Адаптированная основная образовательная программа (стр. 10 )

Просьба, совет. Обращение с просьбой к учителю, соседу по парте на уроке или на перемене. Обращение с просьбой к незнакомому человеку. Обращение с просьбой к сверстнику, к близким людям.

Развертывание просьбы с помощью мотивировки. Формулы «Пожалуйста, …», «Можно …, пожалуйста!», «Разрешите….», «Можно мне …», «Можно я …».

Мотивировка отказа. Формулы «Извините, но …».

Благодарность. Формулы «спасибо», «большое спасибо», «пожалуйста». Благодарность за поздравления и подарки («Спасибо … имя»), благодарность как ответная реакция на выполнение просьбы. Мотивировка благодарности. Формулы «Очень приятно», «Я очень рада» и др. как мотивировка благодарности. Ответные реплики на поздравление, пожелание («Спасибо за поздравление», «Я тоже поздравляю тебя (Вас)». «Спасибо, и тебя (Вас) поздравляю»).

Замечание, извинение. Формулы «извините пожалуйста» с обращением и без него. Правильная реакция на замечания. Мотивировка извинения («Я нечаянно», «Я не хотел» и др.). Использование форм обращения при извинении. Извинение перед старшим, ровесником. Обращение и мотивировка при извинении.

Сочувствие, утешение. Сочувствие заболевшему сверстнику, взрослому. Слова поддержки, утешения.

Одобрение, комплимент. Одобрение как реакция на поздравления, подарки: «Молодец!», «Умница!», «Как красиво!»

Примерные темы речевых ситуаций

«Я – дома» (общение с близкими людьми, прием гостей)

«Я и мои товарищи» (игры и общение со сверстниками, общение в школе, в секции, в творческой студии)

«Я за порогом дома» (покупка, поездка в транспорте, обращение за помощью (в т. ч. в экстренной ситуации), поведение в общественных местах (кино, кафе и др.)

«Я в мире природы» (общение с животными, поведение в парке, в лесу)

Темы речевых ситуаций формулируются исходя из уровня развития коммуникативных и речевых умений обучающихся и социальной ситуации их жизни. Например, в рамках лексической темы «Я за порогом дома» для отработки этикетных форм знакомства на уроках могут быть организованы речевые ситуации «Давайте познакомимся!», «Знакомство во дворе», «Знакомство в гостях».

Алгоритм работы над темой речевой ситуации

Выявление и расширение представлений по теме речевой ситуации.

Актуализация, уточнение и расширение словарного запаса о теме ситуации.

Составление предложений по теме ситуации, в т. ч. ответы на вопросы и формулирование вопросов учителю, одноклассникам.

Конструирование диалогов, участие в диалогах по теме ситуации.

Выбор атрибутов к ролевой игре по теме речевой ситуации. Уточнение ролей, сюжета игры, его вариативности.

Моделирование речевой ситуации.

Составление устного текста (диалогического или несложного монологического) по теме ситуации.

  Татарский язык и литературное чтение на татарском языке.

  Татар теле һәм әдәби уку

  Татар теленә өйрәтүнең төп максаты – гамәли максат: телне аралашу чарасы буларак үзләштерү өчен, укучыларга гаилә-көнкүрешкә, уку хезмәтенә бәйле сөйләм ситуацияләре кысаларында белем бирү һәм күнекмәләрен үстерү. Гомуми белембирү максаты укучыларның акыл эшчәнлеген активлаштыру, логик фикерләү сәләтен камилләштерү, сөйләм культурасын үстерүдән гыйбарәт. Тәрбияви максат балаларның рухи дөньяларын баету, аларны татар халкының мәдәнияте һәм сәнгате белән таныштыру, төрле милләт вәкилләре арасында дуслык һәм хөрмәт хисе тәрбияләүгә юнәлтелә.

Коррекция мәктәпләрендә укучы балаларны тормышка социаль яраклаштыруга юнәлтү максатыннан, татар телен өйрәтү түбәндәге бурычларны үз эченә ала:

укучыларда татар сөйләмен тыңлап аңлау күнекмәләре булдыру;

диалогик һәм монологик сөйләм күнекмәләре формалаштыру;

төрле жанрдагы текстларны аңлап укуга юнәлеш бирү;

дөрес язу күнекмәләре булдыру;

татар теленең фонетик, орфоэпик, лексик һәм грамматик нигезләрен гамәли үзләштерү;

татар дөньясында караган милли традицияләр, гореф-гадәтләр, ризыклар, бәйрәмнәр, уеннар белән таныштыру;

татар әдәбияты, сәнгате, мәдәнияте турында билгеле бер мәгълүмат җиткерү.

VIII төр махсус (коррекцияләү) мәктәпләрендә укучы рус телле балаларның программада күрсәтелгән эчтәлек нигезендә сөйләм эшчәнлеге төрләре буенча түбәндәге белемнәргә ия булуы  күздә тотыла.

Язу

Татар алфавитындагы хәрефләрнең дөрес язылышын истә калдыру;

сүзләрне, иҗекләргә бүлеп, юлдан-юлга дөрес күчерү кагыйдәләрен үзләштерү;

хатасыз күчереп яза белү.

1 - 4 сыйныфларда укучылар татар телендә авазларның дөрес әйтелешен, хәрефләрнең төрле авазлар белдерүләрен гамәли үзләштерәләр һәм дөрес уку, язу күнекмәләре алалар. Башлангыч сыйныф укучылары ситуацияләр һәм сюжетлы рәсемнәр буенча гади җөмләләр төзергә өйрәнәләр.

Коррекция мәктәпләрендә рус телле балаларга татар телен укыту 4 этапка бүленә:

1 этап – 1-нче сыйныф (телдән сөйләм этабы);

2 этап – 2-4 - нче сыйныфлар (уку һәм язу күнекмәләрен формалаштыру этабы).

3 этап – 5-7-нче сыйныфлар (төп этап)

4 этап – 8-9  - нче сыйныфлар (гомумиләштерү  этабы)

1 - 4 сыйныфларда укучылар татар телендә авазларның дөрес әйтелешен, хәрефләрнең төрле авазлар белдерүләрен гамәли үзләштерәләр һәм дөрес уку, язу күнекмәләре алалар. Башлангыч сыйныф укучылары ситуацияләр һәм сюжетлы рәсемнәр буенча гади җөмләләр төзергә өйрәнәләр.

1 нче сыйныф

Белем һәм күнекмәләргә төп таләпләр

Укытучының гади сорауларын, күрсәтмәләрен, таләпләрен аңлау һәм кушканны эшләү;

Рәсемдә күрсәтелгән предметларны атый белү;

Укытучы әйткән предметларны һәм рәсемнәрне танып күрсәтә белү;

Укытучы белән һәм үзара исәнләшә , саубуллаша белү.

Укучылар ел азагында истә калдырырга һәм актив кулланырга тиешле лексик минимум

1 нче сыйныф  45-50 сүз

Программаның эчтәлеге

№	Тема	Cәгать саны	Көтелгән нәтиҗәләр
1	Танышу	5	Әңгәмәдәшең белән контакт урнаштыра белү. Бу кем? Соравы аша кирәкле информацияне ала белү
2	Уенчык кибетендә	6	Уенчыкларның исемнәрен әйтә белү, төсләрне атау
3	Базарда	7	Җиләк-җимеш, яшелчә исемнәрен атый белү. Аларның кайда икәнлеген әйтә белү
4	Без мәктәптә	7	Темага караган предметларның исемнәрен әйтә белү, - лар/-ләр күплек кушымчаларын сөйләмдә куллана белү
5	Без санарга өйрәнәбез	5	1 дән 10га кадәр санарга өйрәнү. Ничә? соравын аңлап, предметларның санын әйтә белү
6	Без чисталык яратабыз	8	Тән әгъзаларының исемнәрен әйтә белү. Савыт-сабаларның исемнәрен атый белү
7	Кыргый хайваннар	5	Кыргый хайван атамаларын дөрес куллана белү. Аларны ашата белү
8	Шәһәрдә	6	“Шәһәр” темасына караган сүзләрне әйтә белү. Предметларны чагыштыра белү
9	Ашамлыклар кибетендә	6	Ашамлык атамаларын дөрес атый белү. Нәрсә яратуың турында хәбәр итә, сорап ала белү
10	Өйдә	5	Гаилә әгъзаларын әйтә белү
11	Киемнәр кибетендә	6	Киемнәрнең атамаларын әйтә белү
12	Авылда	6	Йорт хайваннарының, кошларының атамаларын белү
13	Һава торышы	3	Темага караган сүзләрне әйтә белү
14	Исәнме, урман!	6	Темага караган сүзләрне әйтә белү. Аларны тасвирлый белү
15	Габдулла Тукай – балачак шагыйре	4	Габдулла Тукай турында беренчел мәгълүмат алу, бер шигырен ятлау
16	Уйныйк әле	5	Балалар уеннары белән танышу, аларны уйнарга өйрәнү
17	Әкияттә кунакта	4	әкиятне русча-татарча тыңлау
18	Исәнме, җәй!	4	Җәй фасылына караган сүзләрне дөрес әйтә белү, бер шигырьне яттан сөйләү
19	Кабатлау	2	өйрәнгәннәрне кабатлау
Барлыгы	99

Укучылар ел азагында истә калдырырга тиешле лексик минимум