Дар бораи [уrуrи муаллиф ва [уrуr[ои вобаста ба он (стр. 2 )

27) воситањои тењникии њифзи њуќуќи муаллиф ва њуќуќњои вобаста ба он – њар гунна дастгоњњои босамари техникї ва ќисмњои онњо, ки дастрасиро ба асар ё объектњои њуќуќњои вобаста ба он назорат менамоянд ва амалњоеро, ки нисбати асар ё объекњои њуќуќњои вобаста ба он, ки аз љониби дорандагони ягон њуќуќи аз тарафи Ќонуни мазкур њифзшаванда иљозат дода шудаанд, пешгирї ва мањдуд мекунанд;

28) инъикоси овоз ё тасвир – шакли раќамии пешнињоди овоз ё тасвир бо ёрии воситањои техники дахлдор.

БОБИ II. {уrуrи муаллиф

Моддаи 4. Со[аи амали [уrуrи муаллиф

Тибrи [амин Rонун [уrуrи муаллиф ба асар[ои зерин дода мешавад:

1) асар[ое, ки муаллифони он[о ша[рвандони Xум[урии Тоxикистон мебошанд ё дар rаламрави Xум[урии Тоxикистон ма[алли зисти доимb доранд;

2) асар[ое, ки бори аввал дар rаламрави Xум[урии Тоxикистон ба табъ расидаанд (аз xумла асар[ое, ки дар муддати 30 рeзи пас аз санаи интишори аввалин дар кишвари дигар, бори аввал дар rаламрави Xум[урии Тоxикистон ба табъ расидаанд) ё асар[ое, ки ба табъ нарасида, сарфи назар аз табаият ва ма[алли зисти доимии муаллифони он[о дар шакли муайяни объективb дар rаламрави Xум[урии Тоxикистон rарор доранд;

3) асар[ое, ки он[о дар rаламрави Xум[урии Тоxикистон тибrи санадњои њуќуќии байналмилалии эътирофнамудаи Xум[урии Тоxикистон [ифз карда мешаванд. Дар ин њолат асарњои соњибњуќуќони давлатњои хориљии иштирокчиёни санадњои њуќуќии байналмилалии эътирофнамудаи Љумњурии Тољикистон дар Тољикистон аз њифзе бархурдоранд, ки ба шањрвандони Љумњурии Тољикистон пешнињод мегардад ( рељаи миллї).

Моддаи 5. Объект[ои [уrуrи муаллиф. Муrаррароти умумb

{уrуrи муаллиф ба асар[ои илм, адабиёт ва санъат, ки натиxаи фаъолияти эxодb мебошанд, сарфи назар аз таъинот ва а[амият, [амчунин тарзи ифодаи он[о татбиr мегардад. Асар[о бояд дар ин ё он шакли объективb ифода ёбанд:

1) хаттb (дастхат, чопи мошинb, сабти нота[о ва u.);

2) да[онb (из[ори оммавb, иxрои оммавb ва u.);

3) сабти овозb ва видеоb (механикb, магнитb, ададb, оптикb ва u.) ;

4) тасвирb (расм, ангора, сурат, наrша, тасмаи кино, навори телевизион, навори видео, кадри аккосb ва u.);

5) [аxмb ва фазоb ([айкал, намуна, амсила, сохтмон ва u.);

6) дигар шакл[ои rобили дарку э[сос.

Ба uоя, усул, xараён, тартиб, тарзу усул, равия, принсип, кашфиёт ва факт [уrуrи муаллиф татбиr намегардад.

{уrуrи муаллифb ба асар бо [уrуrи моликият ба объекти моддb, ки асар дар он ифода ёфтааст, вобастагb надорад.

Та[вили [уrуrи моликият ба объекти моддb худ аз худ маънои та[вили ин ё он [уrуrи муаллифро ба асари дар он объект ифодаёфта надорад.

Моддаи 6. Асар[ое, ки объекти [уrуrи муаллиф мебошанд

Ба объект[ои [уrуrи муаллиф ин[о мансубанд:

1) асар[ои шифо[b (суханрони[о, лексия[о, маърeза[о ва u.);

2) асар[ои адабиёт (адабию бадеb, илмb, таълимb, публитсистb ва uайра, њамчунин тамоми намуди барнома[о барои МЭ{, аз љумла барномањои амалї ва системањои амалиётие, ки метавонанд дар њар забон ва дар њар шакл, инчунин дар матни ибтидоb ва рамзи объектb таљассум гарданд);

3) асар[ои драмавb ва мусиrиву драмавb, асар[ои сенарb;

4) асар[ои хореографb ва пантомима;

5) асар[ои мусиrb бо матн ва бе он;

6) асар[ои аудиовизуалb;

7) асар[ои тасвирb, [айкалтарошb, графикb, санъати ороишию амалb, дизайнb, [икоя[ои тасвирb, комикс[о ва дигар асар[ои санъати тасвирb;

8) асар[ои меъморb, ша[рсозb ва санъати богпарварb;

9) асар[ои суратнигорb ва дигар асар[ое, ки бо усул[ои ба он монанд офарида мешаванд;

10) харита, наrша, ангора, тар[[ои чуuрофb, геологb, заминшиносb ва дигар асар[ои пластикb, ки ба xуuрофия, топография ва илм[ои дигар марбутанд;

11) асар[ои ма[сулb (тарxума, та[рир, хулоса, реферат, резюме, шар[у тавзе[, са[нагузорb ва дигар коркард[ои асар[ои илмb, адабиёт ва санъат);

12) маxмeа[о (энсиклопедия[о, тазкира[о, манбаъ[ои маълумот) ва дигар асар[ои таркибb, ки натиxаи ме[нати эxодb буда, ба аломат[ои дар моддаи 5 [амин Rонун мутобиrат доранд.

Асари ма[сулb ва таркибb, сарфи назар аз он, ки асар[ои асосb ё таркибии он[о объекти [уrуrи муаллифанд ё не, аз [ифзи [уrуrи муаллиф бархeрдоранд.

Моддаи 7. Асар[ое, ки объекти [уrуrи муаллиф нестанд

Ин асар[о объекти [уrуrи муаллиф нестанд:

1) асноди расмb (rонун[о, rарор[ои судb, дигар матн[ои дорои хислати rонунb, маъмурb ва судb), [амчунин тарxумаи расмии он[о;

2) рамз[о ва нишона[ои давлатb (Парчам, Нишон, Суруди Миллb, орден[о, пули миллb ва нишона[ои дигари давлатb);

3) хабар[о оид ба [одисаву факт[ое, ки хислати иттилоотb доранд;

4) асар[ои эxодиёти халr.

Моддаи 8. Субъект[ои [уrуrи муаллиф

Субъекти [уrуrи муаллиф худи муаллиф мебошад.

Муаллиф шахсест, ки [ангоми интишори асар номи e [амчун муаллиф дар нусхаи асари интишорёфта, дар дастхат ё дар нусхаи аслии асари санъат rайд гардидааст.

Моддаи 9. Ба вуxуд омадани [уrуrи муаллиф. Эътирофи муаллифият

{уrуrи муаллиф ба асари илм, адабиёт ва санъат аз ла[заи эxоди он ба миён меояд. Барои ба вуxуд омадан ва амалb сохтани [уrуrи муаллиф баrайдгирb, ба таври махсус ба расмият даровардани асар ё риояи ин ё он расмиятгароb шарт нест.

Со[иби [уrуrи комили муаллиф барои ого[ сохтан аз [уrуrи худ метавонад аз аломати [ифзи [уrуrи муаллиф истифода кунад, ки он дар [ар як нусхаи асар сабт ёфта, аз се унсур иборат мебошад:

1) [арфи лотинии "С", ки дар дохили доира аст (С);

2) ном (унвон)-и со[иби [уrуrи комили муаллиф;

3) соли нашри аввали асар.

Дар сурати мавxуд набудани далел[ои дигар муаллифи асар шахсе [исоб меёбад, ки дар асл ва ё нусхаи асар ба сифати муаллиф сабт ёфтааст.

Дар сурати беимзо ва ё та[ти имзои мустаор нашр гардидани асар (uайр аз [олат[ое, ки тахаллуси муаллиф барои шахсияти e шуб[аовар нест) ношире, ки ному унвони он дар асар сабт ёфтааст, [ангоми мавxуд набудани далел[ои дигар, намояндаи муаллиф [исоб меёбад ва ба [ифзи [уrуrи муаллиф ва амалb сохтани он [аr дорад. Ин [олат то замоне амал мекунад, ки муаллифи асари мазкур шахсият ва муаллифияти худро маълум накунад.

Со[иби [уrуrи муаллиф ва ё шахсоне, ки дорои ягон навъ сало[ияти комил ба асар мебошанд, барои дарёфти ша[одатномаи муаллифb ба асари нашршуда ё нашрнашуда, дар бораи факт ва санаи нашри асар ё шартнома[ое, ки ба [уrуrи муаллиф марбутанд, метавонанд бо тартибе, ки аз тарафи маrоми ваколатдори {укумати Xум[урии Тоxикистон дар со[аи [ифзи [уrуrи муаллиф ва [уrуrи вобаста ба он (минбаъд - маrоми ваколатдор) муайян карда мешавад, дар давоми тамоми мe[лати [ифзи [уrуrи муаллиф аз rайд гузаранд.

Со[иби объекти моддb, ки асар дар он ифода ёфтааст, ба шахсе, ки со[иби [уrуrи муаллиф мебошад, дар баrайдгирии асар монеъ шуда наметавонад.

Моддаи 10. {аммуаллифb

{уrуrи муаллиф ба асаре, ки ма[сули эxодии ду ва ё зиёда шахсон [исоб меёбад ([аммуаллифb), муштаракан ба [амаи муаллифони он тааллуr дорад, сарфи назар аз он, ки асари мазкур як xузъи томи таrсимнопазирро ташкил мекунад ва ё аз rисмат[ои xудогонаи дорои а[амияти мустаrил таркиб ёфтааст.

Rисме аз асар дар сурате дорои а[амияти мустаrил эътироф мешавад, ки агар он сарфи назар аз rисмат[ои дигари асар rобили истифода бошад.

{ар яке аз [аммуаллифон [уrуr[ои шахсии амволb ва uайриамволии худро ба rисмат[ои xудогонаи дорои а[амияти мустаrил, ки муаллифи он мебошад, ниго[ медорад, ба шарте ки аз рeи созишномаи байни[амдигарии он[о чизи дигаре пешбинb нашуда бошад.

Муносибат[ои байни[амдигарии [аммуаллифон метавонанд тибrи созишномаи он[о муайян карда шаванд. {ангоми мавxуд набудани чунин созишнома [уrуrи муаллиф ба асар аз тарафи [амаи муаллифон якxоя амалb мегардад ва [аrrи rалам дар байни [аммуаллифон баробар таrсим карда мешавад.

Агар асари [аммуаллифон як xузъи тому rисматнопазирро ташкил ди[ад, [еx яке аз [аммуаллифон бе сабаб[ои асосноки кофb наметавонад истифодаи асарро манъ кунад.

Моддаи 11. {уrуrи муаллифии мураттибони маxмeа[о ва дигар асар[ои таркибb

Мураттиби маxмeа[о ва дигар асар[ои таркибb барои интихоб ва xобаxогузории маводе, ки аз тарафи вай анxом дода шудааст ва натиxаи ме[нати эxодb (мураттибb) [исоб меёбад, дорои [уrуrи муаллиф мебошад.

Мураттиб дар сурате метавонад аз [уrуrи муаллиф истифода намояд, ки [уrуrи муаллифони [ар яке аз асар[ои дар асари таркибb xойдодашударо риоя намояд.

Муаллифоне, ки асар[ояшон ба асари таркибb дохил карда шудаанд, метавонанд аз асар[ои худ, сарфи назар аз асари таркибb, истифода кунанд, ба шарте ки дар шартномаи муаллифb чизи дигаре пешбинb нашуда бошад.

{уrуrи муаллиф ба маxмeаи асар[ое, ки мавзeи [уrуrи ягон муаллиф намебошанд, аз xумла rонун[о, rарор[ои судb, асноди расмии дигар, сарчашма[ои таърихb ва ёдгори[о ва дигар асар[ое, ки тавассути [уrуrи муаллиф [ифз намешаванд, ба мураттибони он дар сурате тааллуr дорад, ки он[о маводи ба маxмeа xойдодашударо мустаrилона та[рир ё мураттаб кардаанд.