Вучэбная праграма факультатыўных заняткаў «Вытокі роднай мовы» (стр. 6 )

Перавозка людзей, грузаў.

Слоўнік: шафёр, вадзіцель, машыніст.

Матэрыялы. Мастацкія творы: Э. Агняцвет «Хто пачынае дзень?»; К. Камейша «Метрабудаўцы»; Л. Пранчак «Аўтобус, тралейбус, трамвай»; В. Сцяпурка «Цікавая прафесія»; «Падземны транспарт».

Хто вырабляе машыны і рэчы (1 г).

Слоўнік: канструктар, токар, слесар, зваршчык.

Матэрыялы. Мастацкія творы: В. Сцяпурка «Канструктар»; «Інжынер»; «Рабочыя».

Дапамога людзям зберагчы здароўе (1 г).

Слоўнік: урач, лекар; педыятр, тэрапеўт, стаматолаг, хірург, акуліст; медсястра, фармацэўт.

Матэрыялы. Мастацкія творы: Д. Слаўковіч «Чыя хвароба лепшая?»; В. Сцяпурка «Доктар».

Хто нас абслугоўвае (1 г).

Слоўнік: прадавец, цырульнік, паштальён, повар.

Матэрыялы. Мастацкія творы: В. Сцяпурка «У тарговым цэнтры», «Хто можа працаваць поварам?», «Цырульнік», «Праца паштальёна».

Завітаем у бібліятэку (1 г).

Слоўнік: бібліятэкар, пісьменнік, журналіст.

Матэрыялы. Мастацкія творы: В. Жуковіч «Паэзія», «Паэт»; М. Пазнякоў «Кніга»; В. Сцяпурка «У школьнай бібліятэцы», «Як становяцца пісьменнікамі?».

Наведаем выставу, музей (1 г).

Слоўнік: мастак: скульптар, жывапісец, графік; фатограф, экскурсавод.

Матэрыялы. Мастацкія творы: А. Вольскі «Песня мастака»; В. Жуковіч «Каб быў я мастак»; Н. Галіноўская «Мастак».

Завітаем у тэатр (1 г).

Слоўнік: рэжысёр, артыст, дэкаратар, кампазітар.

Матэрыялы. Мастацкія творы: В. Жуковіч «Кампазітар», «Танцорка»; М. Маляўка «Песня».

Захапляемся спортам (1 г).

Слоўнік: трэнер, стадыён, спартыўная зала, басейн.

Матэрыялы. Мастацкія творы: В. Лукша «На секцыі дзю-до»; М. Маляўка «Велагонка»; М. Чарняўскі «Вясёлы крос»; А. Грачанікаў «Гімнаст».

Адпраўляемся ў падарожжа (1 г).

Слоўнік: цягнік, машыніст, праваднік; лётчык, сцюардэса; капітан, матрос.

Матэрыялы. Мастацкія творы: В. Зуёнак «За вагонам бег вагон»; К. Кірыенка «Размова з капітанамі».

У вёсцы (5 г)

Праца ў полі (1 г).

Слоўнік: аграном, механізатар: трактарыст, камбайнёр.

Матэрыялы. Мастацкія творы: М. Маляўка «Аграном»; М. Чарняўскі «Буркатун»; С. Грахоўскі «Адкуль прыйшоў абед?» (урывак); М. Пазнякоў «Мінскі трактар».

Праца на ферме (1 г).

Слоўнік: жывёлавод, аператар машыннага даення, канявод, птушкавод.

Матэрыялы. Мастацкія творы: І. Муравейка «Эх, як добра працаваць!»; Х. Гурыновіч «Маленькая даярка».

Хто лечыць жывёл (1 г).

Слоўнік: ветэрынар.

Матэрыялы. Мастацкія творы: В. Сцяпурка «Хто такі ветэрынар?», «Ці кожны можа стаць ветэрынарам?», «Старажытная прафесія».

Праца на пасецы (1 г).

Слоўнік: пчаляр, пчальнік.

Матэрыялы. Мастацкія творы: Х. Гурыновіч «Мы на пасецы былі»; Я. Бяганская «Юрка і пчолы»; В. Лапцік «На пасецы».

Праца ў лесе (1 г).

Слоўнік: ляснічы, ляснік.

Матэрыялы. Мастацкія творы: Я. Бяганская «Міколкава ялінка»; Д. Слаўковіч «Незвычайная этыкетка».

Новая прафесія: праграміст (1 г)

Слоўнік: камп’ютар, манітор, клавіатура, блок.

Матэрыялы. Мастацкія творы: В. Сцяпурка «Разумная машына», «Хто такі праграміст?», «Работа творчая і адказная».

Школа — пачатак усіх прафесій (3 г)

Прафесія — настаўнік (2 г).

Слоўнік: настаўнік-філолаг, настаўнік біялогіі, хіміі, настаўнік матэматыкі, фізікі, астраноміі.

Матэрыялы. Мастацкія творы: В. Жуковіч «Першая настаўніца»; Э. Агняцвет «Твая настаўніца»; Д. Слаўковіч «Настаўнік».

Паклон вам, настаўнікі (1 г).

Слоўнік: яднаць, здзяйсняць, радаводныя крыніцы.

Матэрыялы. Мастацкія творы: Э. Агняцвет «Буду настаўнікам»; М. Маляўка «Паклон вам, настаўнікі».

Абагульненне (1 г).

Я выбіраю прафесію…

Слоўнік: прафесія, прафесіянал, наўкруг, капры, шахта.

Матэрыялы. Мастацкія творы: Я. Хвалей «Урок працы»; М. Маляўка «Усё пачынаецца з рук»; А. Грачаннікаў «Бацькоўскі парог».

Чаканыя вынікі

Вучні набываюць веды і ўменні:

– адрозніваць старажытныя рамёствы беларусаў;

– называць сучасныя прафесіі і расказваць пра іх;

– будаваць паведамленні на пэўную тэму;

– выказваць свае меркаванні, выкарыстоўваючы ўстойлівыя словазлучэнні;

– самастойна ўдзельнічаць у маўленчых сітуацыях, гульнях;

– выбіраць для самастойнага чытання творы беларускіх аўтараў пэўных жанраў.

Рэкамендуемая літаратура

1. Арлова, Г. П. Беларуская народная педагогіка. — Мінск : «Народная асвета», 1993. — 120 с.

2. Арлова, Г. П. Беларуская народная педагогіка як сродак выхавання вучняў. — Мінск : НІА, 2009. — 144 с.

3. Беларуская дзіцячая літаратура. Хрэстаматыя / аўт.-уклад. М. Ф. Шаўлоўская. — Мінск : Юніпрэс, 2003. — 688 с.

4. Беларуская дзіцячая літаратура. Хрэстаматыя / склад. М. Б. Яфімава, . — Мінск : Вышэйшая школа, 1996. — 656 с.

5. Беларускія прыказкі, прымаўкі, фразеалагізмы / склад. Ф. Янкоўскі. — Мінск : Навука і тэхніка, 1992. — 491 с.

6. Лапіч, К. Г. Нацыянальная самасвядомасць як прадмет сацыялагічнага даследавання // Адукацыя і выхаванне. — 1997. — № 1. — С. 13–21.

7. Лапіч, К. Г. Нацыянальныя каштоўнасці і нацыянальная самасвядомасць // Адукацыя і выхаванне. — 1998. — № 2. — С. 15–20.

8. Ляшук, В. М. І прарастаюць словы. — Мінск : НМЦэнтр, 1997. — 176 с.

9. Раманцэвіч, В. Пачаткі роднае мовы. — Мінск : Навука і тэхніка. — 1993. — 144 с.

10. Сахута, Я. М. Беларускае народнае дэкаратыўна-прыкладное мастацтва. — Мiнск, 1987.

11. Солахаў, А. В. Займальна ад А да Я. — Мінск : Лексіс, 2003. — 260 с.

12. Старжынская, Н. С. Займальны матэрыял па навучанню грамаце. — Мінск : Народная асвета, 1989. — 80 с.

13. Сторажава, Н. А. Мова мая і твая: Вучу дзяцей па-беларуску. — Мінск : Выдавец Ванін, 1993. — 80 с.

14. Яфімава, М. Б. Слова-краска, слова-ззянне… — Мінск : НМЦэнтр, 2000. — 345 с.

,

настаўніца вышэйшай катэгорыі

гімназіі г. Белаазёрска Брэсцкай вобласці