Тўрєын їй ќатынастары туралы (стр. 1 )

Тўрєын їй ќатынастары туралы

Ќазаќстан Республикасыныѕ 1997 жылєы 16 сјуiрдегi N 94 Заѕы

Ќазаќстан Республикасы Парламентініѕ Жаршысы, 1997 ж., N 8, 84-ќўжат

МАЗМЎНЫ

  Ескерту. Мјтіндегі "бґлiм" деген сґздiѕ алдындаєы "I - VІ" деген цифрлар тиiсiнше "1 - 6" деген цифрлармен ауыстырылды - ЌР 2004.12.20 N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді), "мемлекеттік ќажеттер", "мемлекеттік ќажеттіліктер" деген сґздер "мемлекет мўќтажы" деген сґздермен, "бґлек (жеке-дара)", "бґлек (жеке)", "ґзіндік (дара)", "бґлек", "бґлек (ґзіндік)" деген сґздер "дара (бґлек)" деген сґздермен ауыстырылды - ЌР 2009.06.08 N 163-IV Заѕдарымен.

1 Бґлiм

  1-тарау. Жалпы ережелер

   1-бап. Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй заѕнамасы

  Ескерту. Таќырыпќа ґзгеріс енгізілді - ЌР 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.

  1. Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй заѕнамасы азаматтардыѕ, заѕды тўлєалардыѕ, мемлекеттiк органдардыѕ ќатысуымен:
  1) тўрєын їйлерге меншiк ќўќыєыныѕ жјне оларды пайдалану ќўќыєыныѕ пайда болуы мен тоќтатылу негiздерiне;
  2) тўрєын їйлердi пайдалану ќўќыєыныѕ жїзеге асырылуына;
  3) тўрєын їйлерге ќойылатын талаптарєа;
  4) тўрєын їй ќорларыныѕ саќталуы мен жґнделуiнiѕ ќамтамасыз етiлуiне;
  5) азаматтардыѕ тўрєын їй саласындаєы ќўќыќтарыныѕ саќталуын жјне тўрєын їй ќорыныѕ пайдаланылуын мемлекеттiк органдардыѕ баќылауына;
  6) арнаулы мемлекеттік органдар ќызметкерлерініѕ ќатысуымен тўрєын їй ќатынастарын реттеу ерекшеліктеріне байланысты ќатынастарды реттейді.
  2. Ќазаќстан Республикасында тўрєын їй ќатынастары осы Заѕмен, Азаматтыќ кодекс нормаларымен жјне соларєа сјйкес шыєарылатын ґзге де Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасымен реттеледi.
  3. Тўрєын їй ќўрылысын ќаржыландыруєа, тўрєын їй ќорыныѕ дамытылуы мен ўлєайтылуына байланысты ќатынастар осы Заѕда белгiленген талаптарды ескере отырып, тиiстi Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасымен реттеледi.
  4. Мейманханаларда, пансионаттарда, интернаттарда, ќарттар їйлерiнде жјне осындай маќсаттаєы басќа да їй-жайларда тўру Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасымен реттеледi.
  Ескерту. 1-бапќа ґзгеріс енгізілді - ЌР 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2012.02.13 N 553-IV (2013.01.01 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

   2-бап. Осы Заѕда пайдаланылатын негізгі ўєымдар

  Осы Заѕда мынадай негізгі ўєымдар пайдаланылады:
  1) аз ќамтылєан отбасылар (азаматтар) – Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй заѕнамасына сјйкес тўрєын їй кґмегін алуєа ќўќыєы бар адамдар;
  1-1) јскери ќызметшілер – Ќазаќстан Республикасыныѕ Ќарулы Кїштерінде, басќа да јскерлері мен јскери ќўрылымдарында јскери ќызметте тўрєан Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтары;
  2) дара (бґлек) меншік - тўрєын їй (тўрєын єимарат) ќўрамындаєы їй-жайєа азаматтардыѕ, заѕды тўлєалардыѕ немесе мемлекеттіѕ меншігі;
  3) жазбаша сауалнама - кондоминиум объектісін басќаруєа, кїтіп-ўстауєа жјне пайдалануєа байланысты шешімдер ќабылдау їшін ќайтадан жиналыс ґткізілгенге дейін жазбаша нысанда жїзеге асырылатын кондоминиум объектісіндегі їй-жайлар (пјтерлер) меншік иелерініѕ їштен екісінен астамыныѕ пікірін аныќтау;
  4) жалдауєа беруші (жалєа беруші) - тўрєын жайды жалдау  шартындаєы тўрєын жайдыѕ меншік иесі немесе тўрєын їйді жалдауєа беруге меншік иесі ујкілеттік берген адам болып табылатын тарап;
  5) жалєа берілетін їй - жеке жјне (немесе) заѕды тўлєаєа меншік ќўќыєымен тиесілі, жалдауєа беруге арналєан тўрєын їй (тўрєын єимарат), тўрєын їй-жайлар (пјтерлер);
  6) жалдаушы (жалєа алушы) - тўрєын жайды жалдау шартындаєы тўрєын жайды немесе оныѕ бір бґлігін тўраќты немесе уаќытша иеленуге жјне пайдалануєа алушы тарап;
  7) жатаќхана - еѕбек шарты бойынша жўмыс істейтін адамдардыѕ, оќу кезеѕінде студенттер (курсанттар, аспиранттар) мен оќушылардыѕ, сондай-аќ жатаќхананыѕ меншік иесімен немесе иесімен еѕбек шарты бар басќа да адамдардыѕ тўруы їшін арнайы салынєан немесе ќайта жабдыќталєан тўрєын єимарат;
  7-1) жеке арнайы шот – арнаулы мемлекеттік органдар ќызметкерлері тўрєын їй тґлемдерін аудару жјне белгіленген маќсатќа тґлемдерді жїзеге асыру їшін екінші деѕгейдегі банкте ашатын аєымдаєы банктік шоты;
  8) жеке тўрєын їй ќоры - жеке немесе мемлекеттік емес заѕды тўлєаларєа жјне олардыѕ бірлестіктеріне меншік ќўќыєымен тиесілі тўрєын жай;
  9) жер учаскесі - тўрєын їйге (тўрєын єимаратќа) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында белгіленген тјртіппен бекітіліп берілген жер аумаєы;
  10) коммуналдыќ ќызметтер - тўрєын їйде (тўрєын єимаратта) кґрсетілетін жјне сумен жабдыќтауды, кјрізді, газбен жабдыќтауды, электрмен жабдыќтауды, жылумен жабдыќтауды, ќоќысты јкету мен лифт ќызметін кґрсетуді ќамтитын ќызметтер;
  10-1) коммуналдыќ тўрєын їй ќоры – тўрєын їйлерді пайдалануєа беру жґніндегі арнайы мемлекеттік мекемеге бекітілген, жергілікті атќарушы органдардыѕ ќарауындаєы тўрєын їйлер;
  11) кондоминиум - їй-жай азаматтардыѕ, заѕды тўлєалардыѕ, мемлекеттіѕ дара (бґлек) меншігінде болатын, ал ортаќ мїлік оларєа ортаќ їлестік меншік ќўќыєымен тиесілі болатын жаєдайда, жылжымайтын мїлікке меншіктіѕ нысаны;
  12) кондоминиум объектісі - жеке жјне заѕды тўлєалардыѕ, мемлекеттіѕ дара (бґлек) меншігіндегі тўрєын жјне тўрєын емес їй-жайлардан жјне оларєа ортаќ їлестік меншік ќўќыєымен тиесілі ортаќ мїліктен тўратын біртўтас мїліктік кешен;
  13) кондоминиум объектісі ќатысушыларыныѕ жиналысы - їй-жайлар (пјтерлер) меншік иелерініѕ кондоминиум объектісін басќаруєа жјне кїтіп-ўстауєа байланысты шешімдерді ўжымдыќ талќылау жјне ќабылдау їшін алдын ала белгіленген жерде жјне белгілі бір уаќытта бірлесіп ќатысуы;
  14) кондоминиум объектісін басќару органы - кондоминиум объектісін басќару жґніндегі функцияларды жїзеге асыратын жеке немесе заѕды тўлєа;
  15) кондоминиум объектісін кїтіп-ўстау - кондоминиум объектісін басќару органымен жасасќан шартќа сјйкес сервистік ќызмет субъектісі іске асыратын ўйымдастырушылыќ жјне техникалыќ іс-шаралар жиынтыєы;
  16) кґп балалы отбасы - бірге тўратын (уаќытша басќа жаќта жїргендерді ќосќанда) кјмелетке толмаєан тґрт жјне одан да кґп балалары бар отбасы;
  17) ќайта жабдыќтау - їй-жайдыѕ (їй-жайлардыѕ) тіршілікті ќамтамасыз ету жјне пайдалану їшін ќажетті ґзініѕ функционалдыќ маќсатыныѕ ґзгеруіне, технологиялыќ жјне (немесе) инженерлік жабдыќтардыѕ ішкі жїйесін толыќ немесе ішінара ауыстыруєа байланысты ґзгертілуі;
  18) ќайта жоспарлау - белгілі бір їй-жайдыѕ (осы їй-жайлардыѕ) шекараларын ґзгертумен ўштасќан їй-жайдыѕ (їй-жайлардыѕ) жоспарлануын ґзгерту;
  19) ќосымша жалдаушы - тўрєын жайды ќосымша жалдау шартындаєы тўрєын жайды немесе оныѕ бір бґлігін жалдаушыдан (жалєа алушыдан) тўраќты немесе уаќытша иеленуге жјне пайдалануєа алатын тарап;
  20) ќызметтік тўрєын їй – мемлекеттік мекеменіѕ тўрєын їй ќорынан берілетін жјне ґздерініѕ еѕбек ќатынастарыныѕ сипатына байланысты міндеттерін орындауы кезеѕінде Ќазаќстан Республикасы азаматтарын, сондай-аќ Ќазаќстан Республикасыныѕ халыќты жўмыспен ќамту туралы заѕнамасына сјйкес жўмыспен ќамтуєа жјрдемдесудіѕ белсенді шараларына ќатысатын Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтарын ќоныстандыруєа арналєан айрыќша ќўќыќтыќ режимдегі тўрєын їй;
  21) ќызметтік тўрєын їйге теѕестірілген тўрєын їй – коммуналдыќ тўрєын їй ќорынан мемлекеттік ќызметшілерге, бюджеттік ўйымдардыѕ ќызметкерлеріне, јскери ќызметшілерге, єарышкерлікке кандидаттарєа, єарышкерлерге, арнаулы мемлекеттік орган ќызметкерлеріне жјне мемлекеттік сайланбалы ќызмет атќаратын адамдарєа немесе мемлекеттік кјсіпорынныѕ тўрєын їй ќорынан осы мемлекеттік кјсіпорынныѕ ќызметкерлеріне берілетін тўрєын їй;
  21-1) мемлекеттік кјсіпорынныѕ тўрєын їй ќоры – мемлекеттік кјсіпорынныѕ ќарауындаєы тўрєын їйлер;
  21-2) мемлекеттік мекеменіѕ тўрєын їй ќоры – тўрєын їйлерді пайдалануєа беру жґніндегі арнайы мемлекеттік мекемені ќоспаєанда, мемлекеттік мекемелердіѕ ќарауындаєы тўрєын їйлер;
  22) мемлекеттік тўрєын їй ќоры – мемлекетке меншік ќўќыєымен тиесілі жјне коммуналдыќ тўрєын їй ќорына, мемлекеттік кјсіпорынныѕ тўрєын їй ќорына, сондай-аќ мемлекеттік мекеменіѕ тўрєын їй ќорына кіретін тўрєын їйлер;
  23) оралман – тарихи отанында тўраќты тўру маќсатында Ќазаќстан Республикасына келген жјне «Халыќтыѕ кґші-ќоны туралы» Ќазаќстан Республикасыныѕ Заѕында белгіленген тјртіппен тиісті мјртебе алєан, Ќазаќстан Республикасы егемендік алєан кезде одан тыс жерде тўраќты тўрєан этникалыќ ќазаќ жјне оныѕ Ќазаќстан Республикасы егемендік алєаннан кейін одан тыс жерде туєан жјне тўраќты тўрєан ўлты ќазаќ балалары;
  24) ортаќ мїлік - дара (бґлек) меншіктегі їй-жайлардан басќа, кондоминиум объектісініѕ бґліктері (абаттандыру элементтерін жјне ортаќ пайдаланылатын басќа да мїліктерді ќоса алєанда, кіреберістер, баспалдаќтар, лифтілер, тґбелер, шатырлар, подвалдар, пјтерден тыс не їйге ортаќ инженерлік жїйелер мен жабдыќтар, абоненттік почта жјшіктері, жер учаскесі);
  24-1) сервистік ќызмет субъектісі - кондоминиум объектісін кїтіп-ўстау жґніндегі ќызметті жїзеге асыратын жеке немесе заѕды тўлєа;
  25) алынып тасталды - ЌР 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.
  26) толыќ емес отбасы - балаларды (баланы) ата-ананыѕ біреуі, оныѕ ішінде ажырасќан, жесір ата-ана тјрбиелейтін отбасы;
  27) тўрєын емес їй-жай - тўрєын їйдіѕ (тўрєын єимараттыѕ) ортаќ мїлік болып табылатын бґліктерін ќоспаєанда, тўраќты тўрудан ґзге маќсаттарєа пайдаланылатын жеке їй-жай (дїкен, кафе, шеберхана, кеѕсе жјне сол сияќтылар);
  28) тўрєын жай - тўраќты тўруєа арналєан жјне соєан пайдаланылатын, белгіленген техникалыќ, санитариялыќ жјне басќа да міндетті талаптарєа сай келетін жеке тўрєын їй бірлігі (дара тўрєын їй, пјтер, жатаќханадаєы бґлме);
  29) тўрєын жайды жалдау (жалєа алу) - жалдаушыєа (жалєа алушыєа) тўрєын жайды немесе оныѕ бір бґлігін аќысын тґлетіп тўраќты немесе уаќытша иеленуге жјне пайдалануєа беру;
  30) тўрєын жайды жалдау (жалєа алу) шарты - оєан сјйкес жалдауєа беруші (жалєа беруші) жалдаушыєа (жалєа алушыєа) тўрєын жайды не оныѕ бір бґлігін тўраќты немесе уаќытша иелену жјне пайдалану ќўќыєын беретін шарт;
  31) тўрєын жайды жекешелендіру - азаматтардыѕ мемлекеттік тўрєын їй ќоры їйлеріндегі ґздері тўратын їй-жайларды меншігіне сатып алуы, ол Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес жїзеге асырылады;
  32) тўрєын жайды ќосымша жалдау шарты - тараптардыѕ шарты, оєан сјйкес жалдаушы ќосымша жалдаушыєа тўрєын жайды не оныѕ бір бґлігін тўраќты немесе уаќытша иелену жјне пайдалану ќўќыєын береді;
  33) тўрєын жайдыѕ жалпы алаѕы - тўрєын жайдыѕ пайдалы алаѕыныѕ жјне нормативтік-техникалыќ актілерге сјйкес тґмендететін коэффициенттер ќолданылып есептелетін балкондар (лоджиялар, дјліздер, террассалар) алаѕдарыныѕ жиынтыєы;
  34) тўрєын жайдыѕ ќўны - тўрєын жайдыѕ мјміле жасалєан кїні айќындалатын нарыќтыќ ќўны;
  35) тўрєын жайдыѕ пайдалы алаѕы - тўрєын жайдыѕ тўрєын алаѕы мен тўрєын емес алаѕыныѕ жиынтыєы;
  36) тўрєын жайдыѕ тўрєын алаѕы - тўрєын жайдаєы (пјтердегі) тўрєын бґлмелердіѕ (жатын бґлменіѕ, мейманжайдыѕ, балалар бґлмесініѕ, їйдегі кабинеттіѕ жјне сол сияќтылардыѕ) шаршы метрмен есептелетін алаѕыныѕ жиынтыєы;
  37) тўрєын жайдыѕ тўрєын емес алаѕы - тўрєын жайдаєы (пјтердегі) ішкі ќосалќы бґлмелердіѕ (ас їйдіѕ, ванна бґлмесініѕ, дјретхананыѕ, кіреберістіѕ, дјліздіѕ, пјтер ќоймасыныѕ жјне сол сияќтылардыѕ) шаршы метрмен есептелетін алаѕыныѕ жиынтыєы;
  38) тўрєын жайды реквизициялау - тґтенше оќиєалар жаєдайында мемлекеттік органдардыѕ шешімі бойынша алып ќойєан тўрєын жайдыѕ ќўнын не Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамалыќ актілеріне ќайшы  келмейтін ґзге де ґтем тїрлерін тґлей отырып, меншік иесінен тўрєын жайды Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамалыќ актілерінде белгіленген тјртіппен мјжбїрлеп алып ќою;
  39) тўрєын їй (тўрєын єимарат) - негізінен тўрєын їй-жайлардан, сондай-аќ тўрєын емес їй-жайлардан жјне ортаќ мїлік болып табылатын ґзге де бґліктерден тўратын ќўрылыс;
  40) тўрєын їйді (тўрєын єимаратты) кїтіп-ўстауєа жўмсалатын шыєыстар - кондоминиум объектісініѕ ортаќ мїлкін пайдалануєа жјне жґндеуге, жер учаскесін кїтіп-ўстауєа, коммуналдыќ ќызметтерді тўтынуды есептеудіѕ їйге ортаќ ќўралдарын сатып алуєа, орнатуєа, пайдалануєа жјне тексеруге жўмсалатын шыєыстарєа, кондоминиум объектісініѕ ортаќ мїлкін кїтіп-ўстауєа тўтынылєан коммуналдыќ ќызметтерді тґлеуге жўмсалатын шыєыстарєа жалпы жиналыстыѕ шешімімен белгіленген ай сайынєы жарналар арќылы тґленетін їй-жайлардыѕ (пјтерлердіѕ) меншік иелері шыєыстарыныѕ міндетті сомасы, сондай-аќ болашаќта кондоминиум объектісініѕ ортаќ мїлкін немесе оныѕ жекелеген тїрлерін кїрделі жґндеуге аќша жинаќтауєа жўмсалатын жарналар;
  40-1) тўрєын їйдіѕ ќалдыќ ќўны (бўдан јрі – ќалдыќ ќўны) – тўрєын їйдіѕ табиєи тозуын шегергендегі тўрєын їйдіѕ бастапќы ќўны;
  40-2) тўрєын їйдіѕ табиєи тозуы – табиєи, климаттыќ жјне ґзге де факторлар јсерініѕ нјтижесінде бастапќы техникалыќ-пайдаланушылыќ ќасиеттерін (тґзімділігін, орныќтылыєын, беріктігін жјне басќаларды) жоєалту;
  41) тўрєын їйдіѕ (тўрєын єимараттыѕ) жалпы алаѕы - бїкіл тўрєын їйдіѕ жалпы алаѕы мен бїкіл тўрєын емес їй-жайлар алаѕыныѕ, сондай-аќ тўрєын їйдіѕ ортаќ мїлік болып табылатын бґліктері алаѕыныѕ жиынтыєы;
  42) тўрєын їй-жай (пјтер) - тўраќты тўруєа арналєан жјне соєан пайдаланылатын, тўрєын жайдыѕ тўрєын алаѕын да, тўрєын емес алаѕын да ќамтитын жеке їй-жай;
  43) тўрєын їй кооперативі (тўрєын їй-ќўрылыс кооперативі) - азаматтардыѕ тўрєын їйді сатып алу (салу) жјне пайдалану маќсатындаєы коммерциялыќ емес бірлестігі, онда тўрєын їйге меншік ќўќыєы кооперативке тиесілі болады, ал кооперативке мїше азаматтар ґздеріне бекітіліп берілген їй-жайларды иелену жјне пайдалану ќўќыєына, жекелеген жаєдайларда - белгіленген тјртіппен билік ету ќўќыєына ие болады жјне тўрєын їйді кїтіп-ўстауєа жўмсалатын шыєыстарєа ќатысады;
  44) тўрєын їй ќоры - Ќазаќстан Республикасы аумаєындаєы барлыќ меншік нысанындаєы тўрєын жайлар;
  44-1) тўрєын їй тґлемдері – бўл мемлекеттік бюджет ќаражаты есебінен арнаулы мемлекеттік органдардыѕ тўрєын жайєа мўќтаж ќызметкерлеріне оны берудіѕ орнына арнаулы аќшалай ќамтамасыз ету тїрінде тґленетін, ґѕірлер жјне отбасы ќўрамы бойынша сараланєан аќшалай ќаражат мґлшері;
  44-2) тўрєын їй тґлемдерін алушылар – осы Заѕда белгіленген тјртіппен тўрєын їйге мўќтаждар деп танылєан арнаулы мемлекеттік органдардыѕ ќызметкерлері;
  45) уаќытша тўрєындар - жалдаушы (тўрєын жайдыѕ меншік иесі, тўрєын їй кооперативініѕ мїшесі) олардан тўрєын жайды пайдаланєаны їшін аќы алмай, тўрєын жайда уаќытша тўру ќўќыєын берген азаматтар;
  46) ујкілетті орган - тўрєын їй ќатынастары саласында басшылыќты жјне салааралыќ їйлестіруді жїзеге асыратын орталыќ атќарушы орган;
  47) їй-жай - тўрєын їйдегі (тўрєын єимараттаєы) жеке ішкі кеѕістік. Їй-жай ќабырєасыныѕ, еденініѕ жјне тґбесініѕ (ќабатаралыќ жабынныѕ) ішкі јрленбеген беті, егер Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында немесе меншік иелері арасындаєы келісімде ґзгеше кґзделмесе, јрбір їй-жайдыѕ шекарасы болып табылады;
  48) їй-жайлар (пјтерлер) меншік иелерініѕ кооперативі - кондоминиум объектісініѕ ортаќ мїлкін бірлесіп басќаруы їшін їй-жайлардыѕ (пјтерлердіѕ) меншік иелері ќўратын коммерциялыќ емес ўйым;
  49) їй-жайлар (пјтерлер) меншік иелері кооперативініѕ мїшесі - їй-жайлар (пјтерлер) меншік иелері кооперативініѕ ќўрылтайшысы болып табылатын немесе берген ґтінішініѕ негізінде їй-жайлардыѕ (пјтерлердіѕ) меншік иелері кооперативініѕ мїшелігіне ќабылданєан кондоминиум объектісіндегі їй-жайдыѕ (пјтердіѕ) меншік иесі;
  50) шектеулі пайдаланылатын ортаќ мїлік - ортаќ мїліктіѕ жекелеген жеке меншік иесініѕ (меншік иелерініѕ) пайдалануына белгіленген тјртіппен берілетін жекелеген бґліктері.
  Ескерту. 2-бап жаѕа редакцияда - ЌР 2009.06.08 N 163-IV;  ґзгеріс енгізілді - 2011.06.27 N 444-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2012.01.06 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік жиырма бір кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2012.02.13 N 553-IV (2013.01.01 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

   3-бап. Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй ќоры

  1. Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй ќоры жеке жјне мемлекеттік тўрєын їй ќорларын ќамтиды.
  2. Тўрєын їй ќорына тўрєын їйлердегi тўрєын емес їй-жайлар кiрмейдi.
  2-1. Арнаулы мемлекеттік органдарда ќалыптастыру жјне беру тјртібін Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі белгілейтін ќызметтік тўрєын жайлар болады. «Ќазаќстан Республикасыныѕ арнаулы мемлекеттік органдары туралы» Ќазаќстан Республикасыныѕ Заѕында кґзделген жаєдайларды ќоспаєанда, арнаулы мемлекеттік органдардыѕ тўрєын їй ќорынан ќызметкерлерге 2013 жылєы 1 ќаѕтардан бастап берілген тўрєын жайлар жекешелендіруге жатпайды.
  3. Осы Заѕда жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ басќа да заѕнамалыќ актiлерінде кґзделген жаєдайларды ќоспаєанда, жеке тўрєын їй ќоры жјне мемлекеттiк кјсiпорындардыѕ, сондай-аќ мемлекеттік мекемелердіѕ тўрєын їй ќоры їйлерiндегi тўрєын їй-жайларды жергiлiктi ґкiлдi жјне атќарушы органдардыѕ немесе ґзге де ўйымдардыѕ мјжбїрлеп иелiктен шыєаруына тыйым салынады.
  Ескерту. 3-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.06.08 N 163-IV, 2011.03.01 N 414-IV (алєашќы ресми жарияланєан кїнінен бастап ќолданысќа енгізіледі); 2011.06.27 N 444-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2012.02.13 N 553-IV (2013.01.01 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

   4-бап. Тўрєын їйлердi пайдалану

  1. Тўрєын їйдi (тўрєын їй-жайды) немесе оныѕ бiр бґлiгiн тўрєын емес маќсатќа пайдалануєа осы Заѕда кґзделген жаєдайларда жол берiледi.
  2. Тўрєын їйдi пайдалану оныѕ бўзылуына немесе бїлiнуiне јкелiп соќпауєа, басќа тўрєындардыѕ тўру жаєдайларын бўзбауєа, ќоршаєан ортаєа залал келтiрмеуге тиiс.
  3. Тўрєын їйдегi тўрєын їй-жайлар мен тўрєын емес їй-жайларды ќайта жабдыќтау мен ќайта жоспарлауды їй-жай иесiнiѕ келiсiмiмен жјне жобаныѕ ќўрылыс нормалары мен ережелерiне сјйкес келуiне жауап беретiн жеке немесе заѕды тўлєа орындаєан жоба болєан жаєдайда жїзеге асыруєа болады. Тўрєын емес їй-жайлар тўрєын їй-жайлардан оќшау болуєа тиіс жјне ортаќ кіру (шыєу) есігі болмауєа тиіс. Жобаныѕ мiндеттi талаптарєа сјйкестiгiн Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген тјртiппен сјулет, ќала ќўрылысы жјне ќўрылыс iстерi жґнiндегi ујкiлеттi орган растайды.
  Їй-жайларды ќайта жабдыќтау жјне ќайта жоспарлау жґнiнде наќты атќарылатын жўмыстардыѕ жобаєа сјйкестiгi їшiн Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕдарында белгiленген тјртiппен меншiк иесi мен жўмысты атќарушы жауап бередi.
  Їй-жайларды (пјтерлерді) ґзгерткен (ќайта жабдыќтаєан, ќайта жоспарлаєан) кезде тўрєын їй-жайлар (пјтерлер) меншік иелерініѕ жалпы саныныѕ кемінде їштен екісініѕ міндетті жазбаша келісімі, мынадай:
  ґзгерістер тіреуіш конструкцияларды ќозєаєан;
  ґзгерістер ортаќ мїлікті ќозєаєан жаєдайларда, талап етіледі.
  Жоєарыда аталєан ґзгерістер ґзгертілетін їй-жайлармен (їй бґліктерімен) жапсарлас басќа да їй-жайлар (їй бґліктері) меншік иелерініѕ єана мїдделерін ќозєаєан жаєдайда, тек аталєан адамдардыѕ єана жазбаша келісімін алу талап етіледі.
  Ескерту. 4-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2004.12.20 N 13 (2005 жылєы 1 ќаѕтардан бастап кїшіне енеді), 2007.07.06 N 276, 2009.06.08 N 163-IV, 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

   5-бап. Тўрєын їйдi бiрлесiп пайдалану

  Їй-жайлардыѕ иелерi (азаматтар, заѕды тўлєалар, мемлекет) тўрєын їйдi бiрлесiп пайдалану їшiн Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасында тыйым салынбаєан кез келген бiрлестiкке бiрiгуге ќўќылы.
  Ескерту. 5-бапќа ґзгеріс енгізілді - ЌР 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.

   6-бап. Тўрєын їй ќорын жјне кондоминиум объектісін
    басќару

  Тўрєын їй ќорын жјне кондоминиум объектісін басќаруды меншiк иесi тiкелей, не ґзi ќўратын (таєайындайтын, сайлайтын) органдар арќылы, сондай-аќ сенiм бiлдiрiлген адамдар арќылы жїзеге асырады.
   Ескерту. 6-баптыѕ таќырыбы мен мјтініне ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.06.08 N 163-IV Заѕымен.
   

   7-бап. Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй ќорын
   мемлекеттiк есепке алу

  Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй ќорын мемлекеттiк есепке алу, оныѕ кiмге тиесiлi екенiне ќарамастан, Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкiметi белгiлейтiн тјртiппен Ќазаќстан Республикасы їшiн бiрыѕєай жїйе бойынша жїзеге асырылады.

   8-бап. Тўрєын їй дауларын шешу

  1. Тўрєын їйге ќўќыќтыќ ќатынастардан туындайтын дауларды сот шешедi.
  2. Азаматтарды жјне заѕды тўлєаларды олардыѕ тўратын тўрєын їй-жайларынан тек осы Заѕда белгiленген негiздемелер бойынша, сот тјртiбiмен єана шыєаруєа болады.

   9-бап. Шетелдiк заѕды тўлєалардыѕ, шетелдiктердiѕ
   жјне азаматтыєы жоќ адамдардыѕ тўрєын їй
   ќатынастарындаєы ќўќыќтары мен мiндеттерi

  1. Ќазаќстан Республикасында шетелдiк заѕды тўлєалар мен шетелдiктер, егер Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕ актiлерiнде ґзгеше белгiленбеген болса, тўрєын їй ќатынастарында Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕды тўлєаларымен жјне азаматтарымен бiрдей ќўќыќтарды пайдаланады жјне сондай мiндеттердi мойнына алады.
  2. Ќазаќстан Республикасында тўраќты тўратын азаматтыєы жоќ адамдар тўрєын їй ќатынастарында Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтарымен теѕ ќўќыќтарды пайдаланады жјне сондай мiндеттердi мойнына алады.

   10-бап. Халыќаралыќ шарттар

  Егер Ќазаќстан Республикасы бекiткен халыќаралыќ шартта Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй заѕдарындаєыдан ґзгеше ережелер белгiленсе, халыќаралыќ шарттыѕ ережелерi ќолданылады.

1-1-тарау. Тўрєын їй ќатынастары саласындаєы мемлекеттік реттеу

  Ескерту. 1-1-тараумен толыќтырылды - ЌР 2009.06.08 N 163-IV Заѕымен.

   10-1-бап. Ќазаќстан Республикасы Їкіметініѕ ќўзыреті

  Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі:
  1) тўрєын їй ќатынастары саласында мемлекеттік саясаттыѕ негізгі баєыттарын жјне мемлекеттік баєдарламаларды јзірлейді жјне іске асырады;
  2) кондоминиум объектісініѕ ортаќ мїлкін кїтіп-ўстаудыѕ ережелерін бекітеді;
  3) тўрєын їй кґмегін кґрсетудіѕ ережелерін бекітеді;
  4) тўрєын їй ќатынастары саласындаєы ујкілетті органныѕ ўсынысы бойынша кондоминиум объектісін басќару органы мен тїпкі тўтынушыларєа коммуналдыќ ќызметтерді жеткізуші нарыќ субъектілері арасындаєы ынтымаќтастыќтыѕ їлгі шарттарын бекітеді;
  5) коммуналдыќ ќызмет кґрсету ќаєидаларын бекітеді;
  6) Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй ќорын мемлекеттік есепке алуды жїзеге асырудыѕ бірыѕєай тјртібін айќындайды;
  6-1) мемлекеттік тўрєын їй ќорынан берілетін тўрєын їйлерді жекешелендіру тјртібін айќындайды;
  6-2) мемлекеттік тўрєын їй ќорынан тўрєын їйге немесе жеке тўрєын їй ќорынан жергілікті атќарушы орган жалдаєан тўрєын їйге мўќтаж Ќазаќстан Республикасыныѕ азаматтарын есепке ќою тјртібін айќындайды;
  7) ґзіне Ќазаќстан Республикасыныѕ Конституциясымен, заѕдарымен жјне Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ актілерімен жїктелген ґзге де функцияларды орындайды.
  Ескерту. 10-1-бапќа ґзгеріс енгізілді - ЌР 2011.06.27 N 444-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

   10-2-бап. Ујкілетті органныѕ ќўзыреті

   Ујкілетті орган:
  1) тўрєын їй ќатынастары саласында мемлекеттік саясаттыѕ іске асырылуын жїзеге асырады;
  2) кондоминиум объектісініѕ ортаќ мїлкін кїтіп-ўстау ережелерін, тўрєын їй кґмегін беру ережелерін, коммуналдыќ ќызметтер кґрсету ќаєидаларын, сондай-аќ кондоминиум объектісін басќару органы мен тїпкі тўтынушыларєа коммуналдыќ ќызметтер кґрсетуші нарыќ субъектілері арасындаєы ынтымаќтастыќтыѕ їлгі шарттарын јзірлейді жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметіне енгізеді;
  3) тўрєын їй ќатынастары саласында баєдарламаларды жјне мемлекеттік саясатты одан јрі жетілдіру бойынша ўсыныстарды јзірлейді жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметіне енгізеді, сондай-аќ іске асырады;
  4) ґз ќўзыреті шегінде тўрєын їй ќатынастары саласында нормативтік ќўќыќтыќ актілерді, нормативтік-техникалыќ ќўжаттамаларды јзірлейді жјне бекітеді;
  5) тўрєын їй ќатынастары саласында басќа да мемлекеттік органдармен жјне ќоєамдыќ бірлестіктермен ґзара іс-ќимыл жасайды;
  6) Ќазаќстан Республикасыныѕ тўрєын їй заѕнамасын ќолдану мјселелері бойынша аќпараттыќ-јдістемелік кґмек кґрсетеді;
  7) тўрєын їй ќорыныѕ жай-кїйіне мониторингті жїзеге асырады;
  8) алынып тасталды - ЌР 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.
  9) їй-жайлардыѕ (пјтерлердіѕ) меншік иелері жиналыстары хаттамасыныѕ жјне їй-жайлардыѕ (пјтерлердіѕ) меншік иелеріне жазбаша сауалнама жїргізу кезінде дауыс беру параєыныѕ, кондоминиум объектісін басќару жґніндегі есептіѕ їлгі нысанын јзірлеп, бекітеді;
  10) «Ќазаќстан Республикасындаєы мемлекеттік баќылау жјне ќадаєалау туралы» Ќазаќстан Республикасыныѕ Заѕына сјйкес міндетті ведомстволыќ есептіліктіѕ, тексеру параќтарыныѕ нысандарын, тјуекел дјрежесін баєалау ґлшемдерін, тексерулер жїргізудіѕ жартыжылдыќ жоспарларын јзірлейді жјне бекітеді;
  10-1) мемлекеттік тўрєын їй ќорынан тўрєын їйлерді немесе жеке тўрєын їй ќорынан жергілікті атќарушы орган жалдаєан тўрєын їйлерді барабар бґлу јдістемесін јзірлейді жјне бекітеді;
  10-2) мемлекеттік тўрєын їй ќорындаєы тўрєын їйді пайдаланєаны їшін тґлемаќы мґлшерін есептеу јдістемесін јзірлейді жјне бекітеді;
  10-3) тўрєын їй кґмегін алуєа, сондай-аќ мемлекеттік тўрєын їй ќорынан тўрєын їйді немесе жеке тўрєын їй ќорынан жергілікті атќарушы орган жалдаєан тўрєын їйді алуєа їміткер отбасыныѕ (Ќазаќстан Республикасы азаматыныѕ) жиынтыќ табысын есептеу тјртібін айќындайды;
  10-4) кондоминиум объектісініѕ ортаќ мїлкін кїтіп-ўстауєа арналєан шыєыстар сметасын есептеу јдістемесін јзірлейді жјне бекітеді;
  10-5) тўрєын їй инспекциясы туралы їлгі ережені бекітеді;
  10-6) кондоминиум объектісін басќару шартыныѕ їлгілік нысанын бекітеді;
  10-7) тўрєын їй инспекциясы ўсынып отырєан тўрєын жайлардыѕ (пјтерлердіѕ) меншік иелері кооперативі басќармасыныѕ тґраєасы кандидатурасына ќойылатын біліктілік талаптарын јзірлейді жјне бекітеді;
  11) осы Заѕда, Ќазаќстан Республикасыныѕ ґзге де заѕдарында, Ќазаќстан Республикасы Президентініѕ жјне Ќазаќстан Республикасы Їкіметініѕ актілерінде кґзделген ґзге де ґкілеттіктерді жїзеге асырады.
  Ескерту. 10-2-бапќа ґзгеріс енгізілді - ЌР 2009.07.17 N 188-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз), 2010.03.19 , 2011.01.06 N 378-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі); 2011.06.27 N 444-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап ќолданысќа енгізіледі), 2012.07.10 N 36-V (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.

   10-3-бап. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ,
   астананыѕ жергілікті мемлекеттік басќару
   органдарыныѕ ќўзыреті

  Ескерту. Таќырыпќа ґзгеріс енгізілді - ЌР 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕымен.

  1. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ жергiлiктi ґкiлдi органдары:
  1) тўрєын їй-коммуналдыќ саланы дамыту баєдарламаларын бекiтедi;
  2) Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасына сјйкес азаматтардыѕ ќўќыќтары мен заѕды мїдделерін ќамтамасыз ету жґніндегі ґзге де ґкілеттіктерді жїзеге асырады.
  2. Облыстыѕ, республикалыќ маѕызы бар ќаланыѕ, астананыѕ жергілікті атќарушы органдары:
  1) тўрєын їй-коммуналдыќ саланы дамыту баєдарламаларын јзірлейді жјне тиісті жергілікті ґкілді органдардыѕ бекітуіне ўсынады, олардыѕ іске асырылуын ќамтамасыз етеді;
  2) тўрєын їй ќоры саласындаєы мемлекеттік баќылауды жїзеге асырады;
  3) кондоминиум объектісін басќару органдарыныѕ тўрєын їй ќорын саќтау жјне тиісті дјрежеде пайдалану жґніндегі ќызметін баќылау бойынша тўрєын їй инспекциясыныѕ жўмысын ўйымдастырады;
  4) бюджет ќаражаты есебінен кондоминиумдар ќўрамына енгізілмеген ортаќ пайдаланылатын жерлерді кїтіп-ўстау жґнінде шаралар ќабылдайды;
  4-1) коммуналдыќ тўрєын їй ќорынан тўрєын їйлерді осы Заѕда кґзделген шарттармен жјне Ќазаќстан Республикасыныѕ Їкіметі айќындайтын тјртіппен Ќазаќстан Республикасы азаматтарыныѕ меншігіне беруді жїзеге асырады;
  4-2) тўрєын їй ќорын саќтау жјне тиісті дјрежеде пайдалану жґнінде іс-шаралар ўйымдастыруды ќамтамасыз етеді;
  4-3) осы Заѕныѕ 32-бабыныѕ 2-2-тармаєында кґзделген жаєдайда, кондоминиум объектісіне арналєан техникалыќ паспорттарды дайындау бойынша шыєыстарды бюджет ќаражаты есебінен ґтеуді ќамтамасыз етеді;
  4-4) бюджет ќаражаты есебінен тўрєын їй кґмегін кґрсетеді;
  5) жергілікті мемлекеттік басќару мїддесінде Ќазаќстан Республикасыныѕ заѕнамасымен жергілікті атќарушы органдарєа жїктелетін ґзге де ґкілеттіктерді жїзеге асырады.
  Ескерту. 10-3-бапќа ґзгерту енгізілді - ЌР 2009.07.17 N 188-IV (ќолданысќа енгізілу тјртібін 2-баптан ќараѕыз); 2011.06.27 N 444-IV (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.22 (алєашќы ресми жарияланєанынан кейін кїнтізбелік он кїн ґткен соѕ ќолданысќа енгізіледі), 2011.07.05 N 452-IV (2011.10.13 бастап ќолданысќа енгізіледі) Заѕдарымен.