П. т.м. шле илсен: букварь хы==ёнхи тапхёрта =акён пек задачёсем палёртма пулать?
Предметён пайрам задачисем%
- вулав ёслайне =ир. плетесси: вулав пахалёх. сене лайёхлатасси: =ыхёнулёхне тарёнлатасси*
- вулав мел. сене: т. с.сене в. рентсе пырасси*
- текстпа.=леме: в. сене тишкерме в. рентесси*
- каланё тёрёх =ырас пахалёха аталантарасси*
- вулани: \керч. к тёрёх ыйтусене =ырса хуравлама в. рентесси*
- курни-илтни: \керч. к тёрёх: вуланё хайлавсен содержанине асёмласа каласа пама в. рентесси*
- ёславлё каласа пама в. рентесси?
Харкам задачёсем%
- пуплев этикеч. н ансат ёслай. сене харпёрлаттарасси*
- хутшёну пуплев ёслай. сене (кала=у пу=лама: кала=ёва тытса пыма: в.=леме) мёшёрён тата ушкёнпа кала=ёва хутшёнма : пит-ку=: алё: к. летке хусканёв. сене т. р.с усё курма в. рентесси*
- тёван =.ршыв: тёван халёх: тёван ч. лхе ёнлавсене: хёйсем хёш халёх =ынни пулнине ёнланма пулёшасси* тёван халёх историне: йёли-й. ркине тарёнрах п. лес туйёма аталантарасси*
- тёван тавралёха: =ут =анталёка сёнама хёнёхтарасси: ёна упрас: унпа киленес: хёйсем те ун т. преч. к. пулнине ёнланас туйёма ч. ртсе ярасси*
- япаласемпе пулёмсене: =ынсем тата харпёр хёй хётланёв. сене сёнама: хак пама в. рентесси?
Пур предметсене те в. рентн. май пурнё=ламалли задачёсем%
- итлев хёнёхёв. сене =ив. члетесси: т. ллевл. итлеме: илтнине хак пама: ас туса асёмлама в. рентесси*
- т. рл. жанрлё хайлавсене лартнё задачёсене кура ёнланса вулама в. рентесси*
- уйлас: сёлтавлас: п. т.млетес ёслайсене харпёрлама пулёшасси*
- харпёр хёй шухёшсене =ыхёнуллё палёртма: сёлтавласа =ир. плетме в. рентсе пырасси*
- ачасен ёслас: хайлас пултарулёхне аталантарасси?
,= шалаш.? Ёша хывмалли т. п ёнлавсем: й. ркелемелли ёслай-ёнланусем
В. рентекен тата ачасем вуланине (каланине) тимл. н итлеме-тёнлама: ёнланса асёмлама п. лни? Пысёк мар текста т. р.с ёнланса: п. р тик. с интонаципе вулама п. лни? Вулавён т. рл. т. с.сене (саспа: =урма саспа: шёппён: пёшёлтатса): т. рл. мел. сене (сыпёкён: тулли сёмахпа) харпёрлани? Вуланё текст тёрёх ыйтусене хуравлама: содержанине асёмлама: яч. м. нш. н =апла пулнине ёнланма: вуланине п. т.м. шле хак пама пултарни?
+ырас ёсталёх =ир. пленсе пыни: =ыру гигиенине =ир. п уяма хёнёхса пыни?
Пысёк мар текстсене =ырса илме: =ырнине т. р.слеме: итлесе =ырма в. ренсе пыни?
Пулни-иртни =инчен: \керч. ксем тёрёх в. ренекен ыйтёв. семпе кётартёв. сем =ине т. ревлесе каласа пама пултарни?
Вуланине е итленине аса илсе ыйтусене хуравлама: асёмласа каласа пама в. ренсе пыни?
Умẽн ǎнлантарни.
Чăваш шкулĕн 2 класра ч=ваш ч\лхине в\ренмелли материала ч=ваш шкул\н 1-4 клас\сем валли , Л.П. Сергеев, , О.И. Печников, Р.Н. Петрова, Д.С. Филиппова ёырн= т=ван челхе программине т\пе хурса й\ркелен\.
Вẽрентў ǎс-тǎн пару никẽсẽ, унǎн тẽп инструменчẽ - тǎван чẽлхе. Тин ёеё кẽнеке тытнǎ ачана ǎнǎёлǎ вẽрентсе ǎс-тǎн парасси чи малтан вǎл хǎйẽн тǎван чẽлхипе тухёлǎ усǎ курма пултарнинчен килет. Тǎван чẽлхе – ўсекен этеме ёут тẽнчене кẽмелли алǎкǎн ылтǎн ёǎраёёипе пẽрех.
Ёак асамлǎ ёǎраёёипе ача вẽренўре туллин усǎ курма пултартǎр тесен унǎн пуплевẽпе шухǎшлавне пур енлẽн аталантармалла. Кẽске тапхǎртах ǎна ё=м=лл=н вулама, тǎнласа ǎнкарма шухǎша пуплевре уёǎмлǎн палǎртма, ёырма хǎнǎхтармалла: вẽренў кẽнекине вǎл хǎй тẽллẽн вулатǎр, вẽрентўёẽ каласа панине ǎнланма пултарайтǎр. Ёакна тума шǎпах ẽнтẽ тǎван чẽлхене 1-4 класенче ятарлǎ программǎпа туллин вẽрентни пулǎшать.
Тǎван чẽлхе программи виёẽ пайран тǎпать: 1) вулама ёырма вẽрентесси, класри тата класс тулашẽнчи вулав ёине таянса пуплеве аталантарасси; 2) вулавпа ёыхǎнуллǎ пуплеве аталантарасси; 3) пуплеве пур енлẽн аталантарнǎ май чẽлхе пулǎмẽсемпе ансат паллаштарасси, пуплеве тишкерме вẽрентесси. Ёак виёẽ пая пуплеве аталантарас тẽллев пẽрлештерсе тǎрать. Ёапла вара, тǎван сǎмахлǎха вẽрентни кирлẽрен те кирлẽ аслайсемпе хǎнǎхусене аталантарса ёирẽплетессипе тўррẽнех ёыхǎнмалла. Ёав аслайсемпе хǎнǎхусен шутẽнче – ǎнланса вуласси тата тǎнласси, ёыхǎнуллǎ калаёасси, ёырасси. Ёавǎнпа пẽрлех ачасене чẽлхе аслǎлǎхẽпе литература пẽлẽвẽн ансат ǎнлавẽсемпе паллаштарнǎ май харпǎр хǎйẽн тата юлташẽсен пуплевне сǎнас, чẽлхе илемне туйса ǎна тарǎнрах пẽлес туртǎмне амалантармалла. Пẽтẽм халǎх усǎ куракан литература чẽлхин сасǎ тытǎмẽпе, сǎмах пуянлǎхẽпе, морфологи тата синтаксис мелẽсемпе паллаштарнǎ хушǎрах вẽсене вырǎнти калаёу уйрǎмлǎхẽсене курма та вẽрентмелле.
Ача пуплевẽнчи тẽп ẽё-хẽлсене аталантарса пынипе пẽрлех тǎван чẽлхе вẽрентнẽ чух пуёламǎш шкулта ёакǎн пек пысǎк та пархатарлǎ тẽллевсене пурнǎёламалла:
- вẽренекенсен ёынлǎх туйǎмẽсене вǎйлатмалла, пурнǎёа юратма, ырра шанса тǎма тата хǎйсене те ырǎ кǎмǎллǎ, сǎпайлǎ пулма хǎнǎхтармалла;
- ачасем таврари пурнǎё, этемпе ёут ёнталǎк ёнчен мẽн пẽлнине анлǎлатмалла;
- вẽсен ёыхǎнуллǎ тата сǎнарлǎ шухǎшлавẽпе асне, асǎмлас хевтине аталантармалла;
-вẽренў ẽё-хẽлне лайǎхрах хǎнǎхтарса, унǎн аслайẽсене «Алла илме» май памалла; вẽренў вǎхǎчẽпе перекетлẽ усǎ курма, харпǎр хǎй тẽллẽнẽçлессин ансатрах мелẽсене чухлама вẽрентмелле;
- тǎрǎшуллǎ та тимлẽ вẽренме, пẽлўпе пурнǎё т\слẽхẽсен ёǎл куёẽпе – кẽнекепе кǎсǎкланма хǎнǎхтармалла.
Программǎри вẽренў материалẽпе вẽренў меслечẽсем ачасене ёирẽп пẽлўсемпе ǎслайсем, кирлẽ хǎнǎхусем паччǎр тесен дидактикǎн тẽп принципẽсене асра тытса вẽренў ǎнланулǎхẽпе кǎсǎклǎхне, ёыхǎнулǎхẽпе тẽллевлẽхне ялан пурнǎёласа пымалла.
Ёирẽплетнẽ вẽрентў планẽнче пуёламǎш шкулта тǎван чẽлхе вẽрентме 1 класра 5 сехет, 2-4 классенче 6-шар сехет уйǎрма пǎхнǎ. 1 класра букварь тапхẽнче кашни эрнерех пẽрер урок пуплеве аталантарма уйǎрнǎ. 2-4 классенче чẽлхе урокẽсем вали вǎтамран эрнере 2,5 сехет, вулав урокẽсем вали 2,5 сехет палǎртмалла. Класс тулашẽнчи вулав тата ǎславлǎ ёыру урокẽсем 2 эрнере пẽрер пулмалла.
Программăн тĕп пайĕ (2 класс - 102 сех)
Урок тематики:
1-мẽш класра вẽреннине аса илесси - 4 сех.
Сасǎ тата саспалли – 21 сех.
Сǎмах. Япала ячẽ - 16 сех.
Глагол – 19 сех.
Паллǎ ячẽ - 14 сех.
Предложени – 16 сех.
2 - мẽш класра вẽреннине аса илсе ёирẽплетесси -12 сех.
Пуплеве пур енлẽн аталантарнǎ май чẽлхене ансат тишкерме, терминсемпе усǎ курма вẽрентесси.
1 класра мẽн вẽреннине шута илсе, вулав урокẽсемпе тачǎ ёыхǎнтарса ачасен ёыхǎнуллǎ калаёас, тǎнласа тǎнкарас, вулас тата ёырас мехелẽсене малалла аталантармалла. Вуламалли, тǎнламалли, ёыхǎнуллǎ каласа памалли, калаёǎва хутшǎнмалли, ёырмалли хǎнǎхтарусем ёине таянса вẽсемпе ёыхǎнуллǎн чẽлхе тытǎмẽн тẽрлẽ сийẽпе усǎ курма пẽлнине лайǎхлатмалли хǎнǎхтарусем куллен йẽркелемелле.
Ёыхǎнуллǎ пуплев. Пуплевẽн пурнǎёри пẽлтерẽшẽ. Текст. +на темǎпа ёыхǎнман предложенисен пуххипе танлаштарасси. Текста темиёе сыпǎка уйǎрасси. Пысǎках мар текста, унǎн пайẽсене ят парасси.
Изложении ёинчен ǎнлантарасси. Вẽрентъёẽ ертсе пынипе ыйтусене хуравласа 30-45 сǎмахлǎ текст тǎрǎх изложени ёырасси.
Укерчẽксемпе ẽёлесси. Ыйтусем лартса ъкерчẽксем тǎрǎх предложенисем тǎвасси. Вẽсене ёырасси.
Ачасен пурнǎёẽпе ёыхǎннǎ темǎсемпе 4-5 предложенирен тǎракан пẽчẽк калав тǎвасси.
Пуплев этикечẽ. Сывлǎх сунни. Тав тума пẽлесси. Сыв пуллашу сǎмахẽсем. /ё хучẽсем. Ансат предложени ёырма вẽрентесси. Юлташ патне ёыру ёырма пẽлесси.
2 класс пẽтерекен ачасен пẽлẽвẽсем, ǎслайẽсемпе хǎнǎхǎвẽсем.
2 класра вẽренсе тухнǎ ёẽре ачасем алфавитри саспаллисене, вẽсен пẽлтерẽшẽсене, уёǎ тата хупǎ сасǎсен уйрǎмлǎхẽсене, сǎмахри уёǎ сасǎ ёине пусǎм ъкни-ъкменнине, сасǎсем хытǎ тата ёемёе пулнине, сǎмахсене пẽр йẽркерен теприне мẽнле куёармаллине пẽлмелле.
Вẽренекенсем ёак ǎслайсене хǎнǎхмалла:
35-40 сǎмахлǎ текста каллиграфи тẽлẽшẽнчен тẽрẽс те таса, саспаллисене сиктерсе хǎвармасǎр, пǎтраштармасǎр пǎхса ёырма;
25-30 сǎмахлǎ текста итленипе (диктант) ёырма;
сǎмаха сыпǎклама, пẽр йẽркерен тепẽр йẽркене тẽрẽс куёарма;
ёемёе хупǎ сасǎсене ёырура тẽрẽс палǎртма, вǎрǎм хупǎ сасǎллǎ сǎмахсене (программǎра кǎтартнисене) тẽрẽс ёырма;
ёын ячẽпе хушаматне, ашшẽ ятне, выльǎхсемпе чẽр чунсен уйрǎм ячẽсене, хула, ял, урам, юхан шыв ячẽсене пысǎк саспаллипе пуёласа ёырма;
сǎмахсен сасǎ тытǎмне тишкерме (вẽсене сыпǎклама, уёǎ тата хупǎ сасǎсене, сасǎсемпе саспаллисен йẽркине тата хисепне палǎртма);
япалана, унǎн ẽёне, паллине пẽлтерекен сǎмахсене ыйту лартса тупма;
предложенин тẽп членẽсене – подлежащипе сказуемǎя – тупма;
ыйтусем т=р=х ансат предложени членẽсем хушшинчи ёыхǎнǎва палǎртма;
предложение пысǎк саспаллирен пуёласа ёырма, ун вẽёне, интонацие кура, пǎнчǎ, ыйту е кǎшкǎру палли лартма;
30-45 сǎмахлǎ текст тǎрǎх ыйтусене хурвласа изложени ёырма; пẽрлехи шухǎшлǎ 2-3 предложени тума, вẽсене ёырма.
Предмет=н пайр=м результач\сем:
- т=ван ч\лхери т\п сас=сене, хыт= тата ёемёе сас=сене с=махра паллама, ёырура пал=ртма п\лни;
- сас паллисене, в\сен ёых=н\в\сене, с=махсене, предложенисене т\р\с ев\рлесе ёырса илме, т\р\слеме в\ренни;
- уйр=м с=махсене, 3-4 с=махран т=ракан, тыт=м\пе ансат предложенисене илтн\ т=р=х ёырма пултарни;
- ч\лхе п\л\в\н =нлав\семпе термин\сене уё=млани.
Харкам результатсем:
- ачасем Т=ван ё\ршыв, т=ван хал=х, т=ван ч\лхе =нлавсене =ша хывни: х=йсем х=ш хал=х ыв=л-х\р\ пулнине =нланни, в\сен т=ван хал=ха хисеплес туй=м амаланма пуёлани:
- ачасем таврари пурн=ё, этем, ёут ёантал=к ёинчен м\н п\лнине анл=латни, тавракур=м й\ркеленсе пыни:
- харп=р х=й\н тата тант=ш\сен \ё\-х\лне с=нас-хаклас =слай-х=н=хусене алла илсе пыни.
Пур предметсене в\рентн\ май к\текен результатсем:
- ачасен шух=шлав\ пур енл\н аталанса, в\сем тишкеръ, п\т\ётеръ, п\т\млетъ \ё\сене в\ренсе пыни:
- ачасен пуплев\ пур енл\н аталанса, в\сем пуплев \ё\-х\л\сене в\ренсе пыни:
- к\некепе \ёлеме в\ренсе пыни.
Хутла в\рентн\ май ачасен универсал= в\ренъ \ё\сене й\ркелесси
В\рентъ \ё\нче кашни предмет шалаш\нчех т\п пахал=х т\ллев\сене шута илсе \ёлемелле. Хутла в\рентес \ёре в\сем ёаксем шутланаёё\.
- ачасен нумай п\лес-в\ренес, харп=р х=й \ё-х\лне й\ркелеме х=н=хас к=м=лне ч\ртсе ярасси, аталантарасси;
- в\сене х=йсен харкамл=хне =нланма пул=шасси, таврари т\нчене х=йне ев\р курма-йыш=нма, харп=р х=й х=тлан=ш\сене хак пама, йыв=рл=хсене ё\нтерме в\рентсе пырасси, в\сен =славл= мехелне аталантарасси;
- ачасене ёынсем хушшинче ёураёулл= пур=нма, ыттисене пул=шма хавас пулма, п\т\м этемл\х пахал=х\сене =нланса =ша хума пул=шасси;
- ачасене в\сем кашний\ х=й\н т=ван ё\ршыв\н п\ч\к гражданин\ пулнине =ша хума пул=шасси;
- в\ренекенсене таврал=ха, ёут ёантал=ка, харп=р х=йне, сывл=хне упрама в\рентесси.
Й\ркелъ \ё\сем ачасене в\рентъ \ё-х\лне, ун=н тапх=р\сене (\ё т\ллевне уё=мласси, планласси, \ёе пурн=ёласси, результач\сене хакласси-пахаласси, търлетесси) уё=мласа й\ркелеме х=н=хтарассипе ёых=нн=. Ку в=л питех те к=тк=с \ё. Хутла в\рентн\ май ёак х=н=хусем май\пен й\ркеленсе пыраёё\.
Универсалл= п\лъ \ё\сене й\ркелессипе ёых=нн= х=н=хтарусем в\рентъ комплекс\н кашни компонент\нчех т\п выр=нта. Ыттисен тата х=йсен пуплевне тимлесе ачасем ч\лхен элеменч\сене ас=рхама, в\сем п\р-п\ринпе м\нле ёых=ннине курма х=н=хаёё\. Пуплеври предложенисене, предложенири с=махсене, с=махри сас=сене уй=рни, каялла сас=сенчен с=махсем, с=махсенчен предложенисем, предложенисенчен текст кал=план= май в\сем тишкеръ, п\т\ётеръ \ё\сене в\ренсе пыраёё\.
Предмет=н пайр=м задачисем:
- ачасен пуплевне пур енл\н аталантарасси:
- ё\н\ терминсемпе паллаштарасси, в\семпе ус= курма х=н=хтарасси;
- т\рл\ енл\ тишкеръ в\рентесси;
- кап=шсене п\рл\хл\ курма тата ун=н пай\сене пал=ртма х=н=хтарасси;
- ачасен в\т\ моторикине аталантарасси.
Харкам задачёсем:
- ачасене шкул пурн=ёне, й\ркесене, в\ренекен явапл=х\сене =нланма, =ша хывма, пурн=ёласа пыма пул=шасси;
- п\р-п\ринпе, аслисемпе к=м=лл=н хутш=нма в\рентсе пырасси;
- хутш=ну тата пуплев этикетне малалла т=сасси;
- «ёемье»: «й=х»: «ял-йыш» =нлавсене уё=млама, =са хума пул=шасси.
Пур предметсене те в\рентн\ май пурнё=ламалли задач=сем:
- в\ренъ \ё-х\л\н уйр=мл=хне =ша хума, задачисене алла илсе, пурн=ёласа пыма пул=шасси;
- тант=ш\сен тата харп=р х=й \ёне с=нама, ёитменл\хсемпе =н=ёусене пал=ртма х=н=хтарса пырасси;
- пул=мсемпе япаласене, кап=шсене тишкерме, танлаштарма, п\р пекл\хсемпе уйр=мл=хсене пал=ртма в\рентесси.
Программăна ĕçе кĕртме çак вĕренÿ хатĕрĕсем пулăшаççĕ:
1.Т=ван ч\лхе программи; ч=ваш шкул\н 1-4 клас\сем валли. М.К. Волков, Л.П. Сергеев, , О.И. Печников, Р.Н. Петрова, Д.С. Филиппова.-Шупашкар;Ч=ваш Республикин в\ренъ институч\н издательстви,2008ё.
2. Учебник: Чăваш чĕлхи, 2 класс , , Шупашкар: Ч=ваш к\неке издательстви, 2012 ё.
3. /ё тетрач\, , Шупашкар, 2011ё.
Литературное чтение
Умĕн калани
1- м. ш класён литература вулав. пе.= программине тунё чух патшалёх федераллё в. рен\ стандарч. пе: Чёваш рен\ тата =амрёксен политикин министерстви усё курма ир. к панё «Тёван ч. лхе программи% чёваш шкул. н 1 – 4 клас. сем валли» программёпа тата «Пу=ламёш шкулта литература вулавне й. ркелесси» меслетл. х кётартёв. семпе усё курнё?
Литература вулав. валли 1 – м. ш класра эрнере 1 сехет уйёрнё (п. т.мпе 33 сехет)?
Литература вулавĕ урокне ирттермелли к. неке%
1? Артемьева Т? В?: Печников О? И? «Пĕчĕк=ĕ пĕрчĕ» ? 1-2 кĕнеке: Шупашкар: Чёваш кĕнеке издательстви? 2008
Вулав – пуплевпе шухāшлава аталантармалли тĕп ĕ=-хĕл? Пу=ламёш классенче вулав пĕлтерĕшĕ уйрёмах пысёк: мĕншĕн тесен шёпах =ак вёхёталла этемĕн ёс-хакёлпа кёмёл-сипет пахалёхĕсем:ĕ=-хĕл тĕсĕсем никĕсленеçç.? Хут-кĕнекере усала вĕрентме==ĕ: =ынпа =ын: =ынпа =ут =анталёк хушшинчи илемлĕ хутшёнёва курма хёнёхтараççĕ: харкам хутшёнусене тума хавхалантара==ĕ?
Литература вулавĕ – пу=ламёш классенче чĕлхене вĕрентес меслетлĕхре =ĕнĕ ёнлав? Вулав урокĕсенче ытларах ачаран пултаруллё вулакан тата итлекен хатĕрлессине тĕп вырёна лартнё пулсан: литература вулавĕн урокĕсенче тĕллевĕ самай анлёланать: вёл вĕренекентен пултаруллё вулавçёпа итлевçĕ тата хайлав=а хатĕрлессипе =ыхёнса каять?
Литература вулавĕн задачисем%
- ача =итĕнсен мĕнпур этемлĕхĕн литература пуянлёхне ёнланма: хисеплеме: унпа киленме пултартёр
- тĕнче литературин пÿлминче чёваш литературин тÿпи те палёрмаллах пысёк пулнине ёнкартёр
- хайлава ёнланса илме ёна хайланё пекех йывёррине асёрхатёр
- кирек хёш хайлав та =ыравçё пу=ĕнче шёранса калапланнё: шухёшласа кёларнё япала иккинне чухлатёр: хёй те хайлас ĕ=е явёçма сĕмлентĕр
- ача-пача ёс-тён тĕлĕшĕнчен =е= мар: чи малтан кёмал-cипетпе туйём-сунём тĕлĕшĕнчен тасалса пуянлантёр?
Литература вулавĕн пу=ламёш шкулён чи пысёк тĕллевне пĕрлĕхлĕн татса пама май парать%
1) вулама тата к. некене юратма вĕрентет
2) литература хайлавне ёнланма тата унпа ĕ=леме в. рентет?
Вулав – ача пурнё=ĕнчи тĕп ĕ= - хĕлсенчен пĕри? =авён пекех вёл ачана харкам тĕллĕнех аталанма пулёшакан тĕп хатĕр те? Текстпа пуплев единици пек ĕ=ленипе пĕрлех ёна литература хайлавĕ пек те пёхмалла: =авёнпа та текстпа =ĕленĕ май литература хайлавĕсен стиль (илемлĕ литература: ёслёлёх литератури:публицистика литератури т? ыт? те) уйрёмлёхĕсене сёнама-курма та вĕрентмелле?
Вулав техникине аталантарассине илемлĕ хайлавпа ĕ=леме вĕрентессипе харёс туса пырас пулать? =апла вара литература вулавĕ хутла вĕренме пуçлана тапхёртах практикана кĕмелле?
Литература вулавне вĕреннĕ майён =ак тĕллевсене пурнё=а кĕртмелле%
-ёнланса тĕрĕс хёварт тата палёртуллё вулас ёслая ёса хывасси
- вулав тавракурёмне калёпласси тата харкам тĕллĕн вулас хавхаланёва аталантарасси пуплев ĕ=ĕ-хĕлĕн пур тĕсĕсене те =ирĕплетсе хёварасси
- илемлĕ творчество тата ёс-хакёл пултарулёхĕсене аталантарасси: хайлава чĕре витĕр кёларса вулама вĕрентесси: илемлĕ сёмаха туйма хёнёхтарасси
- кĕнеке вулама: илемлĕ литература тĕнчипе кёсёкланма хавхалантарасси: кёмал-сипет тĕлĕшĕнчен таса пулма: ырёпа усала уйёрма вĕрентесси тёван чёваш тата ытти халёхсен культурине хисеплеме хёнёхтарасси?
«Литература вулав.» в. рен\ предмеч. =е= мар: вёл ача – пёча аталанёвне тата воспитани.=не вит. м к\рекен хёватлё хат. р? Илемл. хайлавсене вуласа ачасем унти сёнарсен хётланёш. сене: кёмёл – туйём хусканёв. сене сёнанё май ачасем =ут =анталёкри: =ынпа =ын: =ынпа =ут=анталёкхушшинчи хутшёнусене туйма: хаклама в. рене==.?
Предметён в. рент\ пай. нчи вырён.
Вĕрен\ планĕпе килĕш\ллĕн пĕрремĕш класра эрнере пĕрер урок ирттерме йышённё: =улталёкне - 33сехет?
Предмета в. рент. май планлакан результатсем%
Стандартра в. рен\ в.=ленн. т. ле ачасен м. н п. лменнине: в. сен.= результач. сем м. нле шайра пулмаллине те кётартнё? В. сене т. прен илсен ви=. ушкёна уйёрнё? Харкам (личностные) результатсем ачасем хёйсен социумри вырённе ёнланассипе: в. сен т. нче курёмне й. ркелессипе: т. рл. халёх =ыннисен культурине ёнланса йышёнма: тантёш. семпе тата аслисемпе т. рл. лару-тёрура хутшёнма в. рентессипе: в. рен\ .=не сёлтавлама: в. ренекен яваплёхне ёнланса ёса хывма пулёшассипе =ыхёнса тёра==.?
Предметсен п. рл. хл. результач. сем (метапредметные) содержаний. нче палёртнё ёслай-хёнёхусем: компетенцисем пу=ламёш шкулти ытти предметсене в\рентн. май й. ркеленсе пымалла? Ку вёл ачасене в. рен\ т. ллев. пе задачисене ёса хывма: асра тытма: в. сене татса пама май паракан =ул-й. ре шырама в. ренсе пырасси, в. рен\ри т. п ёнлавсене уё=мласси в\ренъ \ё\м\сене (учебные действия) алла илесси.
Уйрём предметён ятарлё результач. сем п. р-п. р предмета в. рентн. май й. ркеленекен ятарлё ёслай-хёнёхусем: компетенцисем к. ре==.? П. ррем. ш класра литература вулавне в. рентн. май =ак результатсене планлама пулать?
Предметён п. рл. хл. результач. сем%
- в. ренекенсем ёс-тён т. л.ш. нчен аталанса пыни
- пуплев.=-х. л.н пур т. с.сене те алла илсе малалла =ив. члетни
- ятарлё ёнлавсемпе терминсен п. лтер. шне у=ёмласа ёса хывма хёнёхса пыни
- ачасен ёслав пултарулёх. аталанни
- в. рен\ ёслай-хёнёхёв. сем й. ркеленме пу=лани?
Предметён харкамлёх результач. сем%
- в. ренекенсен социаллё тата кёмёл - сипет опыч. пуянланни
- тёван халёх тата к\рш. халёхсен культурине хисеплеме: пуринпе те т\с. мл. те =ура=уллё пулма хёнёхса пыни
- ачасем =ит. нсен м. н-пур этемл. х.н литература пуянлёхне ёнланма: хисеплеме: унпа киленме в. ренсе пыни
- вулав хат. р.сем урлё ачасен чун. нче гражданлёхпа патриотлёх: =ынлёх: тив.=л. хпе яваплёх туйём. сем аталанса пыма пу=лани: пурнё=ра лайёххипе япёххине: ыррипе усаллине чухлама в. ренсе пыни?
Предметён ятарлё результач. сем%
- ачасен хёйсен \с. мне тив.=терекен литература хайлав. сене итлес-вулас кёмёл. амаланни
- калёпёш. пе пысёках мар: ансат сюжетпа интригёллё: т. рл. жанрлё илемл. хайлавсене тёнласа е вуласа ёнланма: туйса илме в. ренсе пыни
- илемл. хайлав =инчен п. т.м. шле ёнланни? Проза тата поэзи хайлав. сен хёй ев. рл. хне туйма в. ренни
- литература жанр. сем =инчен п. т.м. шле ёнланёв. тарёнланса пыни
- илемл. хайлавпа.=лемелли пу=ламёш хёнёхусем калёпланни: хайлавсен содержанине ёса хывмалли тата асёмламалли мелсене в. ренсе пыни
- ача хёй те хайлав.=не явё=ма с. мленни
- сёмах искусствипе киленме в. ренсе пыни
Программёра пулмалли минимум
Вулав карти тата вулав=ё ĕ=-хĕлĕ
Илемлĕ тата ансатланё ёслёлёх хайлавĕсем? Халёх сёмахлёхĕн хайлавĕсем? Чёваш литературин классикĕсен хайлавĕсем? Ача-пёча литератури? Вырёс тата тĕнче =ырав=исен Ра==ейре пурёнакан халёхсен литераторĕсен ачасемшĕн шёл =емми хайлавĕсем? Справочниксем: энциклопедисем: ача-пёча ха=ат-журналĕ?
Тĕп темёсем: Тёван =.ршыв: =ут =анталёк: =ынсен ĕ=ĕ-хĕлĕ: ачасен пурнё=ĕ: =ынсен хутшёнёвĕсем: ырёпа усала уйёрасси: тем те пĕр курса =уренисем:
Литература хайлав. н ёшлёхне ёнланни: тема: т. п шухёш: .=сем: .=сен й. рки? Хайлаври сёнарсем? В. сен савнё=.семпе хуйхи-суйхине ёса хывни: анланни?
Жанрсене уйёрасси: халёх сёмахлёх. н вак жанр. сем: халёх юмах.: литература юмах.: калав: повесть: сёвё юптару? Илеме сёнарлакан ч. лхе хат. р.сене уйёрасси?
К. некене \керч. ксемпе: графика хат. р.семпе илемлетнин п. лтер. ш.?
К. некепе .=лес ёслайсем: к. неке т. сне(м. н вулас тенине ) уйёрма п. лмелле; к. некене харкам т. лл. н суйласа илн. чухне =ак самантсемпе – автор яч.: хушамач.: тупмалли: ум сёмах: хы= сёмах: аннотаци – усё курма пултармалла?
Пуплев ĕ=-хĕлĕн тĕсĕсем
Тёнлу? Тĕрлĕ жанрлё илемлĕ хайласене итлесе ёнланасси?
Вулав?
Калапашĕ тата жанр тĕлĕшĕнчен шёл =емми хайлавсене ёнланса вуласси? Вулав тĕллевне ёнкарасси: тĕллевне кура вулав тĕсне суйласа илесси: паллашуллё: тĕпчевлĕ: суйлавлё вулав: вулав мелĕ: сёмахсене васкамасёр вуласси? Вулав тĕрĕслĕхĕ: палламан текста уçёмлён: сёмахсене чёмламасёр вуласси? Вулав хавёртлёхĕ: текста вуланине ёнланма май паракан хёвёртлёхпа вуласси: хёвёртлёха майĕпен ÿстерсе пырасси? Палёртуллё вуласси: содержанипе кил. ш\лл. интонаципе усё курасси?
Кала=у? Итленĕ е вуласа тухнё хайлава сÿтсе явмалли калаçёва хутшёнасси? Хархам шухёша калав тексчĕпе ытти материалпа усё курса çирĕплетесси? Вуласа тухнин содержанийĕ тёрёх ыйтусем лартма: вĕсене хурвлама пултарасси? Хайлав çинчен пĕчĕкçĕ калав тёвасси: текста план тарах сёмах вĕççĕн каласси: уйлав тата сёйлав элеменчĕсемпе усё курса сёмах вĕ==ĕн калав ёсласси? Сёаёсене пёхмасёр каласа парасси?
Çыру? Вуласа тухнё е итленĕ хайлавсем тёрёх лартнё ыйтёва =ырса хуравласси?
Пĕрремĕш =ур =улта литература итлевĕсем ирттрертпĕр? Хайлавсене суйласа илнĕ чухне ачасен ÿсĕмне: букварь урокĕсен темине шута илес пулать? Малтанхи тапхёрта чёваш халёх сёмахлахĕпе чёваш =ырав=исен хайлавĕсем тĕп выранта пулма тивĕ=лĕ? Ача хёй хёш халёхран тухнине: =ав халахён мĕн тери паха самахлёх тĕнчи пурине ёнланма пирвайхи уроксенчех пуçлатёр? Вулав материалне ача-пёча кĕнекисенче: хаçат-журналта шырамалла? Малтанхи вёхтёра хайлава вĕрентекен вуласа парать? Ачасем вĕрентекене итлеме хёнахса çитсен кёна уроксенче фонохрестоматипе: ытти аудиотехника хатĕрĕсемпе усё курма пулать? Итленĕ хыççён учитель калаçу йĕркелет? Хайлавсене тишкернĕ май ачасене литература пĕлĕвĕн ансат ёнлавĕсемпе те паллаштарса пыратпёр? Илемлĕ калавсенче автор пулёмсемпе сёнарсене сёмахсемпе ÿкерсе: сёнласа панине ёнлантармалла? Ачасене сёмах хёватне туйтарма тёрёшмалла? Хайласенче сёнарёлх хатĕрĕсенчен ансатраххисене курма-сёнама: каярахпа вара вĕсемпе пуплевре усё курма вĕрентсе: хёнёхётарса пырас пулать?
Хайлавён тĕп шухёшне: интонацине: сёнарсене таранрах туйса илме: ёнкарма пулёшас тĕллевпе тĕрлĕ творчество ĕçĕсем йĕркелемелле? Çак самантсене тимлетпĕр%
- сёнарсен портреч. сене тимлесси
- асра юлнё: ытларах кёмала кайнё самантсене сёнлакан ÿкерчĕксем тёвасси
- ансатрах хайлавсене рольсемпе вылясси
- пёхмасёр калама вĕренесси?
6-7 çулхи ачасем нумай вёхат хушши итлеме пултарайманнине те шута илмелле? Вĕсем 3-7 минут хушши кёна тимлесе итлеме пултараççĕ? Çавёнпа вуласа паракан хайлавсем те 1-2 пичет страницинчен ытлашши пулмалла мар?
Иккĕмĕш =ур =улта пĕрремĕш класс ачисем кёшт-кашт вулама пу=ла==ĕ? Эрнере пĕр сехет уйёрса панё?
Уроксен тĕп тĕллевĕсем%
- ачасен вулав хёнёхĕвĕсене аталантарса пырасси
- текстпа ĕçлеме хёнёхтарасси
- илемлĕ литературёна сёмах искусстви пек курма: анланма вĕрентсе пырасси
- ачасен творчество пултарулёхне аталантарасси?
Литература вулавĕн урокĕсем букварь урокĕсемпе çыхёнуллён пулса пымалла? Ачасен вулав ёсталёхĕ йĕркеленсе: вĕсем текстпа ĕçлеме вĕренсе пынё май илемлĕ хайлавсен тишкерĕвĕ те кёткёсланать? Ачасемпе хайлаври сёнарсем çинчен ытларах калаçмалла Сёнарсене кёмёллани е сивлени çеç çителĕксĕр: вĕсен характĕрĕсене ёнланма вĕрентес пулать?
Вулав: тишкерÿ ĕçĕсем ачасен сёмах йышне: сасёпа пуплев культурине: грамматика хёнёхĕвĕсене аталантарассипе çума-çумён пурнёçланса пыраççĕ?
Пу=ламёш шкултан вĕренсе тухаканан
Пĕлмелле(ёнланмалла)%
- вĕреннĕ литература хайлавсен ятне: авторĕсене: тĕп содержанин
Пултармалла%
- Кĕнеке элеменчĕсене уйёрма (хуплашка: титул листи: тупмалли: укерчĕк: аннотаци)
- илемлĕ хайлав текстне ёшра ёнланса вулама
- хайлавён темипе т. п шухёшне палёртма
- содержани каласа пама
- текста пĕлтерĕшлĕ пайсене уйёрма: текстён ансат плане тума
- текст =ине таянса пĕчĕк=ĕ монолог ёслама: =ĕсене: геройсене хак пама
- сёвёлла хайлавсене пёхмасёр каласа пама
- сĕннĕ тема тёрёх сёмах вĕ==ĕн пĕчĕк=ĕ текст ёслама
- тĕслĕх вырённе фольклор хайлавĕсемпе усё курма (тупмалли юмахсем: ваттисен сёмахĕсем: юмахсем)
- илемлĕ литература жанрĕсене(юмах: калав: юптару): халёх юмахĕсене тата литература юмахĕсене пĕр-пĕринчен уйёрма
- вĕреннĕ материалтан суйласа тĕрлĕ тематикёлла хайлавсен тĕслĕхĕсене асёнма
- туяннё пĕлÿсене тата аслайсемпе практикара тата кулленхи пурнасра уса курма
- харкам тĕллĕн кĕнеке вуланё чухне
- вуланё хайлава хакланё чухне
- харкам тĕллĕн кĕнеке суйланё: унён содержанине кĕнеке элеменчĕсем çине таянса палёртнё чухне
- тĕрлĕ информаци хатĕрĕсемпе ĕ=ленĕ чухне?
2класс
Умẽн ǎнлантарни.
Чăваш шкулĕн 2 класра литература урок\сене ирттермелли материала ч=ваш шкул\н 1-4 клас\сем валли , Л.П. Сергеев, , О.И. Печников, Р.Н. Петрова, Д.С. Филиппова ёырн= т=ван челхе программине т\пе хурса й\ркелен\.
Литература вулав. н урок. сен т. п т. ллев. – пултаруллё вулав=ё =ит. нтересси? Кунта хайлава тишкерме: пахалама: к. некепе.=лемме п. лни :пуплев ёслай. сем те к. ре==.?Ачасен план тума?\керч. ксем калёплама: персонажсене сёнлама в. ренсе пымалла
Литература вулав. – техникёллё вулавран илемл. Сёмах т. нчине ку=малли =ул-й. р? Меслет=.сем вёл пу=ламёш шкулта т. п гуманитарии предмеч. пулнине: предметён харкам задачисене татса панипе п. рлех ытти предметсен ачан гуманитарии аталанёв. пе -=ыхённё пурлёхлё задачёсене те тимлемеллине палёрта==.? Ку вёл чи малтан шкул ачин харкамлёхне: унён ёславлё пултарулёхне: кёмёл-сипетпе илемл. х туйём. сене аталантарассипе =ыхённё?
В. рент\пе аталантару тата сапёрлав (воспитани) задачисене татса панё чухне илемл. Сёмахлёхпа пуплевре усё курас мехелпе анлё усё курасси в. рентекенсемш. н те: ашш.-амёш. семш. н те яланах п. лтер. шл. ыйтусенчен п. ри пулнё
Пу=ламёш классенче «литература вулав.» предметён п. лтер. ш. уйрёмах пысёк: м. нш. н тесен шёпах =ак вёхёталла этем. н ёс-хакёлпа кёмёл-сипет пахалёх. сем:.=-х. л т. с.сем ник. слене==.:психикён ытти м. н-пур функций. сем =ир. пленсе аталанма пу=ла==.?
Нумай вулани: вуланине итлени ачан ёс-тённе =ив. члетет? Вёл в. рен\ре кирл. ёслайсене ёнё=лё илсе пырать? Илемл. литературёна чуна хывасси ёспа кёна мар: сис. м-туйём урлё та пулса пырать? +авёнпа илемл. Хайлавсемпе паллаштарни ачан кёмёл-сипет тата илемл. х туйём. сене аталантармалли паха услови те пулса тёрать?
«Литература вулав.» в. рен\ предмеч. Кена мар: вёл ача-пёча аталанёвне тата воспитани.=не вит. м к\рекен хёватлё хат. р те? Илемл. сёмах:сёнрлё пуплев. н палёртухат. р.семпе мел. сем шкул ачисене культура т. л.ш. нчен аталантармалли ник. с? Гражданлёх тата патриотизм воспитаний. н ник. с. те – литературён паха хайлав. сене вуланинче?
Вулав урок. сенче воспитании задачисем анлёнрах: ёнё=лёнрах пурнё=ланса пыра==.? Вулав=ё хёй м. н вуланине ч. ри вит. р кёларать: лайёххипе япёххине: ыррипе усаллине уйёрма хёнёхать? Ку пахалёхсем пу=ламёш классенчех ник. сленсе аталанма пу=ламалла? Илемл. хайлавсене тимлен.:ёса хывнё май ача-пёчан кёмёл-сипет: ёс-хакёл тата туйём опыч. пуянланса аталанать?
Пǎхмасǎр калама вẽренмелли сǎвǎсем: çут çанталǎк, тǎван ен, тус-тǎванлǎх, тẽрлẽ чẽр чун çинчен калакан 5-6 сǎвǎ (вẽрентўçẽ сẽннисем тата ачасем хǎйсем кǎмǎлласа суйланисем).
Вулав хǎнǎхǎвẽсем. 1 çур çул. Тẽрẽс, ǎнланса, пẽр тикẽс, тулин сǎмахǎн вуласси. Вулав хǎвǎртлǎхẽ - минутра 25-30 сǎмах.
2 çур çул. Тẽрẽс, ǎнланса, сасса кирлẽ пек улǎштарса туллин сǎмахǎн вуласси. Вулав хǎвǎртлǎхẽ - минутра 35-45 сǎмах. Вуланǎ чух тẽрẽс чарǎнусем тǎвасси, сывлǎш çавǎрасси.
Текстпа ẽçлесси. Мẽн вулани çинчен ыйтусене хуравласси, каланине текстри предложенисемпе çирẽплетесси.
Вуланǎ текст тǎрǎх ўкерчẽк тǎвасси. Калава темиçе пая уйǎрасси, вẽсене ят парасси, вуланǎ текстǎн тẽп шухǎшне палǎртасси.
Юмаха, калава, сǎвǎ ятне пẽр - пẽринчен уйǎрса илме пẽлẽсси.
Вулав кẽнекипе ẽçлеме хǎнǎхтарасси.
Ĕç программине илсе пыма çулталăкра 102 сехет йышăннă. Ёав шутран класс тулашẽнчи вулав-17сех., творчество \ё урок\- 17 сех
Шкула - 11 ч
Халах самахлахенченч
Юмахсемч
Керкунне. - 8 ч
Эпир - тусла та хавасла ачасемч
Ес телей те саванас куретч
Хелч
Таван кил-йышра. - 5 ч
Килче ыра суркунне. - 9 ч
Чер чунсем - пирен туссем. - 5 ч
Усен - таран тенчи. - 4 ч
Су уйахне кетемер. - 4 ч
Вулав материалẽ. Ача- пǎча валли кǎларнǎ 8-30 страницǎллǎ кẽнекесем.
Вулав тематики. «Чǎваш çẽршывẽ, ачасен пурнǎçẽпе ẽçẽсем, чẽр чунсемпе ўсен-тǎран çинчен. Тем те пẽр курса çўрени. Юмахсем.
|
Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 |


