Предметсен п\рл\хл\ результач\сем (метапредметные) содержаний\нче пал=ртн= =слай-х=н=хусем, компетенцисем пуёлам=ш шкулти ытти предметсене в\рентн\ май й\ркеленсе пымалла. Ку в=л ачасене в\ренъ т\ллев\пе задачисене =са хывма, асра тытма, в\сене татса пама май паракан ёул-й\ре шырама в\ренсе пырасси; в\ренъри т\п =нлавсене уё=мласси; в\ренъ \ё\м\сене (учебные действия) алла илесси.

Уйр=м предмет=н ятарл= результач\сем п\р-п\р предмета в\рентн\ май й\ркеленекен ятарл= =слай-х=н=хусем, компетенцисем к\реёё\. П\ррем\ш класра литература вулавне в\рентн\ май ёак результатсене планлама пулать.

Предмет=н п\рл\хл\ результач\сем:

- в\ренекенсем =с-т=н т\л\ш\нчен аталанса пыни;

- пуплев \ё-х\л\н пур т\с\сене те алла илсе малалла ёив\члетни;

- ятарл= =нлавсемпе терминсен п\лтер\шне уё=мласа =са хывма х=н=хса пыни;

- ачасен =слав пултарул=х\ аталанни;

- в\ренъ =слай-х=н=х=в\сем й\ркеленме пуёлани

Предмет=н харкамл=х результач\сем:

- в\ренекенсен социалл= тата к=м=л - сипет опыч\ пуянланни;

- т=ван хал=х тата кърш\ хал=хсен культурине хисеплеме, пуринпе те тъс\мл\ те ёураёулл= пулма х=н=хса пыни;

- ачасем ёит\нсен м\н-пур этемл\х\н литература пуянл=хне =нланма, хисеплеме, унпа киленме в\ренсе пыни;

- вулав хат\р\сем урл= ачасен чун\нче гражданл=хпа патриотл=х, ёынл=х, тив\ёл\хпе явапл=х туй=м\сем аталанса пыма пуёлани, пурн=ёра лай=ххипе яп=ххине, ыррипе усаллине чухлама в\ренсе пыни.

Предмет=н ятарл= результач\сем:

- ачасен х=йсен ъс\мне тив\ётерекен литература хайлав\сене итлес-вулас к=м=л\ амаланни;

НЕ нашли? Не то? Что вы ищете?

- кал=п=ш\пе пыс=ках мар, ансат сюжетпа интриг=лл=, т\рл\ жанрл= илемл\ хайлавсене т=нласа е вуласа =нланма, туйса илме в\ренсе пыни;

- илемл\ хайлав ёинчен п\т\м\шле =нланни. Проза тата поэзи хайлав\сен х=й ев\рл\хне туйма в\ренни;

- литература жанр\сем ёинчен п\т\м\шле =нлан=в\ тар=нланса пыни;

- илемл\ хайлавпа \ёлемелли пуёлам=ш х=н=хусем кал=планни, хайлавсен содержанине =са хывмалли тата ас=мламалли мелсене в\ренсе пыни;

- ача х=й те хайлав \ёне яв=ёма с\мленни;

- с=мах искусствипе киленме в\ренсе пыни;

- литература п\л\в\н ансат =нлав\семпе паллашни.

Эпир 1-м\ш класс в\ёнелле ачан ёак ВУДсем кал=планса ёитессе к\тетп\р:

П\лъсем туянас (познавательный) ВУДсем т\л\ш\нчен илес пулсан, ача в\ренъ к\некине чухлама, йыш=нн= палл=сене =нланма в\ренсе ёитет; текстра пал=ртн= выр=нсемпе й\ркесене тата с=махсене тупса вулама пуёлать; тив\ёл\ ъкерч\ксемпе текст сып=к\сене шайлаштарма х=н=хать; информацин ик\ ё=лкуё\пе (в\ренъ к\неки тата «/ё тетрач\») \ёлеме, в\сенчи йыш=нн= палл=сене танлаштарма, в\семпе ус= курма, к\некесенчи пал=ртн= выр=на тупма в\ренет.

Харкамл= ВУД енчен п=хас пулсан, ача к=м=лпах в\ренме х=н=хать. М\н п\лни ёумне п\лменнине хушса пыма пуёлать, в\ренъри йыв=рл=хсене чухлать, х=й пурн=ёлакан тата хутш=накан \ёсен пурн=ёри выр=нне чухлакан пулать. Х=йне Россия обществин, ч=ваш хал=х\н п\р уйр=лми т\пренч\к\ пек туйма в\ренет, ёыв=х т=ван\семпе тус-тант=шне, ваттисене хисеплеме, в\сен шух=ш-к=м=лне уяма х=н=хать.

Регулятивл= ВУД енчен п=хсан, шкул ачи п\р ыйт=вах т\рл\лле хуравлама май пуррине =ша илет, х=й шух=ш\пе кил\шълл\ текст илсе к=тартма х=н=хать.

Хутш=ну (коммуникативл=) ВУДсем. Шкул ачи в\ренсе ёитет: п\р парта хушшинче ларакан тант=ш\пе кил\штерсе \ёлеме (\ёе пайлама, валеёсе илме, п\р-п\рин \ёне т\р\слеме); черетленсе \ёлеме; х=й\н тата ыттисен шух=шне =нланма, в=л е ку шух=ш=н т\рл\ ен\сене курма.

1-м\ш класра литература вулав\н урок\сенче ус= курма ятарл= в\рентъ комплекч\ хат\рлесе пичетлесе к=ларн=: «П\ч\кё\ п\рч\н» 1-м\шпе 2-м\ш в\ренъ к\некисем (автор\сем: , ); «П\ч\кё\ п\рч\пе» \ёлемелли 1-м\шпе 2-м\ш \ё тетрач\сем (автор\сем: , ); «Литература вулав\н урок\сем. 1 класс» меслетл\х с\н\в\сем (автор\сем: , ).

«В\рен\в\н Универсалл= Действий\» (ВУД) =нлав

Ку термина п\т\м\шле илсен в\ренъ =слай\ тесе =нланмалла, ур=хла каласан, ВУД в=л - субьект ё\н\ социалл= опыта =нланса тата хастарр=н =са хывн= май х=й т\лл\нех аталанма пултарни. В\ренекен харп=р х=й т\лл\нех ё\н\ п\лъсене =н=ёл= =са хывма, =слайсемпе компетентноёсене кал=плама (ёав в=х=тра в\ренъ =слайне те) пултарнин ник\с\нче – универсал= в\ренъ действий\сем. Ёапла вара в\ренъ =слайне =са хывасси в\ренекен\н в\ренъ \ё-х\л\н м\н-пур компоненч\сене туллин =са хывмаллине п\лтерет. Ку компонентсем шутне ёаксем к\реёё\: п\лъсем туянас (познавательные) тата в\ренъ мотив\сем, в\ренъ т\ллев\, в\ренъ задачи, в\ренъ \ё\семпе (учебные действия) операций\сем, ориентировка, материала ур=хлатни (преобразование материала), т\р\слев тата хаклав. В\ренес =слай – ачасем предметл= п\лъсене =са хывассин, =слайсемпе компетенцисене кал=плассин тух=ёл=хне ъстермелли т\п факторсенчен п\ри.

В\рен\в\н Универсалл= Действий\сен т\п функций\сем:

в\ренекен\н харп=р х=й т\лл\нех п\лъсем туянас, в\ренъ т\ллев\сене лартас, тив\ёл\ хат\рсем шыраса тупса в\семпе ус= курас, \ё-х\л юх=м\пе результач\сене т\р\слес тата пахалас майсене тупма пул=шасси;

харкамл=ха кил\шълл\н аталантармалли условисем туса парасси; п\лъсене =н=ёл=н =са хывассин, =слайсене, х=н=хусене тата компентноёсене кал=пласа ёив\члетессин тух=ёл=хне ъстересси;

В\ренъ \ё\сен универсалл=х\ ёак=нта кур=нать. В\сем предмет шай\нчен тухса метапредмет шайне х=параёё\; харкамл=х=н п\т\м\шле культура, харкам, п\лъсем туянас тата т\лл\нех аталанассине п\рл\хл\н тар=нлатма май параёё\; п\лъсем туянас юх=м=н пур шай\сене те п\р т\вве ёых=нтарма май параёё\; ача-п=чан в=л е ку \ё-х\лне й\ркелессин тата ас=рхассин ник\с\ пулса т=раёё\.

В\рен\в\н Универсалл= Действий\н ушк=н\сем

П\т\м\шле в\рент\в\н т\п т\ллев\семпе кил\шълл\н ВУД 4 ушк=нне уй=рма пулать: харкамл= (личностный), регулятивл= (саморегулятивл= та), п\лъсем туянас (познавательный) тата хутш=нулл= (коммуникативл=).

Харкамл= ВУДсем

В\ренъ \ё-х\л\пе ёых=нтарса, харкамл= \ёсен виё\ т\сне уй=ратп=р:

1.  Професси т\л\ш\нчен харкам выр=нне шырани.

2.П\лтер\шл\х (в\ренъ т\ллев\пе сун=м\, е, ур=хла каласан, в\ренъ результач\пе ун=н кирл\л\х\ хушшинчи ёых=н=ва пал=ртни). В\ренекен\н х=йне ёак ыйт=ва памалла та =на хуравлама пултармалла: «М\н тума тата м\н т\ллевпе в\ренет\п эп\?»

3. К=м=л-сипетл\х ориентаций\. В\ренсе =са хывакан содержание харкамл=х тата социалл= опыта кура мораль т\л\ш\нчен хаклани.

Регулятивл= ВУДсем

1.  М\н п\лнине тата м\н п\лменнине шута илсе в\ренъ задачине пал=ртмалли т\ллеве лартни.

2.  /ёсен й\ркин планне туни; в\ё\нчи результата кура пай=р \ёсен т\ллев\сене пал=ртни.

3.  Прогноз туни. Ур=хла каласан, результата тата туянакан п\лъсен шайне малтанах курса т=ни.

4.  /ё майне тата ун=н результатне малтанах пал=ртн= кал=ппа танлаштарса т\р\слени.

5.  Коррекци - результата в\ренекен х=й, юлташ\сем тата учитель хаклавне кура плана тата \ё май\пе й\ркине улш=нусем к\ртни.

6.  Хаклав – м\не в\реннине тата м\не в\ренмеллине, в\реннин шай\пе пахал=хне в\ренекен х=й пал=ртни; \ё результатне хаклани.

7.  Саморегуляци – йыв=рл=хсене ё\нтермелли майсене тупса пал=ртас пултарул=х.

П\лъсем туянас ВУДсем

Кунта п\т\м\шле в\ренъ(1), палл=па символ \ё\сене (2)логика в\ренъ \ё\сене(3) тата ыйт=ва лартса =на татса панине(4) к\ртетп\р. В\сене х=йсене ёапларах вакласа яма пулать.

1. П\т\м\шле в\ренъ универсалл= \ёсем:

- п\лъсене туянас т\ллеве харп=р х=й т\лл\нех уй=рса пал=ртни;

- пуёлам=ш шкулш=н ш=л ёемми ИКТ тата информацин ытти ё=лкуё\семпе ус= курса тив\ёл\ информацие тупса уй=рни;

- п\лъсен тыт=мне пал=ртни;

- сас=лл= тата ёырулл= пуплев =слани;

- конкретл= условисенче задач=на шутламалли уйр=мах тух=ёл= мелсемпе майсене суйласа илни;

- \ё май\семпе условий\сен рефлексий\, \ё юх=м\пе результач\сене т\р\слени тата хаклани;

- вулав т\ллевне тата вулав т\сне суйласа илме =нланса вулани; т\рл\ жанрл= текстсене итлесе тив\ёл\ информаци илни; т\п тата икк\м\шле информацие пал=ртни; илемл\, =сл=х, публицистика тата официалл= \ё стил\семл\ текстсене ир\кл\нех =нланса йыш=нни; масс=лл= информаци хат\р\сен ч\лхине =нланса хак пани;

- проблем=на лартса кал=плани, творчеств=лл= тата шыравл= проблем=сене татса пан= чухне харкам т\лл\нех \ё алгоритмне туни.

2. Палл=па символ \ё\сем:

- кал=псем туни – обьекта туй=м форминчен кал=па (уёл=хпа графика е палл=па символ) куёарни;

- п\т\м\шле законсене пал=ртас т\ллевпе кал=па юсаса ур=хлатни.

3. Логика в\ренъ \ё\сем:

- анализ - обьекта т\п тата икк\м\шле паллисене к=тартас т\ллевпе сътсе п=рахни;

- синтез – пайсене п\р ё\ре пуётарни, ёав шутра сиксе юлн= пайсене хушни те;

- обьектсене танлаштармалли, ушк=нламалли критерисемпе ник\ссене суйласа илни;

- =нлав патне илсе ёитерни, с=лтавпа т\ллев ёых=н=в\сене к=тартни;

- рассужденисен логик=лл= с=нч=рне й\ркелени, ёир\плетсе каланин т\р\сл\хне сътсе явни;

- доказательство;

- гипотез=сем к=ларса т=ратса в\сене с=лтавлани.

4. Ыйт=ва (проблем=на) лартса =на татса пани:

- ыйт=ва лартни;

- творчеств=лл= тата шыравл= ыйтусене татса памалли майсене харкам т\лл\н туни.

Хутш=нулл= ВУДсем

1.Учительпе тата тант=шсемпе хутш=нса в\ренессине планлани – кашни хутш=накан=н т\ллев\пе функций\сене, хутш=ну май\сене пал=ртни.

2.Ыйтусем лартни – информацие шырас тата пуётарас \ёе хастар хутш=нса х=юлл=нах ыйтусем лартни.

3.Конфликтсене татса пани – проблем=на ас=рхани, конфликта теп\р майл= татса памалли майсене шырани тата пахалани, юр=хл= майпа ус= курни.

4. Партнер х=тланч=кне (поведение) ертсе пыни – т\р\слени, търлетни, ун=н \ё\сене хаклани.

5. Харкам шух=шсемпе сун=мсене хутш=ну задачисемпе условий\сене кура туллин те т\р\с пал=ртни; монологла тата диалогла пуплев тун= чухне т=ван ч\лхен грамматика нормисемпе т\р\с ус= курни.

2класс

Планирование составлено на основе:

1. Федерального компонента государственных образовательных стандартов начального общего, основного общего и среднего (полного) общего образования (приказ Минобразования Российской Федерации от 05.03.04, № 000), федерального базисного учебного плана и примерных учебных планов для образовательных учреждений Российской Федерации, реализующих программы общего образования

( приказ Минобразования Российской Федерации от 09.03.04.№ 000)

2. Т=ван ч\лхе программи, Ч=ваш к\неке издательстви, 2008ё.

3. Рабочей учебной программы по родному языку для 2 класса МБОУ «Яльчикская СОШ» (2011г.)

Хушма литература:

1) Пуёлам=ш шкулта литература вулавне й\ркелемелли методика к=тарт=в\сем. Шупашкар, 2007ё.

2) Уё= уроксем, , Шупашкар 2004ё

3) Литература вулав тетрачĕ, 1,2-меш тетрачĕсем

4) Вулама – ёырма в\ренмелли таблиц=сем (пур\ 23)

5) Савăк вăхăт. Н Ыдарай, Ш., 1993ё

6) Пĕчĕккисен кĕнеки. Трофимов пухса хатĕрленĕ , Шупашкар,2001ё..

7) Пĕрле вулар-ха. 1,2,3-мĕш кĕнекесем, Шупашкар, 1987ё

8) Чăваш вăрманĕ. О. Алексеев, Шупашкар, 1999ё

Умẽн ǎнлантарни.

Çамрǎк ǎрǎва ǎс-тǎн парса ўстерес ẽçре пуçламǎш шкул пẽлтерẽшẽ калама çук пысǎк.

Вẽрентў ǎс-тǎн пару никẽсẽ, унǎн тẽп инструменчẽ - тǎван чẽлхе. Тин çеç кẽнеке тытнǎ ачана ǎнǎçлǎ вẽрентсе ǎс-тǎн парасси чи малтан вǎл хǎйẽн тǎван чẽлхипе тухçлǎ усǎ курма пултарнинчен килет. Тǎван чẽлхе – ўсекен этеме çут тẽнчене кẽмелли алǎкǎн ылтǎн çǎраççипе пẽрех.

Çак асамлǎ çǎраççипе ача вẽренўре туллин усǎ курма пултартǎр тесен унǎн пуплевẽпе шухǎшлавне пур енлẽн аталантармалла. Кẽске тапхǎртах ǎна çамǎллǎн вулама, тǎнласа ǎнкарма шухǎша пуплевре уçǎмлǎн палǎртма, çырма хǎнǎхтармалла: вẽренў кẽнекине вǎл хǎй тẽллẽн вулатǎр, вẽрентўçẽ каласа панине ǎнланма пултарайтǎр. Çакна тума шǎпах ẽнтẽ тǎван чẽлхене 1-4 класенче ятарлǎ программǎпа туллин вẽрентни пулǎшать.

Тǎван чẽлхе программи виçẽ пайран тǎпать: 1) вулама çырма вẽрентесси, класри тата класс тулашẽнчи вулав çине таянса пуплеве аталантарасси; 2) вулавпа çыхǎнуллǎ пуплеве аталантарасси; 3) пуплеве пур енлẽн аталантарнǎ май чẽлхе пулǎмẽсемпе ансат паллаштарасси, пуплеве тишкерме вẽрентесси. Çак виçẽ пая пуплеве аталантарас тẽллев пẽрлештерсе тǎрать. Çапла вара, тǎван сǎмахлǎха вẽрентни кирлẽрен те кирлẽ аслайсемпе хǎнǎхусене аталантарса çирẽплетессипе тўррẽнех çыхǎнмалла. Çав аслайсемпе хǎнǎхусен шутẽнче – ǎнланса вуласси тата тǎнласси, çыхǎнуллǎ калаçасси, çырасси. Çавǎнпа пẽрлех ачасене чẽлхе аслǎлǎхẽпе литература пẽлẽвẽн ансат ǎнлавẽсемпе паллаштарнǎ май харпǎр хǎйẽн тата юлташẽсен пуплевне сǎнас, чẽлхе илемне туйса ǎна тарǎнрах пẽлес туртǎмне амалантармалла. Пẽтẽм халǎх усǎ куракан литература чẽлхин сасǎ тытǎмẽпе, сǎмах пуянлǎхẽпе, морфологи тата синтаксис мелẽсемпе паллаштарнǎ хушǎрах вẽсене вырǎнти калаçу уйрǎмлǎхẽсене курма та вẽрентмелле.

Ача пуплевẽнчи тẽп ẽç-хẽлсене аталантарса пынипе пẽрлех тǎван чẽлхе вẽрентнẽ чух пуçламǎш шкулта çакǎн пек пысǎк та пархатарлǎ тẽллевсене пурнǎçламалла:

- вẽренекенсен çынлǎх туйǎмẽсене вǎйлатмалла, пурнǎçа юратма, ырра шанса тǎма тата хǎйсене те ырǎ кǎмǎллǎ, сǎпайлǎ пулма хǎнǎхтармалла;

- ачасем таврари пурнǎç, этемпе çут çанталǎк синчен мẽн пẽлнине анлǎлатмалла;

- вẽсен çыхǎнуллǎ тата сǎнарлǎ шухǎшлавẽпе асне, асǎмлас хевтине аталантармалла;

-вẽренў ẽç-хẽлне лайǎхрах хǎнǎхтарса, унǎн аслайẽсене «Алла илме» май памалла; вẽренў вǎхǎчẽпе перекетлẽ усǎ курма, харпǎр хǎй тẽллẽнẽçлессин ансатрах мелẽсене чухлама вẽрентмелле;

- тǎрǎшуллǎ та тимлẽ вẽренме, пẽлўпе пурнǎç тẽслẽхẽсен çǎл куçẽпе – кẽнекепе кǎсǎкланма хǎнǎхтармалла.

Программǎри вẽренў материалẽпе вẽренў меслечẽсем ачасене çирẽп пẽлўсемпе ǎслайсем, кирлẽ хǎнǎхусем паччǎр тесен дидактикǎн тẽп принципẽсене асра тытса вẽренў ǎнланулǎхẽпе кǎсǎклǎхне, çыхǎнулǎхẽпе тẽллевлẽхне ялан пурнǎçласа пымалла.

Çирẽплетнẽ вẽрентў планẽнче пуçламǎш шкулта тǎван чẽлхе вẽрентме 1 класра 5 сехет, 2-4 классенче 6-шар сехет уйǎрма пǎхнǎ. 1 класра букварь тапхẽнче кашни эрнерех пẽрер урок пуплеве аталантарма уйǎрнǎ. 2-4 классенче чẽлхе урокẽсем вали вǎтамран эрнере 2,5 сехет, вулав урокẽсем вали 2,5 сехет палǎртмалла. Класс тулашẽнчи вулав тата ǎславлǎ çыру урокẽсем 2 эрнере пẽрер пулмалла.

Пǎхмасǎр калама вẽренмелли сǎвǎсем: çут çанталǎк, тǎван ен, тус-тǎванлǎх, тẽрлẽ чẽр чун çинчен калакан 5-6 сǎвǎ (вẽрентўçẽ сẽннисем тата ачасем хǎйсем кǎмǎлласа суйланисем).

Вулав хǎнǎхǎвẽсем. 1 çур çул. Тẽрẽс, ǎнланса, пẽр тикẽс, тулин сǎмахǎн вуласси. Вулав хǎвǎртлǎхẽ - минутра 25-30 сǎмах.

2 çур çул. Тẽрẽс, ǎнланса, сасса кирлẽ пек улǎштарса туллин сǎмахǎн вуласси. Вулав хǎвǎртлǎхẽ - минутра 35-45 сǎмах. Вуланǎ чух тẽрẽс чарǎнусем тǎвасси, сывлǎш çавǎрасси.

Текстпа ẽçлесси. Мẽн вулани çинчен ыйтусене хуравласси, каланине текстри предложенисемпе çирẽплетесси.

Вуланǎ текст тǎрǎх ўкерчẽк тǎвасси. Калава темиçе пая уйǎрасси, вẽсене ят парасси, вуланǎ текстǎн тẽп шухǎшне палǎртасси.

Юмаха, калава, сǎвǎ ятне пẽр - пẽринчен уйǎрса илме пẽлẽсси.

Вулав кẽнекипе ẽçлеме хǎнǎхтарасси.

Класс тулашẽнчи вулав (17 сех.)

Вулав материалẽ. Ача- пǎча валли кǎларнǎ 8-30 страницǎллǎ кẽнекесем.

Вулав тематики. «Чǎваш çẽршывẽ, ачасен пурнǎçẽпе ẽçẽсем, чẽр чунсемпе ўсен-тǎран çинчен. Тем те пẽр курса çўрени. Юмахсем.

Ача-пǎча кẽнекипе ẽçлесси. Кẽнекен тẽп пайẽсене, вẽсен ячẽсене пẽлесси.

Уйрǎм кẽнекене чухласси: унта мẽн çырнине ячẽпе ( авторẽ, кẽнеке ячẽ) ўкерчẽксем тǎрǎх ǎнкарасси4 мẽн е кам çинчен итленине, вуланине ыйтсан тẽрẽс хурвласси.

Ачасен харпǎр хǎй тẽллẽн кẽнеке вулас кǎмǎл туртǎмне вǎйлатасси; класри вулавçǎ кẽтесне тирпейлесе тǎма хǎнǎхтарасси, ун çине таянса тẽрлẽрен литература вǎййипе паллаштарасси. Вуланǎ хайлавсен уйрǎм пайẽсене куç кẽрет выляса кǎтартасси.

Килте вуламалли хайлавсем.

Паттǎр та хǎюллǎ çынсем.

Пẽчẽк партизан.

Суворов çинчен.

Çунатлǎ туссем.

Андриян килсен. (сǎвǎ)

Шуршǎл çǎлтǎрẽсем.

Ачасем, вẽсен ẽçẽ-хẽлẽ çинчен.

Вǎйǎ.

Петюкпа мǎлатук.

Кучченеç.

Сентти.

Калавсем.

Лайǎх тени мẽн тени, япǎх тени мẽн тени.

Мǎр-мǎр кушак.

Кам-ши эпẽ?

Пирẽн вǎйǎ карти.

Упа тытни.

Кушака ят хуни.

Ку мẽскер?

Тǎрна ташши.

Ача-пǎча калавẽсем.

Яковлев п. кумаляк.

Çут çанталǎк тата чẽр чунсем, ўсен-тǎран çинчен.

Камǎн сǎмси лайǎхрах

Ула такка.

Зоопаркра.

Тилẽ çǎкǎрẽ.

Сладков ẽк. Çẽмẽрт сивви.

Сар хẽвел.

Тẽлẽнтермẽшсем.

Юмахсем.

Дюймовочка.

Гриммсем. Каршкǎрпа çичẽ качака путекẽ.

Пǎхаттир.

Кẽслеçẽпе упа.

Икẽ плуг.

Юмах ятǎм юптартǎм. (Микки Микулайẽ пухса хатẽрленẽ).

Манǎн анне чи хитри.

Аннемẽр.

Кукамайǎн сар чǎххи.

Çǎлкуç П. Асанне е кукамай?

Манǎн анне чи хитри

Вẽренекенсем çак ǎслайсене хǎнǎхмалла:

Вулав хǎнǎхǎвẽсем.

1 ёур ёул. Тẽрẽс, ǎнланса, пẽр тикẽс, тулин сǎмахǎн вуласси. Вулав хǎвǎртлǎхẽ - минутра 25-30 сǎмах.

2 ёур ёул. Тẽрẽс, ǎнланса, сасса кирлẽ пек улǎштарса туллин сǎмахǎн вуласси. Вулав хǎвǎртлǎхẽ - минутра 35-45 сǎмах. Вуланǎ чух тẽрẽс чарǎнусем тǎвасси, сывлǎш ёавǎрасси.

Текстпа ẽёлесси. Мẽн вулани ёинчен ыйтусене хуравласси, каланине текстри предложенисемпе ёирẽплетесси.

Вуланǎ текст тǎрǎх ўкерчẽк тǎвасси. Калава темиçе пая уйǎрасси, вẽсене ят парасси, вуланǎ текстǎн тẽп шухǎшне палǎртасси.

Юмаха, калава, сǎвǎ ятне пẽр - пẽринчен уйǎрса илме пẽлẽсси.

Вулав кẽнекипе ẽёлеме хǎнǎхтарасси.

Кẽнекен тẽп пайẽсене, вẽсен ячẽсене пẽлесси.

Уйрǎм кẽнекене чухласси: унта мẽн ёырнине ячẽпе ( авторẽ, кẽнеке ячẽ) ўкерчẽксем тǎрǎх ǎнкарасси, мẽн е кам çинчен итленине, вуланине ыйтсан тẽрẽс хурвласси.

Ачасен харпǎр хǎй тẽллẽн кẽнеке вулас кǎмǎл туртǎмне вǎйлатасси; класри вулавçǎ кẽтесне тирпейлесе тǎма хǎнǎхтарасси, ун ёине таянса тẽрлẽрен литература вǎййипе паллаштарасси. Вуланǎ хайлавсен уйрǎм пайẽсене куё кẽрет выляса кǎтартасси.

3класс

Планирование по литературному чтению (родной язык) составлено на основе:

1.Требований Федерального компонента государственных образовательных стандартов начального общего, основного общего и среднего общего образования (Приказ Минобразования Российской Федерации от № 000), федерального базисного учебного плана и примерных учебных планов для общеобразовательных учреждений Российской Федерации, реализующих программы общего образования (Приказ Минобразования Российской Федерации от 09.03.04 № 000)

2. Рабочей учебной программы по литературному чтению (чувашский язык) для 3 класса МБОУ «Яльчикская СОШ» (2011г.)

Учебники:

, , Литература вулавĕ, Ылтăн пучах, 3 класс. Шупашкар, Чǎваш кẽнеке издательстви. 2010 ç.

, , Хĕлхем, хушма вулав кẽнеки. 3 класс. Шупашкар, Чǎваш кẽнеке издательстви. 2003ç.

Хушма литература:

1. Чăваш вăрманĕ. - Шупашкар, 1999.

2. Кĕçĕннисен кĕнеки. - Шупашкар, 1990.

3. Чăвашла – вырăсла словарь.

4. Хаçат- журналсем.

Количество часов за учебный год -102 ( в неделю -3 часа), т. е. 68 часов – литература вулавĕ, + 17 часов творческое письмо (за 2 недели 1 час) + 17 часов внеклассное чтение

Çамрǎк ǎрǎва ǎс-тǎн парса ўстерес ẽçре пуçламǎш шкул пẽлтерẽшẽ калама çук пысǎк.

Вẽрентў ǎс-тǎн пару никẽсẽ, унǎн тẽп инструменчẽ - тǎван чẽлхе. Тин çеç кẽнеке тытнǎ ачана ǎнǎçлǎ вẽрентсе ǎс-тǎн парасси чи малтан вǎл

хǎйẽн тǎван чẽлхипе тухçлǎ усǎ курма пултарнинчен килет. Тǎван чẽлхе – ўсекен этеме çут тẽнчене кẽмелли алǎкǎн ылтǎн çǎраççипе пẽрех.

Тǎван чẽлхе программи виçẽ пайран тǎпать: 1) вулама çырма вẽрентесси, класри тата класс тулашẽнчи вулав çине таянса пуплеве

аталантарасси; 2) вулавпа çыхǎнуллǎ пуплеве аталантарасси; 3) пуплеве пур енлẽн аталантарнǎ май чẽлхе пулǎмẽсемпе ансат

паллаштарасси, пуплеве тишкерме вẽрентесси. Çак виçẽ пая пуплеве аталантарас тẽллев пẽрлештерсе тǎрать.

Ача пуплевẽнчи тẽп ẽç-хẽлсене аталантарса пынипе пẽрлех тǎван чẽлхе вẽрентнẽ чух пуçламǎш шкулта çакǎн пек пысǎк та пархатарлǎ

тẽллевсене пурнǎçламалла:

- вẽренекенсен çынлǎх туйǎмẽсене вǎйлатмалла, пурнǎçа юратма, ырра шанса тǎма тата хǎйсене те ырǎ кǎмǎллǎ, сǎпайлǎ пулма хǎнǎхтармалла;

- ачасем таврари пурнǎç, этемпе çут çанталǎк синчен мẽн пẽлнине анлǎлатмалла;

- вẽсен çыхǎнуллǎ тата сǎнарлǎ шухǎшлавẽпе ăсне, асǎмлăх хĕвтине аталантармалла;

-вẽренў ẽç-хẽлне лайǎхрах хǎнǎхтарса, унǎн аслайẽсене «Алла илме» май памалла; вẽренў вǎхǎчẽпе перекетлẽ усǎ курма, харпǎр

хǎй тẽллẽн ẽçлессин ансатрах мелẽсене чухлама вẽрентмелле;

- тǎрǎшуллǎ та тимлẽ вẽренме, пẽлўпе пурнǎç тẽслẽхẽсен çǎл - куçẽпе – кẽнекепе кǎсǎкланма хǎнǎхтармалла.

Вẽренекенсем çак ǎслайсене хǎнǎхмалла:

Вулав хǎвǎртлǎхẽ:

1 çур çулта пẽр минутра 60-70с, 2 çур çулта – 80-90 сǎмах.

Текстпа ẽçлесси.

Çыхǎнуллǎ пуплев.

Ачасен сǎмах йышне куллен пуянлатса çẽнетесси.

Вẽсен пуплев пахалǎхне лайǎхлатасси.

Вẽренў кẽнекине чухласси: тупмаллипе, пулǎшу тата меслет аппарачẽпе усǎ курасси.

4 класс

Планирование по литературному чтению (родной язык) составлено на основе:

1.Требований Федерального компонента государственных образовательных стандартов начального общего, основного общего и среднего общего образования (Приказ Минобразования Российской Федерации от № 000), федерального базисного учебного плана и примерных учебных планов для общеобразовательных учреждений Российской Федерации, реализующих программы общего образования (Приказ Минобразования Российской Федерации от 09.03.04 № 000)

2. Программы общеобразовательных учреждений

Учебники:

, , Литература вулавĕ, Пучах çумне пучах, 4 класс. Шупашкар, Чǎваш кẽнеке издательстви. 2011 ç.

, , Мерчен, Хушма вулав кẽнеки. 4 класс. Шупашкар, Чǎваш кẽнеке издательстви. 2004ç.

Хушма литература:

1. Чăваш вăрманĕ. - Шупашкар, 1999.

2. Кĕçĕннисен кĕнеки. - Шупашкар, 1990.

3. Чăвашла – вырăсла словарь.

4. Хаçат- журналсем.

Количество часов за учебный год -85 часов

в неделю - 3 часа 1 и 2 четверть, в неделю 2 часа 3 и 4 четверть

плановых контрольных уроков - нет

4 класра ăса хывмалли ăслай-хăнăхусем çаксем:

Вулав хăнăхăвĕсем:

— тулли сăмахсемпе, ăнланса вуласси;

— вулав хăвăртлăхĕ минутра 95 сăмахран кая мар (ăшра вуланă чухне сăмах шучĕ 110 таран ÿсмелле);

— майĕпен ăшра ăнланса вулама хăнăхса пырасси;

— сасăпа тата ăшра тĕрĕс вуланине ăнланса асăрхаса пырасси;

— ăнланман сăмахсен пĕлтерĕшне пĕтĕмĕшле пуплев пĕлтерĕшĕ çине таянса чухласа илесси;

— мĕнпур предложение (хутсăррисене те, хутлисене те) тĕрĕс интонаципе вуласси.

Текстпа ĕçлесси. Çыхăнуллă пуплеве аталантарасси:

— текстăн тĕп шухăшне палăртасси;

— сăнар (сăнарсен) хăтканăвĕсен сăлтавне палăртасси;

— калавçă сăпатне улăштарса каласа парасси;

— текстри сăнарăн çырса кăтартнă ĕçсен умĕнхи тата хыçĕнхи шăпи çинчен каласа парасси;

— текстра сăнлав тата уйлав элеменчĕсене тупасси;

— пуплев çивĕчлĕхĕпе витĕмлĕхне, тĕрĕслĕхĕпе сăнарлăхне ăнкарасси;

— шкул театрĕн ĕçне хутшăнасси;

— мĕнлерех хайлавсене вулама кăмăллани çинчен çыхăнуллăн каласа парасси;

— литература хайлавне сÿтсе явас ĕçе хутшăнса харкам шухăша палăртасси, шухăша текстри тĕслĕхсемпе çирĕплетесси.

Литература теорийĕн никĕсĕсем:

— «Кам (мĕн) çинчен вуларăмăр?» ыйтăва жанр уйрăмлăхĕсене, хайлавăн кăмăлĕ туртăмне кура тата геройсем пурнăçлакан ĕç-хĕле кăмăл-сипет тĕлĕшĕнчен хак парса хуравласси;

— калаври ĕçсен йĕркине палăртасси;

— хайлав ăшлăхне пĕр тĕвĕре (завязка — ĕç аталанăвĕ — кульминаци — развязка) курма хăнăхтарасси;

— героя унăн хăтланăвĕ тата текстра тÿррĕн панă характеристика тăăх хакласси;

— автор çинчен каласа парасси;

— текстра геройсене характеристика пани тăрăх автор вĕсем çине мĕнлерех пăхнине чухласси;

— танлаштару, эпитет, метафора, гипербола, метоними, ирони ăнлавсене (терминсене асăнмасăр) хайлавра курма хăнăхтарасси.

Класри вулав (85 сех.)

Вулав тематики:

Аван –и, шкул саккийĕ!

Килсе çитрĕ тулăх кĕр.

Ку вăл – ман тăван çĕршыв.

Пирĕн йăла – йĕрке.

Чăваш халăх сăмахлăхĕнчен.

Шурă юр çусассăн.

Кусем - манăн туссем.

Ырăпа усал.

Атте – анне пурри – телей тата пуянлăх.

Çуркунне çитсессĕн.

Вăрçă кĕрленĕ чух.

Ϋсен – тăран тĕнчинче.

Чĕр чунсем – пирĕн туссем.

Çу пуçланчĕ.

Класс тулашĕнчи вулав

( 13 сех.)

Вулав материалẽ: чǎваш, вырǎс, ытти тǎванла халǎхсен писатẽлẽсем ачасем вали çырнǎ 15-20 кẽнеки, «Тантǎш» хаçатпа «Çил çунат» журналти материалсем (вẽрентўçẽ суйласа илнẽ тǎрǎх).

Вулав тематики: тǎван тавралǎх илемне сǎнлакан, пурнǎçа юратма, çут çанталǎка упрама, тараватлǎ пулма вẽрентекен, тẽрлẽ халǎх ывǎлẽ-хẽрẽсен пархатарлǎ ẽç-хẽлне сǎнлакан сǎвǎсемпе калавсем, пысǎкрах калǎплǎ хайлав сыпǎкẽсем, юмахсем.

Ача-пǎча кẽнекипе ẽçлесси (пẽлўсем, ǎслайсемпе хǎнǎхусем).

Класс тулашẽнчи вулав урокẽсем вали кирлẽ кẽнеке шыраса тупасси. Вǎтамран эрнере класс тулашẽнче 3 – 5 пẽчẽк кẽнеке вуласси, вуласа пẽлнине вẽрентўçẽ ыйтǎвẽсем тǎрǎх каласа парасси. Кẽнекен ятне, авторне аса илме пẽлесси. Паллашнǎ писатẽлẽн 2-3 кẽнекине астǎвасси. Сẽннẽ кẽнекесен списокẽпе, тема картотекипе усǎ курасси.

Çẽнẽ литература вǎййисем выляма вẽренесси. Вẽсене класс тулашẽнче вылясси.

Вẽренекенсем çак ǎслайсене хǎнǎхмалла:

Вулав хǎвǎртлǎхẽ:

1 çур çулта пẽр минутра 65-75, 2 çур çулта – 80-90 сǎмах.

Текстпа ẽçлесси. Çыхǎнуллǎ пуплев. Ачасен сǎмах йышне куллен пуянлатса çẽнетесси. Вẽсен пуплев пахалǎхне лайǎхлатасси.

Вẽренў кẽнекине чухласси: тупмаллипе, пулǎшу тата меслет аппарачẽпе усǎ курасси.

ТĔУ – творчествăлла ĕç урокĕ

КТВ – класс тулашĕнчи вулав урокĕ

М - Мерчен Хушма вулав кĕнеки.

Русский язык

1класс

В соответствии с требованиями стандарта второго поколения начального общего образования, важнейшей задачей современной системы образования является формирование совокупности «универсальных учебных действий», обеспечивающих «умение учиться», способность личности к саморазвитию и самосовершенствованию путем сознательного и активного присвоения нового социального опыта, а не только освоение учащимися конкретных предметных знаний и навыков в рамках отдельных дисциплин. Стандарт устанавливает требования к результатам обучающихся, освоивших основную образовательную программу начального общего образования: к личностным, метапредметным, предметным. Перед учителем ставится задача запланировать развитие универсальных учебных действий и достижение результатов освоения образовательных программ начального общего образования в основной образовательной программе школы, в том числе и через рабочие программы по учебным предметам. 

 Обучение русскому языку в школах с родным (нерусским) языком обучения направлено на достижение следующих целей:

·  развитие речевых способностей учащихся, их готовности к общению на русском языке; развитие монологической и диалогической речи;

·  углубление и развитие знаний из области фонетики, состава слова, грамматики в целях осознанного усвоения орфографических правил русского языка;

·  совершенствование  умений слушания, говорения, чтения, письма, необходимых для общения в семейно-бытовой и учебной сферах;

·  воспитание позитивного отношения и интереса к русскому языку как государственному языку Российской Федерации, приобщение к культуре и литературе русского народа с учетом опыта учащихся.

 Эти цели достигаются на основе осуществления на практике принципа коммуникативности, который предполагает включение учащихся в продуктивную речевую деятельность на русском языке. Принципу коммуникативности отводится сегодня ведущее место, все другие методические принципы (например, принципы комплексного обучения видам речевой деятельности, практической направленности обучения, опоры на родной язык учащихся и др.) реализуются во взаимосвязи с ним. Это призвано обеспечить единство процесса обучения детей русской речи и русскому языку при главенствующей роли речевой практики. 
Практическую направленность обучения определяет компетентностный подход, реализация которого призвана сформировать у учащихся 1 —4 классов коммуникативную, языковую, лингвистическую, и культуроведческую компетенции.

Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17