Білім туралы (стр. 2 )

 7-бап. Білім беру жїйесін басќару органдарын аќпараттыќ
  ќамтамасыз ету

  1. Білім беру жїйесін басќару органдарын толыќ, дўрыс, салыстырмалы аќпаратпен уаќтылы ќамтамасыз ету маќсатында Ќазаќстан Республикасында білім беруді тиімді басќарудыѕ мїмкіндіктерін ќамтамасыз ететін білім берудіѕ бірыѕєай аќпараттыќ жїйесі ќўрылады жјне жўмыс істейді.
  2. Білім берудіѕ бірыѕєай аќпараттыќ жїйесі білім беру мониторингініѕ деректерін, оныѕ ішінде ведомстволыќ статистикалыќ байќауларды жјне білім беру саласындаєы ујкілетті орган, жергілікті атќарушы органдар, білім беру ўйымдары ґз міндеттерін жїзеге асыру кезінде алєан ґзге де деректерді ќамтиды.

 8-бап. Білім беру саласындаєы мемлекеттік кепілдіктер

  1. Мемлекет білім алу ќўќыєын білім беру жїйесін дамыту, оныѕ жўмыс істеуініѕ ќўќыќтыќ негізін жетілдіру жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясына сјйкес білім алу їшін ќажетті јлеуметтік-экономикалыќ жаєдайлар жасау арќылы ќамтамасыз етеді.
  Білім беру сапасын мемлекеттік баќылау білім беру сапасын баєалаудыѕ ўлттыќ жїйесін жасау жјне оныѕ жўмыс істеуін ќамтамасыз ету арќылы жїзеге асырылады.
  2. Мемлекет Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ тегін мектепалды, бастауыш, негізгі орта жјне жалпы орта білім алуын, сондай-аќ егер азамат осы деѕгейлердіѕ јр ќайсысында бірінші рет білім алатын болса, мемлекеттік білім беру тапсырысына сјйкес конкурстыќ негізде тегін техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі, жоєары жјне жоєары оќу орнынан кейінгі білім алуын ќамтамасыз етеді.
  Ќазаќстан Республикасында тўраќты тўратын шетелдіктердіѕ жјне азаматтыєы жоќ адамдардыѕ білім беру саласындаєы ујкілетті орган белгілеген тјртіппен Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтарымен бірдей мектепалды, бастауыш, негізгі орта жјне жалпы орта білім алуєа ќўќыєы бар.
  Ќазаќстан Республикасында тўраќты тўратын азаматтыєы жоќ адамдарєа, егер олар осы деѕгейлердіѕ јрќайсысында бірінші рет білім алатын болса, мемлекеттік білім беру тапсырысына сјйкес конкурстыќ негізде тегін техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі, жоєары жјне жоєары оќу орнынан кейінгі білім алуєа ќўќыќ беріледі.
  Шетелдіктердіѕ мемлекеттік білім беру тапсырысына сјйкес конкурстыќ негізде тегін техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі, жоєары жјне жоєары оќу орнынан кейінгі білім алуєа ќўќыєы Ќазаќстан Республикасыныѕ халыќаралыќ шарттарымен айќындалады.
  3. Техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі, жоєары жјне жоєары оќу орнынан кейінгі білім алуєа ќолжетімділікті ќамтамасыз ету маќсатында мемлекеттік емес білім беру кредиттерін дамыту їшін жаєдайлар жасалады.
  Мемлекет екінші деѕгейдегі банктер беретін білім беру кредиттерініѕ кепілдік жїйесін ќўру жјне білім беру кредиттері бойынша талап ету ќўќыќтарын иелену арќылы екінші деѕгейдегі банктерді ќайта ќаржыландыру жґнінде шаралар ќабылдайды.
  4. Мемлекет јлеуметтік кґмекке мўќтаж Ќазаќстан Республикасы
азаматтарын олардыѕ білім алуы кезеѕінде ќаржылау шыєыстарын толыќ
немесе ішінара ґтейді.
  Јлеуметтік кґмек кґрсетілетін Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ санатына:
  1) жетім балалар, ата-анасыныѕ ќамќорлыєынсыз ќалєан балалар;
  2) даму мїмкіндіктері шектеулі балалар, мїгедектер жјне бала кезінен мїгедектер, мїгедек балалар;
  3) кґп балалы отбасылардыѕ балалары;
  4) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарымен айќындалатын
азаматтардыѕ ґзге де санаттары жатады.
  Јлеуметтік кґмектіѕ мґлшерін, кґздерін жјне беру тјртібін Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі айќындайды.
  5. Денсаулыќ жаєдайына ќарай ўзаќ уаќыт бойы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беретін ўйымдарєа бара алмайтын азаматтар їшін їйде немесе емдеу ўйымдарында тегін жеке оќыту ўйымдастырылады.
  6. Мемлекет даму мїмкіндіктері шектеулі азаматтардыѕ білім алуына, дамуындаєы ауытќуды тїзетуіне жјне јлеуметтік бейімделуіне жаєдай жасауды ќамтамасыз етеді.
  7. Мемлекет тўрєындар саны аз елді мекендерде тўратын балалардыѕ бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім алу ќўќыќтарын ќамтамасыз ету їшін шаєын жинаќты мектептер мен интернат ўйымдарыныѕ жўмыс істеуіне кепілдік береді.
  8. Мемлекет Ќазаќстан Республикасыныѕ дарынды азаматтарыныѕ
элиталыќ білім, оныѕ ішінде шетелде білім алуына ќажетті жаєдай жасайды.

 9-бап. Оќыту жјне тјрбиелеу тілі

  1. Білім беру ўйымдарындаєы тіл саясаты Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясына жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ тіл туралы заѕнамасына сјйкес жїзеге асырылады.
  2. Меншік нысандарына ќарамастан барлыќ білім беру ўйымдары білім алушылардыѕ мемлекеттік тіл ретінде ќазаќ тілін білуін, сондай-аќ білім берудіѕ тиісті деѕгейініѕ мемлекеттік жалпыєа міндетті стандартына сјйкес орыс тілін жјне шет тілдерініѕ біреуін оќып-їйренуін ќамтамасыз етуге тиіс.
  3. Ана тілінде білім алу ќўќыєы тиісті білім беру ўйымдарыныѕ
мїмкіндіктері болєан жаєдайда сыныптар, топтар ќўрумен, сондай-аќ
олардыѕ жўмыс істеуіне жаєдай жасаумен ќамтамасыз етіледі.
  4. Мемлекеттік тіл жјне орыс тілі бірыѕєай ўлттыќ тестілеу
баєдарламасына енгізілетін міндетті пјндер болып табылады.

 3-тарау. БІЛІМ БЕРУ ЖЇЙЕСІ

 10-бап. Білім беру жїйесі ўєымы

  Ќазаќстан Республикасыныѕ білім беру жїйесі ґзара іс-ќимыл жасайтын:
  1) білім беру деѕгейініѕ сабаќтастыєын ќамтамасыз ететін мемлекеттік жалпыєа міндетті білім беру стандарттарыныѕ жјне білім беретін оќу баєдарламаларыныѕ;
  2) меншік нысандарына, їлгілері мен тїрлеріне ќарамастан, білім беру баєдарламаларын іске асыратын білім беру ўйымдарыныѕ;
  3) білім беруді басќару органдары жјне тиісті инфраќўрылымдар, оныѕ ішінде білім сапасы мониторингін жїзеге асыратын єылыми жјне оќу-јдістемелік ќамтамасыз ету ўйымдарыныѕ жиынтыєын білдіреді.

 11-бап. Білім беру жїйесініѕ міндеттері

  1. Білім беру жїйесініѕ міндеттері:
  1) ўлттыќ жјне жалпы адамзаттыќ ќўндылыќтар, єылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды ќалыптастыруєа, дамытуєа жјне кјсіптік шыѕдауєа баєытталєан сапалы білім алу їшін ќажетті жаєдайлар жасау;
  2) жеке адамныѕ шыєармашылыќ, рухани жјне кїш-ќуат
мїмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты ґмір салтыныѕ берік негіздерін ќалыптастыру, даралыќты дамыту їшін жаєдай жасау арќылы ой-ґрісін байыту;
  3) азаматтыќ пен патриотизмге, ґз Отаны - Ќазаќстан Республикасына сїйіспеншілікке, мемлекеттік рјміздерді ќўрметтеуге, халыќ дјстїрлерін ќастерлеуге, Конституцияєа ќайшы жјне ќоєамєа жат кез келген кґріністерге тґзбеуге тјрбиелеу;
  4) белсенді азаматтыќ ўстанымы бар жеке адамды тјрбиелеу, республиканыѕ ќоєамдыќ-саяси, экономикалыќ жјне мјдени ґміріне ќатысу ќажеттігін, жеке адамныѕ ґз ќўќыќтары мен міндеттеріне саналы кґзќарасын ќалыптастыру;
  5) отандыќ жјне јлемдік мјдениеттіѕ жетістіктеріне баулу; ќазаќ халќы мен республиканыѕ басќа да халыќтарыныѕ тарихын, јдет-єўрпы мен дјстїрлерін зерделеу; мемлекеттік тілді, орыс, шетел тілдерін меѕгерту;
  6) педагог ќызметкерлердіѕ јлеуметтік мјртебесін арттыруды
ќамтамасыз ету;
  7) білім беру ўйымдарыныѕ еріктілігін, дербестігін кеѕейту, білім беру ісін басќаруды демократияландыру;
  8) ќоєам мен экономиканыѕ ќажеттеріне жауап беретін білім беру
сапасын баєалаудыѕ ўлттыќ жїйесініѕ жўмыс істеуі;
  9) оќытудыѕ жаѕа технологияларын, оныѕ ішінде кјсіптік білім беру баєдарламаларыныѕ ќоєам мен еѕбек нарыєыныѕ ґзгеріп отыратын
ќажеттеріне тез бейімделуіне ыќпал ететін кредиттік, ќашыќтан оќыту,
аќпараттыќ-коммуникациялыќ технологияларды енгізу жјне тиімді
пайдалану;
  10) жалпы оќытудыѕ, жўмыс орны бойынша оќытудыѕ жјне еѕбек нарыєыныѕ ќажеттері арасындаєы ґзара байланысты ќамтамасыз ететін жјне јркімге ґзініѕ білімге негізделген жеке јлеуетін ќоєамда барынша пайдалануєа кґмектесетін оќыту жїйесін ґмір бойы дамыту;
  11) білімніѕ, єылымныѕ жјне ґндірістіѕ интеграциясы;
  12) білім алушылардыѕ кјсіптік баєдарлануын ќамтамасыз ету;
  13) жўмыс берушілермен жјне басќа да јлеуметтік јріптестермен белсенді ґзара іс-ќимыл арќылы техникалыќ жјне кјсіптік білім берудіѕ озыќ ќарќынмен дамытылуын ќамтамасыз ету болып табылады.

 12-бап. Білім беру деѕгейлері

  Ќазаќстан Республикасындаєы білім беру жїйесі білім беретін оќу баєдарламаларыныѕ їздіксіздігі жјне сабаќтастыєы принципі негізінде мынадай білім беру деѕгейлерін:
  1) мектепке дейінгі тјрбие мен оќытуды;
  2) бастауыш білім беруді;
  3) негізгі орта білім беруді;
  4) орта білім беруді (жалпы орта білім беруді, техникалыќ жјне
кјсіптік білім беруді);
  5) орта білімнен кейінгі білім беруді;
  6) жоєары білім беруді;
  7) жоєары оќу орнынан кейінгі білім беруді ќамтиды.

 4-тарау. БІЛІМ БЕРУ МАЗМЎНЫ

 13-бап. Білім беру мазмўныныѕ ўєымы

  Білім беру мазмўны - жеке адамныѕ біліктілігі мен жан-жаќты дамуын ќалыптастыру їшін негіз болып табылатын білім берудіѕ јрбір деѕгейі бойынша білімдер жїйесі (кешені).
  Білім беру мазмўны білім берудіѕ мемлекеттік жалпыєа міндетті стандарттары негізінде јзірленетін білім беретін оќу баєдарламаларымен айќындалады.

 14-бап. Білім беретін оќу баєдарламалары

  1. Білім беретін оќу баєдарламалары мазмўны мен баєыттарына
(міндеттеріне) ќатысты:
  1) жалпы білім беретін (їлгілік, жўмыстыќ);
  2) кјсіптік (їлгілік, жўмыстыќ);
  3) ќосымша болып бґлінеді.
  Їлгілік жалпы білім беретін жјне кјсіптік оќу баєдарламалары мемлекеттік жалпыєа міндетті білім беру стандарттарыныѕ талаптарына сјйкес јзірленеді.
  Жўмыстыќ жалпы білім беретін жјне кјсіптік оќу баєдарламалары тиісті їлгілік оќу баєдарламаларыныѕ негізінде јзірленеді.
  2. Жалпы білім беретін оќу баєдарламалары жеке адамныѕ жалпы
мјдениетін ќалыптастырудыѕ, жеке адамды ќоєамдаєы ґмірге бейімдеудіѕ
міндеттерін шешуге, кјсіпті, мамандыќты саналы тїрде таѕдау мен меѕгеру їшін негіз жасауєа баєытталєан.
  Жалпы білім беретін оќу баєдарламалары мазмўнына ќарай мынадай оќу баєдарламаларына:
  1) мектепке дейінгі тјрбие мен оќыту;
  2) бастауыш білім беру;
  3) негізгі орта білім беру;
  4) жалпы орта білім беру болып бґлінеді.
  Дарынды адамдардыѕ јлеуетті мїмкіндіктерін неєўрлым толыќ дамыту їшін оќу баєдарламасыныѕ жекелеген пјндерін тереѕдетіп оќытуды кґздейтін мамандандырылєан білім беретін оќу баєдарламалары јзірленеді.
  Адамдардыѕ жекелеген санаттары їшін психологиялыќ-медициналыќ-педагогтік консультациялардыѕ ўсынымдары ескеріле отырып айќындалатын, білім алушылар мен тјрбиеленушілердіѕ даму жјне јлеуеттік мїмкіндіктерініѕ ерекшеліктері ескерілетін арнайы білім беретін оќу баєдарламалары јзірленеді.
  3. Кјсіптік оќу баєдарламалары экономика салаларындаєы кјсіптік ќызметтердіѕ баєыттары бойынша техникалыќ, ќызмет кґрсету жјне басќару еѕбегі мамандарын даярлауєа, жеке адамныѕ кјсіптік жјне жалпы білім деѕгейін жїйелі арттыруєа баєытталєан.
  Кјсіптік оќу баєдарламалары мазмўнына ќарай:
  1) техникалыќ жјне кјсіптік білім беретін;
  2) орта білімнен кейінгі білім беретін;
  3) жоєары білім беретін;
  4) жоєары оќу орнынан кейінгі білім беретін оќу баєдарламаларына бґлінеді.
  4. Ќосымша білім берудіѕ білім беретін оќу баєдарламалары білім алушылардыѕ ґзін-ґзі билеуін, шыєармашылыєын дамыту, олардыѕ
ќабілеттерін іске асыру, ќоєам ґміріне бейімделуі, азаматтыќ сана-сезімін, жалпы мјдениетін, салауатты ґмір салтын ќалыптастыру, бос уаќытын мазмўнды ўйымдастыру їшін жаєдайлар жасауды кґздейді.
  5. Оќытудыѕ жаѕа технологияларын сынаќтан ґткізу, білім берудіѕ жаѕа мазмўнын енгізу їшін эксперимент режимінде (эксперименттік алаѕдарда) жўмыс істейтін білім беру ўйымдарында іске асырылатын эксперименттік білім беретін оќу баєдарламалары јзірленеді.
  6. Интеграцияланєан білім беретін оќу баєдарламаларын білім беру ўйымдары білім беру саласындаєы ујкілетті органмен келісім бойынша јзірлейді. Интеграцияланєан білім беретін оќу баєдарламалары пјнаралыќ жјне деѕгейаралыќ, жоєары оќу орындары аралыќ жјне халыќаралыќ болуы мїмкін.
  7. Јскери мамандыќтар бойынша кјсіптік оќу баєдарламаларын білім беру саласындаєы ујкілетті органмен келісім бойынша Ќазаќстан Республикасыныѕ Ќорєаныс министрлігі бекітеді.
  8. Медициналыќ жјне фармацевтік мамандыќтар бойынша їлгілік кјсіптік оќу баєдарламаларын денсаулыќ саќтау саласындаєы ујкілетті орган бекітеді.
  9. Білім беру ўйымы лицензиясы болєан жаєдайда јртїрлі деѕгейдегі оќыту баєдарламаларын іске асыруєа ќўќылы.

 15-бап. Мектепке дейінгі тјрбие мен оќытудыѕ жалпы білім
  беретін оќу баєдарламалары

  1. Мектепке дейінгі тјрбие мен оќытудыѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламалары іс-јрекет тїрлерініѕ мектеп жасына дейінгі балалар їшін ерекшеліктерін ескере отырып, мектепке дейінгі тјрбие мен оќытудыѕ мемлекеттік жалпыєа міндетті стандартыныѕ негізінде јзірленеді.
  2. Мектепке дейінгі тјрбие мен оќытудыѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламалары:
  1) балаларды тјрбиелеу, оќыту, дамыту жјне сауыќтыру тўтастыєы принциптерін ескере отырып, мектепке дейінгі жјне бастауыш білім берудіѕ сабаќтастыєы мен їздіксіздігін ќамтамасыз етеді;
  2) јр баланыѕ талабын, бейімділігін, ќабілеттілігін, дарындылыєын іске асыруєа жјне оныѕ даму ерекшеліктері мен денсаулыќ жаєдайын ескере отырып, дара јдіс негізінде оны бастауыш білім берудіѕ білім беру баєдарламасын меѕгеруге даярлауєа баєдарланады.
  3. Мектепке дейінгі оќытудыѕ жалпы білім беретін оќу
баєдарламалары оќудыѕ, жазудыѕ, есептеудіѕ жјне тілдік ќатынас
тјжірибесініѕ ќарапайым даєдыларын ќалыптастырады жјне бастауыш
білім беруді меѕгеру їшін бірдей бастапќы жаєдайларды жасауды кґздейді.

 16-бап. Бастауыш, негізгі орта жјне жалпы орта білім
  берудіѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламалары

  1. Бастауыш білім берудіѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламалары баланыѕ жеке басын ќалыптастыруєа, оныѕ жеке ќабілеттерін, оќу ісіндегі оѕ талпынысы мен алєырлыєын: негізгі мектептіѕ білім беру баєдарламаларын кейіннен меѕгеру їшін оќудыѕ, жазудыѕ, есептеудіѕ, тілдік ќатынастыѕ, шыєармашылыќ тўрєыдан ґзін-ґзі кґрсетудіѕ, мінез-ќўлыќ мјдениетініѕ берік даєдыларын дамытуєа баєытталєан.
  Бастауыш білім берудіѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламасын игеру мерзімі - тґрт жыл.
  Жалпы білім беретін оќу баєдарламасын игеру білім алушылар біліміне аралыќ баќылаумен жјне білім алушылардыѕ оќу жетістіктерін іріктемелі мониторингтік баєалаумен аяќталады.
  2. Негізгі орта білім берудіѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламалары білім алушылардыѕ єылым жїйесініѕ базалыќ негіздерін меѕгеруге, олардыѕ бойында тўлєааралыќ жјне этносаралыќ ќатынастыѕ жоєары мјдениетін ќалыптастыруєа, жеке адамныѕ ґзін-ґзі билеуіне жјне кјсіптік баєдарлануына баєытталады.
  Жалпы білім беретін оќу баєдарламасы білім алушылардыѕ бейін алды даярлыєын ќамтиды.
  Јрбір пјнніѕ мазмўнын зерделеу негізгі орта білім беру деѕгейінде аяќталады.
  Негізгі орта білім берудіѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламасын игеру мерзімі - алты жыл.
  3. Жалпы орта білім берудіѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламалары білім алушылардыѕ баєдарланатын кјсіпке дейінгі даярлыєын жїзеге асыру їшін јлеуметтік-гуманитарлыќ, жаратылыстану-єылыми, технологиялыќ жјне басќа да баєыттар бойынша бейіндік оќытуды енгізе отырып саралау, интеграциялау жјне білім беру мазмўнын кјсіптік баєдарлау негізінде јзірленеді.
  Жалпы орта білім берудіѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламасын игеру мерзімі - екі жыл.

 17-бап. Техникалыќ жјне кјсіптік білім берудіѕ білім
  беретін оќу баєдарламалары

  1. Техникалыќ жјне кјсіптік білім беру орта білім беру деѕгейініѕ ќўрамдас бґлігі болып табылады жјне ќоєамдыќ пайдалы кјсіптік ќызметтердіѕ негізгі баєыттары бойынша техникалыќ жјне ќызмет кґрсету еѕбегініѕ білікті мамандарын даярлауєа баєытталєан.
  2. Техникалыќ жјне кјсіптік білім берудіѕ білім беретін оќу
баєдарламалары баєдарлама мазмўнына жјне білім алушылардыѕ даярлыќ
біліктілігініѕ деѕгейіне ќатысты:
  1) техникалыќ жјне ќызмет кґрсету еѕбегініѕ жаппай кјсіптері бойынша кадрлар даярлауды кґздейтін техникалыќ жјне кјсіптік білім беретін оќу баєдарламалары болып бґлінеді.
  Білім беретін оќу баєдарламаларыныѕ мазмўны:
  жалпы кјсіптік жјне арнайы пјндерді табысты игеру, кјсіптік даєдыларды иелену жґнінде ґндірістік оќудан ґту їшін бейіндеуші болып табылатын жалпы білім беретін пјндер бойынша интеграцияланєан курстарды зерделеуді;
  білім алушыларєа наќты мамандыќ бойынша кјсіптік біліктіліктіѕ ќол жеткізілген деѕгейін (разряд, сынып, санат) беруді кґздейді.
  2) жоєары технологиялармен жјне кјсіптік ќызметпен байланысты
экономиканыѕ барлыќ салаларында техникалыќ жјне ќызмет кґрсету
еѕбегініѕ жўмыстарын орындаудыѕ неєўрлым кїрделі (аралас) кјсіптерін, мамандыќтары мен практикалыќ даєдыларын игеруді кґздейтін техникалыќ жјне кјсіптік білім беру баєдарламаларын беруді кґздейді.
  Білім беретін оќу баєдарламаларыныѕ мазмўны:
  жалпы гуманитарлыќ, экономикалыќ, жалпы кјсіптік, арнайы пјндерді зерделеуді, кјсіптік даєдыларды иемдену жјне бекіту жґнінде ґндірістік оќудан жјне кјсіптік практикадан ґтуді;
  білім алушыларєа наќты мамандыќ бойынша кјсіптік біліктіліктіѕ жоєары деѕгейін беруді кґздейді.
  3) техникалыќ еѕбектіѕ жоєары білікті мамандарын даярлауды, оларды ќайта даярлауды жјне біліктілігін арттыруды ќамтамасыз ететін техникалыќ жјне кјсіптік білім беруді кґздейді.
  Білім беретін оќу баєдарламаларыныѕ мазмўны:
  техникалыќ жјне кјсіптік білім берудіѕ интеграцияланєан білім беру баєдарламаларын жоєары оќу орындарыныѕ 1-2-курстарыныѕ білім беру баєдарламаларымен ќоса зерделеуді кґздейді.
  Екі жылдыќ оќыту аяќтаєаннан жјне аралыќ аттестаттаудан ґткеннен кейін білім алушыларєа наќты мамандыќ бойынша кјсіптік біліктіліктіѕ ќол жеткізген деѕгейі (разряды, сыныбы, санаты) беріледі.
  Їш жылдыќ оќытуды аяќтаєаннан жјне аралыќ аттестаттаудан ґткеннен кейін білім алушыларєа наќты мамандыќ бойынша кјсіптік біліктіліктіѕ жоєары деѕгейі беріледі.
  Оќытудыѕ толыќ курсын аяќтаєаннан жјне ќорытынды аттестаттаудан ґткеннен кейін білім алушыларєа орта буын маманы біліктілігі беріледі.
  3. Техникалыќ жјне кјсіптік білім берудіѕ мјдениет жјне ґнер мамандыќтары бойынша кјсіптік оќу баєдарламалары кґрсетілген мамандыќтар бойынша білім алушылардыѕ ерте мамандануын жјне даярлау ерекшеліктерін ескере отырып јзірленеді. Оќыту ўзаќтыєы оќу баєдарламаларыныѕ кїрделілігі мен берілетін біліктілік деѕгейіне ќатысты жјне тиісті мемлекеттік жалпыєа міндетті білім беру стандартымен айќындалады.
  4. Жалпы орта білімі бар азаматтар їшін техникалыќ жјне кјсіптік білім берудіѕ кјсіптік оќу баєдарламалары жалпы кјсіптік, экономикалыќ, арнайы пјндерді зерделеуді жјне таѕдаєан мамандыєы бойынша болашаќ кјсіптік ќызметін айќындайтын оќу-ґндірістік жўмыстарды орындауды кґздейді.
  5. Техникалыќ жјне кјсіптік білім берудіѕ кјсіптік оќу
баєдарламалары теориялыќ жјне ґндірістік оќыту баєдарламаларынан
тўрады.

 18-бап. Мамандандырылєан жалпы білім беретін оќу
  баєдарламалары

  Мамандандырылєан жалпы білім беретін оќу баєдарламалары негізгі орта, жалпы орта білім берудіѕ жалпы білім беретін оќу баєдарламалары негізінде јзірленеді жјне білім алушылардыѕ єылым, мјдениет, ґнер, спорт, јскери іс негіздерін тереѕ игеруіне, олардыѕ шыєармашылыќ јлеуеттері мен дарын-ќабілеттерін дамытуєа баєытталєан.
  Мамандандырылєан жалпы білім беретін оќу баєдарламалары дарынды балаларєа арналєан мамандандырылєан білім беру ўйымдарында, сондай-аќ Ќазаќстан Республикасы Ќорєаныс министрлігініѕ јскер ќатарына шаќыруєа дейінгі тереѕ даярлыќты мамандандырылєан мектептерінде іске асырылады.

 19-бап. Арнайы жалпы білім беретін оќу баєдарламалары

  1. Арнайы жалпы білім беретін оќу баєдарламалары жалпы білім беретін оќу баєдарламалары негізінде јзірленеді жјне мїмкіндігі шектеулі балаларды оќытуєа жјне дамытуєа баєытталєан, білім алушылар мен тјрбиеленушілердіѕ психологиялыќ-медициналыќ-педагогтік консультациялар ўсыныстарын ескере отырып айќындалатын психикалыќ-физикалыќ ерекшеліктерін жјне танымдыќ мїмкіндіктерін ескереді.
  2. Ўзаќ уаќыт емделуді ќажет ететін адамдар їшін, сондай-аќ даму мїмкіндіктері шектеулі балалар мен жасґспірімдер їшін жалпы білім беретін арнайы тїзеу оќу баєдарламалары јзірленеді жјне енгізіледі.
  3. Арнайы жалпы білім беретін оќу баєдарламалары Ќазаќстан
Республикасыныѕ заѕдарында кґзделген арнайы білім беру ўйымдарында
немесе їйде іске асырылады.

 20-бап. Орта білім беруден кейінгі кјсіптік оќу
  баєдарламалары

  1. Орта білім беруден кейінгі кјсіптік оќу баєдарламалары орта білімі бар (жалпы орта немесе техникалыќ жјне кјсіптік) азаматтар ќатарынан гуманитарлыќ мамандыќтар бойынша ќызмет кґрсету жјне басќару еѕбегініѕ кіші мамандарын даярлауєа баєытталєан.
  Жалпы орта білімі бар азаматтардыѕ орта білім беруден кейінгі кјсіптік оќу баєдарламаларын (медицина мамандыќтарынан басќа) игеру мерзімі кемінде екі жыл, ал техникалыќ жјне кјсіптік білімі бар адамдар їшін - кемінде бір жыл.
  2. Орта білім беруден кейінгі кјсіптік оќу баєдарламаларыныѕ
мазмўны:
  1) кјсіптік пјндермен ќатар жоєары білім берудіѕ 1-2 курстарыныѕ кјсіптік оќу баєдарламаларымен интеграцияланєан, јлеуметтік-гуманитарлыќ жјне єылыми жаратылыстану пјндерін оќуды;
  2) оќыту аяќталєаннан кейін ќызмет кґрсету жјне басќару еѕбегініѕ кіші маманы біліктілігін беруді кґздейді.

 21-бап. Жоєары білім берудіѕ кјсіптік оќу баєдарламалары

  1. Жоєары білім берудіѕ кјсіптік оќу баєдарламалары біліктілікті жјне (немесе) "бакалавр" академиялыќ дјрежесін бере отырып мамандар даярлауєа, олардыѕ кјсіптік даярлыєыныѕ деѕгейін дјйектілікпен арттыруєа баєытталєан.
  Жоєары білім берудіѕ кјсіптік оќу баєдарламасы бойынша оќуды аяќтап, "бакалавр" академиялыќ дјрежесі берілген адамдар біліктілік талаптары жоєары білімі болуды кґздейтін лауазымдарды атќара алады.
  2. Жоєары білім берудіѕ кјсіптік оќу баєдарламаларыныѕ мазмўны
жалпы білім беретін пјндер циклін, базалыќ пјндердіѕ циклін, бейіндеуші пјндердіѕ циклін зерделеуді, сондай-аќ тиісті мамандыќтар бойынша кјсіптік практикадан ґтуді кґздейді.
  Пјндердіѕ јрбір циклі міндетті ќўрамдас бґлікті пјндерден жјне таѕдау бойынша ќўрамдас бґлікті пјндерден тўрады. Білім алушылардыѕ таѕдауы бойынша ќўрамдас бґліктен тўратын пјндер јрбір циклде міндетті ќўрамдас бґлікті пјндерді мазмўндыќ толыќтыруы тиіс.
  Университеттер конкурстыќ негізде оќытудыѕ жаѕа сапалыќ жетілдірілген технологиялары, јдістері мен нысандары бар инновациялыќ білім беру баєдарламаларын јзірлеуге жјне енгізуге ќўќылы.
  3. Жоєары білім берудіѕ кјсіптік оќу баєдарламаларын игеру мерзімі мемлекеттік жалпыєа міндетті жоєары білім беру стандартымен айќындалады жјне кемінде 4 жыл болуєа тиіс.
  4. Техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі немесе жоєары білімі бар азаматтар їшін жоєары оќу орындары оќыту мерзімін ќысќартуды кґздейтін кјсіптік оќу баєдарламаларын јзірлейді жјне іске асырады.
  5. Јскери жоєары оќу орындары білім беру саласындаєы ујкілетті органмен келісім бойынша јзірлеген жјне олардыѕ мемлекеттік басќару органдары бекіткен јскери мамандыќтар бойынша жоєары білім берудіѕ кјсіптік оќу баєдарламаларын іске асырады.
  6. Интернатураныѕ кјсіптік оќу баєдарламасын игеру денсаулыќ саќтау саласындаєы ујкілетті орган тізбесін бекітетін клиникалыќ мамандыќтар бойынша жоєары медициналыќ білім алєан азаматтарды клиникалыќ практикаєа жіберудіѕ міндетті шарты болып табылады.
  Интернатура туралы ережені денсаулыќ саќтау саласындаєы ујкілетті орган бекітеді.

 22-бап. Жоєары оќу орнынан кейінгі білім берудіѕ
  кјсіптік оќу баєдарламалары

  1. Жоєары оќу орнынан кейінгі білім берудіѕ кјсіптік оќу баєдарламалары жоєары білікті єылыми жјне педагог кадрлар даярлауєа, олардыѕ єылыми жјне педагогтік даярлыќ деѕгейін дјйектілікпен арттыруєа баєытталєан.
  2. Жоєары оќу орнынан кейінгі білім беретін кјсіптік оќу
баєдарламаларыныѕ мазмўны: базалыќ жјне бейіндік пјндерді ќамтитын теориялыќ оќытуды; практиканы; диссертация жаза отырып єылыми-зерттеу жўмыстарын жїргізуді кґздейді.
  3. Резидентураныѕ кјсіптік оќу баєдарламаларын игеру денсаулыќ
саќтау саласындаєы ујкілетті орган тізбесін бекіткен клиникалыќ
мамандыќтар бойынша жоєары медициналыќ білім алєан азаматтарды
клиникалыќ практикаєа жіберудіѕ міндетті шарты болып табылады.

 23-бап. Ќосымша білім берудіѕ білім беретін
  оќу баєдарламалары

  1. Ќосымша білім берудіѕ білім беретін оќу баєдарламалары білім алушылардыѕ жјне тјрбиеленушілердіѕ білім алу жјне мјдени
ќажеттіліктерін жан-жаќты ќанаєаттандыруєа баєытталєан.
  2. Ќосымша білім берудіѕ білім беретін оќу баєдарламалары
мазмўнына жјне баєытына ќатысты:
  1) білім алушылар мен тјрбиеленушілерге ќосымша білім беру;
  2) мамандарды ќайта даярлау жјне біліктіліктерін арттыру оќу
баєдарламалары болып бґлінеді.
  3. Мемлекеттік білім беру ўйымдары іске асыратын ќосымша білім
берудіѕ білім беретін оќу баєдарламаларын оларєа ќатысты мемлекеттік
басќару органыныѕ функцияларын атќаратын органдар бекітеді.

 24-бап. Ересектерге білім беру

  Ересектерге (он сегіз жасќа толєан адамдарєа) білім беру ќоєамда болып жатќан јлеуметтік-экономикалыќ ґзгерістерге сјйкес білімдер мен даєдылардыѕ ќосымша кґлемін алу ушін олардыѕ ґмір бойы білім алу ќажеттіліктерін ќанаєаттандыруєа баєытталєан.
  Ересектерге білім беруді білім беру ўйымдары, сондай-аќ ќосымша білім беру баєдарламаларын іске асыратын ќўрылымдыќ бґлімшелері бар заѕды тўлєалар іске асырады.

 25-бап. Эксперименттік білім беретін оќу баєдарламалары

  Эксперименттік білім беретін оќу баєдарламалары оќытудыѕ жаѕа технологияларын сынаќтан ґткізуге, білім берудіѕ жаѕа мазмўнын енгізуге баєытталєан.

 5-тарау. БІЛІМ БЕРУ ЌЫЗМЕТІН ЎЙЫМДАСТЫРУ

 26-бап. Білім алушылар мен тјрбиеленушілерді білім беру
  ўйымдарына ќабылдауєа ќойылатын жалпы талаптар

  1. Мектепке дейінгі, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі, жоєары жјне жоєары оќу орнынан кейінгі білім беру ўйымдарына оќуєа ќабылдау тјртібі тиісті їлгідегі оќу орындарына ќабылдаудыѕ їлгілік ережесімен белгіленеді.
  2. Білім беру ўйымдарыныѕ ќызмет кґрсету аумаќтарында тўратын барлыќ балаларды ќабылдауды ќамтамасыз ететін мектепке дейінгі, бастауыш, негізгі орта жјне жалпы орта білім беру ўйымдарына оќуєа ќабылдау тјртібі їлгілік ќабылдау ережелерініѕ негізінде жергілікті атќарушы органдары бекіткен ќабылдау ережесімен белгіленеді.
  3. Техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі, жоєары, жоєары оќу орнынан кейінгі білім берудіѕ кјсіптік оќу баєдарламаларын іске асыратын білім беру ўйымдарына оќуєа ќабылдау конкурстыќ негізде азаматтардыѕ ґтініші бойынша жїзеге асырылады. Конкурстыѕ шарттары білім алу ќўќыќтарын саќтауєа кепілдік беруге жјне неєўрлым ќабілетті жјне тиісті деѕгейдегі кјсіптік оќу баєдарламаларын меѕгеруге даярлыєы бар азаматтарды ќабылдауды ќамтамасыз етуге тиіс.
  4. Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгіленген тјртіппен жыл сайын бекітілетін мамандыќтар тізбесіне сјйкес оќытудыѕ кїндізгі нысаны бойынша шетелдік жоєары оќу орындарында жоєары білім алу їшін Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ конкурстыќ негізде "Болашаќ" халыќаралыќ стипендиясын алу ќўќыєы бар.
  5. Білім беру гранттарын алуєа, сондай-аќ техникалыќ жјне кјсіптік, орта білім беруден кейінгі жјне жоєары білімді кадрлар даярлауєа мемлекеттік тапсырыс бойынша білім алушылардыѕ ќўрамына алуєа конкурс ґткізу кезінде:
  1) "Алтын белгі" белгімен марапатталєан адамдардыѕ;
  2) білім беру саласындаєы ујкілетті орган тізбесін айќындайтын жалпы білім беретін пјндер бойынша халыќаралыќ олимпиадалар мен єылыми жарыстардыѕ (бірінші, екінші жјне їшінші дјрежелі дипломдармен марапатталєан), орындаушылардыѕ республикалыќ жјне халыќаралыќ конкурстары мен спорттыќ жарыстардыѕ (бірінші, екінші жјне їшінші дјрежелі дипломдармен марапатталєан) соѕєы їш жылдаєы жеѕімпаздарыныѕ, сондай-аќ ґздері таѕдаєан мамандыќтары олимпиадалардыѕ, конкурстыѕ немесе спорттыќ жарыстыѕ пјніне сјйкес келген жаєдайда, аєымдаєы жылєы жалпы білім беретін пјндер бойынша республикалыќ олимпиадалар мен єылыми жарыстардыѕ (бірінші, екінші жјне їшінші дјрежелі дипломдармен марапатталєан) жеѕімпаздарыныѕ басым ќўќыєы бар.
  Білім беру гранттарын алуєа арналєан конкурсты ґткізу кезінде
кґрсеткіштер бірдей болєан жаєдайда жетім балалар мен ата-анасыныѕ
ќамќорлыєынсыз ќалєан балалардыѕ, медициналыќ-јлеуметтік сараптаманыѕ ќорытындысына сјйкес тиісті білім беру ўйымдарында оќуєа болатын жаєдайда I жјне II топтаєы мїгедектердіѕ, жеѕілдіктер мен кепілдіктер бойынша соєысќа ќатысушылар мен соєыс мїгедектеріне теѕестірілген адамдардыѕ, бала кезінен мїгедектердіѕ, мїгедек-балалардыѕ жјне їздік білімі туралы ќўжаттары (кујліктері, аттестаттары, дипломдары) бар адамдардыѕ басым ќўќыєы бар.
  6. Техникалыќ жјне кјсіптік білім алу їшін жоєары техникалыќ
мектептерге оќуєа ќабылдау білім беру саласындаєы ујкілетті орган
айќындаєан шарттармен жїзеге асырылады.
  7. Жоєары оќу орнынан кейінгі кјсіптік білім алу їшін жоєары оќу орындарына жјне єылыми-зерттеу ўйымдарына оќуєа ќабылдау білім беру саласындаєы ујкілетті орган белгілеген тјртіппен конкурстыќ негізде азаматтардыѕ ґтініштері бойынша жїзеге асырылады.
  8. Техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі жјне жоєары білім беретін кјсіптік оќу баєдарламаларын іске асыратын білім беру ўйымдарына оќуєа тїсу кезінде:
  1) I, II топтаєы мїгедектер, бала кезінен мїгедектер, мїгедек-балалар арасынан шыќќан азаматтар їшін;
  2) жеѕілдіктер мен кепілдіктер бойынша соєысќа ќатысушылар мен соєыс мїгедектеріне теѕестірілген адамдар їшін;
  3) ауылдыѕ (селоныѕ) јлеуметтік-экономикалыќ дамуын айќындайтын мамандыќтар бойынша ауыл (село) жастары арасынан шыќќан азаматтар їшін;
  4) Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары болып табылмайтын ўлты ќазаќ адамдар їшін;
  5) жетім балалар жјне ата-аналарыныѕ ќамќорлыєынсыз ќалєан
балаларды ќабылдау їшін квота кґзделеді.
  9. Арнаулы немесе шыєармашылыќ дайындыќты ќажет ететін мамандыќтарєа оќуєа ќабылдау арнаулы немесе шыєармашылыќ емтихандар нјтижелерін ескере отырып жїзеге асырылады. Мамандыќтар тізбесі жјне арнаулы немесе шыєармашылыќ емтихандарды ґткізу тјртібі їлгілік ќабылдау ережелерімен белгіленеді.
  10. Рухани (діни) білім беру ўйымдарына оќуєа ќабылдау орта білімі бар адамдар арасынан ќўрылтайшы белгілеген тјртіппен жїзеге асырылады.
  11. Мемлекеттік ќўпиялармен жўмыс істеу талап етілетін техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі жјне жоєары білім берудіѕ жекелеген мамандыќтары бойынша мемлекеттік білім беру тапсырыстарымен оќуєа ќабылдау Ќазаќстан Республикасыныѕ мемлекеттік ќўпиялар туралы заѕнамасына сјйкес ўлттыќ ќауіпсіздік органдарыныѕ рўќсаты бар білім беру ўйымдарында жїзеге асырылады.
  12. Білім беру ўйымдарына оќуєа ќабылдау тјртібін осы Заѕмен жјне ќабылдаудыѕ тиісті їлгілік ережелерімен реттелмеген бґлігінде білім беру ўйымдарыныѕ ќўрылтайшысы немесе ќўрылтайшылары (мемлекеттік басќару органы) белгілейді.
  13. Оќуєа тїскен адамдармен техникалыќ жјне кјсіптік, орта білімнен кейінгі, жоєары жјне жоєары білімнен кейінгі білім беру ўйымдары їлгі нысанын білім беру саласындаєы ујкілетті орган бекітетін шарт жасасады.