доимий мия т°±имасининг метаболик бузилишлари РДЭ белгиларини се-

кин-аста к°пайтириб боради. РДЭ НР к°ринишининг инсультгача б°л-

ган формасига киради, турли-туман белгилар билан намоён б°лади.

Клиник-нейрофизиологик текширувлар натижасида РДЭ нинг 3 та

Бос±ичи ани±ланди (умуман ДЭ га °хшаб).

РДЭ нинг I бос±ичида бемор бош о²ри²и, жа³лдорлик, уй±унинг

бузилиши, хотиранинг сусайишига шикоят ±илади. Неврологик статус-

да тар±о±, °згарувчан белгилар.

РДЭ нинг II бос±ичида субъектив шикоятлар к°паяди (бошда ва

±уло±ларда шов±ин, уй±усизлик, юришнинг бузилиши), объектив: Ма-

ринеску-Родовича белгиси, пирамида системаси функцияси бузилиши,

мияча ва экстрапирамида зарарланиш белгилари ва иппохондрик, деп-

рессив синдромлари кузатилди.

РДЭ нинг III бос±ичида бош доим о²ир ва унда шов±ин, бош ай-

ланиши хотиранинг сусайиши, юрганда чай±алиш; объектив Маринес-

ку-Родовича, Бабинский белгиси, дискоординатор бузилишлар, ³амда

тут±ано± хуружлари, аффектив синдром ва мнестико-интеллектуал бу-

зилишлар билан намоён б°лди.

РДЭ да органик неврологик белгилар µАЕ, ³илпилловчи аритмия

к°пайиши билан кучаяди, чунки гемодинамиканинг умумий бузилиши

церебрал гемодинамиканинг °згаришига олиб келади. Айрим ³олларда

³илпилловчи аритмия хуружи даврида мияда ±он айланишининг °ткинчи

бузилиши р°й бериб, хуруждан с°нг бу ³олат °тиб кетади.

РДЭ к°про± висцерал ва церебрал ревматизм билан касалланган

беморларда учрайди.

Ревмоваскулит фонидаги цереброваскуляр бузилишлар юрак ритми

НЕ нашли? Не то? Что вы ищете?

°згаришида ва юрак ±оп±о²и ну±сонларида ³амда µАЕ да чукурлашади,

РДЭ нинг клиник к°риниши юрак-±он томир ³олати, порокнинг о²ирлик

даражаси, ³илпилловчи аритмия пароксизмлари ва µАЕ билан т°²ри

корреляцион бо²ли± б°лади.

РЕВМАТИК ЦЕРЕБРОВАСКУЛЯР ПАТОЛОГИЯ

Бош мияда ±он айланишининг бузилиши патогенезида ревматизм инсультга

олиб келувчи сабаблардан учинчи °ринда туради. Инсультга бош мия

±он томирлари ревмоваскулити ва юрак-±он томир систамасидаги °з-

гаришлар олиб келиши мумкин.

Ревматизм касаллигида церебро-васкуляр патология жуда тур-

ли-туман клиник к°ринишида, о²ирликда кечади.

А. Р.Ра³имжонов ва (1978,1991) инсультларнинг

±уйидаги турларини к°рсатишган:

1. Бош мияда ±он айланишининг бузилиши °ткинчи бузилишлар,

ишемик инсультлар (тромботик, атромботик ёки гиподинамик); гемор-

рагик инсультлар (паренхиматоз, вентрикуляр, субарахноидал ва

аралаш);

2. Ор±а мияда ±он айланишининг бузилишлари.

3. Периферик ревматик васкулитлар ва панваскулитлар ало³ида

клиник синдромлар билан.

Бош мияда ±он айланишининг °ткинчи (транзитор) бузилишлари

к°п ³олларда юрак фаолиятининг °ткир етишмовчилигида, к°пинча

³илпилловчи аритмияда ва бош мия ±он томирларни зарарланганда ке-

либ чи±ади. ´ткинчи инсультларда к°пинча беморлар эс-³ушини й°-

±отмайди, турли-туман о²ирликда °чо±ли (локал) церебрал невроло-

гик белгилар пайдо б°лиши билан характерланади. Бош мияда ±он ай-

ланиши бузилишларида (БМµАБ), бош мия ±он томиргача о±иб келган,

к°пинча эндокарддан узилиб чи±±ан микроэмболлар ³ам сабабчи б°ла-

ди. Бунда бош мия ±он томирлари си±илиши, анаксия, миянинг ишеми-

зациясига олиб келади. Айрим ³олларда бу ³олат такрорланиб, ише-

мик ёки геморрагик инсультга сабабчи б°лади.

Ревматизм фонидаги инсультлар к°пинча (64,6 %) 35 ёшгача б°л-

ган аёлларда, икки±атликдан с°нг келиб чи±ади (,Серико-

ва М. А.,1978) БМµАБ к°пинча бош миянинг уй±у артериясида, камро±

вертебро-базиляр ³авзасида мия устуни синдромлари билан ревма-

тизмнинг ±айталанган даврида р°й беради.

Ишемик инсультлар °рта мия артериянинг °нг томонида (64,7%)

чап томондагига нисбатан к°про± (35,3%) намоён б°лади (Асланова

С. Н.,1999)

(1983) ишемик инсультларни кечишига ±араб 3

гуру³га б°лган.

 _Биринчи гуру³даги . инсультларда беморлар эс-³ушни й°±отмаган, умум мия ва

°чо²ли локал белгилар енгил, °згарувчан б°либ, уларда 1-2 ой даво-

мида й°±олган функциялар т°ли± тикланади. Бу ³олларда п°стло±-

нинг майда томирлари тромбози р°й беради, кичик инсультлар келиб

чи±ади.

 _Иккинчи гуру³даги  инсультларда беморлар эс-³ушни й°±отиб ±°пол °чо±ли ло-

кал белгилар пайдо б°лади.

µ°л ва оё±ларда тур²ун парезлар ёки фалажликлар (гемипарез,

гемиплегия), мотор ёки сенсор афазия ва бош±а локал церебрал бел-

гилар билан характерланади. Бу ³олларда окклюзион ёки тромботик

процесслар миянинг катта артерияларида юз беради ва юрак фаолия-

тининг я±±ол зарарланганидан, умумий гемодинамика бузилишидан дало-

лат беради.

 _Учинчи гуру³да  инсультларнинг кечуви геморрагик инсультларга

°хшайди. Бу ишемик инсультларда беморлар чу±ур ва узо± ва±тгача

эс-³ушини й°±отади.

Умум мия ва локал церебрал белгилар жуда ³ам я±±ол намоён

б°либ, к°пинча беморлар инсультнинг биринчи кунларидаё± вафот

этадилар. Аутопсияда миядаги катта ±он томирларда тромбозлар

ани±ланади. К°пинча тромбозлар мия °рта артериясининг асосий ус-

тунида ва ички уй±у артерияси ³авзасида жойлашади.

Бош мия ±он томирлари эмболияси ревматизм касаллигида жуда

³ам кам учрайди. Эмболияда к°пинча беморлар эс-³ушини ±ис±а муд-

датда, енгил й°±отади. Юраги ревматик о²ир шикастланган беморлар-

да ³аяжон ёки физик з°ри±ишлар натижасида эмболиялар келиб чи±иши

мумкин. Эмболияда умум мия белгилари жуда енгил к°ринишида намоён

б°лади.

´чо±ли церебрал белгилар ±айси ±он томир эмбол туфайли беки-

либ ±олишига бо²ли± б°лади. К°пинча эмбол иянинг чап °рта арте-

рияга тушади, унда °нг томонлама гемиплегия, гемианестезия, афа-

зиялар кузатилади. ´чо±ли белгилар бехосдан бошланиб жуда тез ри-

вожланиб, кучайиб боради. Регресс ±исман б°либ, °чо±ли белгилар

анча ва±тгача тур²ун ³олатда туради. Юрак фаолияти декомпенсация-

си, неврологик белгиларнинг гипоксия ва шиш туфайли кучайишига

олиб келиб, к°пинча °лим билан тугайди. Септик эндокардитда к°п-

чилик ёки к°п сонли эмболиялар пайдо б°лиши мумкин.

ГЕМОРРАГИК ИНСУЛЬТЛАР

Ревматизм касаллигида шикастланган ±он томир девори емирили-

ши, ёрилиши ёки пердеапедез ±он ±уйилиши натижасида геморрагик инсультлар

к°пинча ёшларда (25-45 ёшда) келиб чи±ади.

Геморрагик инсультлар к°пинча ревматик процесс ±айталанган-

да, атмосфера босими кескин °згарганда, эмоционал стресслар ёки

физик зєри±ишлардан, спиртли ичимликлар истеъмол ±илгандан с°нг

келиб чи±ади. К°пинча °ткир даврида геморрагик инсульт енгил бош-

ланиб, беморда °зини ёмон ³ис ±илиш, бош о²ри²и, секин-аста пайдо

б°лувчи умум мия белгилари ва °чо±ли локал белгилар прогрессивла-

ниб, бир неча соат ёки бир неча кун мобайнида беморлар кома ³ола-

тига тушадилар. Уларнинг юзи к°кимтир, ±орачи±лари кенгайган, ай-

рим ³олларда анизокария, ±орачи±лар реакцияси ёру²ликка й°±олган.

Юрак фаолияти бузилишлари давом этса гипоксемия, шиш туфайли умум

мия белгилари кучаяди, нафас олиш ±ийинлашади, к°пинча шов±инли

ёки Чейн-Стокс типида кечади.

Паренхиматоз ва субарахноидал ±он ±уюлишлар ревматизмда бир

хил сонда учрайди. Прогнози ёмон, к°пинча °лим билан тугалланади.

Демак мияда ±он айланишининг °ткир бузилишлари ревматизмнинг фаол-

лик бос±ичида, бош мия ±он томирлари ревмоваскулитида, юрак-±он

томир системаси зарарланганда, юрак ритми бузилганда ва к°пинча

аёлларда учрайди. Ишемик инсультлар геморрагик инсультларга нис-

батан к°про± учрайди.

Ревматик геморрагик инсультлар бош±а этиологияли инсультлар-

дан °зининг к°пинча ёшларда аста-секин умум мия ва локал церебрал

белгиларининг бошланиши ва о²ир кечиш билан характерланади.

НЕЙРОРЕВМАТИЗМНИНГ СПИНАЛ ТУРЛАРИ.

Нейроревматизмнинг кам учрайдиган формаларига спинал тури

киради. Ревматизм касаллигида ор±а миянинг ±он томирлари, парда-

лари ва бош±а бириктирувчи т°±имали структуралари зарарланади.

Ревматизм касаллигида к°пинча ор±а мияда ±он айланишининг °ткир

бузилишини кузатиш мумкин. Ор±а мия шох томирларининг аортит ва

ревмоваскулитлари спинал инсультлар келиб чи±ишига сабабчи б°ли-

шига асосий роль °йнаши мумкин.

Нейроревматизмнинг спинал формасини икки гуру³га б°лиш мум-

кин:

- ревматик спинал инсультлар (кєпинча ишемик) ревматик

процесслар фонида, аксинча катта ±он томирларининг шикастланиши

билан кечади.

- ревматик миелитлар, менингомиелитлар ва менингополирадикулит-

лар, бунда ор±а мия пардалари ва майда ±он томирлари (интрамеду-

ляр ва радикуломедуляр) енгил зарарланади.

Биринчи навбатда ор±а миянинг ±он билан таъминлашини таниш-

тириб чи±амиз. Ор±а мия асосан олдинги ва ортки радикуломедуляр

артериялар ёрдамида ±он билан таъминланади. Олдинги ва ортки ра-

дикуломедуляр артериялар олдинги ва ортки спинал артерияларни,

ор±а мия артериол ³авзасини ³осил ±илишади. Ор±а миянинг кунда-

ланг ±исмининг к°про± ±исмини олдинги радикуломедуляр (олдинги

спинал артерия) ±он билан таъминлайди.

Ор±а мия ±он томирлардаги окклюзион процесслар к°пинча °ткир

³олда ривожланади, уларнинг клиник к°риниши миелитнинг о²ир вари-

анти к°ринишида кечади. Бу ³олларда нейроревматизмнинг спинал ±он

томир к°риниши сифатида кечади. Спинал ишемик инсультларда ор±а мия

т°ли± к°ндаланг кесмаси зарарланишида синдроми р°й бермайди. Ревма-

тизмга ±арши ва бош±а дори-дармонлар берилиши натижасида бу ка-

саллик жуда тез регрессланади ва к°п ³олларда беморлар т°ли± ту-

залади ёки енгил дефектлар ±олади. Жуда кам ³олларда спинал ише-

мик инсультлар о²ир кечиб, °зидан с°нг катта дефектлар ±олдиради.

Геморрагик спинал инсультлар ревматизм касаллигида жуда кам

кузатилади, бу балким касалликнинг диагностикаси ёмонлиги туфайли-

дир.

Радикуломедуляр ва интрамедуляр артериялар ревмоваскулити,

иккиламчи ор±а мия моддасининг зарарланиши (стаз, шиш, майда

°чо±ли некрозлар) ва спинал пардалар томонидан экссудатив-проли-

Из за большого объема этот материал размещен на нескольких страницах:
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12