы жылы жеҮiмпаздарыныҮ басым єҰєыы болады.
  Бiлiм беру гранттары мен кредиттерiн алуа арналан конкурсты ғткiзу кезiнде кғрсеткiштер бiрдей болан жадайда медициналыє-ңлеуметтiк сараптаманыҮ єорытындысына сңйкес тиiстi бiлiм беру Ұйымдарында оєуа болатын жадайда I жңне II топтаы мЇгедектердiҮ, бала кезiнен мЇгедектердiҮ, мЇгедек-балалардыҮ жңне Їздiк бiлiмi туралы єҰжаттары (куңлiктерi, аттестаттары, дипломдары) бар азаматтардыҮ басым єҰєыы болады.
  4. Азаматтарды жоары оєу орнынан кейiнгi кңсiптiк бiлiм алу Їшiн жоары оєу орындарына жңне ылыми-зерттеу Ұйымдарына єабылдау қазаєстан РеспубликасыныҮ бiлiм беру саласындаы орталыє атєарушы органы белгiлеген тңртiппен конкурстыє негiзде азаматтардыҮ ғтiнiштерi бойынша жЇзеге асырылады.
  5. Кңсiптiк орта жңне кңсiптiк жоары бiлiм беретiн бiлiм беру Ұйымдарына оєуа тЇсу кезiнде қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi белгiлейтiн мғлшерде:
  1) I, II топтаы мЇгедектер, бала кезiнен мЇгедектер, мЇгедек балалар арасынан шыєєан азаматтар Їшiн;
  2) ауылдыҮ (селоныҮ) ңлеуметтiк-экономикалыє дамуын айєындайтын мамандыєтар бойынша ауыл (село) жастары арасынан шыєєан азаматтар Їшiн;
  3) қазаєстан РеспубликасыныҮ азаматтары болып табылмайтын Ұлты єазає адамдар Їшiн;
  4) жетiм балалар жңне ата-аналарыныҮ єамєорлыынсыз єалан балалар Їшiн єабылдау квотасы кғзделедi.
  6. Азаматтарды арнаулы немесе шыармашылыє дайындыєты єажет ететiн мамандыєтара єабылдау арнаулы немесе шыармашылыє емтихандар нңтижелерiн ескере отырып жЇзеге асырылады.
  МамандыєтардыҮ жңне арнаулы немесе шыармашылыє емтихандар еткiзу тңртiбiнiҮ тiзбесi Yлгiлiк єабылдау ережелерiмен белгiленедi. (РқАО-ныҮ ескертуі: V001118 ; V001245 ; V022136 єараҮыз)
  7. Рухани (дiни) бiлiм беру Ұйымдарына єабылдау орта бiлiмi бар азаматтар арасынан жЇзеге асырылады.
  8. Кңсiптiк орта жңне кңсiптiк жоары бiлiм берудiҮ мемлекеттiк єҰпиялармен жҰмыс iстеудi талап ететiн жекелеген мамандыєтары бойынша қазаєстан РеспубликасыныҮ азаматтарын єабылдау мамандандырылан мемлекеттiк оєу орындарында жңне басєа да мемлекеттiк оєу орындарыныҮ факультеттерiнде (бғлiмдерiнде) мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысы бойынша ана жЇзеге асырылады.
  МамандыєтардыҮ тiзбесiн қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi айєындайды.
  9. Бiлiм беру Ұйымдарына азаматтарды єабылдау тңртiбiн осы ЗаҮмен реттелмеген бғлiгiнде єҰрылтайшы белгiлейдi жңне ол бiлiм беру ҰйымыныҮ жарысында бекiтiледi.
 Ескерту. 13-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен, бап жаҮа редакцияда - 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 14-бап. Оєу-тңрбие процесiн Ұйымдастыру

  1. Бiлiм беру ҰйымдарыныҮ оєу-тңрбие єызметi мемлекеттiк жалпыа мiндеттi бiлiм беру стандарттары негiзiнде ңзiрленген оєу жоспарлары мен бадарламаларына сңйкес жЇзеге асырылады. <*>
  2. Жалпы негiзгi, жалпы орта, кңсiптiк бастауыш, кңсiптiк орта жңне кңсiптiк жоары бiлiм беретiн бiлiм беру бадарламаларын меҮгеру бiлiм алушыларды мiндеттi мемлекеттiк єорытынды аттестаттаумен аяєталады. <*>
  3. Бiлiм беру Ұйымдары бiлiм алушыларды аралыє аттестаттаудыҮ нысандарын, тңртiбiн жңне мерзiмдiлiгін таҮдауда дербес болады. 
  4. Бiлiм беру Ұйымдарында тңртiп бiлiм алушылардыҮ, тңрбиеленушiлердiҮ, педагогтардыҮ адамдыє єадiр-єасиетін ғзара єҰрметтеу негiзiнде саєталады. Бiлiм алушылар мен тңрбиеленушiлерге єатысты кЇш кғрсету, моральдыє жңне психикалыє єысым жасау ңдiстерiн єолдануа жол берiлмейдi. 
  5. Кңмелетке толмаан бiлiм алушылардыҮ, тңрбиеленушiлердiҮ ата-аналарына жңне ғзге де заҮды ғкiлдерiне бiлiм беру процесiнiҮ барысымен жңне мазмҰнымен, сондай-ає бiлiм алушылардыҮ Їлгерiм бааларымен танысу мЇмкiндiгi єамтамасыз етiлуге тиiс. 
  6. Оєу орындарында оєыту тғмендегiдей нысандарда: кЇндiзгi, сырттай, кешкi оєу, дистанциялыє оєыту жңне экстернат нысандарында жЇзеге асырылуы мЇмкiн. 
  Бiлiм алудыҮ ңртЇрлi нысандарын Ұштастыруа жол берiледi. 
  7. Бiлiм беру Ұйымдарындаы тңрбие бадарламалары бiлiм беру бадарламаларыныҮ єҰрамдас бғлiгi болып табылады жңне бiлiм алушылардыҮ, тңрбиеленушiлердiҮ елжандылыє, азаматтыє, интернационалдыє, жоары моральдыє жңне адамгершiлiк сезiмiн єалыптастыруа, сондай-ає жан-жаєты ынта-ыєыласы мен єабiлеттерiн дамытуа баытталуа тиiс. 
  8. Бiлiм беру Ұйымдарында нңсiлдiк, Ұлттыє, дiни, ңлеуметтік ымырасыздыє пен айырыєшылыєты насихаттауа, милитаристiк жңне де халыєаралыє єҰєыє пен iзгiлiктiҮ жалпы танылан принциптерiне єайшы келетiн ғзге идеяларды таратуа тыйым салынады. 
  9. Ңскерге шаєырылуа дейiнгi жңне шаєырылу жасындаы оєушы жастардыҮ негiзгi жалпы бiлiм беру базасындаы бастапєы ңскери даярлыы - жалпы бiлiм беретiн оєу орындарында (арнаулы оєу орындарын єоспаанда), кңсiптiк бастауыш жңне кңсiптiк орта бiлiм беру Ұйымдарында, ал студенттердіҮ ңскери даярлыы жоары оєу орындарыныҮ ңскери кафедраларында қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарында белгiленген тңртiппен жЇргiзiледi.
 Ескерту. 14-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 14-1-бап. Оєу-ңдiстемелiк жҰмысты Ұйымдастыру

  Оєу-тңрбие процесiн єамтамасыз ету жңне жетiлдiру, оєытудыҮ жаҮа технологияларын ңзiрлеу жңне енгiзу, педагогикалыє єызметкерлердiҮ бiлiктiлiгiн арттыруды єамтамасыз ету маєсатында бiлiм беру Ұйымдарында оєу-ңдiстемелiк жҰмыс жЇзеге асырылады.
 Ескерту. 14-1-баппен толыєтырылды - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 15-бап. Бiлiм алушылардыҮ кңсiптiк практикасы

  1. Бiлiм алушылардыҮ кңсiптiк практикасы мамандар мен жҰмысшылар даярлаудыҮ бiр бғлiгi болып табылады, ол практика базасы болып табылатын тиiстi Ұйымдарда жЇргiзiледi жңне бiлiм беру Ұйымдарындаы оєыту процесiнде алан бiлiмдi бекiтуге практикалыє дадылар алу мен озыє тңжiрибенi меҮгеруге баытталан. 
  2. Кңсiптiк практиканыҮ тЇрлерi, мерзiмi мен мазмҰны бiлiм берудiҮ мемлекеттiк жалпыа бiрдей мiндеттi стандарттарыныҮ талаптарына сңйкес жҰмыстыє оєу жоспарларымен жңне бадарламаларымен белгiленедi. <*>
  3. Бiлiм беру Ұйымдары кңсiптiк практиканы ғткiзу Їшiн шарттыє негiзде практика базасы ретiндегi Ұйымдарды аныєтайды, олармен келiсiлген практиканы ғткiзудiҮ бадарламаларын жңне кЇнтiзбелiк кестесiн бекiтедi. <*>
  Шарттарда бiлiм беру ҰйымдарыныҮ, практика базасы болып табылатын ҰйымдардыҮ жңне бiлiм алушылардыҮ мiндеттерi белгiленедi. 
  4. Кңсiптiк практикаа жҰмсалатын шыындарды бiлiм беру Ұйымдары мен практика базасы болып табылатын Ұйымдар єарастырады. 
  БҰл шыындардыҮ мғлшерi жасалан шарттарда белгіленедi. 
  5. Практиканы дайындау мен ғткiзу Їшiн бiлiм беру ҰйымдарыныҮ жңне практика базасыныҮ басшылары жауапты болады. 
 Ескерту. 15-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 16-бап. Бiлiм туралы єҰжаттар

  1. Лицензиясы бар, мемлекеттiк аттестаттаудан ғткен жңне жалпы бiлiм беру (мектепке дейiнгiнi єоспаанда) мен (немесе) кңсiптiк бiлiм беру бадарламаларын iске асыратын бiлiм беру Ұйымдары єорытынды мемлекеттiк аттестаттаудан ғткен азаматтара бiлiм жңне (немесе) бiлiктiлiк деҮгейi (сатысы) туралы мемлекеттiк Їлгiдегi єҰжаттар бередi. <*>
  2. Тиiстi бiлiм деҮгейi туралы мемлекеттiк Їлгiдегi єҰжат келесi деҮгейдегi бiлiм беретiн Ұйымдарда бiлiм алуды жаластырудыҮ єажеттi шарты болып табылады. 
  Кңсiптiк бастауыш, кңсiптiк орта жңне кңсiптiк жоары бiлiмi туралы єҰжаттарында кғрсетiлген бiлiктiлiгіне, сондай-ає жоары оєу орнынан кейiнгi кңсiптiк бiлiмi туралы єҰжаттарында кғрсетiлген ылыми дңрежелерiне сңйкес азаматтардыҮ кңсiптiк єызметпен, оныҮ iшiнде бiлiм деҮгейiне бiлiктiлiк талаптары єойылатын єызметпен айналысуа єҰєыы бар. 
  3. Бiлiм алуды аяєтамаан азаматтара белгіленген Їлгiдегi аныєтама берiледi. 
  4. қазаєстан РеспубликасыныҮ бiлiм беру Ұйымдарын бiтiргенi туралы єҰжаттардыҮ қазаєстан Республикасынан тыс жерлерде танылуы тиiстi халыєаралыє шарттар (келiсiмдер) негiзiнде жЇзеге асырылады. 
  5. Шетелдiк бiлiм беру Ұйымдары берген бiлiм туралы єҰжаттар қазаєстан РеспубликасыныҮ аумаында халыєаралыє шарттар (келiсiмдер) негiзiнде танылады.
  Бiлiм туралы єҰжаттарды нострификациялау тңртiбiн бiлiм беру саласындаы орталыє атєарушы орган белгiлейдi.
  Халыєаралыє шарттар (келiсiмдер) болмаан жадайда азаматтардыҮ қазаєстан Республикасынан тыс жерлерде алан бiлiмi туралы єҰжаттарыныҮ қазаєстан Республикасында танылуы жңне тиiстi куңлiктер берiлуi білiм беру саласындаы орталыє атєарушы органдар белгiлеген тңртiппен жЇзеге асырылады.
 Ескерту. 16-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен, 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

  17-бап. Бiлiм беру жЇйесiндегi бiрлестiктер

  Бiлiм беру жЇйесiндегi бiлiм беру єызметi субъектiлерiнiҮ мЇдделерiн қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарына сңйкес єҰрылан жңне жҰмыс iстеп тҰран олардыҮ бiрлестiктерi бiлдiре алады.
 Ескерту. 17-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен, бап жаҮа редакцияда - 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 3-тарау. Білім беру бадарламалары мен білім
деҮгейлері

 18-бап. Бiлiм беру бадарламалары

  1. Бiлiм беру бадарламалары тиiстi деҮгейлер мен олардыҮ сатыларыныҮ бiлiм беру мазмҰнын айєындайды. қазаєстан Республикасында жалпы бiлiм беретiн (негiзгi жңне єосымша) жңне кңсiптiк (негiзгi жңне єосымша) болып бғлiнетiн бiлiм беру бадарламалары iске асырылады. 
  2. Жалпы бiлiм беретiн бадарламалар жеке адамныҮ жалпы мңдениетiн єалыптастыру, жеке адамды єоамдаы ғмiрге бейiмдеу мiндеттерiн шешуге, кңсiптi, мамандыєты саналы тЇрде таҮдау мен меҮгеру Їшiн негiз жасауа баытталан. 
  3. Кңсiптiк бадарламалар тиiстi кңсiбилiгi мен бiлiктiлiгi бар жҰмысшылар мен мамандар даярлауа, бiлiм алушылардыҮ кңсiптiк жңне жалпы бiлiм деҮгейiн дңйектi тЇрде арттыруа баытталан. 
  4. Негiзгi жалпы бiлiм беретiн бадарламалар мен негiзгi кңсiптiк бадарламалар тиiстi мемлекеттiк жалпы мiндеттi бiлiм беру стандарттарыныҮ негiзiнде ңзiрленедi. 
  5. қосымша бiлiм беретiн бадарламалар азаматтардыҮ, єоамныҮ, мемлекеттiҮ бiлiмге жңне мңдениетке деген єажеттерiн жан-жаєты єанааттандыру маєсатында iске асырылады. 
  қосымша бiлiм беру бадарламаларына: 
  1) тиiстi мемлекеттік жалпы мiндеттi бiлiм беру стандарттарынан тыс жалпы бiлiм беру жңне кңсiби даярлыє жЇргiзiлетiн бiлiм беру Ұйымдарында; 
  2) єосымша бiлiм беру Ұйымдарында; 
  3) жеке педагогикалыє єызмет арєылы iске асырылатын ңртЇрлi баыттаы бiлiм беру бадарламалары жатады. 
  6. Ерекше дарынды бiлiм алушылардыҮ ңлеуеттi мЇмкiндiктерiн мейлiнше толыє дамыту Їшiн дарынды балалара арнап мамандандырылан мектептерде iске асырылатын бiлiм беру бадарламалары ңзiрленедi. 
  7. АзаматтардыҮ жекелеген санаттары Їшiн психологиялыє-медициналыє-педагогикалыє консультациялардыҮ Ұсыныстарын ескере отырып аныєталатын бiлiм алушылар мен тңрбиеленушiлердiҮ даму ерекшелiктерi мен ңлеуеттi мЇмкiндiктерi ескерiлген арнаулы білiм беру бадарламалары ңзiрленедi. 
  8. ОєытудыҮ жаҮа технологияларын сынаєтан ғткiзу, бiлiм берудiҮ жаҮа мазмҰнын енгiзу Їшiн бiлiм беру Ұйымдарында (эксперименттiк алаҮдарда) эксперимент тңртiбiмен iске асырылатын бiлiм беру бадарламалары ңзiрленуi мЇмкiн. <*>
 Ескерту. 18-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 19-бап. Бiлiм берудiҮ балалар мен жасғспiрiмдерге
арналан єосымша дамыту бадарламалары

  1. Бiлiм берудiҮ єосымша дамыту бадарламалары мектептен тыс Ұйымдарда iске асырылады. 
  2. Мемлекет мемлекеттiк мектептен тыс ҰйымдардыҮ бiлiм беру єызметтерiне єол жеткiзудi єамтамасыз етедi. 
  3. Мектептен тыс Ұйымдар балалардыҮ жеке басыныҮ дамуына, кңсiптiк бадарын айєындауына, шыармашылыє еҮбегiне, олардыҮ єабiлеттерiн iске асыруына, єоам ғмiрiне бейiмделуiне, азаматтыє сана-сезiмiнiҮ, жалпы мңдениетініҮ, салауатты ғмiр салтыныҮ єалыптасуына, бос уаєытын мазмҰнды Ұйымдастыруына жадай жасайды. 
  4. Мектептен тыс Ұйымдара балалар мен жасғспiрiмдердiҮ шыармашылыє сарайлары, Їйлерi, орталыєтары, кешендерi, студиялары; 
  жас техниктердiҮ, туристердiҮ, натуралистердiҮ станциялары мен базалары; 
  балалардыҮ музыкалыє, кғркемғнер жңне спорт мектептерi, ғнер мектептерi; ынта-ыєыластары бойынша клубтар; спорттыє, сауыєтыру, туристiк лагерьлер; балалар парктерi, стадиондар, галереялар жңне басєа да Ұйымдар жатады. 
  5. Мектептен тыс ҰйымдардыҮ єызметi қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi бекiтетiн тиiстi ережемен белгiленедi. 

 20-бап. Арнаулы бiлiм беру бадарламалары

  1. Арнаулы бiлiм беру бадарламаларын арнаулы бiлiм беру Ұйымдары iске асырады. 
  2. Дамуында тЇрлi ауытєулары мен кенжелеушiлiгi бар, емделуге жңне психологиялыє-педагогикалыє тҰрыда тЇзелуге, диагноз єоюа мҰєтаж балалар Їшiн арнаулы Ұйымдар (оҮалту орталыєтары, бала баєшалары, психологиялыє-медициналыє-педагогикалыє консультациялар) єҰрылады. 
  3. ёзає емделуге мҰєтаж адамдар Їшiн, сондай-ає ңдеттегi бiлiм беру Ұйымдарында оєытуа кедергiсi болатын даму мЇмкiндiктерi шектеулi балалар мен жасғспiрiмдер Їшiн толыє мемлекет єамтамасыз ететiн арнаулы тЇзету Ұйымдары Ұйымдастырылады. Балалар мен жасғспiрiмдер бҰл Ұйымдара ата-аналарыныҮ жңне ғзге де заҮды ғкiлдерiнiҮ келiсiмiмен ана психологиялыє-медициналыє-педагогикалыє консультациялар арєылы жiберiледi. 
  Даму мЇмкiндiктерi шектеулi балалар мен жасғспiрiмдердi кңсiптiк даярлауа мемлекет жңрдемдеседi. 
  4. Девианттыє мiнез-єҰлыєты адамдар Їшiн адамгершiлiк сипатта ерекше Ұсталатын бiлiм беру Ұйымдары мен арнаулы бiлiм беру Ұйымдары єҰрылады, олар тңрбиелеу мен оєытуды, ңлеуметтiк оҮалтуды єамтамасыз етедi жңне оларды мемлекет толыє єамтамасыз етiп отырады.
  Балалар мен жасғспiрiмдердi арнаулы Ұйымдара жiберу аудан, єала ңкiмдерi жанындаы кңмелетке толмаандардыҮ єҰєыєтарын єорау жғнiндегi комиссия арєылы, ал ерекше режимде Ұстау Ұйымдарында сот шешiмi негiзiнде жЇзеге асырылады. <*>
 Ескерту. 20-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 21-бап. Жалпы жңне кңсiптiк бiлiм беру

  1. Iске асырылатын бiлiм беру бадарламаларыныҮ сипатына єарай бiлiм беру жалпы бiлiм жңне кңсiптiк білiм беру болып бғлiнедi.
  2. Жалпы бiлiм беруге:
  1) мектепке дейiнгi тңрбиелеу мен оєыту;
  2) жалпы бастауыш бiлiм беру;
  3) жалпы негiзгi бiлiм беру;
  4) жалпы орта бiлiм беру;
  5) жалпы єосымша бiлiм беру кiредi.
  Жалпы бiлiм берудiҮ ңрбiр сатысындаы бiлiм беру мазмҰны тиiстi жалпы бiлiм беру бадарламасымен белгiленедi.
  3. Кңсiптiк білім беруге:
  1) кңсiптiк бастауыш бiлiм беру;
  2) кңсiптiк орта бiлiм беру;
  3) кңсiптiк жоары бiлiм беру;
  4) жоары оєу орнынан кейiнгi кңсiптiк бiлiм беру;
  5) єосымша кңсiптiк бiлiм беру кiредi.
  Кңсiптiк бiлiм берудiҮ ңрбiр сатысындаы бiлiм беру мазмҰны тиiстi кңсiптiк бадарламамен белгіленедi.

 22-бап. Бiлiм деҮгейлерi

  Бiлiм беру бадарламаларыныҮ Їздiксiздiгi мен сабаєтастыы принципi негiзiнде мынадай бiлiм деҮгейлерi белгiленедi:
  1) мектепке дейiн тңрбиелеу мен оєыту;
  2) орта бiлiм беру;
  3) кңсiптiк жоары бiлiм беру;
  4) жоары оєу орнынан кейiнгi кңсiптiк бiлiм беру.

 23-бап. Мектепке дейiн тңрбиелеу мен оєыту

  1. Мектепке дейiнгi тңрбие отбасында жңне (немесе) мектепке дейiнгi Ұйымда жЇзеге асырылады.
  2. Мектепке дейiнгi Ұйымдар отбасымен єатар бiр жастан алты (жетi) жасєа дейiнгi мектеп жасына дейiнгi балаларды тңрбиелеу мен оєытуды, олардыҮ дене жңне психикалыє денсаулыын єорап, ныайтуды, дамуында ауытєуы бар балалардыҮ жеке єабiлеттерiн дамытуды жңне оан мҰєтаж балалара єажеттi тЇзету жасауды жЇзеге асырады. 
  3. Мемлекеттiк бiлiм беру мен денсаулыє саєтауды басєару органдары мектепке дейiнгi Ұйымдар мен отбасына єажеттi ңдiстемелiк жңне консультациялыє кғмек кғрсетудi Ұйымдастырады. 
  4. Бес (алты) жастаы балаларды мектепке барар алдында даярлау мiндеттi жңне ол отбасында, мектепке дейiнгi ҰйымныҮ мектеп алдындаы топтарында немесе жалпы бiлiм беретiн мектептер, лицейлер мен гимназиялардыҮ мектеп алдындаы сыныптарында жалпы бiлiм беру бадарламаларыныҮ шеҮберiнде жЇзеге асырылады. Ол мемлекеттiк бiлiм беру Ұйымдарында тегiн жасалады. <*>
 Ескерту. 23-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 24-бап. Орта бiлiм беру

  1. қазаєстан РеспубликасыныҮ азаматтарына мемлекеттік оєу орындарында тегiн орта бiлiм алуа кепiлдiк берiледi. Орта білiм алу мiндеттi. 
  2. Мемлекеттiк кЇндiзгi жалпы бiлiм беретiн оєу орындарынан он алты жасєа дейiнгi балаларды шыаруа єҰєыєєа єарсы ңрекеттер жасааны, бiлiм беру ҰйымыныҮ жарысын ғрескел жңне бiрнеше мңрте бҰзаны Їшiн бiлiм беру басєармасы органдарыныҮ шешiмi бойынша ерекше жадайларда ана жол берiледi. Жетiм балалар мен ата-анасыныҮ єамєорлыынсыз єалан балаларды шыару туралы шешiм єораншы жңне єамєоршы органдардыҮ келiсiмiмен єабылданады. 
  3. Орта бiлiм Їздiксiз бiлiм беру жЇйесiндегi негiзгi деҮгей болып табылады жңне жалпы, кңсiптiк бастауыш жңне кңсiптiк орта бiлiм берудi єамтиды. Орта бiлiм берудiҮ мiндеттілiгi мен оан єол жеткiзудi єамтамасыз ету Їшiн мемлекет орта бiлiм беру ҰйымдарыныҮ саєталуына жңне дамуына жңрдемдеседi. 
  4. Жалпы орта бiлiм Їш сатылы: бастауыш (1-4 сыныптар), негiзгi (5-9 сыныптар) жңне жоары (10сыныптар) жалпы орта бiлiм беретiн оєу орнында кезеҮ-кезеҮмен алынады. 
  МектептiҮ бiрiншi сыныбына балалар алты немесе жетi жастан бастап єабылданады. 
  Аталан сатылар бiрге немесе дербес жҰмыс iстей алады. Олар тиiсiнше жалпы бастауыш, негiзгi жалпы, жалпы орта бiлiм берудi iске асырады. Жалпы бiлiм беретiн оєу орныныҮ мектепке дейiнгi, бастауыш, негiзгi жңне жоары сатыларыныҮ бiлiм беру бадарламалары сабаєтас болып табылады, ңрбiр келесi бадарлама алдыҮысына негiзделедi. <*> 
  5. Жалпы орта бiлiмнiҮ кғп нҰсєалылыына, бiлiм берудiҮ ауєымды инфраєҰрылымын єалыптастыруа жалпы орта бiлiм беретiн ҰйымдардыҮ ңралуан тЇрлерi мен Їлгiлерiн: жалпы бiлiм беретiн мектеп, гимназия, лицей, мектеп-гимназия, мектеп-лицей жңне басєаларды єҰру арєылы єол жеткiзiледi. 
  6. Кңсiптiк бастауыш бiлiм кңсiптiк мектептер мен кңсiптiк лицейлерде негiзгi жалпы бiлiм беру базасында алынып, жалпы орта бiлiм алумен Ұштастырылады жңне ол еҮбек єызметiнiҮ тЇрлi баыттары бойынша бiлiктi еҮбек єызметкерлерiн (жҰмысшыларды, єызметкерлердi) даярлауа баытталан. 
  Кңсiптiк мектепте оєу мерзiмi - екi-Їш жыл, кңсiптiк лицейде - Їш жыл, ерекше кЇрделi кңсiптер бойынша, сондай-ає бiрегей жабдыєтара єызмет кғрсетуге байланысты жҰмыстар Їшiн - тғрт жыла дейiн болады. 
  Жекелеген кңсiптер бойынша кңсiптiк бастауыш бiлiм беру єысєартылан оєыту мерзiмiндегi жалпы орта бiлiм беруге негiзделуi мЇмкiн. 
  Кңсiптiк оєыту бiлiм беру єызметiн жЇзеге асыру єҰєыына белгiленген тңртiппен берiлген лицензиясы болан кезде, тiкелей ғндiрiсте, оєу-ғндiрiстiк комбинаттарда, оєу орталыєтарында, курстарда жңне жҰмысшылар даярлайтын басєа да оєу-ғндiрiстiк єҰрылымдарда жЇзеге асырылуы мЇмкiн. <*>
  7. Кңсiптiк орта бiлiм колледждерде, училищелерде негiзгi жалпы білiм беру базасында конкурстыє негiзде алынып, жалпы орта бiлiм алумен Ұштастырылады жңне ол кңсiптiк орта бiлiм алып шыатын мамандар даярлауа баытталан. 
  Колледжде, училишеде оєу мерзiмi - Їш-тғрт жыл. ёєсас мамандыєтар бойынша жалпы орта жңне кңсiптiк бастауыш бiлiмi бар азаматтардыҮ єысєартылан, жеделдетiлген бадарламалар бойынша кңсiптiк орта бiлiм алуына болады. 
  Тиiстi лицензиясы болан жадайда колледждерде, училищелерде жалпы орта жңне кңсiптiк бастауыш бiлiм беру бадарламалары iске асырылуы мЇмкiн. 
  Кңсiптiк орта бiлiмi бар азаматтар єысєартылан бiлiм беру бадарламалары бойынша єысєартылан мерзiмде аєылы негiзде екiншi кңсiптiк орта бiлiм ала алады.
  Колледждер мен училищелерде Ұєсас мамандыєтар бойынша республикалыє оєу-ңдiстемелiк бiрлестiктер єҰрылады.
  8. Кңсiптiк бастауыш немесе кңсiптiк орта бiлiм берудiҮ кңсiптiк бiлiм беру бадарламалары шегiнде алынатын кңсiптiк бiлiмнiҮ бейiнi ескерiле отырып, жалпы орта бiлiм берудiҮ мемлекеттiк жалпы мiндеттi стандарты iске асырылады.
 Ескерту. 24-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен, 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен. 

 25-бап. Кңсiптiк жоары бiлiм беру

  1. Кңсiптiк жоары бiлiмдi орта бiлiмi бар азаматтар алады.
  2. қазаєстан Республикасы азаматтарыныҮ мемлекеттік жоары оєу орындарында конкурстыє негiзде тегiн кңсiптiк жоары бiлiм алуа єҰєыы бар. 
  3. қазаєстан Республикасында жоары оєу орындарыныҮ мынадай тЇрлерi белгiленедi: университет, академия, институт жңне олара теҮестiрiлгендер (консерватория, жоары мектеп, жоары училище).
  Жоары оєу орындарыныҮ филиалдары мемлекеттiк жалпыа бiрдей мiндеттi бiлiм беру стандарттарыныҮ ңлеуметтiк-гуманитарлыє жңне жаратылыстану-ылыми пңндерi циклдарыныҮ кғлемiнде кңсiптiк бiлiм беру бадарламаларын iске асырады. <*>
  Бiлiм алушылардыҮ мемлекеттiк жалпыа бiрдей мiндеттi бiлiм беру стандарттарыныҮ жалпы кңсiптiк жңне арнайы пңндер жғнiндегi оєу бадарламаларын меҮгеруi филиал єҰран жоары оєу орындарында жаластырылады. <*>
  Жоары оєу орындарында тиiстi лицензиялары болан жадайда жалпы орта, кңсiптiк бастауыш жңне кңсiптiк орта бiлiмнiҮ бiлiм беру бадарламалары iске асырылуы мЇмкiн. 
  4. БiрыҮай оєу-ылыми-ғндiрiстiк кешен ретiнде жҰмыс iстейтiн жоары оєу орныныҮ єҰрамына жоары оєу орныныҮ єҰрылымдыє бiрлiктерiнiҮ немесе заҮды тҰла мңртебесi бар оєу, ылыми, ғндiрiстiк жңне басєа да бғлiмшелер кiре алады. 
  Медициналыє бiлiм беру Ұйымдары єаржыландырылуы қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарында тыйым салынбаан кғздерден жЇзеге асырылатын клиникалыє базасы болан жадайда ана жҰмыс iстеуi мЇмкiн. 
  5. қазаєстан Республикасында кңсiптiк жоары бiлiмнiҮ мынадай єҰрылымы белгiленедi: 
  1) єорытынды аттестаттаудан ойдаыдай ғткен адама бiлiктiлiк пен "бакалавр" академиялыє дңрежесiнiҮ берiлуiмен расталатын, оєу мерзiмi тғрт жылдыє жоары базалыє бiлiм (бакалавриат); 
  єорытынды аттестаттаудан ойдаыдай ғткен адама бiлiктiлiк нен "магистр" академиялыє дңрежесiнiҮ берiлуiмен расталатын, оєу мерзiмi: жоары базалыє бiлiм негiзiнде - екi жылдыє; жоары арнаулы бiлiм негiзiнде бiр жылдыє жоары ылыми-педагогикалыє бiлім; 
  2) тиiстi мемлекеттiк жалпыа мiндеттi бiлiм беру стандарттарында кғзделген жадайларды єоспаанда, єорытынды аттестаттаудан ойдаыдай ғткен адама "кңсiптiк жоары бiлiмi бар маман" тиiстi бiлiктiлiгiнiҮ берiлуiмен расталатын, оєЇ мерзiмi кемiнде тғрт жылдыє жоары арнаулы бiлiм. 
  Медициналыє бiлiм берудiҮ жекелеген мамандыєтары бойынша оєу мерзiмi жетi жыл болады жңне соҮы оєу жылы интернатура нысанында Ұйымдастырылады. 
  Интернатурадан ғтпеген бiтiрушiлер клиникалыє практикаа жiберiлмейдi. 
  Университеттер мен академиялар бiлiм беру саласындаы орталыє атєарушы органдармен келiсе отырып, кңсiптiк жоары бiлiм берiлетiн наєты мамандыєтар бойынша кадрлар даярлау єҰрылымын белгiлейдi. 
  6. Кңсiптiк орта бiлiмi бар азаматтар жеделдетiлген оєыту мерзiмiмен єысєартылан бiлiм беру бадарламалары бойынша Ұєсас мамандыєтар жғнiнде жоары кңсiптiк бiлiм алуа єҰєылы. <*>
  Кңсiптiк жоары бiлiмi бар азаматтар аєылы негiзде жеделдетiлген оєыту мерзiмiмен єысєартылан бiлiм беру бадарламалары бойынша екiншi кңсiптiк жоары бiлiм алуы мЇмкiн. 
  Кңсiптiк жоары бiлiм берудiҮ кғп деҮгейлi єҰрылымы туралы ереженi қазаєстан РеспубликасыныҮ °кiметi бекiтедi. <*>
  7. Жоары оєу орны ғзiнiҮ ылыми єызметiнде қазаєстан РеспубликасыныҮ заҮдарын басшылыєєа алады. 
  8. Жоары оєу орныныҮ тңрбиелеу мiндеттерi студенттердiҮ, оєытушылар мен єызметкерлердiҮ бiрлескен оєу, ылыми, шыармашылыє, ғндiрiстiк єызметiмен iске асырылады. 
 Ескерту. 25-бапєа ғзгеріс енгізілді - қазаєстан РеспубликасыныҮ 2001.06.11. N 207 ЗаҮымен, 2004.07.09. N 597 ЗаҮымен.