Основная образовательная программа начального общего образования (стр. 8 )

Чавайн тылзе. Почеламут-влак. 1966.

Юксерн B. C. Онар. Марий легенде-влак. 1968.

Ялкайн -падырашем. Почеламут-влак. 1981.

Тунемме ий мучаштте марий йылме дене йоча мом палышаш да ыштен моштышаш

I класс

Йоча марий алфавитышке пурышо чыла буквам раш палышаш, мутым икшырымын слог дене але тичмаш шомак дене лудшаш, икымше пелийыште 1 минут жапыште 15-20 мутым лудын шуктышаш; II пелийыште - 20-25;

– учебник гыч ончен возен налшаш, икымше пелийыште 1 минутышто 10 буквам серен шуктышаш, кокымшо пелийыште – 15 буквам;

– текстын молан тыге лўмдалтмыжым умылтарен мошташ тўналшаш;

– посна мутым але ойсавыртышын мом ончыктымыжым умылаш

тыршышаш;

– лудмо почеш туныктышын йодышыжлан вашмутым пуышаш;

– лудмын содержанийжым каласкалаш тўналшаш;

– шке гыч лудмо книган лўмжым каласышаш;

– почеламутысо рифме ден ритмым тогдаяш тунемшаш;

–почеламутым наизусть палышаш.

Тунемше йўк ден буква кокласе ойыртемым палышаш: йўкым ойлена (каласена), буквам ужына, возена.

Тудо мут гыч йўк-влакым ойырен луктын моштышаш, нуным чын

радамлышаш:

-гласный да согласный йўк ден буква-влакым чын ойыркалышаш;

- шомакыште пушкыдо да пенгыде согласный йўк-влакым ончыктышаш;

- изи да кугу буква-влакым арун да чаткан серышаш, тидын годым букван кўшан, ўлан да покшелан ушалтмыжым шекланышаш;

- пушкыдо согласный йўк-влакым ь да йотированный буква-влак дене палемден моштышаш;

-предложений гыч шомак-влакым ойырен лукшаш, письменный да печатный шрифт дене возымо мутым але кўчык предложенийым йонылыш деч поса серен налшаш;

-туныктышын диктоватлымыж почеш ойлымо семынак сералтше посна мут-влакым але 3-4 шомакан предложенийым чын возышаш;

-предложенийым кугу буква дене тўналын серышаш, предложений мучашеш точкым шындышаш;

-туныктышын каласыме темыж почеш 2-3 предложенийым чонышаш.

Литератур лудмаш урок дене тематический план

(, . «Азбука»)

(33 ш)

Урокын №	Урокын темыже	Примерный эртарыме жап	Фактический
	1 пелий
1	Школ да туныктышо ден палыме лиймаш. Шочмо мланде. Кутырымо да возымо йылме.
2	Предложений ден мут. Мут ден предложений.
3	Йылмысе йук – влак. Гласный у, о йук ден у, о буква – влак. Гласный ы, а йук ден ы, а буква – влак.
4	Гласный у, о ден у, о буква – влак. Гласный и, э йук ден и, э, е буква-влак
5	Тунемме гласный йук ден буква-влакым иктешлымаш.
6	Слог. 1-3 слоган мут – влак. Мут, слог. Йук ден буква – влак.
7	Согласный м, л, н йук ден буква-влак.
8	Согласный й, р, н йук ден буква – влак. Тунемме чыла согласный йук ден буква – влакым иктешлымаш.
9	Йонгыдо мужыран пич согласный йук ден буква – влак. Пич мужыран йонгыдо согласный йук ден буква-влак.
10	Т, к йук ден буква – влак. Ш, с йук ден буква – влак. П, ф йук ден буква - влак
11	Пич согласный йук ден буква – влакым иктешлымаш Д, г йук ден буква – влак. Ж, з йук ден буква – влак. Б, в йук ден буква – влак.
12	Мужыран йонгыдо согласный йук ден буква – влакым иктешлымаш. Ь буква.
13	Йотированный е, я, ю, ё буква-влак. Е, Я буква – влак. Ю,, ё буква – влак. Йотированный буква – влакым иктешлымаш
14	Мужырдымо ч, х, ц, щ пич согласный – влак. Ч, х йук ден буква-влак. Ч, х,ц, щ йук ден буква-влак
15	Тунемме чыла согласный йук ден буква – влак. Ойырышо ь, ъ буква – влак. Ойырышо ь, ъ буква – влак.
16	Контрольный лудмаш.

	Калык ойпого
17 .	«Куку чыве» йомак. «Реве» йомак. «Марий ден маска» йомак.
18	Тушто – влак. Марий калык муро. Мыскара – влак.
19	Монгешламут, шотлеммут
20	Калыкмут. Оньыш-лийдымаш ден писылудыш.
21	Ойоро – влак. Тема почеш тунеммым иктешлымаш.
	Марий калык модыш
22	«Йырге пордын савырне» модыш. «Маска чия» модыш. «Кол улат – куш шылат» модыш
	Вольык, янлык да кайык
23	В. Сави. «Ушкал» почеламут. Н. Мухин. «Онай паша» ойлымаш.
24	В. Упымарий. «Пий ден умылжо» ойлымаш. И. Осмин. «Меран» почеламут. В. Сухомлинский. «Рывыжиге» йомак.
25	Б. Данилов. «Вашталтеныт» ойлымаш. М. Казаков. «Телым чодыраште» почеламут.
26	«Рывыж ден турня» йомак. С. Чавайн «Кайык – влак ». В. Сапаев «Шырчык»почеламут. Н. Мухин. «Вараксим»
	Пиалан йоча жап
27	С. Чавайн. «Мукш» почеламут. С. Чавайн «Осаллан осаллыкше шканже логалеш» ойлымаш
28	В. Сави «Муро кушан шочеш» М. Казаков. «Танюша» почеламут.
29	И. Осмин «Чодыраште» почеламут. Б. Данилов. «Пият вурса»
30	О. Григорьев. «Кок пуч» ойлымаш. А. Бик «Чодыраште» почеламут.
31	М. Майн «Мутланымаш» почеламут. М. Шкетан. «Йоча илыш» статья
32	И. Осмин «Семон ден Йыван» почеламут. Ю. Артамонов «Вичун шольыжо» ойлымаш.
33	«Пиалан йоча жап» темым иктешлымаш. Контрольный лудмаш

Марий йылме урокын тематический планже

(57ш)

№	Урокын темыже	План	Факт
1	Сераш кулшо узгар-влак. Шаблон почеш турлопредметым ыштымаш да чиялтымаш.
2	Буква-влакын тун элементышт.
3	Изи да кугу уУ, оО буква-влак. Изи да кугу ыЫ, аА буква-влак. .
4	Изи да кугу уУ, оО буква-влак. Изи да кугу йЙ, эЭ, еЕ буква-влак.
5	Изи у-о, ы-а, у-о, и-э (е) буква-влак. Мут-влак: ау, уа.
6	Изи буквам танастарен возымаш: и-а, о-а, о-о, у-у. Кугу буква-влакым танастарен возымаш: И-Ы, О-О, У-У.
7	Изи да кугу лЛ буква, ла слог, ала, Лу, лум мут-влак. Изи м, н, кугу Л, М буква-влак, на, уна шомак-влак.
8	Изи да кугу йЙ, рР буква-влак, йыр мут, Ме мурена предложений. Изи н-н, кугу Н буква-влак, ан, ана шомак-влак.
9	Изи буква-влак: м, л, н, й. р, н буква-влак, мелна, йыран мут-влак.
10	Изи да кугу тТ буква-влак, те, теле шомак-влак.
11	Изи да кугу дД буква-влак, да, ду, де слог-влак, Дима мут.
12	Изи да кугу кК буква-влак, Ким шомак, Кум кол уло предложений
13	Изи да кугу шШ, сС буква-влак, шола-сола мут-влак.
14	Изи да кугу пП буква-влак, пу, пуй шомак-влак, Паша пукша предложений. Изи да кугу фФ буква-влак, шар, шарф, Фая мут-влак.
15	Изи да кугу гГ буква-влак, куку да кугу шомак-влак.
16	Изи да кугу жЖ, зЗ буква-влак, жал, зал, уж,. руж мут-влак.
17	Изи да кугу бБ, вВ буква-влак, буква, Боря, Вова шомак-влак. Кугу буквам ешарен серымаш.д-Д, г-…,ж-…, з-…, б-…, в-….
18	Ь буква, кольмо мут, Ольош тольо предложений. Изи да кугу еЕ буква-влак. Ече, пече, Елена шомак-влак. Изи да кугу яЯ буква-влак, ям, ямде мут-влак, .Яша кая предложений.
19	Изи да кугу юЮ буква-влак, юж шомак. Юл энер кугу предложений. Изи да кугу ёЁ буква-влак. Елена, Яша, Юля, Ёлкин мут-влак
20	Изи да кугу чЧ. хХ буква-влак. Чех, хек шомак-влак. Лач, калач, клат, халат мут-влак Изи да кугу цЦ, щЩ буква-влак. Учебник гыч возен налмаш. 102-103 с. .
21	Шижтарыше диктант. Ъ буква, поръен, Азъял шомак-влак.
22	Контрольный возен налмаш.
23	Диктант.
	2 пелий
	Предложений ден мут.
24	Ой ден предложений.
25	Предложений ден мут.
26	Предложенийын грамматический рудыжо.
27	Предложенийыште мут-влак кокласе грамматический кыл.
28	Предложений мучашеш турло знакым шындымаш.
29	Кучык да кужу предложений.
30	Предложений – шонымашын негызше.
31	Предложений нерген шинчымашым иктешлымаш.
32	Возен налмаш.
	Мут ден предложений.
33	Мут ден предложений.
34	Ко? Мо? йодышлан вашештыше шомак (лум мут). Предмет-влаклан ко? мо? йодышым шындымаш.
35	Мом ышта? йодышлан вашештыше мут (глагол). Лум мут ден глагол.
36	Зрительный диктант.
37	Мут-влак кокласе кыл.
39	Могай? йодышлан вашештыше шомак-влак (пале мут).
40	Лум мут, глагол, пале мут да молат. Ойлымаш ужаш-влак нерген тунеммым иктешлымаш.
41	Контрольный диктант.
	Предложений, йук да буква.
42	Гласный да согласный йук ден буква. Согласный йук ден буква-влак.
43	«Тушка вий» изложений.
44	Ь буква – пушкыдемдыше пале.
45	Е, я, ю, ё букван мут –шамыч. Ё, я, ю, е буква-влакын согласный йук-влакын пушкыдо улмыштым ончыктымышт.
46	Мужырдымо йонгыдо согласный – влак.
47	«Шошо» сочинений.
48	Мужыран йонгыдо да пич согласный-влак.
49	Слог.
50	Мутым вес корныш вончыктарымаш
51	Чыла тунеммым иктешлымаш. Мут ден предложений.
52	Диктант.
53	Чыла тунеммым иктешлымаш. Йук ден буква.
54	«Весела кенеж» сочиненийлан ямдылалтмаш
55	«Весела кенеж» сочинений.
56	Чыла тунеммым иктешлымаш.
57	Чыла тунеммым иктешлымаш.

МАТЕМАТИКА