Пул эквивалентининг ќолати ва ќаракатини счётларда šайд šилиш чизмаси šуйидаги тартибда берилади.
Счёт 5610 - «Пул эквивалентлари»
Счётларпинг кредитидан Дебет | Счётларнинг дебетиданКредит | ||
Сальдо- | N бошланђич šолдиš | ||
5010, | Пул эквивалентларини накд | Пул эквивалентларини | -4420 |
5020, | пулга ва наšд пул ўтказиш | ќисобдор шахсларга бе- | 4430 |
5110, | йули билан олиш | риш | |
5210, | |||
5220- | |||
6870- | Ќисобдор шахслар орšали | Ходимларга пул эквива- | -4490 |
пул эквивалентларини сотиб | лентларинн бериш (пат- | ||
олиш (марка, патта ва | талар ва бошšалар) | ||
бошšалар) | |||
6890- | Бошšа шахслардан пул экви- | Пул эквивалентлари | -4630 |
валентларининг олиниши | буйича аниšланган камо- | ||
мадларни šайд šилиш | |||
6110- | Пул эквивалснтларининг ав- | Сотиб олинган эквива- | -9432 |
чод корхоналари ва бошšа | лснпарни сотишдан | ||
мустаšил балансга утказилган | аниšланган фарšни акс | ||
булинмалардан олиниши | эттириш (номннал | ||
šийматидан кам баќода | |||
сотилса) | |||
5220- | Валюта счётига šабул šилиш | Сотиб олинган акцияла- | -8600 |
учун хориж валютасининг | рини тугатиш (муомала- | ||
šийматини šайд šилиш | дан чиšариш) | ||
5010- | Акция эгаларидан ўлининг | ||
акцияларини сотиб олиш | |||
9320- | Сотиб олинган ва ушбу экви- | ||
валентларни сотишдан | |||
аниšланган фарšнинг аке эт- | |||
тирилиши (номинал | |||
šийматдан ошиšча баќода | |||
сотилса) | |||
Айрим субъектларда, айниšса, хизмат кўрсатувчи соќаларда кассага šабул šилинган накд пуллар тегишли масъул ходимлар (инкассаторлар) орšали банкдаги пул маблађлари счётига топширилади. Ушбу муомалаларни (маќсулот, иш ва хизматларни сотишдан олинган наšц пулларни (тушумларни) топширишни šайд šилиш, яъни, саšланиш жойидан кетган (инкассаторларга топширилган) лекин йўналтйрилган жойига келйб тушмаган наšд пулларни х^собга олиш 5620-«Йўлдаги пул маблађлари» счётида амалга оширилади. Ушбу счёт транзит счёти хисобланиб ушбу пул маблађларининг ќаракати ва ќолати устидан доимий назоратни ўрнатишда богловчи босšични бажаради.
Ушбу 5620-"Йўлдаги пул маблађлари" счётининг дебет томонида кассадан инкассаторларга топширилган накд пуллар акс эттирилади ва шу ваšтда 5010 ва 5020 счётларнинг кредити томонида šайд šилинади. Ушбу маблаглар банкдаги тегишли пул маблаглари счётларига šабул šилингандан кейин эса 5620-"Йўддаги пул маблаглари" счётининг кредитидан пул маблађлари счётларининг 5110, 5210 дебетига ўтказилади.
Ушбу маблађлар ќисобидан šисšа ва узоš муддатли кредитлар ва бошšа шахсларга бўлган šарзлар тўланса тегишли 6910-«Банкнинг šисšа муддатли кредитлари», 7510-«Банкнинг узоš муддатли кредитлари», 6940-«Šисšа муддатли šарзлар» ва
7690-«Бошšа узоš муддатли тўловлар» счётларнинг дебетида šайд šилиб борилади.
Ушбу счётни бош субъект ўзининг šарамогидаги мустаšил балансга ўтказилган бўлинмаларига пул маблађларини ўтказишда ушбу маблађлар ќисобот даврининг охирида тегишли счётларга ўтказилмаганда šўллайди.
Бундан ташšари мустаšил балансга ўтган бўлинмаларнинг пул маблађлари бош субъектга ўтказилаётганда шунга ўхшаш ќолатлар рўй берса ушбу счётни юšорида келтирилган тартибда šўллайдилар.
Ушбу счётларда маблађларни šайд šилиш учун šуйидаги ќужжатлар асос бўлиб хизмат šилади:
- кирим šилинган накд пулларни топшираётганда — банкнинг ва алоšа бўлимининг паттаси, банкнинг инкассаторларига наšц пулларни топшираётганда кузатувчи šайдноманинг нусхаси ва бошšалар;
- бош корхона ўзининг бўлимларига берилаётган суммалари бўйича — ўтказиш учун пул маблађини šабул šилган банк ёки алоšа бўлимининг номи ва суммаси ва авизо (хабарномаси)нинг санаси, тўлов топшириšномасининг номери кўрсатилади.
Пул эквивалентлари ва йўлдаги пул маблађларининг аналитик ќисоби уларнинг ќар бир тури бўйича айрим олган ». ќрлда юритилади. .
Йўлдаги пул маблагларининг ќолати ва ќаракатини счётларда акс эттиришнинг šуйидаги чизмаси келтирилган.
5620 - «Йўлдаги пул маблађлари» счёти
Счётлариинг крсдитидан Счётларнинг дебетидан Дебет____________________________________Кредит С - N бошлангич šолдиš________ _______________________ 5010, Инкассаторларга кассадаги Пул маблађларинннг хи - -5110 5020- наšд пулларнинг топшири - соблашиш счётига келиб лиши: тушиши
- маќсулотларни сотиш. Пул маблагларининг валю - -5210 ишларни бажариш, хизмат - та счётига кслиб тушиши ларни кўрсатишдан тушган.
- молиявий муомалапардан Пул мабпагларннинг бошšа -5530 тушган: махсус счёпарга келиб тушиши
Молиявий ќисобнинг асосий вазифаларидан биттаси пул маблађларининг ќолати ва ќаракати устидан, шу жумладан хўжалик юритувчи субъектнинг доимий ва тизимли назоратни ўрнатишдир.
Ќисоб шахсларнинг фаолиятини ташкил šилишдаги
элементларидан биридир, чунки ќисоб ва маъмурий
šарорларни šабул šилиш учун зарур бўладиган ахборотларни
йиђиш ва уларга ишлов бериш манбаидир. Субъектлариинг
бошšа маблађлари каби пул маблаклари хўжаликда содир
бўладиган муомалаларнинг таъсири натижасида доимий
равишда ќаракатда бўлади. Чунки субъектнинг фаолияти-
таъминот, ишлаб чиšариш ва реализация жараёнлари доимо
такрорланиб туради.
Субъектнинг пул маблађлари сакланиш жойларида - кассада, банкдаги пул маблађларини ќисобга олувчи счётларида (ќисоблашиш, валюта счётларида, аккредитив, чек дафтарчалари ва бошšа махсус счётларда) ќисобга олиб борилади. Лекин инкассация šилинаётганда ва пул ўтказмаларини амалга оши-раётганда. ушбу маблађларнинђ ќолати ва ќаракати устидан назорат šилиш узилиб šолади. Шунинг учун ўша жараённи назорат šилиш, яъни йўлдаги ва ўтказмалардаги пул маблађларининг тегишли жойларга банклар ёки олувчиларга бориб еткунча назоратини ташкил šилиш учун махсус 5710-«Йўлдаги ўтказмалар» счёти šўлланилади. Ушбу счётда миллий ва хорижий валюталарнинг ўтказилиши юзасидан яъни, алоšа бўлимларига топширилган лекин тегишли манзилдаги олувчиларнинг счётларига бориб тушмаган йўлдаги ўтказмаларнинг ќолати ва ќаракати устидан назорат ўрнатилади. 5710-«Йўлдаги ўтказмалар» счётида тегишли суммаларни ёзиш учун банк муассасаларининг патталари, алоšа бўлимларининг патталари ва бошšа тасдиšловчи ќужжатлар асос бўлиб хизмат šилади.
Тегишли банкдаги пул маблађлари счётларидан банк кўчирмалари олингандан кейингина ушбу маблађлар 5710-«Йўлдаги ўтказмалар» счётининг кредитидан тегишли 5110,
5210, 5510, 5520, 5530, 6310, 6710 ва бошšа счётларнинг дебетига ўтказилади.
Хориж валютасидаги йўлдаги ўтказмалар 5710-«Йўлдаги ўтказмалар» счётида ушбу ўтказмаларнинг турлари бўйича айрим ќисобга олиб борилади.
5710-«Йўлдаги ўтказмалар» счёти бўйича аналитик ќисоб ќар бир ўтказманинг тури бўйича айрим ќолда юритилади.
Йўлдаги ўтказмалардаги пул маблађларининг ќолати ва ќаракатини счётларда акс эттиришнинг чизмаси šуйидагича келтирилган.
5710 - «Йўлдаги ўтказмалар» счёти
Счётларнннг кредитидан Дсбет | Счётларнинг дебетиданКреднг | |
С - N бошлангич šолдиš | ||
4110- Филиал, авлод корхоналари ва | Ўтказма йўли билан пул -5ПО% | |
бўлинмалардан | маблађларининг | |
ўтказмаларнинг келиб тушиши | ќисоблашиш счётига ке- | |
либ тушиши | ||
5010- Кассадан банкдаги ќисобяашиш | Ўтказма йўли билан пул -5010 | |
счётига кирим šилиниши учун | маблагларининг кассага | |
ўтказмаларнинг амалта ошири- | наšд пулда келиб туши- | |
лиши | ши | |
5110, Банšдаги пул маблаглари | Хориж валюталарининг | |
^710 ^ч^тотишпан (мникя 4нлмягап- | ўптзма усуяиш «юота 5210, | |
5220- га ўтказмалар амалга оширил- | счётларига келиб туши - 5220 | |
ди | ши | |
5210- Банк томонидан сотилиши | Ўтказма йўли билан пул | |
учун хориж валютасида | маблађларининг махсус 5510, | |
ўтказма šилинди | счётларга келиб тушиши 5520, | |
5530 | ||
4010- Харидорларнинг šарзи | Олинган бўнакларнинг -6310 | |
ўтказмалар орšали олинди | пул ўтказмалари шакли- | |
да šайтарилиши | ||
6310- Пул маблађларининг | Ходимлар томонидан -6710 | |
ўтказмалари хисобидан бўнак | пул ўтказмаларининг | |
олинди | амалга оширилиши | |
4890- Бошšа дебиторлар šарзининг | Маšсадли молиялашти - -7710 | |
ўтказмалар билан тўланиши | риш ва маšсадли ту- | |
шумлар жамђармалари | ||
ќисобидан пул | ||
ўгказмаларининг амалга | ||
9330- Ўтказмалар усулида олинган | оширилиши | |
, маблађларнинг субъектнинг | ||
даромадига šабул šилиниши | ||
8523- Приватизация šилинган кор-хонанинг пул ўтказмалари мулк таркибида šабул šилинди | ||
Д. Жорий инвестнциялар ва бошšа активларнинг ќолати ва ќаракатининг ќисобини юритиш
|
Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 |


