Структура организации и управления самостоятельной работой студентов (стр. 5 )

puterisation. The number of personal computers in certain schools is exceeds the number of students: computers are used not only to conduct graphics and computational work; but also as means of communication, finding and exchanging information, etc.

7. Shift to mass higher education. During the period between 1965 and1980, many industrialized countries experienced a sudden growth of number of students in higher education (15-20%), which was then reduced by 1980s. In Spain, education expenditure was increased 10 times in the time period between 1975 and 1983.

8. University autonomy: European universities tend to shift towards self-administration.

9. Growing demand for professional teachers: the role of pedagogy and psychology in teacher’s trainings is increased tremendously. Criteria for evaluating teachers is being generated. Teachers are evaluated according to their professional training and qualification, research work, and social activity.

10. Developing a system of college evaluation. Groups of several thousand specialists check the activity of colleges including: single-student preparation course, amount of research works, quality and quantity of courses, number of graduates with PhD, etc.

Comparing the peculiarities of traditional and modern education

Traditional Education

1. Management Unit: The educational process is regarded as an interaction of two separate activities: teaching and learning. Students are “controlled objects”, executives of the tasks given by the teacher.

2. Aims: Acquiring subject knowledge.

3. Teacher’s role and management style: Subject-oriented; transition of information; key principle is control; teacher is an authority, students’ initiative is often repressed, rather than encouraged.

4. Teacher’s perspective: anonymity, closed personality, ignoring students’ personal experience; students’ dependence and subordination;

5. Organisation of educational process: reproductive knowledge; using example model to do the work; solving problems by same pattern. Students are trained in certain fields, with much attention given to details, but failing at first to recognise the general picture. Distributing tasks according to students’ abilities. No place for creativity or thinking outside the box.

6. Interaction: social and interpersonal interactions are similar; conflicts and aggression through the whole learning process; detachment between students and teacher.

7. Relationships: rivalry dominates over cooperation

8. Evaluation and control: Strict control throughout the process; competition to get a better grade is encouraged; motivation – external. Tasks are performed in order to avoid punishment.

9. Students’ perspective: alienation; aversion towards learning; limited understanding of the aims; psychological barriers to learn.

Modern (Innovative) Education

1. Management Unit: Holistic education, with a variety of constantly changing forms of interaction of its members, which helps to increase the level of motivation and activeness of students. Students cooperate with teachers.

2. Aims: Personal and cognitive development of students

3. Teachers role and management style: Student-oriented; democratic, encouraging style; initiative is encouraged.

4. Teacher’s perspective: Teacher’s openness, solidarity, individual approach; assistance; each student participates in the process of identifying the goals and objectives, making decisions.

5. Organisation of educational process: Creative and productive tasks are emphasised; meaningful learning goes before practice; from whole picture to details. Tasks stimulate the development of creativity of all learners. Tasks are grouped by their importance, encouraging self-organisation.

6. Interaction: Goals and objectives are identified together by students and teacher. The process of achieving them is a cooperative activity. Every student’s personal experience is valued. On every step learners remain active. Different roles and positions in educational and interpersonal relations are mastered throughout the process: partner, advisor, contributor, leader, etc.

7. Relationships: Variety of forms of relationships; business and interpersonal relations undergo dynamic development; conflicts are reduced as relationships develop; empathy towards each other and towards the teacher becomes stronger; collaboration takes over competition.

8. Evaluation and control: Self-control dominates within the frame of common values; self-evaluation takes place. Positive emotional mood for learning is set.

9. Students’ perspective: Collaboration; motivation to learn, to know more, to progress as a personality; motivation towards creativity, intellectual cooperation, productive interactions, self-actualisation, etc.

In conclusion:

Education becomes conductor and prompter of new technologies

Roles of teacher and learner have changes

Conditions influencing education are rapidly developing technology and science, growth of welfare of population.

More attention is given to humanitarian sciences, teaches preparation, college evaluation.

Modern education is more individualized, creative and liberal

References:

http://zone. org/demch/papers/tteach98demch. html

http://comp-resources. berkeley. edu/planning/strategic/pdf/TeachingLearningTrends. pdf

http://www. jezykangielski. org/teacher3.pdf

УДК 372.8

КОЛИЧЕСТВЕННАЯ ОЦЕНКА ПОТОКОВ УЧЕБНОЙ ИНФОРМАЦИИ

, к. ф-м. н., проф.

Алматинский технологический университет, г. Алматы, Республика Казахстан

Определение потоков учебной информации является важной задачей. Это необходимо для измерения потоков информации в разрезе функций обучения, при установлении степени загрузки педагогов, студентов, упрощения и сокращения циркулирующих потоков учебной информации, устранения её дублирования.

Одним из известных, оправданных способов в этом деле является использование методических документов для фиксирования педагогической информации. Однако одного этого недостаточно. Существует ещё, так называ­емая несистематизированная учебная информация.

Для выявления отдельных характеристик «несис­тематизированной информации», вызываемой опреде­лёнными «возмущениями» в процессах обучения, необ­ходим предварительный анализ частоты возникнове­ния и передачи информации о подобных «возмущени­ях». При этом нужно иметь в виду, что на практике в документах фиксируется незначительная часть «воз­мущений», многие из которых носят длительный ха­рактер.

Оформление таких документов производится, как правило, через определённый период времени. А основ­ная масса информации при этом образуется и передаёт­ся в устной форме. Но количество информации в устном сооб­щении весьма часто превышает уровень, необходимый для управления (за счёт избытка информации). Поэто­му следует учитывать лишь ту информацию, которая требуется принимающему её подразделению для опре­деления состояния образовательного объекта и выра­ботки управляющего воздействия. Обычно для этих це­лей достаточно информации о месте, причинах и време­ни события.

Значительно сложнее определение информацион­ной ёмкости сообщений (документов), формирующих­ся в различных подразделениях вуза, деканата, а также и объёма передаваемой туда и принимаемой там ин­формации.

Порядок расчёта количества образуемой информации можно выразить следующими расчётными формула­ми [1-3]:

1) усреднённое количество символов, содержащих­ся в сообщении, т. е., его информационная ёмкость:

, (1)

где – количество символов в м реквизите го сообще­ния го вида;

т – количество реквизитов в сообщении k –гo вида; п – количество исследованных сообщений k – го вида;

2) плотность потока информации по всем видам со­общений, используемых в данной образовательной сис­теме

, (2)

где fk – частота образования (передачи, получения и т. д.) сообщения k – го вида в течение выбранного периода (месяца); l – количество видов сообщений, используемых в s – й об­разовательной функции.

Количество информации по каждому процессу, участву­ющему в образовательной системе, производится по формуле:

, (3)

где информационная ёмкость сообщения k – вида, ис­пользуемого в м информационном процессе в s – й образова­тельной системе.

Количество информации, участвующей в нескольких процессах, находится с помощью простейших ра­венств, исходя из схемы потоков информации, образу­ющейся в течение принятого периода (месяца), рассчи­тывается по формуле:

, (4)

где Nобр – общее количество всей образуемой информации; Nвозн – количество информации, образуемой без использования исходной информации, в том числе на основании натуральных измерений штучного счёта.

Количество получаемой информации и передаваемой в другие системы без сохранения в данной системе опре­деляется по формуле:

, (5)

где Nвх – общее количество входящей (получаемой) информа­ции; Nхр –

количество информации, полученной и хранимой в дан­ной системе.

Соотношения количества информации, участвующей в различных процессах, лучше всего определять относи­тельно общего количества образованной информации с по­мощью так называемых характеристических коэффи­циентов информации, к которым относятся:

1) коэффициент формирования производной ин­формации, характеризующий удельный вес производ­ной в общем количестве образованной информации:

kформ = Nпр – Nобр, (6)

2) коэффициент полного использования, характе­ризующий степень применения полученной и образо­вательной информации:

, (7)

где Nисп – общее количество информации, используемой для образования производной; Νвх – общее количество получаемой информации;

3) коэффициент связи, характеризующий степень взаимосвязи со смежными образовательными система­ми:

, (8)

где Nсм – количество информации, передаваемой для использо­вания в смежных системах; Nвых – общее количество исходящей (передаваемой) информа­ции.

Структура, степень постоянства, способ индикации характеризуются коэффициентами удельного веса со­ответствующих объёмов информации. Например, спо­соб индикации отражается коэффициентом

, (9)

где – объём информации, содержащейся в устных со­общениях; – общее количество образуемой информации, а степень постоянства определяется коэффициентом

(10)

где Nпост количество постоянной информации в составе обра­зуемой.

Средняя по функции информационная ёмкость со­общений измеряется раздельно для письменных и устных сообщений:

, (11)

, (12)

где – общее количество образуемой информации; – общее количество письменной информации (объём документопотоков); – общее количество сообщений, используемых в s-й системе управления; – количество письменных сообщений, используе­мых в s-й образовательной системе.

Информационная ёмкость отдельных операций, связанных с образованием информации, находится по формуле:

, (13)

где Nобр – количество информации, образуемой при выполне­нии данной операции; k0 – количество операций, выполняемых в течение вы­бранного периода времени.

Количество операций типа «измерения» и «простая запись» (номера по порядку, даты, фамилии и т. п.) со­ответствует числу реквизитов, содержащихся во всех сообщениях, посланных в течение месяца. Производ­ная информации образуется по заданным алгоритмам преобразования исходной информации при выполне­нии операций сложения, вычитания, умножения, де­ления, проведении логических сравнений, выборок и группировок и записи полученных результатов.

На основании нормативов нетрудно найти количество потоков образуемой информации для каждой функции управления и в целом по университету следующей формулой (в тыс. символов):

, (14)

где qk – нормативная информационная ёмкость показа­теля организации в символах по разработанным нормати­вам; сk – численная характеристика университета (числен­ность преподавателей, количество единиц оборудования и т. п.); l – количество характеристик, от которых зависит объём образуемой информации (в данном случае 9); qнез – количество образуемой информации в символах, величи­на которой не зависит от характеристик конкретного обра­зовательного объекта.

Влияние факторов на количество образуемой информа­ции (сложность и масштабы, уровень специализации и др.) практически одно и то же у образовательных объ­ектов с однородным характером.

В свою очередь, трудоёмкость любого информаци­онного процесса по каждой образовательной функции (в часах) рассчитывается по формуле:

, (15)

где Qi – количество информационных сообщений (или действий); ti – трудоёмкость образовательных операций (или дей­ствий), соответствующих i-му информационному процессу (в секундах).

Количество информационных сообщений по каж­дой образовательной функции равно:

, (16)

где Ni – количество информации, участвующей в течение месяца в i-м информационном процессе; qi – усреднённый по функции коэффициент информационной ёмкости сообщений (или действий).

Используя значение Qi в формуле (15), получим:

, (17)

а для функции управления

, (18)

где n – количество информационных процессов, участ­вующих в данной образовательной функции.

Подставляя в формулу (17) значения Nij, ti и qij по каждому информационному процессу, получим их тру­доёмкости (в часах).

ЛИТЕРАТУРА

1. Коган в потоке информации. Новосибирск, 1981.

2. , Трайнев коммуникационные педагогические техно-логии. М., 2008.

3. Воронин и коммуникационные технологии в современном высшем образовании. Алматы: 2008.

ӘОЖ 372.8: 811.111

АҒЫЛШЫН ТІЛІ САБАҒЫНДА СТУДЕНТТЕРДІҢ СӨЙЛЕУ ТІЛІНІҢ БЕЛСЕНДІЛІГІН АРТТЫРУДА ОЙЫН ЭЛЕМЕНТТЕРІН ТИІМДІ ПАЙДАЛАНУ

Тәубеева Ә.Т.

Алматы технологиялық университеті, Алматы қ., Қазақстан Республикасы

Қазіргі таңда оқу барысында студенттердің ойлау қабілеттерінің белсенділігін арттыру мәселесі дидактикалық және қоғамдық мәселе болып отыр. Осы мәселелерді шешу үшін мынадай міндеттерді ескереміз:

· Дәстүрлі оқыту жүйесінде дәстүрлі емес әдістеме элементтерін енгізу;

· Оқушылардың мүмкіншіліктері мен талаптарын ескере отырып, оқытудың мазмұнын нақтылау;

· Оқыту барысында тиімді әдіс-тәсілдерді пайдалану.

Ағылшын тілін үйретуде студенттердің қызығушылығын ояту барысында, жоғарыда тілге тиек еткен мәселелердің ішіндегі үшінші мәселеге ағылшын тілі сабағында ойын элементтерін тиімді пайдалану әдіс-тәсілі мағыналас келетінін атап кеткен жөн.

Оқытушының басты міндеті – студенттердің қызығушылығын арттыру, олардың дамуына жағдай туғыздыру, сөйлеу қабілеттерін дамыту. Осы мақсаттарды көздей отырып, білім беруде ағылшын тілі сабағында ойын түрлерін қолданудың маңызы зор. Соның ішінде рөлдік ойындарды пайдалану арнайы бір мақсатта тілді меңгеруге, пәнге деген қызығушылықты арттырады. Әрбір сабақта қолданылатын ойын түрлері белгілі мақсатқа негізделініп қолданылады. Ойын түрін сабақ барысында қолдануда студенттердің білім деңгейлері де, дағдыланғандықтары да оқытушыға белгілі болады. Әсіресе, рөлдік ойындар төңірегінде сөз етілгенде тек студенттердің ғана емес, сонымен қатар оқытушылардың да сабақты түрлендіріп жүргізуге қызығушылықтары артатындығын айтуға болады, ойындар арқылы оқытушылар сабақтарын жандандыра алады. Рөлдік ойындардың басқада маңыздылық мәні --- сабақ барысында студенттердің назарын білім алуға ынталандырады. Сапалы ұйымдастырылған ойын түрі сабақта тілдің тиімді қолдануына жағдай туғызады. Студенттердің алдарына мәселе қойылады, оны шеше отырып студент ағылшын тіліне қоғамдағы қарым-қатынас құралы ретінде көңіл бөліп, ағылшын тілін қолданыста алып жүре алуларына мүмкіншілік жасауға тырысады. Сонымен қатар, ойын түрлері әрқашанда сабақ барысында лексика және грамматикалық структураларды қайталауға да жағдай жасайды. Мектеп мұғалімдерінің талқыламаларын тыңдай отырып, олардың қаншама тырысып баққандарына қарамастан, оқушылар берілген материалдарды мұқият орындаса да, шет тілінде сөйлеу іскерліктерінің төмендіктерін айтады. Оқушылардың шет тілінде сөйлеп кете алмау іскерліктеріне тереңнен анализ жасауды қарастырғаннан бұрын, оның кейбір себептерінің бірін атап айтуға болады. Ағылшын тілі сабағының мақсаты бойынша біз оқушылардың сөйлеу, тыңдап түсіну, оқу және жазу іскерліктерін толығымен қамтамасыз етуді алға қойып отырамыз, осы айтылған іскерліктерді оқушылар өн бойына сіңіргенде ғана ағылшын тілінде сөйлеп кетулеріне мүмліндік алатындарына сенеміз. Алайда, біз студенттердің бұл төрт іскерліктерді толық меңгермесе де, практика жүзінде сабақ үстінде тек қана ағылшын тілінде сөйлеп отыруды талап етіп отырсақ, студенттерге барынша айтатын сөздерін сөздіктерден іздеп тауып сөйлеткізіп отырсақ, студенттердің ағылшын тілінде сөйлеп үйренулеріне еш кедергі болмайды деп сенемін. Бірақ осындай практика қалай ұйымдастырылады? Сабақ үстінде қарым-қатынас жасау түріне қолайлы тәсіл – рөлдік ойын түрі. Рөлдік ойынды іске асыруда студенттерден құралған топты екі топқа бөлеміз: 1. қарым-қатынас жасаудағы үйренушілер және 2-сі қарым-қатынас жасаудағы практиканы ұйымдастырушылар. Қарым-қатынас жасаудағы үйренушілер үшін ойын мақсаты жеңілірек келеді, бұл студенттерге тілдік минимумдарды өтілген тақырыппен ғана шектеу жасайды; қарым-қатынас жасаудағы практиканы ұйымдастырушылардың ойын мақсаты күрделірек, олар үшін таңдау тілдік минимумдарына шектеме қойылмайды.

Рөлдік ойындарға дайындық жүргізуде мынадай келесі этаптарды көрсете аламыз:

· Ойын жүргізілетін тілдік материалының мақсатының анық болуы;

· Ойын сценариясын жасау;

· Рөлдерді бөліп беру;

· Тіл үйренушілерді психологиялық тұрғыда дайындау;

Ойнаушы топтың бірінші тобына бірінші және төртінші пунктегі жеңілдетілген түрлері ұсынылады, екінші топқа барлық төрт пунктер ұсынылады. Психологиялық дайындық әсіресе бірінші топ студенттеріне ойын ойнар алдында өте қажет, өйткені, олар өздерінің тек ойын тәртібіне ғана тәуелді екендерін түсінулері керек және өздерін мақсатқа жетулері үшін еркін сезінулері де қажет. Кейбір студенттерге физиологиялық дайындықта қажет болуы мүмкін, бұл қажеттілік ойын ойналғанда талаптарының біріболып музыка ырғағында талап етілуі мүмкін. Рөлдік ойын барысында оқытушының да рөлі өзгеріп кетуі мүмкін, оқытушы ойыншының да, көрерменнің де рөлін атқарғаны артық болмайды. Ойын жүргізіліп жатқанда оқытушы студенттердің сөйлеу кезінде қателіктерін түзетуді, кейбір студенттердің ұмытып қалған сөздерінің аудармаларын студенттерге көмек ретінде айтып отырулары оқытушының қателігі болып саналады.

Қарым -қатынас жасауға үйретудегі кейбір ойындардың түрлері студенттердің түсінулеріне және ауыз - екі сөйлеу дағдыларына тиімді болып жатады, соның бірі мынадай төменде берілген рөлдік ойынның мазмұны:

Барлық ойын қатысушылары дөңгелек орта ашып тұрады. Әрбіреуі өздеріне ұнамды атақты рөл таңдауы қажет: әнші, актер, президент т. б. Тапсырма: студенттер көршілермен танысады. Мысалы: менің аты-жөнім Мақпал Жүнісова, мен қазақпын, мен Алматыда тұрамын. Көрші студенттің сөзі:Танысып қойыңыз, бұл Мақпал Жүнісова, ол қазақ, ол Алматыда тұрады. Топ студенттері «Солай ма?», «Шынымен бе?», «Өте тамаша!» деген жауаптарды қайтарып тұрулары қажет, және «Сіз тұрмыстасыз ба?», «Үйленгенсіз бе?», «Мамандығыңыз қандай?» деген сұрақтарды қойып жауап ала алады. Бұл ойын «to be» грамматикасына, сөздік минимумдары «Танысу» тақырыбына арналған. (Ойын ағылшын тілінде студенттерге түсіндірілінеді.)

Ойын барысында студенттер тегіс қатысып, белсенділік көрсетулері абзал. Осылайша студенттердің теориялық білімдерін практикада жүзеге асыруларына дағдыландырта аламыз. Сабақта грамматикалық ойын түрлерін меңгерту студенттердің алған білімдерін одан әрі дамытуға, тереңдетіп, олардың ізденімпаздығын арттыруға, ой өрістерін кеңейтуге, шығармашылық қабілетін дамытуларына, оқып үйренуге белсенділігін арттыру мақсаттарын алға қоя отырып, білім алуларына жол аша аламыз. Ойын түрлерін қолдануда, әрине, жас ерекшеліктеріне сай қолданып отырамыз. Ойын әдісінің аты жәй ғана қарапайым жеңіл сөз «ойын» атауынан тұрғанымен де, оның студенттердің ағылшын тілін үйренулеріне үлкен қызмет атқаратынын көреміз. Сабақты түрлендіруде әдіс тәсілдің қарапайым осы түрі «ойын» атау сөзін қолдана отырып, студенттердің ішкі жан дүниелік ынтасын, іздену дағдысын қалыптастырғанын ескергенде, «ойын»-ның тілді үйренуде үлкен маңызды қызмет атқара алатындығына көзіміз жетеді. Ойын түрін пайдалану арқылы жаңа материалды жеңіл де тиянақты, нақты түсіндіруге, студенттерге тапсырманы жеңіл меңгерулеріне жағдай жасалынып, саналарында өтілген материал берік сақталатынын да атап айтуға болады. Ескеретін жәйттердің бірі бір ойын түрін әр сабақта қолдана беру сапалы білім берудің нәтижесін көрсете алмайды, сондықтанда тәжірибелі оқытушы ойын түрлерін көп меңгеріп, олардың мақсаттары мен қызметтерін жетік түсініп, ойын түрлерін сапалы, сауатты да тиімді пайдаланғаны оң көрсеткіш бере алады. Сабақ барысында студенттер ойынды тапсырма ретінде қабылдап, сонымен ойнай білуге де үйренеді.

Жоғары оқу орындарындағы студенттерге білім беруде ойын түрлерін қолданғанда, ойын түрінің іскерлік ойын түрі қолданылып жүр. Іскерлік ойын дегеніміз не? Іскерлік ойындар іс - әрекеттің түрлі салаларында мамандарды болашақ кәсіптеріне бейімдеу барысында қолданылады. Ойынның жемісті болуы, олардың мамандықтарына сай етіп ойын түрінің таңдалынуында. Іскерлік ойынның тақырыбы студент білімін кәсіби іс-әрекетке кешенді түрде қолдануға, олардың өз мамандықтары туралы сөйлеу шеңберінде өрістеуіне және кәсіби қарым - қатынас құралы ретінде игеруге барынша жағдай жасауымыз қажет.

Қорыта айтқанда, ғалымдардың тұжырымдауы бойынша «ойындар аз көлеміндегі жадығатты ұсынады, бірақ оның берік түрде игерілуін және терминдердің де, игерілетін білімнің жүйелілігінің де оң қабылдануын қамтамасыз етеді. Сапалы ұйымдастырылған іскерлік ойынды кез келген оқытушы өз сабағында ұтымды қолдана алады».

ӘДЕБИЕТ

1. "Практические рекомендации по организацию и проведению ролевых игр на уроке иностранного языка», Алматы, 2001.

2. «Мектептегі шет тілі», Алматы, 2003.

3. Б. Иманбекова «Жаңа педагогикалық технологиялар», Алматы, «Қазақ тілі мен әдебиеті», ғылыми - педагогикалық әдістемелік журнал. 2003, № 7.

УДК 372.8:811.111

СТУДЕНТТЕРДІҢ МАМАНДЫҚТАРЫНА СӘЙКЕС АҒЫЛШЫН ТІЛІН ҮЙРЕТУ

Сейтқазы Ғ.О.,

Алматы технологиялық университеті, Алматы қ., Қазақстан Республикасы

Қазақстан елінің әлемнің басқа мемлекеттерімен халықтарының және бүкіл әлем қоғамдастығы мойындаған тілдерде араласу мүмкіндігі шетел тілдерінің, оның ішінде ағылшын тілінің мәртебесін өсіріп отыр.Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың 2010 жылғы «Жаңа онжылдық – Жаңа экономикалық өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» атты Қазақстан халқына Жолдауында «Жоғары білім сапасы ең жоғары халықаралық талаптарға жауап беруі тиіс делінген. Елдегі жоғары оқу орындары әлемнің жетекші университеттерінің рейтингіне енуге ұмтылулары керек», - деп атап көрсеткен. Бұл өз кезегінде Қазақстан Республикасының әлемдік қоғамдастыққа кіруі мен әлемдік экономикалық аумаққа шығуымен және білім мазмұны шеңберін кеңейтіп отырған ғылыми-техникалық дамуымен байланысты. Тіл – адамдардың бір-бірімен түсінісіп қарым-қатынас жасаудың басты факторы. Сондықтан да ағылшын тілін сапалы меңгеріп, практикада қолдана білуге үйретудің мәні зор. Шет елдермен қарым-қатынас күшейіп отырған бүгінгі таңда шетел тіліне деген көзқарастары ерекше болуы тиіс. Бұл бүгінгі өмір талабы. Студенттердің ағылшын тілін еркін меңгеруі олардың көп ұлтты әлеммен байланыстары мен қарым-қатынастарын кеңейтуге, өздерінің рухани, танымдық және әлеуметтік-адамгершілік, кәсіптік қажеттіліктерін толық қанағаттандыруға, ой-өріс, білім деңгейін, шығармашылық еңбек аясын кеңейтуге, сонымен қатар жалпыадамзаттық құндылықтар мен әлемдік мәдениетті танып, білуге мүмкіндіктер береді. «Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі шетел тілдерін оқытуды дамыту Тұжырымдамасында» әлемдік стандарттарға сай білім беру көзделген. Тұжырымдама шетел тілдерін оқытуға келелі өзгерістер енгізуді, оқытудың сапасы мен тәрбиелік мазмұнын ашу, яғни жаңа жобалармен идеяларды талап ететіні айтылған. “Әр халықтың дамуы үшін, ең алдымен, азаттық пен білім керек”, - деген екен Шоқан Уәлиханов. Сондықтанда өресі биік, жан-жақты маман дайындау мұғалімнің басты міндеті. Мұғалім жұмыска кіріскенде алдына коятын екі мақсаты болады. Біріншісі – уақытты қалайда тиімді пайдалану болса, екіншісі – қайткенде де ағылшын тілі сабағын аса қызығып оқитын сабаққа айналдыру. Бұл екі мақсат та көп уақытты, зор күш-жігерді, талмай ізденуді талап ететіні белгілі. Жеткіншек санасын кеңейтіп, инемен құдық қаздыра отырып, шың басына жетелеуде ұстаздың атқаратын еңбегі ұшан-теңіз. Бүгінгі оқу жүйесіндегі негізгі міндет – жас ұрпаққа дұрыс бағыт пен сапалы білім беру, ұлттық тәлім - тәрбиеге кең өріс ашу, т. б. кәделі де, құрметті істе, берері де, көмегі де көп. Белгілі бір тілді оқыту әдісі үнемі бір орында тұрмайды. Ол заман талабына, уақыт ағымына қарай өзгеріп, толықтырылып отырады. Сондай әдістердің бірі тілдік қатынасты жүзеге асыруда оның түрлерін (оқу, жазу, тыңдау, сөйлеу) тіл үйренушінің мамандығы мен тікелей байланыстыру арқылы үйрету қазіргі ғылымда айқындалған. Ағылшын тілін мамандыққа қатысты оқытуға байланысты көптеген оқу құралдары жарық көрді. Атап айтқанда, бір ғана Алматы технологиялық университетінің өзінде “Мемлекеттік және шетел тілдері” кафедрасы өздері даярлайтын “Ресторан ісі және қонақ үй”, “Тамақ өнімдері”, “Жеңіл өнеркәсіп және дизайн”, “Ақпараттық технологияларжәнеинжиниринг” мамандықтарының студенттеріне арналған ағылшын тілі оқу құралдарын жазып пайдалануда. Мамандығына сәйкес мәтіндер арқылы ағылшынша сөйлеу тілін дамытуда. Оқулықтарда берілген мәтіндермен жұмыс барысында тіл үйренуші өз мамандығына қатысты терминдерге, кәсіби лексикаға ғылыми немесе теориялық тұрғыдан анықтама, түсініктеме беріп, сол абзацтарды мәтіннен бірден тауып, мазмұнын еш аудармасыз, сөздіксіз түсінуіне мүмкіндік туады. Техникалық жоғары оқу орындарында оқитын студенттер оқу әрекетінің аналитикалық түрі арқылы қиын мәтіндердің жекелеген сөздерінтүсінеді. Сонымен қатар студент сөздікпен оқу арқылы мамандығына сәйкес жаңа сөздермен танысады, сөздіксіз оқу арқылы қаншалықты тілді меңгергенін анықтай алады. Оқудыңтүрлері көп, қай түрін алсақ та студенттің мәтінді түсінуіне көңіл аударуымыз және өзіне қажетті мамандыққа байланысты ақпаратты алуына мүмкіндік жасауымыз қажет. Әсіресе, шетел тілін меңгерту, оқыту, оған қызықтыру көп ізденіс пен шығармашылық еңбекті қажет етеді. Білім берудің қай түрі болса да, негізінен, сабақ арқылы іске асады. Сондықтан сабақты дұрыс ұйымдастырып, жүйелі жүргізу жағына мән берілуі керек. Мұғалім мамандыққа қатысты мәтінмен жұмыс жасау барысында оқуға қиындық тудыратын күрделі сөздерді түсіндіріп, аудармасын беру қажет. Студенттің мәтінді қалай меңгергенін сұрақтар арқылы тексеруге болады. Оқу барысында қателерді талдап, оқу ережелерін еске түсіру керек. Мәтіннің мазмұ-нын айтудың да берер пайдасы зор. Мәтіндегі оқиғаға студенттің пікірін айтқызу. Мәтіннің мазмұнын толық түсінуді талап ету, мәтінді қайталатып оқыту. Берілген сөздерге диалогтар құру, студенттер болашақ кәсіпқой маман ретінде рөлдерге түсіп ойнау. Болашақ маманның әртүрлі жағдаяттарға оқу материалдарын пайдалана отырып, ағылшын тілінде кәсіби ойлауын жетілдіруі үлкен жетістік.