Методика определения эксплуатационных норм водопотребления и водоотведения (ЭНВН) населенных пунктов (стр. 11 )

Qтүн. нақты. = 1000 × ⅀qтүн/ ⅀tтүн × N,

мұнда: ⅀qтүн– өлшеудің барлық циклі ішінде 1 және 4 сағат аралығында түнгі су шығыны сомасы, м3;

⅀tтүн – өлшеудің барлық циклі ішінде 1 және 4 сағат аралығында дәлдігі 1 минутке дейінгі сағаттың жалпы саны.

Тәулік ішінде жалпы су ысырабы шамасының мөлшері эмпириялық тәуелділік бойынша анықталған:

qтаң.тәул. = 21 × (qтүн. нақты – qтүн. пайд.) × N,

мұнда: qтүн. нақты. –сағат 1-ден 4-ке дейінгі нақты меншікті түнгі шығын, л/сағ∙адам;

qтүн. пайд. – меншікті пайдалы түнгі шығын (qтүн. пайд. = 0,2 л/сағ∙адам).

Үйде судың нақты меншікті пайдалану шығыны мына формула бойынша анықталады:

Qнақтыпайд. = qтәул. нақты. – 21 qтүн. пайд,

мұнда: qтәул. нақты - бір тұрғынға шаққанда ғимараттағы орташа тәулік су шығыны, л/тәул∙адам;

qтүн. пайд. – пайдалы меншікті түнгі су шығыны, 0,2 л/сағ∙адам тең деп қабылданады.

11-кестедеБрусиловский көшесі, 38 мекенжайы бойынша орналасқан үйдің деректері жәнебір тұрғынға шаққанда нақты пайдалану су шығыны мен түнгі тәулік ысыраптарын анықтау, ал 13-кестеде таңдаманың барлық тұрғын үйлері бойынша деректер келтірілген.

11-кесте. Жеке объектіде су тұтынуды өлшеу қорытындылары

Суды есепке алу аспабының көрсетіштерін жазу күні мен уақыты (1 минутқа дейін)	Суды есепке алу аспабының көрсетіштері, м3	Су шығыны, м3	Өлшемдер арасындағы уақыт (1 минутқа дейін)	Меншікті су тұтыну
1	2	3	4	5
09сағ 10 мин 18сағ 10 мин	19907 20068,5	161,50	9 тәул 00 сағ 00 мин	260 л/тәул∙адам
10.04 2 сағ 12 мин 10.04 4 сағ 45 мин	19916 19916,54	0,54	2 сағ 33 мин	3,11 л/сағ∙адам
11.04 2 сағ 03 мин 11.04 4 сағ 10 мин	19934,42 19934,87	0,45	2 сағ 07 мин	3,14 л/сағ∙адам
12.04 2 сағ 08 мин 12.04 4 сағ 22 мин	19952,75 19953,23	0,48	2 сағ 14 мин	3,14 л/сағ∙адам
qтәул. = 260,0 л/тәул∙адам; qтүн.нақты. = 3,13 л/сағ∙адам; qтаң.тәул = 21 × (3,13 – 0,2) = 61,53 л/тәул∙адам; qтүн норм.= 2,95 л/сағ∙адам(6.10-т.) кезінде жойылатын ысыраптар: qтаң.тәу.жой = 21× (3,13 – 2,95) = 3,78 л/тәул∙адам; Барлық үй бойынша тәулік жойылатын ысыраптар: Qтаң.тәул.жой= 3,78 × 69 = 260,82 (м3/тәул).

Әр жеке тұрғын үй ғимаратында су ысырабын бағалау үшін табиғи өлшеулердің деректері қолданылады. Сондай-ақ, әр ғимарат бойынша жойылатын су ысырабын есептеу жүргізілген:

qтаң.тәул. жой = 21 (qтүн. нақт - qтүн. норм ) ∙ N,

мұнда: qтүн. нақты –сағат 1-ден 4-ке дейіннақты меншікті түнгі шығын, л/сағ∙адам;

qтүн. норм – іс жүзінде қол жеткізілетін деңгейде ғимаратты техникалық пайдалану кезінде түнгі шығындардың нормаланатын мәні;

N – ғимараттатұрғындар саны, адам.

qтүн. нормшамасы түнгі су шығыны пайда болуы жиілігін бөлудің интегралдық графигі бойынша анықталған. 13-кестеде берілген qтүн. норммәндер негізінде түнгі су шығыны пайда болуы жиілігінің полигоны жасалған. Деректер 12-кестеде келтірілген. 12-кестенің есептік деректері негізінде осы таңдаманың тұрғын үй ғимараттарында түнгі шығындарды бөлудің интегралдық қисығы құрылған (3-сурет), ол тұрғын үй ғимараттарының басым көпшілігінде ішкі сумен жабдықтау жүйелерін пайдаланудың қалыптасқан техникалық жағдайларында qтүн. норм = 2,95 л/сағ∙адамға дейін ысырапты азайту мүмкін.

3-сурет. Түнгі шығындарды бөлудің интегралдық қисығы.

12-кесте. Тұрғын үй ғимараттарында түнгі су шығындарының пайда болу жиілігі

Түнгі шығындар мәндерінің арылығы, л/сағ∙адам	Аралық ортасы, л/сағ∙адам	Түнгі су шығындарының пайда болу жиілігі	Түнгі су шығындарының пайда болу ықтималдығы (жиілік жинағы), %)
жалпы саны	салыстармалы шама
1	2	3	4	5
0-1	0,5	0	0	0
1-2	1,5	1	0,029	2,9
2-3	2,5	3	0,088	11,7
3-4	3,5	13	0,382	49,9
4-5	4,5	12	0,353	85,2
5-6	5,5	2	0,059	91,1
6-7	6,5	0	0	91,1
7-8	7,5	1	0,029	94,0
8-9	8,5	1	0,03	97,0
9-10	9,5	0	0	97,0
10-11	10,5	1	0,03	100,0
		34	1

qтүн. нормшамасы тұрғын үй ғимаратының 70%-ы ысырапты жою жұмыстарын жүргізуді талап ететінін есептеуден алынған.