Вучэбныя праграмы па вучэбным прадмеце «Мастацтва (айчынная і сусветная мастацкая культура)» для V VІІ клаcаў устаноў агульнай сярэдняй адукацыі з беларускай мовай навучання і выхавання (стр. 3 )

Гутарка на тэму «Чаму многія фантастычныя персанажы падобныя да чалавека?».

Выкананне адушаўлёнай фігуркі звыклага прадмета (крэсла, кніга, ручка і інш.) (пластылін).

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: Ж.-Б. Гроз. Дзяўчынка з лялькай; Т. Вулф. «Беласнежка і сем гномаў»; І. К. Макараў. «Дзяўчынка з лялькай»; ін. «Каляда»; ўскі. «Што я з вамі буду рабіць?»; . Ілюстрацыя да казкі «Меднай гары Гаспадыня».

Музыка: . Балет «Чыпаліна» (выхад Памідора і двух стражнікаў).

Літаратура: і. «Сябар дзяцінства»; Л. І. Рубальская. «Фея ведала сваю справу…».

Экраннае мастацтва: . Фільма-казка «Каменная кветка»; ін. “Прыгоды рэактыўнага парасяці”.

Тэма 5

Свет прыроды ў мастацтве (4 гадзіны)

Свет прыроды ў мастацтве: глядзім і слухаем (1 гадзіна)

Разнастайнасць прыроднага свету ў мастацтве (зямля, палі, лясы, рэкі і інш.). Пейзаж у розных відах мастацтва.

Слоўная замалёўка незвычайных гукаў навакольнага свету – музыкі вады, шолаху дрэў, кропель дажджу.

Складанне кампазіцыі з восеньскага лісця.

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: В. Ван Гог. «Галінкі міндаля ў квецені»; I. I. Шышкін. «Карабельны гай»; імовіч. «Пейзаж з буслам».

Літаратура: Ф. І. Цютчаў. «Листья».

Музыка: А. Вівальдзі. Цыкл «Поры года» (на выбар); інаў. «Бэз».

Экраннае мастацтва: . Анімацыйны фільм «Пра чарапаху».

Які настрой у прыроды? (1 гадзіна)

Настрой i iнтанацыi прыроды (дождж, гром, сонца, вецер) у розных відах мастацтва.

Параўнанне вобраза мора ў мастацкіх творах I. К. Айвазоўскага i -Корсакава.

Выкананне пейзажу «Настрой прыроды» (акварэль).

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: К. Манэ. «Гарлачыкі»; I. К. Айвазоўскі. «Марскі бераг. Развітанне», «Чорнае мора»; Д. І. Лёвін. «Грыбны дождж»; ікаў. «Мая Беларусь».

Музыка: і. Опера «Хаваншчына» (Уступ. «Світанне на Маскве-рацэ»); і-Корсакаў. Сімфанічная сюіта «Шахеразада» (ч. 1); інаў. Прэлюдыя № 12 соль-дыез мiнор.

Літаратура: . «Дождь»; М. Танк. «Ірынка».

Экраннае мастацтва: ў. Анімацыйны фiльм «Старык і мора» (вобраз мора, фрагмент).

Які ў прыроды характар? (1 гадзіна)

Разнастайнасць гукаў, рытмаў, колеру ў прыродзе i ix увасабленне ў мастацтве.

Параўнанне настрою восені у трох п’есах фартэпіяннага цыкла П. I. Чайкоўскага «Поры года».

Слоўная замалёўка «Свет прыроды вакол нас». Характарыстыка колеравай гамы i гукаў прыроды за акном.

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: П. Брэйгель Старэйшы. «Жніво»; А. К. Саўрасаў. «Вясёлка»; I. I. Левiтан. «Пасля дажджу. Плёс», «Залатая восень»; ў. «Восеньскі клiч».

Скульптура: . «Зіма»; П. Баратта. «Алегорыя восені (Вакх)», «Алегорыя зімы»».

Літаратура: . «Восень».

Музыка: П. I. Чайкоўскі. Цыкл «Поры года» («Верасень. Паляванне», «Кастрычнiк. Восеньская песнь», «Лiстапад. На тройцы»).

Экраннае мастацтва: . Анімацыйны фiльм «Поры года» (фрагмент).

Як перадае прыроду мастак? (1 гадзіна)

Асаблівасці малюнка прыроды ў мастацтве. Нацюрморт ў розных відах мастацтва.

Складанне нацюрморта з прыродных матэрыялаў.

Выкананне эскіза на тэму «Прыродныя матывы ў афармленні будынка».

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Архітэктура: Б. Хюген, Дж. Джагерс. Дом-кактус у Ратэрдаме; . Дом над вадаспадам.

Жывапіс: П. Сезан. «Персікі і грушы»; А. I. Куінджы. «Месяцовая ноч на Дняпры»; Ю. I. Піменаў. «Пралiўны дождж»; I. Ф. Хруцкі. «Нацюрморт з птушачкай»; iцкi-Бiруля. «Першы снег».

Скульптура: . Iнтэр’ер станцый метро «Грушаўка», «Малінаўка».

Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Хахламскi роспiс (на выбар); Роспiс беларускага куфра (на выбар).

Музыка: М. I. Аладаў. Сiмфанiета № 1 До мажор («Дывертысмент», ч. 1).

Тэма 6

У свеце казак (4 гадзіны)

Што такое казка? (1 гадзіна)

Асаблівасці казкі. Роля цудаў у казцы. Сувязь казкi з жыццём чалавека i прыродай.

Гутарка на тэму «Навошта патрэбна казка?»

Слоўная гульня на тэму «Цуд у нашым доме».

Выкананне фігуркі персанажа па казцы іча «Верабей, сава і птушыны суд» (пластылін, лепка).

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: В. Нізаўцаў. «Казкі».

Кніжная графіка: У. А. Мілашэўскі. Ілюстрацыі да казак (на выбар); і. Ілюстрацыі да казкі Ш. Перо «Папялушка» (на выбар); . «Бай».

Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Беларускія свістулькі.

Музыка: П. I. Чайкоўскі. Балет «Шчаўкунок» («Вальс кветак», «Адажыа»); ’еў. Балет «Папялушка» (1 д.); . «Скамарохi»; ў. «Батлейка».

Лiтаратура: Ш. Перо. «Кот у ботах»; iч. Казка «Верабей, сава i птушыны суд»; Рускія і беларускія народныя казкі (на выбар).

Экраннае мастацтва: . Фільм «Папялушка» (фрагмент); іцкая. Анімацыйны фільм «Піліпка».

Пра што расказвае казка? (1 гадзіна)

Сюжэтная разнастайнасць казак. Асноўныя разнавіднасці казак.

Параўнанне вобраза Бабы Ягi ў мастацкіх творах і .

Выкананне эскіза персанажа беларускай народнай казкі (на выбар) (аловак).

Падрыхтоўка эцюда-пантамімы "Гном" пад музыку з цыкла «Малюнкі з выстаўкі».

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: ў. «Баба-Яга», «Царэўна-жабка».

Кніжная графіка: I. Я. Білібін. Ілюстрацыі да казак (на выбар); ін. Ілюстрацыі да казкі П. Яршова «Канёк-гарбунок» (на выбар); М. М. Фiлiповiч. Ілюстрацыі да кніг «Беларускія народныя казкі» (на выбар); . Ілюстрацыі да беларускай народнай песні «Сядзіць мядзведзь на калодзе»; . Ілюстрацыі да беларускіх народных казак (на выбар).

Скульптура: Г. П. Якімава. Фарфоравая статуэтка «Іван з Жар-птушкай»; ў. «Жар-птушка»; . «Баба Яга».

Музыка: і. Цыкл «Карцінкі з выстаўкі» («Хатка на курыных ножках», «Гном»); ў. Сімфанічная казка «Кікімара».

Лiтаратура: . «У пачвараў»; ў. «Канёк-гарбунок» (урывак); Рускія і беларускія народныя казкі (на выбар).

Экраннае мастацтва (фрагменты): А. А. Роў. Фільм «Марозка»; І. П. Іваноў-Вано. Анiмацыйны фiльм «Канёк-гарбунок»; ін. Анiмацыйны фiльм «Лятучы карабель».

Казачны вобраз у мастацтве (1 гадзіна)

Зборныя персанажы казкі і іх ўвасабленне ў розных відах мастацтва. Казачны вобраз у жывапісе, скульптуры, музыцы, літаратуры.

Гутарка на тэму «Казка ў творах розных відаў мастацтва».

Стварэнне эскіза вокладкі кнігі «Беларускія народныя казкі» (акварэль, гуаш і інш.).

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: . «Царэўна-Лебедзь».

Кніжная графіка: I. Я. Білібін. Ілюстрацыі да «Казкі пра цара Салтана» (на выбар); ін. Ілюстрацыі да «Казкі пра цара Салтана» (на выбар);

Скульптура: І. П. Шмагун. «Царэўна-Лебедзь».

Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Палехская мініяцюра (на выбар).

Музыка: і-Корсакаў. Опера «Казка пра цара Салтана» (4 д.); П. I. Чайкоўскі. Балет «Лебядзiнае возера» (тэма Лебедзі).

Лiтаратура: ін. «Сказка о царе Солтане…» (або інш.);

Экраннае мастацтва: І. П. Іваноў-Вано, Л. І. Мільчын. Анiмацыйны фiльм «Казка пра цара Салтана»; А. І. Дудко, ў. Фільм-балет «Лебядзiнае возера».

Казка старая і новая (1 гадзіна)

Казачныя сюжэты ў розных інтэрпрэтацыях. Казка i фэнтэзi.

Падрыхтоўка вуснага сачынення «Казачны герой ўчора–сёння–заўтра".

Выкананне малюнка на тэму «Традыцыйны казачны герой (на выбар) у сучасным свеце».

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Кніжная графіка: I. Я. Білібін. Ілюстрацыі да казкі «Русалачка» (на выбар); Б. А. Дзіядораў. Ілюстрацыі да казкі «Русалачка» (на выбар).

Скульптура: Э. Эрыксен. «Русалачка»; Э. Скот. «Русалка»; . «Садко», «Царэўна Валхава».

Музыка: Дж. Уільямс. Саўндтрэк «Тэма чароўных пераўтварэнняў» з фiльма «Гары Потэр i фiласофскi камень»; ў. Балет «Маленькі прынц» («Танец баабабаў»).

Лiтаратура: . «Русалочка» (сюжэт); Дж. Роўлінг. «Гарри Поттер» (сюжэт).

Экраннае мастацтва (фрагменты): К. Каламбус. Фiльм «Гары Потэр i фiласофскi камень»; У. Бычкоў. Фільм «Русалачка».

Тэма 7

Сям’я у мастацтве (3 гадзіны)

Мая сям’я (1 гадзіна)

Вобраз сям’і ў творах розных відах мастацтва.

Падрыхтоўка вуснага сачынення пра сваю сям’ю (па сямейных фотаздымках).

Складанне калажу з сямейных фотаздымкаў.

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: . «Іаган Себасцьян Бах з сям’ёй»; і. «Сямейны партрэт»; іеў. «Сям’я на тэрасе»; ўскі. «Дэспат сям’і. У майстэрні мастака»; імаў. «Бабуліны казкі»; В. Сумараў. «Мой дом»; І. Белаглазава. «Салют Перамогі»; і. «Вяртанне».

Графіка: . «У разбураным горадзе».

Музыка: Р. Шуман. «Вясновая сімфонія» (1 ч.).

Літаратура: . «Зимой и летом»; ін. «Бабушкины сказки».

Экраннае мастацтва: У. I. Папоў. Анімацыйны фільм «Умка» (Калыханка мядзведзіцы).

Традыцыі і падзеі ў сям’і (1 гадзіна)

Увасабленне сямейных традыцый у творах розных відаў мастацтва.

Параўнанне ладу сям'і на карцінах Ж.-Ф. Мілю і В. Ван Гога.

Падрыхтоўка вуснага апавядання пра традыцыі ў сям'і.

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Архітэктура: Касцёл Святых Сымона i Алены ў Мінску.

Жывапіс: Ж. Ф. Міле. «Першыя крокі»; В. Ван Гог. «Першыя крокi» (па карціне Міле); . «Дзве сястры»; ў. «У вёсцы»; . «На сняданні»; ікаў. «Прыбыў на канікулы».

Кніжная графіка: іч. Ілюстрацыі да казкі «Дзікія лебедзі» (на выбар).

Скульптура: Старажытнарымскі рэльеф са сцэнамі жыцця Карнэлія Стацыя.

Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Дымкаўская цацка (на выбар).

Музыка: ўны, Л. І. Пранчак. «Каля чырвонага касцёла».

Літаратура: . «Дикие лебеди» (сюжэт).

Экраннае мастацтва: ўскі. Анімацыйны фільм «Дзікія лебедзі» (фрагмент).

Дарослыя і дзеці (1 гадзіна)