ичи босимининг ошганлигидан далолат беради.
Ревматик ЦЛ - к°п ³олатларда конвекситал (к°пинча эпилептик
хуружлар билан) ва базал лептоменингит ³олида кечади.
Ревматик конвексетал лептоменингитларда °чо±ли белгилар бош
мия п°стло²ининг турли хил зоналарининг ±°з²алиши ва тушиши ( еми-
рилиш) белгилари билан характерланади. Тушиши (емирилиш) белгилари
пирамида й°ли етишмовчилиги (пай анизорефлексияси, тери рефлекс-
ларининг сусайиши, патологик белгилар), гемитип б°йича сезги бузи-
лишлари билан характерланади.
µ°з²алиш белгилари эса - умумий ёки локал эпилептик хуруж-
ларга °хшаб кечади. К°п ³олатларда генерализациялашган хуружлар
фокал бошланиши, Джексон хуружи (мотор, сенсор, сенсомотор), кам
³олатларда кичик хуружлар ва ±ис±а ва±ти ³ушнинг бузилишлари ³о-
латлари билан характерланади.
Ревматик ЦЛ конвекситал локализациясида бир беморнинг °зида
турли хил хуружларнинг биргаликда кечиши ёки бу хуружнинг бири
иккинчисига °тиши билан кечади.
Базал лептоменингитлари оптихиазмал ва мия оё±чалари аро
цистерналарнинг зарарланиши билан кечади.
Ревматик оптохиазмал лептоменингитларда асосий белгилар - оф-
тальмологик б°либ, к°риш °ткирлигининг °ртача (0,1 дан 0,5 гача)
пасайиши, к°риш майдонининг периферик торайиши билан характерла-
нади. К°з тубида - неврит белгилари, дискнинг димланиши (шиши) ва
кам ³олатларда-иккиламчи к°з нервининг атрофияси кузатилади.
Церебрал лептоменингитнинг мия оё±чалари аро цистернаси ту-
рида - к°зни ³аракатлантирувчи нервнинг патологияси билан намоён
б°лади.
Ревматизм туфайли келиб чи±±ан калла суягининг ортки чу±урча
лептоменингити мияча зарарланиши локал белгилари билан кечади (му-
возанатнинг бузилиши), к°прикнинг ён цистернасида °згариш б°лган-
да - уч тармо±ли нерв илдизчасининг, юз, эшитув нервининг зарар-
ланиши, пирамида белгилари, мувозанатнинг бузилишлари ва ликвороди-
намик °згаришлар асосида кечади.
Беморларда - отоневрологик текширувлар °тказилганида - эши-
тишнинг пасайиши ва вестибуляр анализатор патологияси кузатилади.
Ревматик ХЭ °зи муста±ил ёки ЦЛ билан биргаликда кечиб, мия
ичи гипертензион синдроми билан, окклюзион гидроцефалик ёки гипо-
тензив синдром билан кечиши мумкин.
Ревматик ХЭ бошланишида - гипертензион - гидроцефал, с°нг
гипотензив синдром билан кечади.
Касалликнинг бошланиш даврларида бош о²ри±лари безовта ±ила-
ди, к°п ³олларда диффуз характерда б°лади, пешона-тепа ±исмидаги
о²ри±, к°з олмаларига иррадиация ±илинади.
Бош о²ри±лари – си±увчи, л°±илловчи характерда б°либ, эрталаб-
лари кучаяди. Бу ³олат мия ичи гипертензияси борлиги, мия парда-
лари рецепторларининг ±ити±аниши натижасида келиб чи±ади. Тана ³о-
латининг °згариши - бош о²ри±ларини кучайтиради. К°пинча бош о²-
ри±лари к°нгил айниш, ±усиш, бош айланиш ³олатлари билан бирга
намоён б°лади.
Бош о²ри±лари, к°нгил айниш билан бирга, бош айланиш, к°рув
нерви дискининг димланиши, краниограммада - "бармо± излари" к°-
риниши, томир расмининг кучайиши ва ЭхоЭС да ±°шимча Эхо сигнал-
лар к°риниши, III ±оринчанинг кенгайиши (7-10 мм) гипертензи-
он-гидроцефал синдромдан далолат беради.
Краниография билан ор±а мия сую±лиги босими к°рсатгичларини
ревматик ХЭ да бир-бирига та±±ослаб к°ришганда рентген-ликвороло-
гик ёки ликворорентгенологик диссоциация б°лиши мумкин. Ликво-
ро-рентгенологик диссоциацияда краниограмма °згаришсиз, аммо лик-
вор босими баланд, бу ³олат касалликнинг бошланиш °ткир даврида
кузатилади. Ликворнинг гиперсекрецияси туфайли-ликвор босими оша-
ди, рентгенологик °згаришлар ³али р°й бермаган б°лади.
Рентгеноликворологик диссоциацияда ликвор босими паст б°либ,
краниограммада гипертензия ("бармо± излари") белгилари б°лади. Бу
резидуал даврда б°либ, яли²ланишдан кейинги ³олат мия ±оринчала-
ридаги томирларнинг склеротик °згаришлари, ликворнинг гипопродук-
цияси билан кечади ва субарахноидал б°шли±да ликвор босимининг па-
сайишига олиб келади.
ЦЛ ва ХЭ нинг ревматизм асосида келиб чи±±ан турлари диагностика
±илинганида - иммунобиохимик, нейрофизиологик к°рсатмалар билан
бир ±аторда ±ондаги лейкоцитларнинг цитохимик к°рсаткичлари,
хужайра ва гуморал иммунитет к°рсаткичлар ³ам катта
а³амиятга эга (,1996,1999).
Ревматик ЦЛ ва ХЭ сурункали рецидивирланган кечиши, ва±-
ти-ва±ти билан ±айталаниб туриши билан характерланади. £ар бир
±айталанишидан кейин - неврологик белги ва ликвородинамик °зга-
ришлар к°паяди.
НЕЙРОРЕВМАТИЗМНИНГ СПИНАЛ ТУРЛАРИ
Спинал инсультлар ±аторида ревматик миелитлар, лептоменин-
гитлар, менингополирадикулоневритлар, кам ³олларда энцефаломиелит
³ам учрайди.
Ревматик миелитлар - ревматизм ±айталанган даврда юзага ке-
либ, к°пинча ор±а миянинг кєкрак ±исмини зарарлайди. Миелитлар-
нинг кечиши - енгил, касаллик белгилари анча тикланади. Кам ³ол-
ларда эса чукур параплегиялар анча ва±тгача давом этади.
Айрим ³олларда спинал процессларда – ор±а мия, унинг парда-
лари, илдизчалари ³ам зарарланиши кузатилади.
Спинал белгиларга кучли илдизчали о²ри±лар, парасте-
зиялар ва тортиш белгилари ±°шилади. Ликвор анализида енгил плео-
цитоз, унинг босимининг ошганлиги кузатилади.
Энцефаломиелитлар - бош мия зарарланиши ва спинал белгилар
билан характерланади.
ПЕРИФЕРИК НЕРВ СИСТЕМАСИНИНГ РЕВМАТИК ЗАРАРЛАНИШИ
Ревматизм касаллигида - периферик нерв системаси томирлари
³ам зарарланиши мумкин. Эпипериневрий шишиб, с°нг фиброзланади,
шунда бел-дум²аза радикулопатияси синдромини, уч тармо±ли, нерв
невралгияси, айрим ³олларда тунель-ишемик мононевропатиялар к°пин-
ча юз нерви, камро± полиневропатиялар юзага келади. ВНС нинг пе-
риферик ±исмини зарарланиши – б°йин симпаталгияси, ±уёш чигали-
нинг вегеталгияси, вегетатив полиневропатиялар ³олатида кечади.
ва (1975) 40 та беморда бирламчи
ревматик полиневрит белгиларини ани±лашган. Касалликнинг бошланиш
даврида нерв системасининг зарарланишининг функционал белгилари
юзага келган. Кейинчалик оё±-±°лларда о²ри±, парестезиялар ("чу-
моли юриши", оё±-±°лларнинг уюшиши, терлаш), объектив - вазомо-
тор, секретор, трофик бузилишлар, к°пинча оё±-±°лларнинг дистал
±исмларида (гипергидроз, бармо±ларда шиш). Кейинчалик сезги бузи-
лишлари (о²ри± сезгиси)" ±°л±оп" ва "пайпо±" типида, мускул тону-
сининг пасайиши, ³аракат бузилишлари, тортишиш белгиларининг мус-
батлиги, нерв устуни ва чигалларининг о²ри±лигини кузатишган.
Ревматизм билан о²риган беморларда к°пинча астеник ва нев-
розсимон ³олатлар вегето-томир дисфункцияси билан кечади.
Шундай ±илиб, ревматизм ±айталаган даврида ±он-томир белги-
лари билан биргаликда бош ва ор±а мия, уларнинг пардаларида, ВНС
да экссудатив ва пролефератив °згаришлар юзага келади.
Бош мия ва ор±а мия моддаларида, ВНС да ну±тали ±он ±уйилиш
³олатлари кузатилади. Ревматизм касаллигида миянинг ³ар ±андай
со³аси зарарланиши мумкин, биринчи навбатда, улар ±аторида ±он -
томирлар, мия пардалари, хориоид чигаллари, бош мия ±оринчалари
эпендимаси, ВНС, бош ва ор±а мия, периферик асаб системаси киради. Невро-
логик °згаришлар юрак-±он томирлар фаолиятининг зарарланиш бос±и-
чига ³ам бо²ли± б°лади.
Нейроревматизмнинг фаоллик бос±ичи, кечиши, давоми периферик
±он °згаришларига, ±онинг кимёвий к°рсаткичларига
(АСЛ-0,АСГ, АСК, ДФА, СРО, сиал кислоталар, умумий о±сил ва о±сил
фракцияларига), хужайра ва гуморал иммунитет, ±онда айланиб юрув-
чи иммун комплекслари (µАЮИК), антигенни бо²лаб олувчи лимфоцит-
лар (АБОЛ) борлигига бо²ли± ва касалликга мойиллик белгиларини
аниїлаш ³ам лозим. (НLА - системаси). Нейроревматизм касаллигининг
диагностикасида нейрофизиологик (ЭЭГ, РЭГ, РВГ, ЭхоЭС, ЭНМГ, ПФТ) тек-
ширувлар °тказиш ³ам му³им роль °йнайди. Текширувлар - ревматик
процесснинг фаоллигига ±араб - к°пчилик беморларнинг периферик
±онида лейкоцитоз, лимфоцитоз, нейтрофилез, ЭЧР тезлашуви кузати-
лди. Баъзи бир беморларда темир етишмовчилик анемияси кузатилди,
бу ³олат ³ам касалликнинг фаоллигидан далолат беради. Стрепто-
коккларга ±арши антитаначалар (АСЛ-О 68,1% мусбат, - СРО, гамтог-
лобин даражасининг ю±орилиги ³ам яли²ланиш процессининг фаоллиги-
дан далолат беради.
Ревматик касалликлари учун диспротенемия, альбумин-глобуллин
коэффициентининг пастлиги-майда дисперслик фракцияларнинг (альбу-
мин) ми±дорининг камайганининг ва катта дисперслик (глобулин) - ошганлиги
³исобига р°й беради. Нейроревматизмни ±он томир касалликлари ди-
агностикасида ±оннинг коагуляциясини °рганиш катта а³амиятга эга, чунки уй±у ва умурт±а артериясининг интракраниал б°лимларида тромбозлар натижасида ревматик инсультларнинг келиб чи±иши р°й беради.
Нейроревматизм касаллигида протромбин индексининг ошуви, фибри-
ногенлар концентрациясининг к°пайиши кузатилади.
Т - В - системалар функционал ³олатини ва ми±дорини, имму-
ноглобилинларни ани±лаш - хужайра ва гуморал иммунитет асосий
фактори ³исобланиб, организмнинг иммунологик реактивлик ³олатини
ба³олайди. Бу текширувлар нейроревматизм диагностикасида, яширин
ва минимал фаолликда кечувчи турларини ани±лашда му³им а³амиятга
эга.
НР ³амма клиник турларида-Т ва В-лимфоцитлар дефицити, фаол-
лик даражаси ортишиш билан улар сони камайиши, Т-хелпер ва Т-суп-
рессорлар ми±дорининг ³ам камайиши кузатилди.
Нейроревматизмда-А ва Q иммуноглобулинлар концентрацияси ан-
ча ошади.
µонда айланиб юрувчи иммун комплексининг ³олати (µАЮИК))
2,3-4,3 марта ошди.
Нейроревматизмда-мия антигенларига ±арши антитаначалар ми±-
дори ошуви кузатилди. Унинг 90% беморларда 7,5 мартага к°пайга-
ни, мия пардалари антигенларига ±арши антитаначалар 91,2% - 4,5
мартага, антикардиал 94,6%- 7,9 мартага к°пайгани ани±ланди.
|
Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 |


