Учебно-методический комплекс по дисциплине ОПД. Ф.04.05 «Сравнительная грамматика тюркских языков» (стр. 2 )

-2с.

1.3.1.6. Тюрк тилледе этимни заман категориясы. Этимни озгъан заманы, аны тюрлюлери. Этимни бусагъат эм боллукъ заманлары. Тюрк тилледе заман формаланы берилиулерини энчиликлери. Тюрк тилледе этимни айырма категориясы. Баш, араш, къайтыучу, зорлаучу, къысыучу айырмала, аланы формалары.

-2с.

1.3.1.7.Тюрк тилледе этимни иесиз формалары. Этимча эм аны тюрлюлери, аланы къуралыулары. Этимчаны снтаксис къуллукълары. Этимсыфат, аны заман формалары, айтымда къуллукълары. Инфинитив бла этим ат, аланы къуралыулары, айтымда къуллукълары.

-2с.

1.3.1.8. Тюрк тилледе предикативле бла къарамчы сёзле. Тюрк тилледе тилни болушлукъчу кесеклери. Сонгурала эм сонгура атла. Байламла эм байлам сёзле, аланы тюрк тилледе азлыкъларыны сылтауу. Байламланы къауумлары, аланы жазылыулары. Кесекчикле эм аланы къауумлары, тилде къуллукълары. Междометияла, аланы магъана жаны бла къауумлары.

-2с.

1.3.1.9. Тюрк тилледе сёз къурауну баш амаллары. Морфодогия мадар. Сёз къурауда кёп хайырланылгъан эм аз хайырланылгъан аффиксле. Синтаксис, синтасис – морфология мадарла. Лексикализация, аны тюрлюлери.

-2с.

1.3.2. Практика дерсле, аланы сагъат санлары

1.3.2.1. Морфология ёлчемле. Аффиксле, аланы тюрлюлери. Сёз къураучу эм сёз тюрлендириучю аффиксле. Тюрк тилледе ат, аны грамматика шартлары. Атны сан, иелик эм белгилилик-белгисизлик категориялары. Аланы берилиулери.

-2с.

1.3.2.2. Атны болуш категориясы. Тюрк тилледе болушланы саны бла байламлы даулаш. Бирча формалы болушла, аланы бир бирден айырыу. Болушланы систаксис къуллукълары. Тюрк тилледе болушланы форма эм магъана жаны бла характеристикалары. Иели атланы эм иесиз атланы болушлада тюрлениулерию.

-2с.

1.3.2.3. Тюрк тилледе сыфат, аны ат эм сёзлеу бла байламлыгъы. Сыфатны даража фрмалары, аланы берилиу амаллары. Сыфатны магъана жаны бла къауумлары. Даража формалары болгъан эм аллай формалары болмагъан сёзлеуле. Сёзлеуню тилни бирси кесеклери бла байламлыгъы. Сёзлеуню айтымда къуллукълары.

-2с.

1.3.2.4.Тюрк тилледе санау, аны къауумлары. Санауланы къуралыуларына кёре тюрлюлери. Санауну айтымда къуллукълары. Тюрк тилледе алмашла, аланы къауумлары. Аланы бет эм иелик жалгъаула бла байламлыкълары. Алмашланы энчи тюрк тилледе болушлада тюрлениулерини энчиликлери. Алмашланы ситаксис къуллукълары.

-2с.

1.3.2.5. Этим, аны баш грамматика категориялары. Этимни бет эм сан категориялары. Энчи тюрк тилледе бетлеучю-хапарлаучу аффикслени тюрлюлери. Этимни хаулаучу - угъайлаучу, онглукъ- онгсузлукъ аспектлери. Аланы тюрлю-тюрлю тюрк тилледе берилиулери. Этимни туруш категориясы. Туура, буйрукъчу, шарт, ыразычы, керекчи турушлары, аланы къуралыулары. Айтымны къарамчылыгъын кёргюзтюу жаны бла къуллукълары.

- 2с.

1.3.2.6. Тюрк тилледе этимни заман категориясы. Этимни озгъан заманы, аны тюрлюлери. Этимни бусагъат эм боллукъ заманлары. Тюрк тилледе заман формаланы берилиулерини энчиликлери. Тюрк тилледе этимни айырма категориясы. Баш, къайтыучу, зорлаучу, къысыучу айырмала, аланы формалары.

-2с.

1.3.2.7. Тюрк тилледе этимни иесиз формалары. Этимча эм аны тюрлюлери, аланы къуралыулары. Этимчаны синтаксис къуллукълары. Этимсыфат, аны заман формалары, айтымда къуллукълары. Инфинитив бла этим ат, аланы къуралыулары, айтымда къуллукълары.

- 2с

1.3.2.8. Тюрк тилледе предикативле эм къарамчы сёзле. Тюрк тилледе тилни болушлукъчу кесеклери. Сонгурала эм сонгура атла. Аланы айтымда къуллукълары, магъана жаны бла къауумлары. Байламла эм байлам сёзле, аланы тюрк тилледе азлыкъларыны сылтауу. Байламланы къауумлары, аланы жазылыулары. Кесекчикле эм аланы къауумлары, тилде къуллукълары.

- 2с.

1.3.2.9. Тюрк тилледе сёз къурауну баш амаллары. Морфология мадар. Сёз къурауда кёп хайырланылгъан эм аз хайырланылгъан аффиксле. Синтаксис - морфология мадарла. Лексикализация, аны тюрлюлери.

-2с.

8-чи семестр

1.3.1. Лекция дерсле, аланы сагъат санлары

1.3.1.1. Тюрк тилледе байланыуну тюрлюлери. Тенг жарашыу байланыу эм бойсунуу байланыу. Тагъылыу, аны тюрлюлери. Къысылыу эм айтымны къысылгъан членлери. Сёзлени сёз тутушда эм айтымда келишилиулери.

-2с.

1.3.1.2. Сёз тутуш эм аны тюрлюлери. Ат сёз тутушла, аланы магъаналарына кёре тюрлюлери. Тюрк тилледе изафетле. Этим сёз тутушла, аланы магъаналарына кёре тюрлюлери. Сёз тутушланы къуралыуларына кёре эм бойсуннган сёзлери баш сёзлери бла къалай байланнганларына кёре тюрлюлери.

-2с.

1.3.1.3.Тюрк тилледе айтымны баш членлери. Башчы аны берилиую эм къуралыууна кёре тюрлюлери. Этим эм ат хапарчыла, аланы берилиулери. Хапарчыны къуралыууна кёре тюрлюлери. Тюрк тилледе айтымны сансыз членлери. Толтуруучу, аны тюрлюлери. Болум, аны магъанасына эм къуралыууна кёре тюрлюлери. Айгъакълаучу, аны берилиуюне эм къуралыууна кёре тюрлюлери.

-2с

1.3.1.4. Тюрк тилледе бош айтымла. Аланы тилде къуллукъларына кёре къауумлары. Жайылгъан эм жайылмагъан айтымла. Толу эм кем айтымла. Бош айтымланы къуралыуларына кёре тюрлюлери. Бир баш членли иели айтымла, аланы тюрлюлери. Белгили иели бир баш членли айтымла, белгисиз иели бир баш членли айтымла, ортакъ иели бир баш членли айтымла. Аталгъан эм вокатив айтымла. Тюрк тилледе иесиз айтымла. Иесиз айтымланы баш члени тилни къайсы кесегинден къуралгъанына кёре къауумлары.

-2с

1.3.1.5.Тюрк тилледе къош айтым. Къош айтымланы къауумлары, тенг жарашхан къош айтымла, бойсуннган къош айтымла. Тенг жарашхан къош айтымланы кесеклерин байлагъан мадарла: тенг жарашдырыучу интонация, тенг жарашдырыучу байламла, кёргюзтюучю сёзле, башхала.

-2с

1.3.1.6. Бойсуннган къош айтым. Айланчла эм тюрк тил билимде бойсуннган къош айтымны ачыкълауда болгъан даулашла. Бойсуннган къош айтымны кесеклерини байланыуларына кёре тюрлюлери. Бойсуннган къош айтымланы къауумлары. Бойсуннган башчы эм бойсуннган толтуруучу кесеклери болгъан къош айтымла. Бойсуннган хапарчы эм бойсуннган айгъакълаучу кесеклери болгъан къош айтымла. Бойсуннган болумчу кесеклери болгъан айтымла эм алада тыйгъыч белгиле.

-2с

1.3.2. Практика дерсле, аланы сагъат санлары

1.3.2.1. Тюрк тилледе байланыуну тюрлюлери. Тенг жарашыу байланыу эм бойсунуу байланыу. Тагъылыу, аны тюрлюлери. Къысылыу эм айтымны къысылгъан членлери. Сёзлени сёз тутушда эм айтымда келишилиулери.

-2с.

1.3.2.2. Сёз тутуш эм аны тюрлюлери. Ат сёз тутушла, аланы магъаналарына кёре тюрлюлери. Тюрк тилледе изафетле. Этим сёз тутушла, аланы магъаналарына кёре тюрлюлери. Сёз тутушланы къуралыуларына кёре эм бойсуннган сёзлери баш сёзлери бла къалай байланнганларына кёре тюрлюлери.

-2с.

1.3.2.3.Тюрк тилледе айтымны баш членлери. Башчы аны берилиую эм къуралыууна кёре тюрлюлери. Этим эм ат хапарчыла, аланы берилиулери. Хапарчыны къуралыууна кёре тюрлюлери. Тюрк тилледе айтымны сансыз членлери. Толтуруучу, аны тюрлюлери. Болум, аны магъанасына эм къуралыууна кёре тюрлюлери. Айгъакълаучу, аны берилиуюне эм къуралыууна кёре тюрлюлери.

-2с

1.3.2.4. Тюрк тилледе бош айтымла. Аланы тилде къуллукъларына кёре къауумлары. Жайылгъан эм жайылмагъан айтымла. Толу эм кем айтымла. Бош айтымланы къуралыуларына кёре тюрлюлери. Бир баш членли иели айтымла, аланы тюрлюлери. Белгили иели бир баш членли айтымла, белгисиз иели бир баш членли айтымла, ортакъ иели бир баш членли айтымла. Аталгъан эм вокатив айтымла. Тюрк тилледе иесиз айтымла. Иесиз айтымланы баш члени тилни къайсы кесегинден къуралгъанына кёре къауумлары.

-2с

1.3.2.5.Тюрк тилледе къош айтым. Къош айтымланы къауумлары, тенг жарашхан къош айтымла, бойсуннган къош айтымла. Тенг жарашхан къош айтымланы кесеклерин байлагъан мадарла: тенг жарашдырыучу интонация, тенг жарашдырыучу байламла, кёргюзтюучю сёзле, башхала.

-2с

1.3.2.6. Бойсуннган къош айтым. Айланчла эм тюрк тил билимде бойсуннган къош айтымны ачыкълауда болгъан даулашла. Бойсуннган къош айтымны кесеклерини байланыуларына кёре тюрлюлери. Бойсуннган къош айтымланы къауумлары. Бойсуннган башчы эм бойсуннган толтуруучу кесеклери болгъан къош айтымла. Бойсуннган хапарчы эм бойсуннган айгъакълаучу кесеклери болгъан къош айтымла. Бойсуннган болумчу кесеклери болгъан айтымла эм алада тыйгъыч белгиле.

1.4. Формы контроля по дисциплине

1.4.1. Устный опрос на семинарских занятиях.

1.4.2. Обязательное компьютерное тестирование по дисциплине.

1.4.3. Проведение коллоквиумов по трем контрольным точкам.

1.4.4. Контроль самостоятельной работы (один раз в неделю).

1.4.5. Экзамен в сессионный период по дисциплине в целом.

1.5. Литературасы

Баш кесеги

3.1.1. Баскаков -типологическая морфология тюркских языков. - М., 1979

3.1.2. Баскаков -типологическая характеристика структуры тюркских языков. – М., 1975.

3.1.3. Гаджиева пути развития синтаксической структуры тюркских языков. – М., 1973.

3.1.4. , Серебренников-историческая грамматика тюркских языков. Синтаксис. – М., 1986.

3.1.5. Исследования по сравнительной грамматике тюркских языков. Ч.2. Морфология. – М., 1965; . – М., 1961.

3.1.6. Кононов языка тюркских рунических памятников

V-IXвв. – Л., 1980.

3.1.7. Левитская морфология чувашского языка.-М.-Л., 1976.

3.1.8. Малов древнетюркской письменности. – М. – Л., 1951.

3.1.9. Малов письменность тюрков – М.-Л., 1952.

3.1.10. Малов древнетюркской письменности Монголии и Киргизии. М., 1959.

3.1.11. , Гаджиева -историческая грамматика тюркских языков. – Баку, 1979.

3.1.12. Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков. Морфология. – М., 1988.

3.1.13. Щербак по сравнительной морфологии тюркских языков. Имя. - Л., 1977.

3.1.14. Щербак по сравнительной морфологии тюркских языков. Глагол. - Л., 1981.

3.1.15. Щербак по сравнительной морфологии тюркских языков. Наречие, служебные части речи. - Л., 1986.

Болушлукъчу кесеги

3.1.16. Ахметов в языке орхоно-енисейских памятников. - Саратов, 1978.

3.1.17.Аманжолов управление в языке древнетюркских памятников. – М., 1969.

3.1.18. Балакаев казахский язык. – Алма-Ата, 1959.

3.1.19. Благова склонения в ареально - историческом освещении. –М., 1982.