Особенности анатомического строения стебля овса посевного
и их использование в селекции
Ключевые слова: овес посевной, селекция, урожайность, устойчивость к полеганию, анатомия стебля, отбор, наследование, электрофорез, ретарданты, азот.
Цель исследований: оценка полиморфизма сортов овса посевного по признакам анатомического строения стебля и разработка гистолого-анатомических критериев отбора ценных генотипов.
Методы исследований: использованы полевые и лабораторные анатомический и биохимический методы, статистический анализ полученных результатов.
Результаты исследований и их новизна. Впервые в условиях Беларуси изучен полиморфизм сортов овса посевного по признакам внутреннего строения стебля и выявлены источники ценных анатомических признаков. Установлена роль междоузлий в формировании микроструктуры стебля. Определена взаимосвязь анатомических признаков стебля овса и их связь с продуктивностью и устойчивостью к полеганию. Выявлены особенности наследования анатомических признаков стебля. В результате отбора по морфологическим и анатомическим признакам стебля получены ценные линии овса, переданные в национальный банк генетических ресурсов растений Республики Беларусь. Разработаны анатомические параметры модели сорта овса посевного. Выявлено влияние ретардантов и уровня азотного питания на анатомическое строение стебля овса. Установлена связь между анатомическим строением стебля и листовой поверхностью посева при разных уровнях азотного питания.
Рекомендации по использованию. При применении анатомического метода в селекции овса исследования необходимо проводить в подметелочных междоузлиях, зафиксированных в фазу выметывания метелки, при этом учитывать диаметр стебля и толщину его стенки, число и размеры тяжей хлоренхимы и проводящих пучков, степень развития склеренхимы. В селекции на урожайность в качестве источников ценных анатомических признаков рекомендуется использовать сорта Асiлак, Белорусский голозерный, Альф, Запавет, Вандроўнiк, Гоша. Линии А-1-2013, А-2-2013, Г-1-2013, Г-2-2013, З-1-2013, Бг-1-2013 и Бг-2-2013, могут быть использованы в селекции на высокобелковость, крупнозерность, устойчивость к полеганию.
Область применения: селекция, высшие и средние учебные заведения агрономического профиля.
РЭЗЮМЭ
Мыхлык Алеся Іванаўна
Асаблівасці анатамічнай будовы сцябла аўса пасяўнога
і іх выкарыстанне ў селекцыі
Ключавыя словы: авёс пасяўны, селекцыя, ураджайнасць, устойлівасць да палягання, анатомія сцябла, адбор, наследаванне, электрафарэз, рэтарданты, азот.
Мэта даследванняў: ацэнка полімарфізму гатункаў аўса пасяўнога па прыкметах анатамічнай будовы сцябла і распрацоўка гістолага-анатамічных крытэрыяў адбору каштоўных генатыпаў.
Метады даследаванняў: выкарыстаны палявыя і лабараторныя анатамічны і біяхімічны метады, статыстычны аналіз атрыманых вынікаў.
Вынікі даследаванняў і іх навізна. Упершыню ва ўмовах Беларусі вывучаны полімарфізм гатункаў аўса пасяўнога па прыкметах унутранай будовы сцябла і выяўлены крыніцы каштоўных анатамічных прыкмет. Усталявана роля міжвузелляў у фармаванні мікраструктуры сцябла. Вызначана ўзаемасувязь анатамічных прыкмет сцябла аўса і іх сувязь з прадукцыйнасцю і ўстойлівасцю да палягання. Выяўлены асаблівасці наследавання анатамічных прыкмет сцябла. У выніку адбору па марфалагічных і анатамічных прыкметах сцябла атрыманы каштоўныя лініі аўса, перададзеныя ў нацыянальны банк генетычных рэсурсаў раслін Рэспублікі Беларусь. Распрацаваны анатамічныя параметры мадэлі гатунку аўса пасяўнога. Выяўлены ўплыў рэтардантаў і ўзроўню азотнага жыўлення на анатамічную будову сцябла аўса. Усталявана сувязь паміж анатамічнай будовай сцябла і ліставой паверхняй пасеву пры розных узроўнях азотнага жыўлення.
Рэкамендацыі па выкарыстанні. Пры выкарыстаннi анатамічнага метаду ў селекцыі аўса даследаваннi неабходна праводзіць ў падмяцелкавых міжвузеллях, зафіксаваных у фазу выкідання мяцелкi, пры гэтым улічваць дыяметр сцябла і таўшчыню яго сценкі, колькасць і памеры цяжоў хларэнхімы і праводзячых пучкоў, ступень развіцця склеранхімы. У селекцыі на ўраджайнасць у якасці крыніц каштоўных анатамічных прыкмет рэкамендуецца выкарыстоўваць гатункi: Асілак, Беларускі голазерневы, Альф, Запавет, Вандроўнiк, Гоша. Лініі А-1-2013, А-2-2013, Г-1-2013, Г-2-2013, З-1-2013, Бг-1-2013 і Бг-2-2013 могуць быць скарыстаны ў селекцыі на высокабялковасць, буйназернасць, устойлівасць да палягання.
Галiна выкарыстання: селекцыя, вышэйшыя і сярэднія навучальныя ўстановы агранамічнага профілю.
SUMMARY
Mykhlyk Alesia Ivanovna
Features of the anatomic structure of the oat stem
and their usefulness in selection
Keywords: oats, selection, productivity, resistance to lodging, anatomy of stem, selection, inheritance, electrophoresis, retardants, nitrogen.
Aim of the research: estimation of polymorphism of oats varieties on anatomic structure character of the stem and the development of histological - anatomical criteria of selection of valuable genotypes.
Methods of research: field, laboratory anatomic and biochemical methods, statistical analysis.
Results of research and their novelty. For the first time polymorphism of oat varieties (Avena sativa) on internal structure signs of the stem have been studied in conditions of Belarus and the sources of their valuable anatomic signs have been found out. The role of stem inter knots in the formation of stem microstructure has been determined. The interrelation of anatomic features of oat stems and their productivity and resistance to lodging has been found. Specific features of inheritance of stem anatomic signs have been obtained. As a result of selection based on morphological and anatomic signs of the stem the valuable lines of oats have been obtained and passed to the national bank of genetic plants resources of the Republic of Belarus. The anatomic parameters of the model of oat variety have been developed. The effect of retardants and the rate of nitrogen application on the anatomic structure of the oat stem have been found. The relationship between the anatomic stem structure and leaf surface at different rates of nitrogen application has been established.
Recommendations on application. When applying the anatomic method in oat selection research should be carried out in the heading inter knots fixed in the phase of heading, taking into account the diameter of the stem and the thickness of its wall, the number and sizes of chlorenchyma chords, conducting bunches and the degree of chlorenchyma development. In the selection for productivity it is recommended to use such varieties as Asilak, Belarusian naked, Аlf, Zapavet, Vandrounik, Gosha as sources of valuable anatomic signs. The lines of А - 1-2013, А - 2-2013, Г- 1-2013, Г - 2-2013, З - 1-2013, Бг - 1-2013 and Бг - 2-2013, can be used in selection for receiving high protein, large grain size oats resistant to lodging.
Application: selection, higher and specialised secondary educational establishments of agronomical profile.
Подписано в печать
Формат 60x84/16. Бумага для множительных аппаратов.
Печать ризографическая. Гарнитура «Таймс».
Усл. печ. л. 1,2. Тираж 60 экз. Заказ №
Отпечатано в копировально-множительном бюро
213407, г. Горки, Могилевская обл., ул. Мичурина, 5.
|
Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 |
