Методика определения технических и технологических норм расходов материальных ресурсов при эксплуатации систем газоснабжения (стр. 2 )

Бұйым (техникалық қондырғы) – өнеркәсіптік өнімнің бірлігі, шығару құжаттарының рәсімдеу ережесі және біркелікті орнататын техникалық құжаттар бірлік жүйесін конструкторлық құжаттар бірлік жүйесін және жоба құжаттардың бірлік жүйесінің мемлекеттік стандарт талаптарына сәйкес келетін құжаттар;

ЕКГ жеке баллон қондырғы – тұтынушыларды газбен қамтамасыз ету көзі ретінде ЕКГ үшін екі баллоннан аз құбырлар, газ қысымын реттеушіден тұратын қызмет ету технологиялық құрылымы;

Ауыл аралық газ құбырлары - межпоселковый газопровод – ауыл аумағынан тыс салынған газ таратушы желісінің газ құбыры;

Сыртқы газ құбыры – ғимараттан тыс салынған енгізу газ құбырлары алдындағы ажырату қондырғыға дейінгі немесе жер асты арқылы ғимаратқа енгізуде жер асты, жер бетіндегі, жер беті газ құбырлары;

Қоғамдық ғимарат – ҚНжЕ 2.08.02 бойынша қоғамдыққа жатқызылған ғимарат;

Оттық жұмыстар – ашық от қолданумен байланысты жұмыстар;

Одоризация – газ шығысын анықтау үшін газға қатты иісті затты (одарант) қосу;

Газдың қауіпті шоғыры – жалынның таралуының 20% төменгі концентрат шегінен асатын ауадағы (газдың көлемді мөлшері) концентрация;

Газ тарату желісін қорғау – трасса маңынан газ құбырларын және айналасындағы басқа газ тарату желілері обектілерін орнатуда, оларды пайдаланудың қалыпты жағдайын қамтамасыз ету және олардың бұзылу мүмкіндіктерін шектеу мақсатында ерекше шартты қоданылатын аймақ;

Газ тұтынушысы – жабдықтаушыдан газ алатын және газды отын ретінде қолданатын физикалық немесе заңды тұлға. Барлық тағайындалған газдандырылған ғимараттардың меншіктік (жалгерлер, жалдаушылар) газ тұтынушысы бола алады.

Газ тарату құбыры – газбен қамтамасыз ету көзінен тұтынушы енгізу – газ құбырына дейін газдың берілуін қамтамасыз ететін газ тарату желілерінің газ құбыры;

Реконструкция – газ тарату жүйесі объектілерін қайта құру бойынша ұйымдастыру техникалық шаралар және кешенді жұмысы, соның ішінде техникалық деңгейін немесе пайдалану шартын көтеру мақсатында негізгі сипаттамаларының озгертілуі;

Жөндеу – бұйымдар қорын немесе олардың құрамдық бөлігін және бұйымның (газ құбырлары) жұмыс жасау қабілетін қалпына келтіру бойынша операциялар кешені;

Техникалық эксплуатация – газ тарату жүйесіннің объектілерін пайдаулану және техникалық қызмет көрсету жүргізу, жөндеу техникалық диабностикалау және басқа жұмыстар түрлерін жүргізу арқылы олардың дұрыс және жұмыс жасауға қабілетті күйін қолдауын енгізу бойынша кешенді жұмыс;

Техникалық диагностикалау – газ құбырларының күйін анықтау және газ тарату жүйесінің басқа обектілерінің пайдалану процесінде немесе қызмет көрсету уақытының өтуі бойынша жүргізілетін ұйымды – техникалық шаралар және кешенді жұмыстар;

Техникалық қызмет көрсету – сақтау және тасымалдау кезінде күту тәртібінде нұсқау бойынша қолдану, бұйымның жөнделу мүмкіндігін (техникалық құрылғы) немесе жұмыс жасау қабілетілігін қолдау бойынша операция немесе операциялар кешені

ЕКГ сақтау құрылғы – тұтынушыларды газбен қамтамасыз етуде соңғы өлшеуіш приборлары, реттеуші және тиек арматуралары, буландырғыш, бу және сұйық фазалар құбырлары, ЕКГ сақтауда қызмет ететін технологиялық құрылғы;

Шкафты газ реттеуші бөлім (ШГРБ) – газ қысымын төмендету және оны газтарату желісінде артқы деңгейде ұстап туруына арналған шкафты түрде орындалатын технологиялық құрылғы;

Пайдалану ұйымы – газ тарату желілерінің техникалық пайдалануын, ЕКГ объектілерін, ЕКГ сақтау және топтық баллондық құрылғысын, ғимараттың газ жабдықтарын жүзеге асыратын мамандандырылған ұйым;

SDR – сыртқы номиналды құбыр диаметрінің номиналды қабырға қалыңдығына стандартты өлшемдік қатынасы;

АДҚ – апаттық – диспечерлік қызмет;

ГТТПАБЖ - газ таратудың технологиялық процесін автоматтандырылған басқару жүйесі;

ГТС – газтаратушы станция;

БАК – балқу ағымының көрсеткіші;

ПЭ 63, ПЭ 80, ПЭ 100 – полиэтиленді құбыр материалының белгіленуі;

ЕКГ – ерітілген көмірқышқыл газы;

ЭХҚ – электрохимиялық қорғаныс

3. Жалпы ережелер

Әдістеме «Табиғи монополиялар және реттелетін нарықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына, Қазақстан Республикасы тұрғын үй коммуналдық шаруашылығын жаңғырту мен дамытудың концепциясына сәйкес, 26.05.09 жылғы үкіметінің қаулысымен келісілген № 000 ҚР ҚНжЕ 1.01-01.2001 «Сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы мемлекеттік нормативтері», 4. «Газтарату жүйесі» негізгі ережелерге сәйкес орындалды.

3.1. Бұл құжатта табиғи газ тарату желілерінің диагностикасы, аралық және күрделі жөндеулер, апаттық, техникалық қызмет көрсету жұмыстарын орындау үшін қажетті материалдар шығындарының тізімі және үлгi нормалары қарастырылған.

3.2. Материалдар шығындарының үлгi нормалары:

- еңбекті нормалау және ұйымдастыру сұрақтары бойынша қазіргі нормативті әдістемелік және арнайы әдебиеттер көзі;

- газ тарату жүйесін пайдалану бойынша жұмыстың қайталануы және құрамы жариаланатын нормативті – техникалық құжаттар;

- табиғи газ тарату жүйелерін жөндеу және техникалық қызмет көрсету жұмыстарын орындауда материалдар шығынын өлшеу және хронометражды бақылау жүргізу;

- газ тарату ұйымдарының жұмыс тәжірибелерін қорытындылау және зерттеулерден алынған деректер негізінде жасалған.

3.3. Материалдар шығынының үлгi нормалары жұмыс бiрлiгiне (кг, л, м, м2 және т. б.) нақты көрсеткіш түрінде көрсетілген.

3.4. Материалдар шығынының үлгi нормалары газ тарату желілерінің келесі элементтері бойынша топталған:

- жер асты және жер бетіндегі газ құбырлары;

- газ реттегіш бөлімдері (ГРБ);

- газ тарату желісі элементтері;

- газ таратудың технологиялық процесін автоматтандырылған басқару жүйесі (ГТТПАБЖ);

- өлшеу құралдары;

- электрохимиялық қорғаныс құралдары;

- тиек арматура.

3.5. Бұл нормаларға автокөлік пайдаланудағы материал шығындары қосылмаған, себебі автокөлік пайдаланудағы отын, майлау материалдары, автодөңгелек және басқа да материалдардын шығын нормалары, 2001 ж. 20 шілдеде шығарылған Қазақстан Республикасының көлік коммуникация министрлігінін Бiрлескен бұйрығымен, сонымен қатар «Авто көлік және арнаулы техникаға арналган отын –майлау және пайдаланушылық материалдардын шығыстарын нормалау Ережесін бекіту» (28.10.2010 ж. өзгеріс және толықтамамен) Қазақстан Республикасының Энергетик және минералдык ресурс Министрлігі № ж. 20 шілдеде шығарылған, және «Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарына жанар- майлау материалдарының шығыстарының мөлшерін бекіту және автокөлік ұстау шығыстарының» Қазақстан Республикасы үкімет қаулымен № 1тамыз 2009 ж., регламенттеледi.

3.6. Шеңбердің шығын нормаларын есептеуде кесілген шеңберде металл өңдеу үшін қалыңдығы 3,2 мм және диаметрі 178 мм шеңбері, ал тегістеу шеңберінде металл өңдеу үшін қалыңдығы 4,5 мм және диаметрі 178 мм шеңбері салынады.

3.7 1 литр сабын эмульсия шығыстарының нормасына ГОСТ 30266г. шаруашылык катты сабын есепке салынган.

3.8. Салмағы 80 кг-н жоғары жүктер үшін автокөлік кранын қолдануын назарда ұстау қажет.

3.9 Күрделі жөндеу және техникалық қызмет ету материал шығыстары объекттік нормалары - Бұл өкіл - объектті өлшеу үйреншікті бірлікке жылдык орта материал шығыстары, газ тарату желісінін жұмысқа жарамды жай-күйде қамтамасыз ету.

3.10 Өкіл - объект қасиетінде құрылым, құрам торабы және пайдалану материал сипатымен газ тарату желісінін жабдықтау өзіндік топтаманын ең типтілік объекттері алынады.

3.11 Объекттік нормалар газбен қамтамасыз ету кәсіпорындарынын материалға негізделген сұраным құрастыруға, сонымен катар көрсетілген материалдар бір ведомствоға қарасты кәсіпорындарына және бөлімшелеріне бөлу үшін арналган.

3.12 Газ тарату объектерін жөндеу және техникалық қызмет етуге арналган материалдын объекттік нормаларынын шығыстарынын өңдеуі істеп журген жоспар – сақтандыру жөндеу жүйесі негізінде, техникалық пайдалану ережесіне және газ тарату жүйесінің жабдықтауларының жұмысын ескере отырып жүзеге асырылады.

3.13 Объекттік нормаладры есептеуіне жөндеу және техникалық қызмет көрсету жеке жұмыстарын орындауына материал шығыстарының нормалары немесе газ тарату жүйесілерінін жиынтық жұмыстары бойынша, жеке күрделі, орташа және ағымдағы жөндеу газ тарату жүйесінің жабдықтарына арналган материал шығыстарының нормалары және жұмыстарды орындау мерзімділік әуелгі деректер болып табылады.

4. Жер асты және жер беті газ құбырлары

Газ құбырларының трассаларын тексеру

4.1.1. Жер асты газ құбырының трассасының күйiн визуальды тексеру.

Жұмыстың мазмұны: Газ шығудың (шуыл және газ иісі, өсімдіктер түрінің өзгеруі сулы жерлерде көпіршіктердің пайда болуы, қар бетінің қараюы) сыртқы белгiлерiнiң анықталуымен газ құбыры трассасына сыртқы тексеру жүргізу. ЭХҚ құрылғысын ғимарат бағдарын, қабырғалық көрсеткіштерінің сақталуын тексеру. Газ құбырының ісінген, отырған, шіріген, жарылған және топырақ ыдырауын, су шайған жерлерін айқындау.

Қорғау патроны күйiн тексеру, жерден газ құбырының шығу орнындағы құбыр аралық кеңiстiкті тығыздау, газ құбырларының жерден шығатын орнында топырақтың деформациялануы жоқтығына көз жеткізу. Газ құбыры трасса төселімі ауданында жыралар, арқалықтар, өзендер, жылғалар, жағалаулар күйін тексеру. Газдану табылған жағдайда апаттық – диспечерлік қызметтіне хабарлап, бригаданың келуіне дейін қоршаған ортаны (үй тұрғындарын, жолаушыларды) ауа газдалғаны, электр приборын қолданбауы, ашық от жағуға болмайтыны туралы ескерту шараларын қабылдау. Қосымша құралдармен тексеру және газдалған төлелердi, цоколь және ғимараттың бірінші этажын, құдықтарды және жерасты ғимарат (коммуникациялар) камерасын газ құбырының екі жағы бойынша 50 метрге дейін қашықтықта желдету ұйымдастырылу қажет

4.1.2. Жер бетi газ құбырының техникалық күйiн визуальды тексеру

Жұмыстың мазмұны: газ шығуының сыртқы белгілері бойынша сыртқы газ құбырларына сыртқы тексеру жүргізу. Газ құбырының ретсіз иілісін, жалпаюын, дiрiлдеуін, кронштейндер және тiректердiң шектерiнде газ құбырының орын ауыстыруының жоқтығына көз жеткізу. Газ құбырларының түске боялғанын және бекітілу күйін визуальды тексеру. Тректердің зақымдалуын, отыруын және иілуінің жоқтығына көз жеткізу. Автокөлік жүретін орындарда габаритті белгілердің және электрохимиялық қорғау құрылымының сақталуын тексеру. Газ құбыры трассасын салу ауданында жыралар, арқалықтар, өзендер, жылғалар жағалауының күйін тексеру

4.1.3. Газ құбырындағы арматураның тығыз бекітілгендігін тексеру

Жұмыстың мазмұны : Барлық беттi және бұрандалық қосылысты тығыз бекiтiлгендігін тексеру.

Кесте 4.1 - Тиек арматурасының бiрлiгiне материалдар шығынының нормасы

Материал атауы	Өлшем бірлігі	Шығын нормасы
Сабын эмульсиясы	л	0,08

4.1.4. Люк қақпағындағы саңылау арқылы инженерлiк коммуникация ғимаратының газдылығын аспапты тексеру

Жұмыстың мазмұны: Коммуникацияның тұрған орынын маршрут картасы бойынша анықтау. Қар, мұз, қоқыс және бөтен заттардан құдықтың қақпағын тазалау. Люк қақпақтарындағы сынамалар алуға арналған саңылау арқылы әуе ортасын газдылыққа тексеру. Газдану табылған жағдайда апаттық – диспечерлік қызметтіне хабарлап, бригаданың келуіне дейін қоршаған ортаны (үй тұрғындарын, жолаушыларды) ауа газдалғаны, электр приборын қолданбауы, ашық от жағуға болмайтыны туралы ескерту шараларын қабылдау. Қосымша құралдармен тексеру және газдалған төлелердi, цоколь және ғимараттың бірінші этажын, құдықтарды және жерасты ғимарат (коммуникациялар) камерасын газ құбырының екі жағы бойынша 50 метрге дейін қашықтықта желдету ұйымдастырылу қажет.

4.1.5. Люк қақпағындағы саңылаусыз инженерлiк коммуникация ғимаратының газдылығын аспапты тексеру

Жұмыстың мазмұны: Коммуникацияның тұрған орынын маршрут картасы бойынша анықтау. Қар, мұз, қоқыс және бөтен заттардан құдықтың қақпағын тазалау. Құдықтың қақпағын сәл ашу. Жер асты коммуникациядағы әуе ортасын газдылыққа тексеру. Құдықтың қақпағын жабу. Газдану табылған жағдайда апаттық – диспечерлік қызметтіне хабарлап, бригаданың келуіне дейін қоршаған ортаны (үй тұрғындарын, жолаушыларды) ауа газдалғаны, электр приборын қолданбауы, ашық от жағуға болмайтыны туралы ескерту шараларын қабылдау. Қосымша құралдармен тексеру және газдалған төлелердi, цоколь және ғимараттың бірінші этажын, құдықтарды және жерасты ғимарат (коммуникациялар) камерасын газ құбырының екі жағы бойынша 50 метрге дейін қашықтықта желдету ұйымдастырылу қажет.

4.1.6. Бөлмеге кірмей газдылығын аспапты тексеру

Жұмыстың мазмұны: Газдылықтың өлшемi орынын маршрут картасы бойынша анықтау. Бөлмедегі ауа сынамаларын алуға арналған саңылау арқылы газ талдау түтігін орнату. Бөлмедегі ауа ортасын газдылыққа тексеру. Газдану табылған жағдайда апаттық – диспечерлік қызметтіне хабарлап, бригаданың келуіне дейін қоршаған ортаны (үй тұрғындарын, жолаушыларды) ауа газдалғаны, электр приборын қолданбауы, ашық от жағуға болмайтыны туралы ескерту шараларын қабылдау. Қосымша құралдармен тексеру және газдалған төлелердi, цоколь және ғимараттың бірінші этажын, құдықтарды және жерасты ғимарат (коммуникациялар) камерасын газ құбырының екі жағы бойынша 50 метрге дейін қашықтықта желдету ұйымдастырылу қажет.

4.1.7. Бөлмеге кіру арқылы газдылығын аспапты тексеру

Жұмыстың мазмұны: Газдылықтың өлшемi орынын маршрут картасы бойынша анықтау. Газдылықты өлшеу үшін бөлмеге кіру. Бөлмедегі ауа ортасын газдылыққа тексеру. Газдану табылған жағдайда апаттық – диспечерлік қызметтіне хабарлап, бригаданың келуіне дейін қоршаған ортаны (үй тұрғындарын, жолаушыларды) ауа газдалғаны, электр приборын қолданбауы, ашық от жағуға болмайтыны туралы ескерту шараларын қабылдау. Қосымша құралдармен тексеру және газдалған төлелердi, цоколь және ғимараттың бірінші этажын, құдықтарды және жерасты ғимарат (коммуникациялар) камерасын газ құбырының екі жағы бойынша 50 метрге дейін қашықтықта желдету ұйымдастырылу қажет.

4.1.8. Ковер техникалық күйін және ақырғы түтіктің газдылығын визуальды тексеру

Жұмыстың мазмұны: Қар, мұз, қоқыс және бөтен заттардан құдықтың қақпағын тазалау. Ковер қақпағын ашу. Ковер ішін газдылыққа тексеру. Ковер ішін тазалау. Ақырғы түтіктің шіріп бұзылуының және деформация жоқтығына көз жеткізу. Ақырғы түтікті газдылыққа тексеру. Ковер қақпағын жабу.

4.1.9. Ковер техникалық күйін және газдылығын визуальды тексеру

Жұмыстың мазмұны: Қар, мұз, қоқыс және бөтен заттардан құдықтың қақпағын тазалау. Ковер қақпағын ашу. Ковер ішін газдылыққа тексеру. Ковер ішін тазалау. Ковер және қақпақ зақымдалуының жоқтығына көз жеткізу. Ақырғы түтікті газдылыққа тексеру. Ковер қақпағын жабу.

4.1.10. Сорылатын шырақ газдылығының техникалық күйін визуальды тексеру

Жұмыстың мақсаты: сорылатын шырақтың механикалық және коррозиялық бұзылуының жоқтығын визуальды тексеру. Сорылатын шырақтан сынама алу үшін ашылған саңылауды жабу.

Газ құдықтары

4.1.11. Жер асты газ құбырының қабырға белгісінің реставрациясы

Жұмыстың мақсаты: Қабырға белгісін қоқыстан және шаңнан тазалау. Белгіні толығымен екі қайталап сырлау. Трафарет бойынша параметрлерді қайта жаңғырту.

Кесте 4.2. – бір белгіге кететін материалдар шығыны нормасы

Материал атауы	Өлшем бірлігі	Шығын нормасы
Бояу	кг	0,10
Еріткіш	л	0,10
Темір қырғыш	кг	0,10

4.1.12. Конденсаттың болуымен конденсатор жинағыштың техникалық күйін визуальды тексеру

Жұмыстың мазмұны: Қар, мұз, қоқыс және бөтен заттардан ковер қақпағын тазалау. Ковер қақпағын ашу. Конденсатор жинағыш тірегінің шіріп бұзылуының және деформация жоқтығына көз жеткізу. Конденсатор жинағыш тірегінің бұрандасын шешу. Конденсаттың бар жоғын тексеру. Конденсат жинағыш тірегіннің бұрандасын қатайту. Конденсат жинағышының трегінін сабындау арқылы бұрандалық қосылысының тығыз бекiтiлгендігін тексеру. Ковер қақпағын жабу.

Кесте 4.3 – Бір конденсат жинағышына кететін материалдар шығыны нормасы

Материал атауы	Өлшем бірлігі	Шығын нормасы
Майлау	кг	0,05
Зығыр орамасыы	кг	0,05
Сабынды эмульсия	л	0,04

4.1.13. Құдықты ластануынан тазалау

Жұмыстың мазмұны: Жұмыс жүргізілетін орын маңайында ескерту белгілерін қою. Жұмыс жүргізілетін орынды сигналды ленталармен қоршау. Бригада мүшелері арасында міндеттерін бөлу. Қар, мұз, қоқыс және бөтен заттардан құдықтың қақпағын тазалау. Құдықтың қақпағын ашу. Құдықты газдылыққа тексеру және желдету. Құдыққа түсу кезінде қажетті қауіпсіздік шараларын қабылдау. Құдыққа түсу. Құдықтың қоқысын тазалау. Құдықтан шығу. Құдықтың қақпағын жабу. Ескерту белгілерін алу. Сигнал ленталарын жинау.