Вучэбная праграма па вучэбным прадмеце «Мастацтва (айчынная і сусветная мастацкая культура)» для V клаcа ўстаноў агульнай сярэдняй адукацыі з беларускай мовай навучання і выхавання (стр. 3 )

Музыка: і. Опера «Хаваншчына» (Уступ. «Досвітак на Маскве-рацэ»); і-Корсакаў. Сімфанічная сюіта «Шэхеразада» (ч. 1); інаў. Прэлюдыя № 12 соль-дыез мінор.

Літаратура: . «Дождь»; Максiм Танк. «Ірынка».

Экраннае мастацтва: ў. Анімацыйны фільм «Стары i мора» (вобраз мора).

Якi у прыроды характар? (1 гадзіна).

Разнастайнасць гукаў, рытмаў, колеру ў прыродзе і іх увасабленне ў мастацтве.

Успрыманне і абмеркаванне мастацкіх твораў на тэму прыроды.

Параўнанне настрою восені ў трох п’есах фартэпіяннага цыкла П. І. Чайкоўскага «Поры года».

Слоўная замалёўка «Свет прыроды вакол нас». Характарыстыка коґлеравай гамы і гукаў прыроды за акном.

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: П. Брэйгель Старшы. «Жніво»; А. К. Саўрасаў. «Вясёлка»; І. І. Левітан. «Пасля дажджу. Плёс»; «Залатая восень»; ў. «Восеньскі кліч».

Літаратура: . «Восень».

Музыка: П. І. Чайкоўскі. Цыкл «Поры года» («Верасень. Паляванне», «Кастрычнік. Восеньская песня», «Лістапад. На тройцы»).

Скульптура: . «Зіма»; П. Барата. «Алегорыя восені (Вакх)»; «Алегорыя зімы»; «Алегорыя вясны».

Экраннае мастацтва: . Анімацыйны фільм «Поры году» (фрагмент).

Як адлюстроўвае прыроду мастак? (1 гадзіна).

Асаблівасці адлюстравання прыроды ў мастацтве. Нацюрморт у розных відах мастацтва.

Успрыманне і абмеркаванне мастацкіх твораў на тэму прыроды.

Складанне нацюрморта з прыродных матэрыялаў.

Выкананне эскiзу «Прыродныя матывы у афармленнi будынка».

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Архітэктура: Б. Хюген, Дж. Джагерс. Дом-кактус у Ратэрдаме; . Дом над вадаспадам.

Жывапіс: П. Сезан. «Персікі і грушы»; А. І. Куінджы. «Месяцовая ноч на Дняпры»; Ю. І. Піменаў. «Праліўны дождж»; І. Ф. Хруцкі. «Нацюрморт з птушкай»; іцкі-Біруля. «Першы снег».

Скульптура: . Інтэр’ер станцый метро «Грушаўка», «Малінаўка».

Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Хахламскі роспіс (на выбар); Роспіс беларускага куфра.

Музыка:  М. І. Аладаў. Сімфаніета № 1 до мажор («Дывертысмент», ч. 1).

Тэма 6

У свеце казак

(4 гадзіны)

Што такое казка? (1 гадзіна)

Асаблівасці казкі. Роля цудаў у казцы. Сувязь казкі з жыццём чалавека і прыродай.

Успрыманне і абмеркаванне мастацкіх твораў на тэму казкі.

Гутарка на тэму «Навошта патрэбна казка?».

Слоўная гульня на тэму «Цуд у нашым доме».

Выкананне фігуркі персанажа па казцы іча «Верабей, сава і птушыны суд» (лепка, пластылін).

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: В. Нiзоўцаў. «Казкі».

Кніжная графіка: В. А. Мілашэўскі. Ілюстрацыі да казак (на выбар); і. Ілюстрацыі да казкі Ш. Пэро «Папялушка» (на выбар); . «Бай».

Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Беларускія свістулькі.

Музыка: П. І. Чайкоўскі. Балет «Шчаўкунок» («Вальс кветак», «Адажыа»); ’еў. Балет «Папялушка» (1 д.); . «Скамарохі»; В. Помазаў «Батлейка»».

Літаратура: Ш. Пэро. «Кот у ботах»; іч. Казка «Верабей, сава і птушыны суд»; Беларускія і рускія народныя казкі (на выбар).

Экраннае мастацтва: . Фільм «Папялушка» (фрагмент); іцкая. Анімацыйны фільм  «Піліпка».

Пра што расказвае казка? (1 гадзіна)

Сюжэтная разнастайнасць казак. Асноўныя разнавіднасці казкі.

Успрыманне і абмеркаванне мастацкіх твораў на тэму казкі.

Параўнанне вобраза Бабы-Ягі ў мастацкіх творах і .

Выкананне эскізу персанажа беларускай народнай казкі (на выбар) (аловак).

Падрыхтоўка эцюда-пантамімы «Гном» пад музыку з цыкла «Карцінкі з выстаўкі».

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: ў. «Баба-яга», «Царэўна - жаба».

Кніжная графіка: І. Я. Білібін. Ілюстрацыі да казак (на выбар); ін. Ілюстрацыі да казкі «Канёк-Гарбунок» (на выбар); М. М. Філіповіч. Ілюстрацыі да кнігі «Беларускія народныя казкі» (на выбар);  . Ілюстрацыі да беларускай народнай песні «Сядзіць мядзведзь на калодзе». . Ілюстрацыі да беларускіх народных казак (на выбар).

Скульптура: Г. П. Якiмава. Фарфоравая статуэтка «Іван з Жар-птушкай»; ў. «Жар-птушка»; . «Баба-Яга».

Музыка:  і. Цыкл «Карцінкі з выстаўкі» («Хатка на курыных ножках», «Гном»); ў. Сімфанічная казка «Кікімара»).

Літаратура: «У пачвараў»; ў «Канёк-Горбунок» (урывак); Беларускія і рускія народныя казкі (на выбар).

Экраннае мастацтва: . Фільм «Марозка»; І. П. Іванаў-Вано. Анімацыйны фільм «Канёк-Гарбунок»»; ін. Анімацыйны фільм «Лятучы карабель».

Казачны вобраз у мастацтве (1 гадзіна)

Зборныя персанажы казкі і іх увасабленне ў розных відах мастацтва. Казачны вобраз у жывапісе, скульптуры, музыцы, літаратуры.

Успрыманне і абмеркаванне мастацкіх твораў на тэму казкі.

Гутарка на тэму «Казка ў творах розных відаў мастацтва».

Стварэнне эскіза вокладкi кнiгi «Беларускія народныя казкі» (акварэль, гуаш і інш.).

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: . «Царэўна-Лебедзь».

Кніжная графіка: І. Я. Білібін. Ілюстрацыі да «Казкі пра цара Салтана» (на выбар); ін. Ілюстрацыі да «Казкі пра цара Салтана» (на выбар).

Скульптура: І. П. Шмагун. «Царэўна-Лебедзь».

Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Палехская мініяцюра (на выбар).

Музыка:  і-Корсакаў. Опера «Казка пра цара Салтана» (4 д.); П. І. Чайкоўскі. Балет «Лебядзінае возера» (тэма Лебедзі).

Літаратура: iн. «Казка пра цара Салтана» (або iнш.).

Экраннае мастацтва: І. П. Іванаў-Вано, Л. І. Мiльчын. Анімацыйны фільм «Казка пра цара Салтана»; А. І. Дудко, ў. Фільм-балет «Лебядзінае возера» (фрагмент).

Казка старая i новая (1 гадзіна)

Казачныя сюжэты ў розных інтэрпрэтацыях. Казка і фэнтэзі.

Успрыманне і абмеркаванне мастацкіх твораў на тэму казкі.

Падрыхтоўка вуснага сачынення «Казачны герой учора – сёння – заўтра».

Выкананне малюнка на тэму «Традыцыйны казачны герой (на выбар) у сучасным свеце» .

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Кніжная графіка: І. Я. Білібін. Ілюстрацыі да казкі «Русалачка» (на выбар); Б. А. Дзіядораў. Ілюстрацыі да казкі «Русалачка» (на выбар).

Скульптура: Э. Эрыксан. «Русалачка»; Э. Скот. «Русалка»; . «Садко», «Царэўна Валхава».

Музыка: Дж. Уільямс. Саўндтрэк «Тэма чароўных пераўтварэнняў» з фільма «Гары Потэр і філасофскі камень»; ў. Балет «Маленькі прынц» («Танец баабабаў»).

Літаратура: . «Русалачка» (урывак); Дж. Роўлінг. «Гарри Поттер (Гары Потар)» (урывак); ўская. «Пуськi Бятыя» .

Экраннае мастацтва: К. Каламбус. Фільм «Гары Потар і філасофскі камень» (фрагмент); В. Бычкоў. Фільм «Русалачка» (фрагмент).

Тэма 7

Сям’я ў мастацтве

(3 гадзіны)

Мая сям’я (1 гадзіна)

Вобраз сям і ў творах розных відаў мастацтва.

Успрыманне і абмеркаванне мастацкіх твораў на тэму сям’і.

Падрыхтоўка вуснага сачынення пра сваю сям’ю (па сямейных фотаздымках).

Складанне калажу з сямейных фотаздымкаў.

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: . «Іаган Себасцьян Бах з сям’ёй»; і. «Сямейны партрэт»; іеў. «Сям’я на тэрасе»; ўскі. «Дэспат сям’і. У майстэрні мастака»; імаў. «Бабуліны казкі»; ў. «Мой дом»; І. Белаглазава. «Салют Перамогі»; і. «Вяртанне».

Графіка: . «У разбураным горадзе».

Музыка: Р. Шуман. Песня «У ззянні светлых майских дзён» (з цыкла «Любоў паэта»), «Вясновая сiмфонiя» (1 ч.).

Літаратура:  . «Узімку і ўлетку» (урывак); iн. «Бабуліны казкі».

Экраннае мастацтва: У. І. Папоў. Анімацыйны фільм «Умка» (Калыханка мядзведзіцы).

Традыцыі  і падзеі ў коле сям’і (1 гадзіна)

Увасабленне сямейных традыцый у творах розных відаў мастацтва.

Успрыманне і абмеркаванне мастацкіх твораў на тэму сям’і.

Параўнанне вобраза сям’і на карцінах Ж. Ф. Міле і В. Ван Гога.

Падрыхтоўка вуснага апавядання пра традыцыі ў сям’і.

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Архітэктура: Касцёл Святога Сымона і Святой Алены ў Мінску.

Жывапіс: Ж. Ф. Міле. «Першыя крокі»; В. Ван Гог. «Першыя крокі» (па карціне Міле);  . «Дзве сястры»; ў. «У вёсцы»; . «За снеданнем»; ікаў. «Прыбыў на канікулы».

Книжная графіка: іч. Ілюстрацыі да казкі «Дзікія лебедзі» (на выбар).

Скульптура: Старажытнарымскі рэльеф з эпізодамі Карнелія Статыя.

Дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: Дымкаўская цацка (на выбар).

Музыка: ўны, Л. І. Пранчак «Каля Чырвонага касцёла».

Літаратура: . «Дзікія лебедзі» (урывак).

Экраннае мастацтва: ўскі. Анімацыйны фільм «Дзікія лебедзі» (фрагмент).

Дарослыя і дзеці (1 гадзіна)

Асэнсаванне ў творах мастацтва разнастайнасці ўзаемаадносін дарослых і дзяцей. Вобразнае ўвасабленне прыхільнасці дарослых і дзяцей.

Успрыманне і абмеркаванне мастацкіх твораў на тэму ўзаемаадносін дарослых і дзяцей.

Выкананне эскіза «Хто жыве ў доме маім» (акварэль, гуаш).

Падрыхтоўка эцюда-пантамімы «Хто жыве ў доме маім».

Рэкамендаваныя мастацкія творы

Жывапіс: Рэмбрант. «Партрэт Тытуса»; ў. «Партрэт сына»; І. Я. Рэпін. «Страказа (партрэт дачкі)»; іеў. Партрэты дачкі Ірыны (на выбар);  ўскі. «Сялянскія дзеці»; Я. Кругер. «Дзяўчынка ў чырвоным»; іч. «Жанравая сцэна».

Скульптура: Л. Жукліс. «Сям’я»; Ю. А. Кірэеў. «Сям’я»; ўская. «Бацька і сын»; У. І. Жбанаў. «Дзяўчынка з парасонам».

Літаратура: . «Асаблівае даручэнне»; С. В. Мiхалкоў. Аповесць «Свята непаслушэнства».

Экраннае мастацтва: Ю. Калішэр. Анімацыйны фільм «Свята непаслушэнства»; . Анімацыйны фільм «Залатое кураня»; ін. Анімацыйны фільм «Мама для маманцяняці».

Тэма 8

Свет дзяцінства ў мастацтве

(4 гадзіны)

Такія розныя дзеці (1 гадзіна)

Вобразы дзяцей у розных відах мастацтва.