Республика Казахстан (стр. 9 )

мұнда: - құю каналының көлденең қимасының ауданы, см2;

- құю каналының ұзындығы, см.

Құю каналының параметрлері (Sл, lл) қазіргі нормативтер бойынша таңдалады.

Пресс қалдық қалыптағы термопласт бұйымды қысымда ұстау үшін қажет.

Пресс қалдықтың көлемін цилиндр көлемінің үлестік бөлігі ретінде қабылдауға болады

см

Пуансон (2) тура жүру үшін цилиндрдің ішіне кіріп тұру керек. Сондықтан пуансон алатын көлемін цилиндр көлемінің үлестік бөлігі ретінде алған ыңғайлы

см3 (7)

Цилиндр (1) көлемін құраушылардың формулаларын ескеріп, келесі теңдеуді аламыз

(8)

Цилиндрдің биіктігі

см (9)

мұнда: - цилиндрдің пуансон кіріп тұратын биіктігі;

- цилиндрдің жұмысшы бөлігінің биіктігі;

- пресс қалдық орналасатын цилиндр биіктігі.

Цилиндрдің жұмысшы бөлігінің биіктігі пуансонның жүру жолына тең болады. Пуансонның жүру жолы престің пуансонының жүру жолынан кіші болу керек

(10)

мұнда: - пресстің пуансонының жолы;

- пресс қалыптың пуансонының жолы.

Цилиндрдің жұмысшы бөлігінің көлемі оған салынатын термопластың көлемін береді

см

Цилиндрдің көлденең қимасының ауданы

см2 (12)

Цилиндрдің пуансонды бағыттайтын биіктігі

см. (13)

Пресс қалдық орналасатын цилиндр биіктігі

см. (14)

Құраушыларын ескергендегі цилиндр биіктігі

см. (15)

Цилиндрдегі пластикацияланған термопласты пуансонның престеу күші

Н (16)

мұнда: q – термопласты престеп құю қысымы, Н/мм2.

Пластикацияланған термопласты престеп құю қысымы термопласт түріне байланысты болады. Сондықтан тәжірибе жүзінде нақтыланады. Орташа шамасы жуық шамамен

q = 70 Н/мм2.

Пресс қалыптарды топтап бір циклде жасалатын бұйым саны пресстің күшіне байланысты болады

дана (17)

мұнда: - пресстің күші, Н.

Бір престе топталған пресс қалыптармен жылына жасалатын бұйым саны келесі формуламен анықталады

дана/жыл (18)

мұнда: - пресстеп құюдың жұмыс өнімділігі, дана/сағ;

- өндірістік ауысымның ұзақтығы, сағ;

- өндірістік ауысымның саны;

- бір жылдағы жұмыс күндерінің саны.

Өндірістік бағдарламаны қамтамасыз ететін пресс саны

дана (19)

мұнда: N – бұйым шығарудың өндірістік бағдарламасы, дана/жыл.

Өндірістік бағдарламаны қамтамасыз ететін барлық бір бұйымды пресс қалыптар саны

дана (20)

мұнда: - прессте топталған пресс қалыптар саны.

Өндірістік бағдарламаны қамтамасыз ететін барлық пресс қалыптардың үлестік құны

, теңге/дана (21)

мұнда: - жобаланған бір бұйымды пресс қалыптың құны, теңге.

Осы көрсеткіш бойынша да жобаланған пресс қалыптың тиімділігін бағалауға болады.

Жобаланған пресс қалыптың биіктігі пресстің жұмыс жүргізу зонасының биіктігінен кіші болу керек

НФ < НП. (22)

Егер бұл шарт орындалмаса цилиндрдің көлденең қимасын (SЦ) үлкейту арқылы цилиндрдің биіктігін (hЦ) кішірейтеді.

Пресс қалыптың пуансондары мен матрицалары екі плитаға топталып бекітіліп, пресстің столына орналастырылады.

Пуансондардың плитасы престің пуансонына бекітіледі. Бекітілу нүктесінің орны пресс күшін барлық пуансондарға біркелкі таралуын қамтамасыз ету керек. Олай болмаған жағдайда пресс қалыптарда құю әртүрлі қысыммен жүреді де, бұйымдардың сапасы біркелкі шықпайды.

Жалпы жағдайда пресс қалыптар екі плитаның арасында кез-келген қалыпта орналасуы мүмкін (2-сурет).

Сурет -2 Бір бұйымды пресс қалыптарды топтастыру схемасы:

1-пуансондар плитасы; 2-пуансондар; С-пресс пуансонына бекітілетін нүктесі

Пресс күшінің пуансондарға біркелкі таралуын қамтамасыз ететін бекіту нүктесінің (С) координаталарын анықтау керек. Ол үшін пуансондардағы күштердің (FП) және пресс күшінің (FМ) координаталық өстерге қатысты моменттерінің қосындылары нөлге тең болу керек:

осыдан

(23)

осыдан

(24)

Ұсынылған есептеу әдістемесі бір бұйымды пресс қалыпты оңтайлап жобалауға мүмкіндік жасайды.

Әдебиеттер

1.  Справочник металлиста, том 3 Под ред. - М: Машиностроение, 1977.

2. , Акутин технологии переработки пластмасс. - М.: Химия, 19с.

3. , Гусев технологии переработки пластмасс. - М.: Химия, 19с.

тындағы ТарМУ Редакцияға түскен күні

Тараз қ. 28.05.2011ж.

______________________

Механика жӘне технология процесстерін үлгілеу

МЕХАНИКА И МОДЕЛИРОВАНИЕ ПРОЦЕССОВ

ТЕХНОЛОГИИ, 2011, № 1,с.97-102

УДК 00

,

Оценка потерь энергии в сети и централизованного теплоснабжения

Введение

Быстрая урбанизация, вызванная переоценкой промышленности, привела к появлению идеи нахождения средства для потребностей человека в дополнение к системам социального обеспечения, таким как: водоснабжение, канализационные сети, общественный транспорт и система централизованного теплоснабжения. Первая система централизованного теплоснабжения была построена в Локпорте (Нью Йорк, США) в 1877 году [1]. С тех пор она распространилась по различным странам Европы. С начала 20 века системы централизованного теплоснабжения все больше и больше использовались в Германии, Дании, Голландии, Бельгии и особенно в Швеции и СНГ. Системы централизованного теплоснабжения и охлаждения расходуют большое количество топлива на уровне экономики страны в рамках предоставления воды для нагрева-охлаждения и горячей воды для бытовых нужд. Данным системам уделено большое внимание в литературе [1–4].

Централизованное теплоснабжение важно не только из-за более эффективного использования источников энергии, но также из-за того, что потребности в получении энергии удовлетворяются регулярно, в достаточной мере и дешевле чем при других способах. В системе централизованного теплоснабжения, тепло, вырабатываемое в отопительной установке, поставляется потребителям на обширные участки. Таким образом, она служит для отопления региона, состоящего из множества зданий, и поставки горячей воды из центра. Система централизованного теплоснабжения переносит тепло от отопительной установки при помощи первичной сети трубопроводов через подстанцию на вторичную сеть трубопроводов, откуда оно, в результате, передается потребителю. В данной системе, потери энергии и эксэргии образуются в распределительных трубах вследствие переноса тепла на большие расстояния. Потери энергии и эксэргии из-за трубопровода имеют сильное воздействие на экономические преимущества систем теплоснабжения. По этой причине, потери тепла в трубопроводах необходимо снизить до минимального уровня.

Анализы энергии и эксэргии были проведены для того, чтобы показать, где в процессах происходят выходы энергии, определенные как потери энергии и эксэргии. Потери энергии и эксэргии можно истолковать, прежде всего, как увеличение расхода топлива. Анализ энергии основан на первом законе термодинамики, который связан с сохранением энергии. Анализ эксэргии основан на втором законе термодинамики. Многие исследователи предполагают, что термодинамические показатели процесса лучше всего оценить при помощи анализа эксэргии [6].

С точки зрения термодинамики, эксэргия определена как максимальная работоспособность, которая может быть выработана системой, или потоком масс или энергией, в момент, когда она приходит в равновесие с соответствующей окружающей средой. В отличие от энергии, эксэргия не подлежит закону о сохранении (за исключением идеальных или обратимых процессов). Иногда, эксэргия расходуется или сводится к нулю из-за необратимостей в каких-либо реальных процессах. Расход эксэргии во время процесса пропорционален энтропии, создаваемой из-за необратимостей, связанных с данным процессом. Анализ эксэргии является методом, который на ряду со вторым законом термодинамики использует принципы сохранения масс и сохранения энергии для анализа, проектирования и усовершенствования энергетических и других систем.

Эксэргетический метод является полезным инструментом для достижения цели более эффективного использования энергоресурсов, позволяя определить расположения, типы и истинные величины расходов и потерь. [7].

В данном исследовании, были проанализированы потери энергии и эксэргии в тепловой сети города Алматы. Из-за того, что трубопроводная сеть является достаточно длинной, в системе теплоснабжения происходят значительные потери энергии и эксэргии.

Описание и анализ системы

Система состоит из сети ответвленных трубопроводов для распределения тепла от отопительной установки до потребителя. Неотъемлемым элементом такой системы является трубопровод, который переносит энергию и является источником потерь тепла. Другой важной частью системы являются теплоцентрали, где тепло переносится от высокотемпературной среды в низкотемпературную среду, что приводит к снижению качества тепла. При анализе, трубопроводная сеть состояла из изолированных труб диаметром от 65 до 250 мм. Длина исследуемого участка трубопроводной сети составляла 12 км.

Баланс энергии

В соответствии с Рисунком 1, тепло, поставляемое потребителю, равняется

(1)

где, Qi показывает тепло, переданное воде от отопительной установки, Wp – работу, которая была выполнена насосом для циркуляции горячей воды через трубопроводы, Qc, тепло, предоставленное для потребителей и Qloss указывает потери тепла в трубопроводной сети.

Рисунок 1. (a) - Иллюстрация системы централизованного отопления и (b) поперечное сечение канала

Трубы находятся в канале под землей (Рисунок 1). Потери тепла, образованные в канале с двумя трубами в определенный момент времени, показаны ниже с использованием модели, изображенной на рисунке 1. Согласно данной модели, потери тепла, образованные в канале на единицу длины, выражаются следующим образом

(2)

где: QLoss - потери тепла в сети труб, Rs - сопротивление почвы, Rb -сопротивление отверстия канала, Rc -сопротивление канала, Ri -сопротивление изоляционного материала, Ta -ежедневная средняя температура наружного воздуха.

Температура трубопровода предположительно равняется среднему арифметическому Ts и Tr, Tw = (Ts + Tr)/2. Ta – среднее значение температуры наружного воздуха и R – тепловое сопротивление. На анализируемом трубопроводе была использована стекловата (ki = 0.65 Вт/(м*К)) в среднем 8 мм толщиной. Канал был изготовлен из смеси камня и бетона. Длина замкнутого контура канала СС, толщина канала tc и теплопроводность kc составляли 5 м, 10 см, 2.5 Вт/(м*К), соответственно. Теплопроводность влагосодержащей почвы ks составила 0.91 Вт/(м*К).

Баланс эксэнергии

Баланс эксэргии можно записать, используя рисунок 1

(3)

где: Ex, i эксэргия горячей воды, Ex,w электрическая эксэргия, заданная для насоса (Ex,w = Wp), Ex,c эксэргия, предоставленная потребителям. Потери эксэргии, Ex, loss A, Ex, loss B, Ex, loss C, объяснены ниже.

Потери эксэргии, образованные в результате потери тепла Ex,loss A

Потери тепла во время переноса горячей воды через трубы приводят к потерям эксэргии. Из известного уравнения Ex, loss A может быть определено как

(4)

Потери эксэргии из-за переноса воды Ex,loss B

Тепло переносится от отопительной установки потребителям при помощи горячей воды с определенной величиной энтальпии. Для создания потока воды используются насосы с электрическим приводом. Электрическая энергия представляет собой чистую эксэргию, используемую для преодоления сопротивления потока в трубопроводной сети, через которую поток преобразуется в тепло. Эксэргия тепла при температуре Tw гораздо ниже, чем эксэргия работы насоса Wp. В результате, потери эксэргии [5] составляют

(5)

Потери эксэнергии во время переноса тепла через теплообменники Ex,loss C

Перенос тепла через теплообменник является необратимым процессом, следовательно, происходят потери эксэргии. Общие потери эксэргии состоят из необратимого переноса тепла и потерь, образующихся из-за трения обоих потоков. В соответствии с наблюдениями Котаса [8], потери эксэргии из-за трения потоков жидкости (небольшой удельный объем) относительно малы, таким образом потери эксэргии во время переноса тепла равняются

(6)

Температура обоих потоков воды в теплообменнике изменяется, и поэтому Уравнение (6) представлено в дифференциальной форме. Расчет потерь эксэргии для теплообменника также можно представить в интегральной форме, с температурами обеих жидкостей (Tw и Tcw = Tc,s + Tc,r)/2) определенными средней термодинамической температурой [5].

(7)

где: Tc,r - температура возвратной от потребителя воды, Tc,s - температура подаваемой потребителю воды

Рисунок 2- Потеря тепла в зависимости от толщины изоляции.

Результаты и обсуждение

Потери энергии в трубопроводах, которые используются для распределения тепла от отопительной установки к теплообменникам систем отопления, очень важны. Потери тепла в трубопроводах были рассчитаны при помощи средних значений ежедневной температуры наружного воздуха. Потери тепла из-за сети Qloss составляют приблизительно 8,62% энергии, вырабатываемой отопительной установкой, Qi.

Толщина теплоизоляционного материала является наиболее эффективным фактором, который приводит к снижению потерь тепла в трубах. Потери тепла снижаются с увеличением толщины изоляции. В частности, увеличение до 20 см приводит к значительному снижению потерь тепла. Изменение потерь тепла из-за толщины изоляции можно увидеть на Рисунке 2.

Снижение составит приблизительно 25% потерь тепла, если использовать изоляцию для труб толщиной 20 см вместо 8 см. Более того, длина замкнутого контура канала обладает эффектом снижения потерь тепла, хотя данный эффект очень мал.

Заключение

В данном документе были исследованы потери энергии и эксэргии, возникающие в системе централизованного теплоснабжения; в отношении температуры подаваемой и обратной воды. Анализ потери эксэргии, возникающей во время переноса тепловой энергии потребителям, показывает, что данная потеря велика и в первую очередь зависит от температуры горячей воды. Общие потери эксэргии увеличиваются на 0.75 % с увеличением температуры подаваемой воды примерно на 10 оС, что является аргументом в пользу температуры обратной воды. Данный анализ показывает, что эта потеря во время переноса тепла в сети централизованного теплоснабжения может быть снижена за счет снижения потребления электроэнергии во время транспортировки горячей воды к потребителям и путем снижения потери тепла в трубопроводах.

Данные потери тепла необходимо держать на минимальном уровне, что возможно при увеличении толщины теплоизоляции труб.

литература

1. Д.K. Бакер, С.A. Шериф, Оптимизация теплопередачи в тепловых сетях с применением метода поиска, Int. J. Energy Res.–252.

2. A. Бенониссон, Б. Бон, Ф. Равн, Оперативная оптимизация системы теплоснабжения, Energy. Convers. Mgmt.97–314.

3. Б. Бон, Переходные потери тепла в городских тепловых сетях, Int. J. Energy Res.–1334.

4. Л. Густавсон, A. Карлсон, Отопление домов в городских районах, Energy–875.

5. A. Поредос, A. Катановский, Потери эксэнергии в качестве основной оценки тепловой энергии, Energy Convers.Mgmt.–2173.

6. M.A. Розен, , M. Н. Ле, Моделирование и анализ построения систем, которые объединяют когенерации и централизованного отопления и охлаждения.

7. И. Динсер, Роль эксергии в энергетической политики, Energy Policy–149.

8. T. Котас, Анализ работы ТЭЦ методом эксэргии, second ed., Krieger Publishing Company, USA, 1995.

ТарГУ им. Поступило в редакцию

г. Тараз 30.05.2011г.

__________________________

Механика жӘне технология процесстерін үлгілеу

МЕХАНИКА И МОДЕЛИРОВАНИЕ ПРОЦЕССОВ

ТЕХНОЛОГИИ, 2011, № 1,с.103-106

ӘОК 539.9

Б. А. Қойайдаров, Т. М. Жүнісбеков, ,

Термопластан бұйым жасауға көп орынды пресс қалып жобалау

Бір орынды пресс қалыппен қатар термопластан пресстеп құю арқылы бұйым жасауға көп орынды пресс қалыптар да қолданылады [1-3].

Көп орынды пресс қалып бір түрлі немесе бірнеше түрлі бұйымға жобаланады. Негізінен бір түрлі бұйымға жобалаған тиімді.

Көп орынды пресс қалыптарды келесі түрлерге топтауға болады:

1. Көп орынды бір қабатты.

2. Көп орынды көп қабатты.

Көп орынды пресс қалыптың басты параметрлерін есептеу арқылы оңтайлы түрін таңдауға болады. Сондықтан осы жұмыста көп орынды көп қабатты пресс қалыптың басты параметрлерін есептеу әдістемесі жүйеленді.

Көп орынды көп қабатты пресс қалыптың әрекетті схемасы 1- суретте келтірілді. Ол пуансоннан (1), цилиндрден (2), матрицаның

Сурет - 1 Көп орынды көп қабатты пресс қалыптың әрекетті схемасы

жоғарғы (3), ортаңғы (4) және төменгі (5) бөліктерінен, құю каналдарынан (6) және (7), толтыру каналдарынан (8) және (9), қалып қуыстардан (10) және (11), қыздырғыштан (12) және суыту қуыстарынан (13), (14) және (15) тұрады.

Схемада термопласты мөлшерлеп цилиндрге салатын, матрицаның бөліктерін ажырататын және қосатын, дайын бұйымдарды итеріп шығаратын құрылымдар көрсетілмеген. Олардың басты параметрлерді есептеуге қатысы жоқ болғандықтан.

Көп орынды көп қабатты пресс қалыптағы қалып қуыстардың жалпы көлемін келесі формуламен есептеуге болады.

, см3 (1)

мұнда : Zф- қабаттағы қалып қуыстар саны;

Zэ -қабаттар саны;

Δ- термопластың суып қатқандағы отыру шамасы;

Vи –жасалатын бұйымның материалды көлемі.

Формула (1) қабаттарындағы қуыс қалыптар саны, орналасу схемасы және формасы бірдей пресс қалыптарға жазылған.

Жасалатын бұйымның материалды көлемі (Vи) оның жұмысшы сызбасы бойынша есептеліп анықталады.

Термопласты пластикалық күйге келтіруге қыздыратын цилиндрдің (2) көлемі

, см3 (2)

мұнда: - құю каналының көлемі;

– толтыру каналының көлемі;

– пресс қалдықтың көлемі;

– пуансонды бағыттауға қажетті цилиндр көлемі.

Пресс қалдық термопластпен толтырылған қалып қуыстарды қысымда ұстау үшін қажет.

Құраушыларының шамасын ескеріп цилиндр көлемінің теңдеуін келесі түрде жазуға болады.

мұнда: Sл- құю каналының көлденең қимасының ауданы;

SТ - қалып қуысты термопластпен толтыру каналының көлденең қимасының ауданы;

lл - құю каналының ұзындығы;

lт - толтыру каналының ұзындығы.

Құю және толтыру каналдарының көлденең қималарының ауданы қазіргі нормативтер бойынша қабылданады.

Цилиндірдің (2) биіктігі

,см (4)

мұнда: пуансон (1) кіріп тұратын цилиндр биіктігінің бөлігі;

- цилиндрдің жұмысшы бөлігінің биіктігі;

пресс қалдық орналасатын цилиндр бөлігінің биктігі. Цилиндірдің жұмысшы бөлігінің биіктігі, пресс қалдықты қысымда ұстау үшін, пресс пуансонының жолынан кіші болу керек

,см (5)

мұнда: hм - пресс пуансонының жолы (пресстің сипаттамасы).

Цилиндірдің (2) жұмысшы бөлігі қалып қуыстарды, құю және толтыру каналдарын пластикацияланған термопластпен қамтамасыз етеді. Сондықтан оның көлемі келесі шамада болу керек

,см

Цилиндрдің (2) көлденең қимасының ауданы

,см

Цилиндрдің пуансонды бағыттайтын және пресс қалдық орналасатын бөліктерінің биіктіктері

,см. (8)

Сонда цилиндірдің (2) биіктігі келесі формуламен есептеледі

,см (9)

Пуансонның (1) цилиндірде (2) пластикацияланған термопласты сығу қысымы

, Н /мм2 (10)

мұнда: - пресстің күші, Н.

Қысым ( ) матрицадағы барлық қалып қуыстар мен толтыру каналдарына бірдей таралады деп есептейміз. Сондай жағдайда матрицаның бөліктері қалыптау кезінде ажырап ашылып кетпеу үшін келесі шарт орындалу керек:

;

;

, (11)

мұнда: Su - жасалатын бұйымның Ғм күшіне перпендикуляр жазықтықтағы қимасының ауданы;

Stг - толтыру каналдарының Ғм күшіне перпендикуляр жазықтықтағы қимасының ауданы.

Матрица бөліктерінің пресстеп құю кезінде ажырап ашылып кетпеу шартынан көп орынды пресс қалыппен бір циклде жасауға болатын бұйымдар саны анықталады

, дана. (12)

Термопласт түріне пресстеп құю қысымы (q) тәжірибеден анықталады. Сондықтан көп орынды пресс қалыпты жобалауда бір циклде жасалатын бұйым санын пресс мүмкіндігі ескеріліп анықталады.

. (13)

Пресс мүмкіндігіне көп орынды пресс қалыпты жобалауда цилиндрдің көлденең кимасының ауданы (12) формуладан анықтайды

. (14)

Пресс пуансонының жолын (hм) ескеріп цилиндірдің жұмысшы бөлігінің көлемін (7) теңдеуден табады

. (15)

Цилиндірдің толық көлемі (3) формуламен есептеледі

. (16)

Цилиндірдің биіктігін (hц) (9) формула арқылы есептеп табады.

Көп орынды пресс қалыптың қабатындағы қалып қуыстарды цилиндрдің (2) тік өсіне симметриялы схемамен немесе пресс күшіне (Ғм) паралель қысым күштерінің (Ғu) тең әсерлі күші (Ru) цилиндрдің (2) тік осінде жататындай схемамен орналастырады.

Көп орынды пресс қалыптағы қабаттар санын пресс мүмкіндігін ескеріп (13) теңдеуден анықтайды

. (17)

Жүйеленген әдістеме көп орынды пресс қалыпты жасалатын бұйым түріне пресс мүмкіндігін ескеріп жобалауға мүмкіндік жасайды.

ӘДЕБИЕТТЕР

1.  Справочник металлиста том 3, Под ред. - М: Машиностроение, 1977.

2. , Акутин технологии переработки пластмасс. - М.: Химия, 19с.

3. , Гусев технологии переработки пластмасс. - М.: Химия, 19с.

атындағы ТарМУ Редакцияға түскен күні

Тараз қ. 2.06.2011ж.

_________________________

Механика жӘне технология процесстерін үлгілеу

МЕХАНИКА И МОДЕЛИРОВАНИЕ ПРОЦЕССОВ

ТЕХНОЛОГИИ, 2011, № 1,с.107-113

UDC 00

M. Sh. Zhunisbekov, A. R. Akbassov

Efficiency research of Kazakhstan’s cities heating networks

Heating networks are classified as topological connected objects; therefore performance of networks is largely determined by their structural features. City heating networks were developed with a growth of city and that is why their structure is random.

Structural analysis allows determining special properties, weak and strong point of these networks. Proposed method of structural analysis was carried out for heating networks of Kazakhstan cities as of .

Created graph models of city heating networks were reflected at the first stage of the analysis by network graph vertex-branches incidence matrixes (A) and independent loops matrix (B).

When performing systems structural analysis it is often necessary to have method allowing determining some structural features of systems and giving them quantitative estimation. Expediency of determining such features is in the fact that the necessity in evaluation of system structure and its elements quality from the position of overall system approach appears already at early design stage. Consider some of them[1].

Structure connectivity. This quantitative characteristic allows detecting presence of breaks, hanging vertexes and ect. in the plete quantitative determination of directed graph elements connectivity is given by connectivity matrix С

Elements of matrix C can be calculated based on matrix

Element , if ; , if . Connectivity of all structure elements for undirected graphs corresponds to fulfillment of the following condition:

The right side of the inequation determines minimum required number of connections in the structure of undirected graph containing n vertexes.

Structure redundancy. Structural parameter reflecting excess of the total number of connections over required minimum is denoted as structure redundancy R.

According to (1) structure redundancy R is determined as:

This structural characteristic is used for indirect estimation of economical efficiency and reliability of investigated systems. For systems with maximal redundancy that have “complete graph” structure type, R > 0; for systems with minimal redundancy R=0; for disconnected systems R < 0.

Thus, the system with greater redundancy R is potentially more reliable, however in a number of structural reliability analysis tasks it is reasonable to supplement it with other parameter considering connections non-uniformity,

Uniform distribution of connections in the structure of undirected graph with t edges and n vertexes is characterized by medium vertex degree = 2m/n. Then, having entered deviation concept where р, — actual degree of given graph vertex t, it is possible to determine quadratic deviation of the set distribution of vertexes degrees from uniform:

Parameter characterizes capacity slackness of the set structure with m edges and n vertexes in achievement of maximal connectivity. This parameter in relative terms is used for comparison of various automated control systems structures.

Structural compactness. Parameter reflecting elements proximity is entered for quantitative estimation of structural compactness. Proximity of two elements i and j will be determined through minimal path length for directed graph (circuits — for undirected) . Then the value reflects total structural proximity of elements in the system. Relative parameter

is very often used for quantitative estimation of structural compactness

where =n (n — 1) — minimal value of compactness for system structure of “complete graph” type.

Structural compactness can be also characterized by other characteristic – structure diameter: d = max. Taking into consideration prevailing information character of communications in technological networks it can be stated that value as well as d give integral estimation of inertance of information processes in system, and at equal values of and R their increase reflects increase of separating communications number thus characterizing reduction of general reliability.