Касса муомалаларининг счётларда акс эттирилишининг умумий чизмаси
4010 махсулот, иш ва хизматлар 9010, нинг сотилишидан олинган 9030 маблађлар бузилишидан олинган | Нак пулга товарларни сотиб олиш Наšд пулга моддий šийматликларни сотиб олиш | 2910 1010 1090 |
220 Бошšа активларнинг сотилиши 5210 пулнинг олиниши šайтарилиши | Маќсулотни жўнаташ ва сотии сарфлари Ќайвонларни сотиб олиш Ортиšча пул маблађларининг гопширилиши | 9410 9419 1110 5110, 5210 |
7310 Харидор ва буюртмачилардан бўнакнинг олинишн | Šимматбаќо šогозларни сотиб Олиш | |
4430 Ќисобдор шахслар олган ортиšча сумманинг šайтарилиши | Цастурларни сотиб олиш | 0430 |
4710 Таъсисчиларнинг улушлари юзасидан бадаллари | Меќнат ќаšи, ёрдам пуллари. мукофотлар, дивидендларнинг эерилиши | |
4890 Карзлар суммасининг šайтарилиши 4690 Меќнат ќаšи бўйича ортиšча берилган сумманинг šаитарилиши | Хизмат сафари, хўжалик сарфлари ва бошšа сарфлар учун ходимларга берилган бўнаклар Ходимларга наšд пулда šарз Бериш | |
4890 Авлод корхоналаридан накд пулнинг кирим šилиниши | Ижара туловлари ва фоизинин Гўланиши | |
4890 Коммунал, алоšа хизматлари бошšа тўловлар | Бир маротабалик ёрдамнинг берилиши | 439 |
4820 Васиšа фоизлари, улуш (9520) даромадлари ва 4830 дивидендларнинг олиниши (9530) | Бўлинмалар ќисобидан амалга ошириладиган тўловлар | |
7510 Ходимларга уйжой šурилиши учун наšд пулда кредит олиш | Офатлар ва ёнгинлар сабабли šопланмайдиган сарфлар | 9720 |
Сарфланган маšсадлн маблаглар | 7710 | |
накд пулда тулаш | Наšд пулнинг камомади Ќисобдор шахсларга булган šар гуланди | 9433, 4630 6870 |
4610 Кредитга с тилгнн товарларнинг šиймати олинди кредити олинди | Цепонент суммасининг наšд пулда бсрилиши Моддий ёрдам пули берилди | 6720 9439 |
7510 Узоš муддатли банк кредити олинди 6940 Šисšа муддатли šарз олинди | кредит туланди туланди | 6910 7510 |
7690 Узоš муддатли šарз олинди | Тўланди | 7690 |
4210 Даъволар бўйича šарзнинг олиниши | Бўнакн нг берилиши | 4410 4490 |
6310 Сотиладиган махсулот, иш ва хизматлар учун бунакнинг оли | Табиий фатларнннг натижалг | 9720 |
Б. Банкдаги ќисоблашиш счёти бўйича муомалаларни ќисобгаолиш
'Юридик шахслар яъни, мустаšил балансга, Низом ва Устави га эга бўлган субъектлар банкларда ўзларининг ќисоблашиш счётини (5110 — «ќисоблашиш счёти») очиш ќуšуšига эгадирлар^. Чунки ваšтинча фойдаланишдан четга чиšарилган пул маблађларини саšлаш ва уларнинг устидан тизимли ва доимий назоратни кучайтириш лозим. Банк ёки бошšа молиявийташкилотларнинг счётларини šўллаш пул маблађлари устидан назоратларни ўрнатишнинг муќим усулидир. Ваќоланки банкларнинг счётидан фойдаланиш бир нечта устунликларнирўёбга чиšаради:
пул маблаглари банкларда махсус жиќозланган хоналарда саšланади, яьни жисмоний ќимояланган бўлади; пул маблађлари бўйича алоќида ќисоб банк томонидан юритилади;
пул маблађларини бошšариш жараёнида ўђирлик ва таваккалчиликнинг даражасини камайтиради;
Муомала Коди | Муомалаларнинг тулови | |
Дебети бўйича | Кредити бўйича | |
05 | Ќисоблашиш счёти кучирмасининг иловасига мувофиš ќисобдан чиšарилди | Ќисоблашиш счёти кучирмасининг иловасига мувофиš кирим šилинди |
06 | Šарзни тулаш учун ќисобдан чиšарилди | Аризага мувофиš олинган šарз ќисоблашиш счётига šабул šилинди |
07 | Аризага мувофиš, лимитланган чек дафтарчаси берилди | Лимитланган чек дафтарчасининг šолдиš суммаси кирим šилинди |
08 | Махсус кредит ва šарз счётлари муšобиллаштирилди | Махсус кредит ва šарз счётлари муšобиллаштирилди |
09 | Олинган šарз ва кредитлар юзасидан тўланган фоиз суммалари ќисобдан чиšарилди | Берилган šарзлар бўйича олинган фоизлар кирим šилинди |
Ќисоблашиш счётидан олинган кўчирмага асосан 2 журнал ордернинг редит муомалаларидаги суммаларини, яъни мол етказиб берувчиларга ўланган šарзлар, банк кредитлари, бюджет ва ижтимоий сугурта тўловлари ва олинган наšд пулларни умумлаштиради, 2 šайднома эса ушбу счётнинг дебет томонида šайд šилинган муомалалари бўйича маблађларнинг ќаракатини яъни, харидорлардан тушган маблађлар, олинган кредит ва šарзлар, дебиторлар ва буюртмачилардан тушган суммаларни умумлаштиради ва назорат šилади. Бу журнал ордер ва šайдноманинг маьлумотлари ёрдамида бухгалтерия ходимлари ќисоблашиш счётига кирим šилинган пул маблађларининг манбаларини, сарфланиш маšсадлари ва бошšа ташкилот ва корхоналар олдидаги тўлов мажбуриятининг бажарилишини назорат šиладилар. Ушбу ёзувлар ва пул маблађларининг ќаракати банкнинг кўчирмасига асосан амалга оширилади.
Банк томонидан берилган кўчирмадаги бир хил счётларда кўрсатилган суммалар йиђилади ва тегишли 2 – журнал-ордер ва šайдномаларга жаъми суммаси ёзилиб борилади. Ушбу регистрларни тўлђазиш тартиби банкнинг ќар бир кўчирмаси учун муддати (бир, икки, беш, ўн кун)дан šатъий назар битта šатор šолдирилади. Ќар ойда олинган банк кўчирмаларининг сони тегишли 2 - журнал-ордер ва 2-жамђарма šайдномадаги šаторлар сонига тенг бўлиши шарт. 2 - журнал-ордер ва 2-šайдномада ёзувлар тегишли счётлар алоšа šилган ќолда 5110 -"Ќисоблашиш счёти"нинг дебети ва кредити бўйича ёзилади. Натижада хар ќисобот куни ёки ойда бухгалтерия ходимлари томонидан маблађлар киримининг манбалари ва улардан маšсадли фойдаланиш, бюджет ва бошšа муассасаларга мажбурий тўловлар ва календар графикдаги тўлов мажбуриятларнинг бажарилишини назорат šилади.
Айрим ќолларда, яъни субъектнинг ќисоблашиш счётидаги маблађи тугаб šолса мажбурий тўловларни (солиš, пенсия фонди, меќнат ќаšи, тиббий мухрфаза учун) амалга ошириш учун унинг хориж валютасидаги маблађи счётидаги (агарда хориж валютасида маблађи бўлса) маблађни белгиланган ќисоблашиш курсида ќисоблашиш счётига сўмда ўтказиб ушбу тўловларни амалга оширади.
Ќозирги давр талабига асосан ќисоб ишларига ќисоблаш техникаларини муваффаšиятли жорий šилиш (компьютерлаштириш) учун ќисоблашиш счётида šайд šилинган муомалаларнинг аналитик ќисобини кодлаштириш маšсадга мувофиšцир.
Банкдаги счётларда саšланаётган пул маблакларининг ќолатини ва хўжалик муомалаларининг таъсирида уларнинг ќаракати (кирими ва сарфи)ни таššослаб туриш лозим. Бу счётлардаги маблађларни таššослаш белгиланган тартибда амалга оширилади.
Ваќоланки, банк ёки бошšа молиявий ташкилотларнинг счётларини šўллаш пул маблађлари устидан назорат šилишнинг муќим усулидир. Чунки банк счётларининг бир «неча устунликлари мавжуддир:
Аналитик ќисобнинг кодлари
№ | Аиалитик ќисобнинг турлари | Код |
1 | Ќисоблашиш счётидаги маблађларнинг šолдиги | 51100 |
2 | Ќисоблашиш счётига маблагларнинг кирими: | 51200 |
- маќсулотни сотишдан тушган маблаглар | 51201 | |
- ншларни бажаришдан тушган маблађлар | 51202 | |
- хизмат šилишдан тушган маблаглар | 51203 | |
- истеъмолчилардан олинган бўнаклар — буюртмачилардан олинган бўнаклар | 51204 51205 | |
- асосий воситаларни сотишдан тушган малађлар | 51206 | |
— бошšа активларни сотишдан тушган маблађлар - номоддин активларни сотишдан тушган маблаглар | 51207 51208 | |
- дебиторлардан олинган маблаглар | 51209 | |
- кассадаги ортиšча пулнинг šайтарилиши - бюджет тўловларининг ортиšча šисмининг šаГ1тарилиши | 51210 51211 |
Счётларнинг кредитидан Дебет | Счётларнинг дебетидан Кредит |
4710- Акиия эгачарининг иа гачлисчиларнинг бадал суммаси | Акция эгаларидан уз ак - -8610 циясининг сотиб олиниши |
48 1 0- Узоš муддатли лизинг асосида берилган асосий воситалар учун олинган ижара тўлови | Бюджет тўловининг -6410 сўндирилиши |
4820- Даромадларнинг кирим šилиниши | Ижтимоий ва мажбурий -6520 сугурта юзасидан šарзнинг тўланиши |
4830- Даромадлар ва дивидендлар олиш | Таъсисчиларга -6610 ќисобланган дивиденд суммасининг тўланиши |
4890- Дебиторлар šарзининг сўндирилиши | Алоќида балансга ажра - -6110, тилган бўлинмаларга 7110 бўлган šарзнинг тўланиши |
5010- Ортиšча накд пулнинг кассадан кирим šилиниши | Авлод корхоналарга -6110, бўлган šарзнинг 7110 тўланиши |
5210- Хориж валютасининг сотиб олиниши | Банкнинг šисšа муддатли -6910 кредитларини тўлаш |
5510- Банкка šайтарилган чек ва 5520- аккредитивлар суммасига | Банкнинг узоš муддатли -7510, кредитларини тўлаш 6850 |
5620- Йўлдаги пул маблагларининг кирим šилиниши | Šисšа муддатга олинган -6940 šарзнинг тўланиши |
5830- Šпсšа муддатли šарзларнинг сўндирилиши | Узоš муддатга олинган -7410, šарзнинг тўланиши 6850 |
6310- Олинган бўнак суммаси ва маќсулот šийматининг šисман тўланиши | Лизинг асосида ижара -6810, ќаšининг тўланиши 68 1 1 , 7630, 6850 |
6320- Акцияга обуначилардан бўнакнинг олиниши | Акция ва облигацНяларни -0610 сотиб олиш ва дспозитга ўтказиш |
6910- Банкдан šисšа муддатли кредит олиш | Даъво суммасининг –6860 тўланиши |
6940- Šисšа муддатли šарзнинг олиниши | Банк хизматларини тўлаш -9439 |
0910- Узоš муддатли šарзнинг (5830) šайтарилиши | Олинган šарзнинг фои - -9439 зини тўлаш |
7510- Банкдан узоš муддатли кредит олиш | Кредиторларга бўлган -6890 šарзларни тўлаш |
0910- Узоš муддатли šарзларнинг (5830) šайтарилиши | Асосий ишлаб чиšариш -2010, ва ёрдамчи ишлаб 2310 чиšариш сарфларининг тўланиши |
8521- Номинал šийматдан ортиšча бнхога акцинларнн сотишдан олинган эмпссия даромади | Бошšа шахсларга šнсšа -5820 муддатли šарз бериш |
9330- Олинган жарима ва ўсма сум-мачари 9390- Шубќали šарзлар захираси ќисобидан илгари ќисобдан чиšарилган сумманинг келиб тушиши 9520- Улуш, облигаиия даромадлари ва дивидендлар олиш 9530- Фоиз кўринишидаги даромад-лар | Солиš юзасидан бунак -4510 тўлаш Мажбурий тўловлар юза - -4550 сидан бўнак тўлаш Узоš муддатли šарз маж - -6850 буриятини тўлаш |
В. Хориж валютасидаги маблађларнинг ќолати ва ќаракатининг ќисобини ташкил šилиш
|
Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 |


