Образовательная программа (стр. 11 )

·  өйрәнелә торган тел материалын таный һәм тикшерә белү, аларга
клссификация ясау, нормативлык ягыннан бәя бирә белү;

·  телне өйрәнгәндә үзләштергән белем һәм күнекмәләрне сөйләмдә дөрес куллана белү.

·  Югарыда санап үтелгән максатларга ирешү укучыларның коммуникатив (аралашу), лингвиртик, этнокультура өлкәсенә караган компетенцияләрен формалаштырганда гамәлгә ашырыла.

Рус телендә сөйләшүче балаларга татар теле укытуның төп максаты һәм бурычлары.

1)  укучыларның башлангыч мәктәптә үзләштергән белемнәрен һәм сөйләм күнекмәләрен камилләштерү;

татар теленең орфоэпик, орфографик, лексик, грассатик нигезләрен системалы рәвештә үзләштерү;

укучыларның иҗади һәм мөстәкыйль фикерли алу мөмкинлекләрен үстерү, үз фикерләрен дәлилләргә күнектерү;

укучыларда тел сиземләү күнекмәләре булдыру;

татар теленең башка телләр арасындагы урыны, татар дөньясы турында мәгълүмат бирү;

халыкларның үзара аңлашып һәм хезмәттәшлек итеп яшәвенә омтылыш тәрбияләү;

укучыларның татар телен өйрәнүгә ихтыяҗын арттыру.

Белем бирү эчтәлегенең мәҗбүри минимумы.

Тыңлап аңлау. Эчтәлеге һәм күләме ягыннан укучыларның яшь үзенчәлекләренә туры килгән бәйләнешле сөйләмне тыңлап аңлау һәм, үз фикереңне белдереп, төп мәгълүмат турында хәбәр итү; җанлы аралашу барышында сөйләмнең эчтәлегенә төшенү һәм фикер алышуда катнашу.

Сөйләү. Коммуникатив максатларны аңлап, аралашу ситуацияләренә бәйле диалог яки монолог төзү; тәкъдим ителгән тема буенча эзлекле һәм аңлаешлы монологик сөйләм (тасвирлау, хикәяләү, фикер йөртү) булдыру; татар сөйләм этикасы гыйбарәләреннән файдаланып, әңгәмә кору.

Уку. Танышу, эзләнү, өйрәнү, карап чыгу максаты белән уку төрләреннән файдаланып, аңлап уку һәм кирәкле мәгълүматны табу; укылган текстның эчтәлеген кыскача яки тулы итеп сөйләп бирү; вакытлы матбугат язмаларын аңлап уку.

Язу һәм язма сөйләм. Аралашу темаларына бәйле язма сөйләм булдыру. Диктант язу. Бәйләнешле текстларны рус теленнән татарчага язмача тәрҗемә итү. Рәсми аралашу кәгазьләре (белдерү, хат, тәрҗемәи хәл, гариза) язу.

I. ГОМУМИ БЕЛЕМ БИРҮ ПРОГРАММАСЫНЫҢ МӘЖБҮРИ ҮЗЛӘШТЕРЕЛЕРГӘ ТИЕШЛЕ ӨЛЕШЕ

Коммуникатив компетенция

Сөйләм. Телдән һәм язма сөйләм. Диалогик һәм монологик сөйләм. Сөйләм теле. Сөйләм стильләре. Матур әдәбият теле.

Телдән һәм язма сөйләмне аеру. Тел берәмлекләрен аралашу һәм ситуация үзенчәлекләренә карап сайлый белү. Аралашу өлкәсенә һәм ситуациясенә бәйле рәвештә телдән һәм язма сөйләмне дөрес файдалану.

Текстның темасы, төп фикере һәм төзелеше. Аларның стиль һәм жанр төрлелеге.

Татар әдәби теле һәм аның нормалары турында төшенчә.

Сөйләм эшчәнлеге төрләрен (тыңлап аңлау, сөйләү, уку һәм язу) үзләштерү.

Укуның төрле төрләрен (танышу, өйрәнү һ.б.) үзләштерү. Уку китаплары, массакүләм мәгълүмат чаралары, интернет һ.б. чаралар белән эшләү алымнарын үзләштерү.

Ижтимагый-мәдәни, әхлакый, көнкүреш, уку темаларына бәйле булган монологик һәм диалогик сөйләм үрнәкләрен төзү.

Тыңланган (яки укылган) текстның эчтәлеген кыскача, тулы итеп яки сайлап кына сөйләп бирү. Диктантлар, изложениеләр һәм сочинениеләр язу. Төрле стиль һәм жанрдагы текстлар төзү: бәяләмә, аннотация, хат, ышаныч кәгазе, гариза, тезис, конспект һ.б. ш.

Белем бирү эчтәлегенең мәҗбүри минимумы.

Тыңлап аңлау. Эчтәлеге һәм күләме ягыннан укучыларның яшь үзенчәлекләренә туры килгән бәйләнешле сөйләмне тыңлап аңлау һәм, үз фикерләреңне белдереп, төп мәгълүмат турында хәбәр итү; җанлы аралашу барышында сөйләмнең эчтәлегенә төшенү һәм фикер алуда катнашу.

Телдән сөйләм. Коммуникатив максатларны аңлап, аралашу ситуацияләренә бәйле диалог яки монолог төзү; тәкъдим ителгән тема буенча эзлекле һәм аңлаешлы монологик сөйләм (тасвирлау, хикәяләү, фикер йөртү) булдыру; татар сөйләм этикеты гыйбәрәләреннән файдаланып, әңгәмә кору.

Язу һәм язма сөйләм. Бәйләнешле текстларны рус теленнән татарчага язмача тәрҗемә итү. Аралашу темаларына бәйле язма сөйләм булдыру. Диктант, изложение, инша язу. Рәсми кәгазьләр (белдерү, хат, тәрҗемәи хәл, гариза) язу.

Уку. Танышу, эзләнү, өйрәнү, карап чыгу максаты белән уку төрләреннән файдаланып, төрле жанрдагы текстларны аңлап уку һәм интернет аша кирәкле мәгълүматны табып уку күнекмәләренә ия булу; укылган текстның эчтәлеген эзлекле итеп сөйләп бирү;

Телнең фонетик нигезләрен өйрәнү.

Татар теленә хас булган авазларның әйтелеше. Татар һәм рус телләрендә уртак булган, ләкин әйтелешләре белән аерылган авазлар. Авазларның сүзләрдә, сүзтезмәләрдә, җөмләләрдә әйтелеше.

Телнең лексик нигезләрен өйрәнү.

Сүз ясалышы ысуллары. Татар теле һәм рус телләренең сүзлек составындагы аермалар.

Телнең грамматик нигезләрен өйрәнү.

Морфология. Исем. Татар телендә исем ясаучы кушымчалар. Исемнәргә кушымчалар ялгану тәртибе. Исемнәрнең ясалышы. Изафә бәйләнеше.

Сыйфат. Сыйфатларның исемнәргә бәйләнеше, җөмләдәге урыны. Сыйфатларның исемләшүе. Сыйфат дәрәҗәләре.

Алмашлык. Юклык, билгеләү, билгесезлек алмашлыклары.

Сан. Саннарның исемнәргә бәйләнеше һәм җөмләдәге урыны. Саннарның исемләшүе.

Рәвеш. Охшату-чагыштыру, сәбәп-максат рәвешләре.

Затланышлы фигыльләр. Хикәя фигыльнең заман формалары. Шарт фигыль, аның зат-сан белән төрләнеше. Теләк фигыль, формалары.

Затланышсыз фигыльләр. Хәл фигыльнең төрләре һәм кулланылыш үзенчәлекләре. Сыйфат фигыль һәм аның заман формалары. Исем фигыль. Инфинитивның барлык һәм юклык формалары.

Фигыль юнәлешләре һәм аларның кулланылыш үзенчәлекләре.

Бәйлек һәм бәйлек сүзләр. Баш, юнәлеш, чыгыш килешләрен таләп итә торган бәйлекләр. Юнәлеш, чыгыш, урын-вакыт килешләрендәге бәйлек сүзләр. Аларның җөмлә оештырудагы роле һәм урнашу урыны.

Кисәкчә. Чикләүче, көчәйткеч, раслау-ныгыту, үтенү, билгесезлек кисәкчәләре һәм аларның кулланылыш үзечәлекләре.

Теркәгеч. Тезүче (җыючы, бүлүче, каршы куючы) һәм ияртүче теркәгечләрне өйрәнү, аңлау һәм белү.

Синтаксис. Гади һәм кушма җөмлә. Әйтү максаты ягыннан җөмлә төрләре. Җөмләнең баш һәм иярчен кисәкләре. Бер һәм ике составлы җөмләләр. Атау җөмләләр. Тулы һәм ким җөмләләр. Татар һәм рус телләренең грамматик аермаларын өйрәнү, аңлау һәм белү.

Реализация основных учебных предметов и курсов осуществляются на основе рабочих программ (список прилагается) составлена на основе Федерального компонента государственного стандарта, федеральной Примерной программы основного общего образования.

Технологии обучения

В основной школе основой интересов и потребностей подростков является ориентация на пробу своих возможностей в разных сферах: интеллектуальной, социальной, межличностной, личностной. В связи с этим, технологический аспект основной школы должен заключаться в повышении многообразия видов и форм организации деятельности учащихся. Отсюда основными требованиями к условиям организации образовательного процесса на этом этапе школьного образования являются:

- увеличение удельного веса проектных, индивидуальных и групповых видов деятельности школьников;

- усиление роли самостоятельной работы учащихся с различными источниками информации;

- введение социальной практики и социального проектирования;

- дифференциация учебной среды (учебные мастерские, библиотека, лекционный зал и т. п.);

- переход на накопительную систему оценивания (например, использование технологии «портфолио» для отслеживания личностного роста ученика и пр.);

- использование исследовательских методов в обучении, информационно-коммуникационных технологий;

- здоровьесберегающие технологии, применение коллективного способа обучения, что позволяет учесть особенности подросткового возраста, проявляющиеся в стремлении к совместной деятельности со сверстниками.

Таким образом, выпускник школы 2 ступени - это:

- любящий свой край и свою Родину, знающий свой родной язык, уважающий свой народ, его культуру и духовные традиции;

- любит свою школу, уважает и соблюдает ее традиции; реализует свои способности в учении, дополнительно развивает их вне школы; обладает уровнем знаний, умений и навыков, позволяющим сделать осознанный выбор путей дальнейшего образования;

- осознающий и принимающий ценности человеческой жизни, семьи, гражданского общества, многонационального российского народа, человечества;

- признает ценности здорового образа жизни, следует им в своих поступках;

- реально оценивает себя, свои способности и возможности; ставит перед собой конкретные цели  и самостоятельно определяет пути их достижения; стремится к самосовершенствованию; обладает внутренней мотивацией к деятельности;

- активно и заинтересованно познающий мир, осознающий ценность труда, науки и творчества;

- умеющий учиться, осознающий важность образования и самообразования для жизни и деятельности, способный применять полученные знания на практике;

- социально активный, уважающий закон и правопорядок, соизмеряющий свои поступки с нравственными ценностями, осознающий свои обязанности перед семьей, обществом, Отечеством;

- уважающий других людей; умеющий вести конструктивный диалог, достигать взаимопонимания, сотрудничать для достижения общих результатов;

- осознанно выполняющий правила здорового и безопасного для себя и окружающих образа жизни;

- ориентирующийся в мире профессий, понимающий значение профессиональной деятельности для человека, осознает необходимость экологически оправданного поведения, не причиняет вреда природе.

По окончании 9 класса предполагается достижение обучающимися уровня образованности, соответствующего «Государственному образовательному стандарту» и личностной зрелости, и позволяющего успешно пройти государственную (итоговую) аттестацию, поступить в 10 класс (по избранному профилю) или в учреждения начального профессионального образования или среднего профессионального образования, выпускник должен достигнуть определенного уровня личной зрелости, необходимой для успешной самореализации.

2.3. Основная образовательная программа среднего (полного) общего образования (10-11 классы)

Учебный план разработан на основе базисного учебного плана и примерных учебных планов на 2011 – 2012 учебный год для образовательных учреждений Республики Татарстан, реализующих программы среднего (полного) общего образования, в соответствии с Постановлением Главного государственного санитарного врача от 01.01.2001 г № 000 « Об утверждении СанПиН 2.4.2.2821-10 «Санитарно – эпидемиологические требования к условиям и организации обучения в ОУ» ( зарегистрировано Министерством юстиции Российской Федерации 3.г, регистрационный номер 19993) и приказом МО и Н РФ от 3.06.2011 г № 000 « О внесении изменений в федеральный базисный план и примерные учебные планы для ОУ РФ, реализующих программы общего образования, утвержденные приказом МО и Н РФ от 9 марта 2004 г № 000 ».

На старшей ступени общего образования в 10 классе в учебном году сформированы учебные планы для универсального ( непрофильного) обучения, где включены обязательные учебные предметы на базовом уровне ( инвариантная часть федерального и регионального компонентов) . Исходя из запросов обучающихся и их родителей ( лиц их заменяющих) время, отведенное на элективные учебные предметы, используется для организации профильного обучения по предметам: русский язык, математика, обществознание, химия и биология.

Базовый уровень: обязательный для изучения школьниками во всех профилях обучения.

Их основное назначение в том, чтобы продолжить общеобразовательную, общекультурную составляющую школьного образования. Состав базовых общеобразовательных для каждого старшеклассника, должен отражать общепризнанные взгляды на цели и задачи, функции общего образования. Основной целью общего образования является всестороннее развитие человеческой личности, которая формируется в процессе обучения и опыт, т. е. знания, умения, навыки, способы деятельности.

Компонент образовательного учреждения - часы распределены для изучения учебных предметов на профильном уровне следующим образом:

русский язык - 2 часа в 10 классе;

математика – 2 часа в 10 классе ;

химия – 2 часа в 10 классе;

биология – 1 час в 10 классе

обществознание – 1 час в 10 классе

Они развивают содержание базисных учебных предметов, что обеспечит:

ü  поддержку изучения учебных предметов на профильном уровне;

ü  удовлетворение познавательных запросов интересующихся школьников;

ü  дополнительную подготовку для сдачи ЕГЭ по русскому языку, математике, химии, обществознанию и биологии.

Введение предмета «Русский язык» в объёме 2 часов в неделю связано с возрастающей ролью этого предмета в многонациональном федеративном государстве, наличием обязательного экзамена по этому предмету при поступлении в любой вуз.

Введение предметов «Татарский язык и литература» в число обязательных обусловлено ролью татарского языка как государственного и является основой подготовки специалистов широкого коммуникативного профиля.

Учебный предмет « Физическая культура» проводится по 3 часа в неделю в 10 классе, руководствуясь « Методическими рекомендациями о введение третьего часа физической культуры в недельный объем учебной нагрузки обучающихся

общеобразовательных учреждений Российской Федерации», направленными письмом МО и Н РФ от 01.01.2001г № ИК-1494/19 « О введении третьего часа физической культуры».

В рамках регионального (национально-регионального) компонента изучается татарский язык и татарская литература:

татарский язык в10 классе– 1 час

татарская литература в 10 классе - 2 часа.

В школе образовательный процесс строится как непрерывная система, объединяющая все ступени обучения и воспитания.

Учебные предметы	Число недельных учебных часов.
Федеральный и региональный компоненты
Базовые учебные предметы
	10	Всего
Русский язык	35/1	35/1
Литература	105/3	105/3
Татарский язык	35/1	35/1
Татарская литература	70/2	70/2
Английский язык	105/3	105/3
Математика	140/4	140/4
Информатика и ИКТ	35/1	35/1
История	70/2	70/2
Обществознание (включая экономику и право)	70/2	70/2
География	35/1	35/1
Физика	70/2	70/2
Химия	35/1	35/1
Биология	35/1	35/1
Технология	35/1	35/1
Основы безопасности и жизнедеятельности	35/1	35/1
Физическая культура	105/3	105/3
ИТОГО	1015/29	1015/29
Компонент образовательного учреждения
Элективные учебные предметы, учебные практики, проекты, исследовательская деятельность	280/8	280/8
Русский язык	70/2	70/2
Математика	70/2	70/2
Обществознание	35/1	35/1
Химия	70/2	70/2
Биология	35/1	35/1
ИТОГО	1295/37	1295/37