Тақырыбы: Қазақстанның қалған территориясындағы қола кезеңі.
Жоспар:
1.Солтүстік және Батыс Қазақстанның қола кезеңі.
2.Шығыс Қазақстан мен Оңтүстік Қазақстанның қола ескерткіштеріне сипаттама беру.
3.Қазақстан жерінде мекендеген халықтын антропологиялық және миграция мәселесі.
4.Қазақстан даласындағы қола кезіндегі мәдени дамушылық, жерлеу әдісі мен дүниетанушылық көзқарастын қалыптасуы.
Глоссарий: Миграция, антропологиялық тип, «қола қазаңдары».
Пайдаланатын әдебиеттер:
1.Теплоухов классификация древних металлургических культур Минусинского края. В книге Материалы по этнографии. Л., 1929. Т.4.
2. Древняя культура Центрального Казахстана. А., 1966.
3.Федорова- К проблемам андроновской культуры. В книге Проблемы археологии Урала и Сибири. М., 1973.
4., К истории скотоводства и охоты в Казахстане. А., 1992.
5., Культура древних скотоводов и металлургов Сары-Арки. А., 1992.
6. Нұрмамбет бейіттері не дейді?. Білім және еңбек. А., 1960.
7.Акишев . Памятники его типа. /Россия и Восток: проблемы взаимодействия/.
Тақырыбы: Еуразияның жазық далалық қола кезіндегі өнері.
Жоспар:
1.Қола кезінде қалыптасқан екі хронологиялық кезең:
- энеолит пен ерте қола дәуірі
- дамыған қола мен соңғы қола өнері
- үлкен аймақтағы қола кезіндегі өнердің айырмашылығын көрсету.
2.Орманды жер мен жазық далада қалыптасқан ерекше өнер-балбал тас өнері. Символдық өнердің пайда болуы.
3.Ыдыс жасау әдісіндегі пайдаланған өрнектер: геометриялық, меандр, табиғи өсімдіктер өрнегі.
4.Қола дәуіріндегі адамның рухани мәдениетіне сипаттама беру.
Глоссарий: Петроглиф, жазу, стелла, балбал тас, меандр өрнегі, геометриялық. Табиғи өсімдіктер өрнегі.
Пайдаланатын әдебиеттер:
1.Вадецкая идолы Енисея. Л., 1967.
2.Дэвлет на кочевой тропе. М., 1982.
3., Марьяшев изображения хребта Каратау. А., 1977.
4.Самашев изображения Верхнего Прииртышья. А., 1992.
5.Шер Средней Азии. М., 1980.
Тақырыбы: Еуропаның жазық даласындағы ерте темір дәуіріндегі ертеректегі мемлекеттер.
Жоспар:
1.Ерте темір дәуіріндегі скиф тайпаларының мемлекеттік билігінің пайда болғаны жөнінде Геродот, Лукиан деректерімен көрсету.
2.Бесшатыр қорғаны мен Ысық қорғандарындағы ескерткіштер арқылы қоғамдық-әлеуметтік бөлінісін дәлелдеу.
3.Скиф-сібір әлеміндегі материалдық мәдениетке сипаттама беру. /Андық стиль/.
Глоссарий: Сақ, скиф, акинак, андық стиль, алтын бұйма, тараө өрнек, қорған.
Пайдаланатын әдебиеттер:
1. Геродот. Тарих. Т
2. Акишев қ қорғаны. А., 1978.
3. Алексеев – скифский царский курган IV век до н. э. М., 1991.
4. Грач кочевники в центре Азии. М., 1980.
5. , Акишев культура Центрального Казахстана. А., 1970.
6. Хабдулина Приишимье в эпоху раннего железо. А., 1994.
7. По древним дельтам Окса и Яксарта. М., 1990.
8. Кадырбаев Тасмолинской культуры. А., 1966.
9. Прошлое Казахстана по археологическим источникам. А., 1976.
10.Қазақстан тарихы. А., 1996. Т.1.
Тақырыбы: Ерте темір дәуіріндегі Қазақстандағы Қаңлы тайпалары.
Жоспар:
1.Қаңлы тайпаларының Оңтүстік Қазақстандағы және Орталық Азиядағы табылған ескерткіштеріне сипаттама беру.
2.Қаңлы тайпаларының жерлеу әдісі.
3.Шаруашылығы, қол өнердің дамуы.
4.Суармалы егіншілік және сауда жолдарын контур картасына белгілеу.
5.Ерте темір дәуірінде Қазақстан даласында мекендеген тайпалардың антропологиялық мінездемесін беру.
Глоссарий: Суармалы егіншілік, қалашық, менгір.
Пайдаланатын әдебиеттер:
1. Бернштам древней истории и этногенеза Южного Казахстана. Из НАН РК № 67. А-А., 1950.
2. Байпаков оседлого и кочевого населения как фактор развития этнических процессов. Вестник АН Каз ССР. 1987., № 8
3. , Подушкин земледельческо-скотоводческой культуры Южного Казахстана. А., 1989.
4. Нұрмухамбетов Б. Могильник Мардан. А., 1987.
5. Байпаков данные по археологии Отрарского оазиса. Вестник АН Каз ССР. 1990, № 6
Тақырыбы: Орта Азия мен Қазақстанның б. з.д I мыңжылдық – б. з. I мыңжылдығындағы археологиялық ескерткіштері.
Жоспар:
1.Оңтүстік Қазақстан мен Жетісудағы отырықшы мәдениеттің дамуы, қала мәдениеті /контур картасына түсіру/.
2.Қазақстанның ерте қалаларымен қалашықтарына сипаттама беру, үйлерді салу әдісі.
3.Қала қорғаныс бекініс, қала некропольдары.
4.Түрік дәуіріндегі Ұлы Жібек жолында салынған қалаларды көрсету. Айналысқан шаруашылығына сипаттама беру.
5.Қол өнердің дамуы – керамика, темір өндеу т. б.
Глоссарий: Қала, бекініс, керамика, некрополь, темір өндеу, тиын.
Пайдаланатын әдебиеттер:
1. Бартольд в эпоху монгольского нашествия. Т.1. М., 1963.
2. Байпаков городская культура Южного Казахстана и Семиречья. А., 1992.
3. Қазақстан тарихы. Т.1. А., 1992.
4. Малов древнетюркской письменности. А., 1951.
5. Күлтегін ескерткіші. А., 1993.
6. Акишев қ қорғаны. М., 1978.
7. Кляшторный письменные памятники. М., 1976.
8. От кочеви к городам. М., 1951.
Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты
Тарих және өнер факультеті
Қазақстан тарихы кафедрасы
«Археология» пәнінен
Студенттердің өз бетімен істейтін жұмыстары
Қостанай, 2009.
Студенттердің өз бетімен істейтін жұмыстары
Силлабустағы лекцияның гипертексімен, семинар сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулармен, сарамандық жұмыстардың әдістемелік нұсқауларымен, оқулықпен жұмыс істеулері керек.
Студенттің өзіндік жұмыс тақырыбы: Славяндардың және олардың көршілерінің пайда болуы.
СӨЖ-тың тапсырмалары: Төмендегі сұрақтарды өз бетінше оқып білу:
1. Славян этногенезіндегі кейінгі зарубенец және черняхов мәдениеттерінің алатын ролі. /4с./
2. Ромен – боршев мәдениеті. /2с./
3. Салт – маят мәдениеті. /2с./
4. Хазар қағанаты /2с./
5. Солтүстік Кавказдың ежелгі аландықтары. /2с./
СӨЖ – тың бақылау түрі – тест тапсырмаларының құрылуы, баяндамалар.
Студенттің өзіндік жұмыс тақырыбы: Археологиялық деректер бойынша славян-орыс этногенезі жөніндегі сұрақ.
СӨЖ - тапсырмалары: Төмендегі сұрақтарды өз бетінше оқып білу:
1. Мемлекеттің пайда болуы кезеңіндегі ежелгі орыс некрополдері /Гнездово, Чернигов, Шестовицы, Ярослав қорғандары/. /2с./
2. Археологиялық деректердегі норман сұрағы. /2с./
3. Балтықтар және угор-финдер. /2с./
4. IX – XIII ғғ. Шығыс Еуропа көшпенділері. /2с./
5. Алтын Орда кезеңі. /2с./
СӨЖ – тың бақылау түрі - тест тапсырмаларының құрылуы, рефераттар.
Студенттің өзіндік жұмыс тақырыбы: Рустьегі қалалардың пайда болуы жөніндегі археологиялық мәліметтер.
СӨЖ – тың тапсырмалары: Төмендегі сұрақтарды өз бетінше оқып білу.
1.Киевтің және Киев жерінің археологиясы. /4с./
2.Новгородтың және Новгород жеріндегі археологиясы. /4с./
3.Мәскеудің археологиясы. /4с./
4.Ежелгі русьтің архитектурасы. /3с./
5.Ежелгі Рустьегі қол өнері. /3с./
6.Археологиялық деректердегі ежелгі орыс феодалдық князьдықтары. /3с./
СӨЖ – тың бақылау түрі – тест тапсырмаларының құрылуы, рефераттар, баяндамалар.
Бақылау жұмыстарының түрлері – баяндамалар, рефераттар.
Бақылау сұрақтары
1. Ерте темір дәуірі кезіне жататын ескерткіштердін аймақтық ерекшелігін көрсету:
- Орталық Қазақстанның ескерткіштері
- Батыс Қазақстан мен Солтүстік Қазақстанның ескерткіштері. Солтүстік ескерткіштердің ерекшелігі.
- Шығыс Қазақстан ерте темір дәуірінде.
- Оңтүстік Қазақстан ерте темір дәуірінде.
- Қазақстан жеріндегі халықтың ерте темірдегі шаруашылығы мен өмірі.
- Мәдениеті мен өнері.
2. Ерте темір дәуірінің кезеңдеу мәселесі:
- Шығыс Қазақстан мен Орталық Қазақстанның ерте темір дәуіріне жататын ескерткіштердің кезеңділігі.
- Батыс пен Солтүстік Қазақстанның ескерткіштерінің хронологиясы мен кезеңділігі.
- Оңтүстік Қазақстан ескерткіштерінің хронологиясы мен кезеңдері.
3. Ерте орта ғасырдағы көшпенді халықтар.
- Савроматтар мәселесі.
- Үйсіндер. Ескерткіштері мен материалдық мәдениеті.
- Қаңлылар мен Жетіасар мәдениеті.
4. Соңғы көшпенділердің археологиясы.
- Түркі, қарлұқ, қимақтардың археологиялық ескерткіштері.
- Қыпшақтардың ескерткіштері.
- Моңғол дәуірінің ескерткіштері.
5. Ортағасырлардағы сәулетті өнер.
- , Айша биби, Бабаджа хатун кесеңесі.
- VI – X ғ. қалалар мен қалашықтар.
- Отырықшы халықтың материалдық мәдениет ескерткіштері.
Реферат тақырыптары
1.Археология ғылымындағы археологиялық деректер, ескерткіштер мен мәдениеттер түсінігі.
2.Археологиялық барлау.
3.Көне жерлеу орындарындағы қазба жұмыстары.
4.Ежелгі қоныстарда атқарылатын зерттеу жұмыстары.
5.Археологиялық кезеңдестіру мен хронология.
6.Оңтүстік Сібірдегі түріктердің заттай мәдениеті.
7.Көне Хорезм қаласындағы қазба жұмыстарының тарихы.
8.Ежелгі славяндардың жерлеу орындары мен қоныстарын зерттеу тарихы.
9.Қола дәуіріндегі Қазақстан тайпаларының шаруашылығы мен мәдениеті.
10.Қола ғасырындағы Қазақстан тайпаларының антропологиялық сипаттамасы.
11.Ертедегі темір дәуіріндегі Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан.
12.Сақ тайпаларының мәдениеті мен өнері.
13.Үйсіндер мен ғұндардың материалдық мәдениеті.
14.VI-IX ғ. басындағы Қазақстандағы қалалар мен қоныстар.
15.IX ғ. 2-ші жартысы – XIII ғ. басындағы Қазақстандағы сәулет өнері және құрылыс.
16.Ежелгі палеолиттегі олдувай дәуірі.
17.Ежелгі палеолиттегі мустье дәуірі.
18.Кейінгі палеолит.
19.Кейінгі палеолиттегі Қазақстан.
20.Палеолит дәуіріндегі өнер.
21.Мезолит дәуіріндегі өнер.
22.Ерте неолит.
23.Кейінгі неолит.
24.Мал өсіруші тайпалардың энеолиттік мәдениеттері.
25.Орта Азия қола ғасырында.
26.Еуразия орманды аймақтарындағы қола ғасыры.
27.Солтүстік Батыс Кавказдағы темір дәуіріндегі ежелгі мәдениеттер.
28.Меоттардың шаруашылығы мен қоғамдық құрылысы.
29.Ерте темір дәуіріндегі Урарту патшалығы.
30.Боспор қалаларындағы археологиялық жұмыстар.
31.Ольвия.
32.Херсонес.
33.Темір ғасырындағы Оңтүстік Сібір мәдениеттері.
34.Б. з. I мыңжылдығындағы Қиыр Шығыс халықтары.
35.Закавказьедегі темір дәуірі ескерткіштерінің археологиялық қазба жұмыстары.
36.Қола дәуіріндегі Шығыс Қазақстан тайпалары.
37.Ертедегі темір дәуіріндегі Шығыс Қазақстан.
38.Ертедегі темір дәуіріндегі Солтүстік Қазақстан.
39.Ертедегі темір дәуіріндегі Орталық Қазақстан.
40.Батыс Қазақстанның савромат-сармат мәдениеті.
41.Ертедегі темір дәуірі мен б. з. шебіндегі Қазақстан халықтарының антропологиясы.
42.Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы сілемі.
43.Қожа Ахмет Яссауи архитектуралық кешені.
44.Қазақстан аумағының орта ғасырлар кезеңінің антропологиясы.
45.IX ғ. екінші жартысы мен XIII ғ. басындағы Қазақстан аумағында қалалар санының өсуі.
Қостанай мемлекетік педагогикалық институты
Тарих және өнер факультеті
Қазақстан тарихы кафедрасы
«Археология» пәнінен
Студенттің оқу жетістігін бағалаудың бақылау сұрақтары
Қостанай, 2009.
Археология ғылымының тарихы.
1 .Археология қай тілден шыққан?
1. латын
2. грек
3.француз
4. ағылшын
5. түрік
2. Археология пәні нені зерттейді?
1. адамның эволюциясын
2. адамның өмірбаянын
3. адамның өмірі мен тіршілігін дәлелдейтін заттай деректерді
4. алғашқы тұрмыстық адам табын
5. діни наным-сенімдерді
3. Материк дегініміз не?
1. жердің мәдени қабаты
2. табылған ескерткіштер
3. адамның қалдырған белгісі
4. ешқандай қоныс болмаған, адам тиіспеген жер
5. жердің құрғақ бөлігі
5. Антропогенез ғылымы нені зерттейді?
1. көне заманның мәдениетін
2. адамның шығу тегін
3. сүйек қалдықтарын
4. адамзаттың физикалық ерекшелігін
5. діни нанымдарды
6. Заттай деректерді зерттеудің неше процесс арқылы жүзеге асырылады?
1. 3
2. 4
3. 2
4. 5
5. 7
7. Табылған заттың орнын табу, зерттеу, реконструкциялау процесі:
1. қазу
2. интергритациялау
3. деректану
4. экспедиция жасау
5. зерттеу
8. Затты қазып, тауып алу процесі:
1. деректану
2. экспедиция жасау
3. қазу
4. интерпритациялау
5. зерттеу
9. Далалы жерде орналасқан археологиялық ескерткіштерді зерттеуді жүзеге асырыратын әдіс:
1. палеонтологиялық әдіс
2. геололгиялық әдіс
3. архелогиялық барлау әдісі
4. стратиграфия әдісі
10. Археологиялық барлау жұмыстарының негізгі мақсаты:
1. мекенжайларды жан-жақты зерттеу
2. жердің тарихын білу
3. карта құрастыру
4. ескерткіштердің толық сипатын ашу
5. барлық жауап дұрыс
11. Геофизикалық барлау нешеге бөлінеді:
1. бөлінбейді
2. 3
3. 2
4. 5
5. 4
12. Қазба жұмыстары жүргізілгенге дейін мәдени қабатта жатқан қару-жарақтарды тауып зерттеуге мүмкіндік беретін барлау тәсілі:
1. авиабарлау
2. су асты барлауы
3. геофизикалық барлау
4. жергілікті жерді барлау
5. сұрастыру жұмыстарын жүргізу
13. Су асты барлауының негізгі мақсаты?
1. су басқан мекенді зерттеу
2. ертеде батып кеткен кемелерді зерттеу
3. кемелердегі құнды заттарды зерттеу
4. ескі қалалар мен тұрақтарды зерттеу
5. барлық жауап дұрыс
14.1967 жылы антикалық археология бойынша мамандандырылған дерек нұсқауын көрсететін кітаптың авторы:
1.
2.
3.
4.
5.
15.Археологиялық ескерткіштерді қазып зерттеу үшін рұқсат қағазды қайдан алады?
1. Мемлекеттік ғылыми академиядан
2. Елбасымыздан
3. Парламент палатасынан
4. Жергілікті әкімшіліктен
5. Дұрыс жауап жоқ
16. Археология ғылымында жаңалық ашу арқылы Крит аралында танымал болған ағылшын археологы:
1. В. Дёрпфельд
2. А. Эванс
3.
4. Г. Миллер
5.
17. ТМД археологиясы неше кезеңнен тұрады?
1. бір
2. екі
3. үш
4. төрт
5. бес
18.Археология терминін ең алғаш ғылымға енгізген кім?
1. Страбон.
2. Платон
3. Геродот.
4. Макаренко
5. Ә.Марғұлан
19..Б. з.д. ІV– ХVІІ ғасыр аралығында археология ұғымын халық не деп түсінген еді?
1 Антик өнерінің тарихы
2 Тарих саласы
3. ғылым
4. Заттарды зерттеу ғылымы
5. Сәулет өнері
20.Археологияның тарихи деректерді зерттеуде қолданылған 2 проестің атауларын ата
1. Зат, тарих
2. Тарихтану, деректану
3. Деректану, интерпретациялау
4. Деректану, өлкетану
5. Заттану, тарих
21. ТМД археологиясының алғашқы кезеңі нешінші ғасырлар аралығын қамтиды?
1.XVғ – XVIIғ
2. XVIIғ– XIXғ
3. XX ғ– XI ғ
4. IV – V
5.III ғ- II
22. ХІVғасырда археологиялық зерттеулерден табылған Ниневия қаласы қай қаланың астанасы?
1. Ассирия
2. Вавилон
3. Египет
4. Мысыр
5. Ашшур
23. Адам тарихын 3 кезеңнен тұратындығын дәлелдеген дат археологы кім?
1. Платон
2. Геродот
3. Ақышев
4. Томсон
5. Марғұлан
24. Томсон еңбегін жалғастырған француз археологы
1. Ешкім жалғастырмады
2,. Мортелье
3. Эввенс
4. Версо
5. Кирик
25. Ағылшын археологы Эввенс қай аралда қазба жұмысын жүргізіді?
1. Крит
2. Каспий
3. Сырдария
4. Арал
5 Жүргізбеді
26. Эволюцилық схеманы ең алғаш жасаған кім?
1. Платон
2. Моргон
3. Эввенс
4. Мотелье
5. Томсон
27. Тұрақтар термині қай ғасырда пайда болды?
1. ХІХ ғ
2. ХХғ
3. ІХғ
4. Vғ
5. ІІІғ
28. Ескерткіштің толық сипатын ашу үшін әдістің қандай түрі қолданылады?
1. Талдау
2. Іздеу
3. Ашу
4. Барлау
5. Зерттеу
29.. ХVІІІ ғасыр басында зерттелген қалалар
1. Пампей, Грекия
2. Грекия, Палестина
3. Пампей Кеқұлан
4. Керқұлан, палес
5. Палестина, Индонезия
30. Өз дамуын ХVІІІ ғасырда бастайтын археология атауы
1. Палестиналық
2. Археологиялық
3. Азиялық .
4 Австриялық
5. Европалық
31. Томсон 1831 жылы жазылған еңбегн ата
1. Музей каталогы
2. Сібір
3. Сібір тарихы
4. Сібір ежелдігі
5. Сібір халқы
жылы «музей каталогы» атты версо еңбегі қай қалада алғаш басылып шықты?
1 Вавилон
2. Капенгаген
3. Египет
4. Мысыр
5. Россия
33. Жерорта теңізіненежелгі өркениетті тапқан ғалым
1.Шлеман
2. Геродот
3. Версо
4. Эввенс
5. Крит
34. ХІХ ғ Леневиядан Ағылшын археологы Леод кімің кітапханасын тапты?
1. Версо
2. Ашшур
3. Табылмады
4. Томсон
5. Геродот
35. Гелегация дегеніміз не
1. Ежелгі қала атауы
2. ежелгі қала оны
3. су құбырлар, шахталар
4. шахталар орны
5. тарих ғылымының бір саласы
36. Архантроптардың пайда болуы қай дәурдің басталуымен сай келеді?
1. Мезолит
2. неолит
3. энеолит
4 палеолит
5. қола дәуірі
37. Неандерталь адамы
1. Саналы адам
2. архантроп.
3 қытай адамы
4. тік жүретін адам
5. шебер адам
38. Отырар – Қаратау мәдениеті ескерткіштерінің орталығы –
1. Отарар алқабы
2. Вавилон
3. Египет
4. Түркістан
5. Палестина
39. Меголит қандай мағына береді?
1. ұсақ тас
2. ұзын тас
3. үлкен тас
4. аралық тас
5. дөңгелек тас
40. Менгир сөзі қандай мағына береді?
1. ұсақ тас
2. ұзын тас
3. үлкен тас
4. аралық тас
5. дөңгелек тас
41. Қабірді жерлегенде оның шет жағасын тастармен айналдыра қоршаған. Бұл қоршауды қалай атаған?
1.мезолит
2.меголит
3.менгир
4.кромлех
5.микролит
42. Рұқсат қағаз №1 не үшін қолданылады?
1. тек қана археологиялық барлауға +
2. кез келген археологиялық жұмысқа
3. белгілі бір жерге дейінгі жерді қазуға
4. археологиялық ескерткіштерді зерттеуге ғана
5. барлау мен қазба жұмысына
|
Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 |
