Методика определения технических и технологических норм расходов материальных ресурсов при эксплуатации систем газоснабжения (стр. 36 )

4.6.9. Су түбі бөгеттеріне қатысты газ құбырының орыналасуын айқындау

Жұмыс мазмұны: Генераторды ажырату құрылғысы орнату орнында газ құбырында жалғау. Газ құбырына он метр қашықтықта және жер беті тереңдігі екі қатқан топырақ тереңдігінен кем емес генераторды жерлендіруді жүзеге асыру. Пайдалануы бойынша инструкцияға сәйкес генератор және қабылдағышты трасса іздегіш аппаратын жұмыстық режімге келтіру және тексеру. Іздеу режімінде координаты бес он метр газ құбырының орналасуын анықтау. Газ құбырының тереңдігін анықтау режімінде координат байланысы орнында, толу тереңдігін анықтау. Жүзу құрылғысына тереңдік өлшеу құрылғысын орнату. Бес он метр қадамды газ құбырында су бөгеті тереңдігін өлшеу. Су бөгеті тереңдігі және газ құбырының бітелу тереңдігінің өлшеу нәтижелерін біріктіру. Орындау құжаттарымен салыстыру. Газ құбыры GPS-координаттарын орындау құжаттары жоспарына енгізу. Газ құбырының майысуын (ағыспен жуып кету) анықтау. Газ құбырын жуып кетуі немесе жоспарда қиылысу анықталған кезде беріктікке тексеру есебін жүргізу.

4.6.10. Су асты ауысу аймағында приборлық әдіспен болат газ құбырының оқшаулап жабуының күйін тексеру

Жұмыс мазмұны: газ құбырындағы генератордың газ құбырымен (енгізу, қарау құдығы) қосу мүмкін болатын орнын анықтау және генераторды қосылу орнына жақын орнату. Бес он метр қашықтықта «Қауіпті! Кернеу!» деген тақтай ілу. Генераторды жерлендіру орнын анықтау және екі жерленуші штырді газ құбыры трассасынан бес он метр қашықтықта топыраққа ен ұзындығына енгізу, штыр арасындағы қашықтық 1,5-2 м. С-SCAN аппараты көмегімен су асты ауысуға дейінгі және кейінгі белгіленген бірнеше нүктелерде тізбекті тоқты бағалау. Санау жолымен аймақ шетінде тоқ мәнін анықтау. Аймақ шетіндегі тоқ мәнін санақтық аймақ шетіндегі тоқ мәнімен салыстыру. Егер санақ мәні үлкен болса, онда тексеріліп отырған аймақтың оқшаулануы зақымдалуы туралы қорытынды жасау.

4.6.11. Газ құбырының біртұтастығын және өзара орналасуын анықтау

Жұмыс мазмұны: жүктің орналасу орнын әріппен белгілеу және анықтау. Жүктің түбінің шайылуын олардың жату орнында тұтастығын анықтау. Жүктің күйін көзбен бақылау жүргізу, объектінің бейне таспасын, қажетті үлгі жинау. Газ құбырын және жүкті көму. Алынған үлгіні талдау. Су асты жұмысы туралы есеб жазу.

4.6.12. Техникалық құрылғыны дайындауда топырақ ашпай диагностика бағдарламасын жасау

Жұмыс мазмұны: Жобалық, құрылыстық және пайдалану құжаттарын берілген көлемде газ құбырының техникалық күйін барлық анықтамаларын зерттеу жолымен, жерасты газ құбырының қарастырылған техникалық пайдалану төлқұжатымен талдау жасау. Құжаттар талдау нәтижесі бойынша топырақты ашпай келесі бөлімдерді қамтитын: диагностикалаудың техникалық құрылғысын таңдау, беріктілікке тексеру, электрохимиялық қорғау жұмыстарының эффективтілігін тексеру, оқшаулау күйін тексеру, соның ішінде оқшаулаудың желдік зақымдалуы, құбыр металының ауытқуы анықталңан газ құбыры аймағы, топырақтың коррозиялық қарқындылығын айқындау және көрсеткіш бойынша нашар шарттармен адасқан тоқтардың болуы, алыңғы тексеру кезінде тіркелген диагностика бағдарламасын жасау. Газ шығысын анықтағыштың жұмыс жасайтындығын, электрохимиялық қорғау мүмкіндігін өлшеуіш, көмілген газ құбырының аймағында оқшаулану жабуының біркелікті екенин тексеру үшін және кернеу және ақау аймағын топырақты ашпай диагностикалау бағдарламасында таңдалған бағдарлама жасау.

4.6.13. Приборлық әдіспен топырақты ашпай газ құбырын диагностикалау

Жұмыс мазмұны: жер асты газ құбырын беріктікке тексеру. Газ құбырынан газ шығу орнын анықтау үшін приборды қосу. Газ құбыры өсінен 30 см қисайып кету газ құбырынан тікелей нұсқауды өңдеу. Газ шығыны индикатор тілшесінің ауытқуы және дыбыс индекатор қосылуы бойынша қойылады. Газ құбыры өсінен 15 метр радиуста орналасқан ғимарат жертөлесін, коллекторларды, бақылау құбырын, газ құдықтарын және басқа жерасты коммуникацияларын газдылыққа тексеру. Газ шығу орнынан 50 метр радиуста орналасқан ғимараттарды газдылыққа тексеру. Газдылық анықталған жағдайда апаттық қызметті тез арада шақыру және сол жерде қалып, қажетті қауіпсіздікті қамтамасыз ету шараларын қабылдау. Оқшаулау күйін тексеру соның ішінде оқшаулаудың аралық зақымдалу байқалуы. Ол үшін таңдаған орнында генераторды газ құбырына қосу және жерлендіру, АНТПИ аппаратурасының төлқұжатына сәйкес аппаратуралар генераторды және қабылдағышты жұмыстық режімге келтіру. Аппаратура көмегімен аймақтағы газ құбырының бағытын және оның осін орналасуын анықтау. Қабылдағышпен трасса бойымен жүріп, газ құбырының оқшауланған орындарын тексеру және қабылдағыш көрсеткішінің қалыпты көрсеткішінен екі есе жоғары көтерілген орындарын табу. Орнын байлап және сызбада белгілеу. АНТПИ аппаратурасының төлқұжатына сәйкес, оқшаулау зақымдалуы табылған орындарында газ құбырының толу тереңдігін АНТПИ приборымен анықтау. Тірек нүктесінің газ желісі қорғалатын аймағында потенциалдарын өлшеу жолымен электрохимиялық қорғау жұмысының эффектифтілігін тексеру. Ақаулар индикаторы және кернеу көмегімен, сонымен қатар газ құбырының кернеуі көтерілген аймақта құбыр металының ауытқуы газ құбыры аймағында табу. Магнитті параметрлер өлшеу жер бетіненсм қашықтықта құбыр өсіне параллел датчиктер блогын ауыстыру жолымен жүзеге асырылады. Табылған магнит өрісі ауытқуын тіркеу, оладың абсолют мәнін карты сызба бойынша байланысын көрсетіп протоколға енгізу. Топырақтың коррозиялық қарқындылығын және адасушы тоқтардың санын анықтау. Алынған диагностикалау нәтижесі бойынша ашпай жерасты газ құбырынын техникалық күйін диагностикалау актын құру.

4.6.14. Техникалық құрылғыны дайындау, шурфтық диагностикалау бағдарламасын жасау

Жұмыс мазмұны: Қолданыстағы газ құбырында базалық базалық шурф болмаған кезде, металдың аса мәнді ауытқуы немесе оқшаулаудың аралық зақымдалу байқалған орындардың бірінде базалық шурфтың орнын тандау және олардың сәйкестену жағдайында. Егер диагностикалау газ құбыры аймағында жоғарыда айтылған ауытқулар анықталмаған жағдайда техникалық құжаттар талдау нәтижесі бойынша базалық шурф орнын таңдау. Поляризациялық өлшеулер және (немесе) қосынды мүмкіндігі, сыртқы түрін анықтау, қалыңдығы және оқшаулау жабуы қасиетін, құбыр металының беттік күйін анықтау, коррозиялық зақымдалу кезінде құбырдың геометриялық өлшемін бақылау, пісіру тігісінде ақау өлшемі және түрін анықтау, егер олар шурф аймағына түссе және тексеру кезінде нормативті ережеден ауытқу айқындалған кезінде, топырақтың коррозиялық қарқындылығын және адасушы тоқтардың санын анықтау, уақытша кедергінің фактілі мәнін анықтау, 5 мм қабырға қалыңдығы кезінде ағыс шегі, және KCU метал тұтқырлығы, НДС параметрлері сақина бағытымен шурфтық диагностикалау бағдарламасын жасау. Шурфтық диагностиканың анықталған бағдарламасында приборлардың және жабдықтардың жұмыс жасау қабілеттілігін және бар екендігін тексеру.

4.6.15. Газ құбырын шурфтық диагностикалау

Жұмыс мазмұны: Қолданыстағы газ құбырында базалық базалық шурф болмаған кезде, металдың аса мәнді ауытқуы немесе оқшаулаудың аралық зақымдалу байқалған орындардың бірінде базалық шурфтың орнын тандау және шурфты толтыру. Газ құбырының оқшаулау жабуы күйін тексеру. УКТ-2 приборымен оқшаулау қалыңдығын өлшеу. Құбырдың металын тексеру үшін оқшаулау жабуының бөлігін алу. Құбырды тазалау. Құбыр металының күйін анықтау. Ултрадыбысты қалыңдық өлшегіш көмегімен құбыр қабырғасының қалыңдығын анықтау. Жоғары қысымды газ құбырында құбыр металының қаттылығын анықтау. Оқшаулау жабуының ауыспалы кедергісін анықтау. Поляризациялық және (немесе) қосынды мүмкіндігін анықтау. Топырақтың коррозиялық қарқындылығын және адасушы тоқтардың санын анықтау. НДС өлшегіш көмегімен құбыр металының кернеулі деформациялық күйін анықтау. Жерасты газ құбырының техникалық күйін диагностикалау кезінде шурфтық бақылау нәтижесіне акт жасау.

4.7.1. Механизмдер көмегімен газ құбырының оржолын ашу

Жұмыс мазмұны: Тұрақты бағдар байламаны жоларна төңірегінде және жер асты және жер беті гақ құбырларының қиылысқан жерінде белгілеу. Қажет жағайда жол жабуын ашу. Құрылыс қоқысын жинау. Ашылатын газ құбырының жатқан орнының тереңдігін анықтау және оржол өңделу орнында жұмыс белгілерін орнату. Механизимдер көмегімен (700 мм қбыр үшін газ құбырының екі жағынан қосымша 0,3 м, 219 мм үшін – 0,2м) оржолды өңдеу.

4.7.2. Оржолды қолмен жетілдіру.

Жұмыс мазмұны: Оржолды газдылыққа тексеру. Оржолға түсу кезіндегі қажет қауіпсіздік шараларын сақтау. Оржолға түсу. Оржолда топырақтың төменгі қабатын қолмен жетілдіру. Топырақ шығындысын оржолдың жиегінен 0,5 м қашықтықта шығару. Оржол түбін тазарту. Оржол өлшемін тексеру.

4.7.3. Оржолды қоршау құрылғысы

Жұмыс мазмұны: Топырақтың үйіндісіне қарама қарсы жағына қоршау орнату. Қоршауға сілтеу, ескерту белгілерін іліп қою, сонымен қатар апаттық жарықтандыру. Көлік құрылғысының жиі жүруі, соғуы мүмкін жерлерге темір бетон плиталар орнату.

4.7.4. Өндіріс жұмыстары аймағында оржолды кеңейту

Жұмыс мазмұны: экскаватор арқылы оржолды әртүрлі көлденең ұзындықта топырақты сыртқа шығару арқылы кеңейту. Оржолды қолмен кеңейту. Оржолдың кеңею өлшемін тексеру.

4.7.5. Оржолды қайта көму

Жұмыс мазмұны: жарықты, қоршауды және ескерту белгілерін, көлік құрылғысының жиі жүруі, соғуы мүмкін жерлерге орнатылған темір бетон плиталарды алу. Диаметрі 500 мм-ден үлкен газ құбырында оржол негізін топырақпен көму және қуыстарын толтыру. Диаметрі 500 мм-ден кіші газ құбырында оржолды қолмен 0,2м құбырдан жоғары көму. Сигнал лентасын қою. Жоба белгісіне дейін оржолды механизм көмегімен көму. Келесі табиғи отыру үшін оржолдың ен бойына топырақ себу.

Кесте 4.м2 ауыстырылатын топыраққа кететін материалдар шығыны нормасы

Материалдар атауы	Өлшем бірлігі	Шығын нормасы
Құм	м3	0,40
Сигнальды лента	м	1,0

4.7.6. Механизмдер көмегімен котлованды ашу

Жұмыс мазмұны: Жоларнада котлаванды өңдеу орнын белгілеу. Котлаван өлшемін анықтау және белгілеу. Жол жабуын ашу және құрылыстық қоқысты алу. Экскаватормен котлаван тереңдігін ашу кезінде жұмыстық белгілер орнату. Табиғи қиялы экскаватормен топырақты бір жанына 5 метрден жақын емес жиегіне тастау арқылы котлован жасау.

4.7.7. Котлованды қолмен жетілдіру

Жұмыс мазмұны: Котлаванды газдылыққа тексеру. өлшемін анықтау және белгілеу. Жол жабуын ашу және құрылыстық қоқысты алу. Экскаватормен котлаван тереңдігін ашу кезінде жұмыстық белгілер орнату. Табиғи қиялы экскаватормен топырақты бір жанына 5 метрден жақын емес жиегіне тастау арқылы котлован жасау.

Содержание работы: Проверить котлован на загазованность. Принять необходимые меры безопасности по спуску в котлован. Спуститься в котлован. Удалить вручную грунт, оставшийся после механизированной разработки котлована. Доработать котлован вручную с выемкой нижних слоев. Выброс грунта производить на бровку котлована не ближе 0,5 м от края. Зачистить дно котлована. Произвести проверку размеров котлована.

4.7.8. Котлаванды қоршау құрылғысы

Жұмыс мазмұны: Инвентарлы шиттар периметрі бойынша котлаванды қоршау. Қоршалған жерге ескерту және сілтеу белгілерін орнату, сонымен бирге аппаттық жарық орнату.

4.7.9. Котлованды қайта көму

Жұмыс мазмұны: Ескерту белгілерін, қоршауды және жарықты алу. Газ құбырынан 0,2 м биіктікте котлаван негізін көму. Сигнал ленталарын қою. Жоба белгісіне дейін механизмдер көмегімен котлаван көму. Топырақтың табиғи отыруы үшін топырақ себу.

Кесте 4.143 - Материалдар шығыны нормасы

Материалдар атауы	Өлшем бірлігі	Шығын нормасы
1м3кететін
Құм	м3	1,0
1 метр газ құбырына кететін
Сигналды лента	м	1,0

4.7.10. Пісіру жұмыстарын орындау үшін шұңқырды өңдеу және қайта көму

Жұмыс мазмұны: Оржолда пісіру жұмыстарын орындау үшін шұңқырдың орнын белгілеу. Түбін және қабырғасын тегістеу арқылы шұңқырды қолмен жетілдіру. Барлық диаметрлі болат газ құбыры үшін шұңқырдың өлшемі ұзындығы 1 м, ені Д+2м, тереңдігі 0,7м, полиэтиленді газ құбыры үшін - ұзындығы 0,6 м, ені Д+0,5м, тереңдігі 0,3м. Пісіру жұмыстарынан кейін шұңқырды мұқият қабат нығыздап жоғарыға дейін құммен немесе құмды топырақпен көму.

Кесте 4.144 - 1м2 ауыстырылатын топыраққа кететін материалдар шығыны нормасы

Материалдар атауы	Өлшем бірлігі	Норма расхода
Құм	м3	1,0

4.7.11. Жөндеу шұңқырын қайта көму және өңдеу

Жұмыс мазмұны: жоларнада жөндеу шұңқырынын өңдеу орнын белгілеу. Механизимдер көмегімен газ құбырының жоғарғы деңгейіне дейін жөндеу шұңқырын жасау. Шұңқырды газдылыққа тексеру. Шұңқырдың табиғи бағыт бөктерін қолмен жетілдіру. Жөндеу жұмыстарынан кейін құбырдың жоғарғы жағынан 0,2 м жөндеу шұңқырын көму. Жоба белгісіне дейін механизимдер көмегімен шұңқырды көму. Топырақтың табиғи отыруы үшін топырақ себу.

Кесте 4.145 - 1м2 ауыстырылатын топыраққа кететін материалдар шығыны нормасы

Материалдар атауы	Өлшем бірлігі	Норма расхода
Құм	м3	1,0

4.7.12. Су асты өткел аймағында топырақ себуді калпына келтіру

Жұмыс мазмұны: Су асты өткел аймағында себілетін топыраққа зерттеу жүргізу. Су асты өткелдегі топырақтың зақымдалу орнын анықтау. Жобада көрсетілген әдіспен (топырақ сорғышпен баржадан топырақты тарту, булдезер арқылы топырақты баржадан түсіру) газ құбырының аймағына себу жүргізу. Топыраққа арнайы талаптар немесе жобада қарастырылмаған жағдайда жергілікті топырақпен себу жүргізу. Су асты өткел аймағындағы себу сапасыны тексеру.

4.7.13. Асфальтбетонды жабудың ашу және қайта қалпына келтіру

Жұмыс мазмұны: Шой балғамен асфальтбетонның жабуын ашу. Құрылыс қоқысын жинау. Асфальтбетон жабудан тазаланған аймаққа қара май жағу, тас қиыршықпен және құм себу. Жаңа асфальтбетон жабуын жасау.

Кесте 4.146 1м2 жабуға кететін материалдар шығыны нормасы

Материалдар атауы	Өлшем бірлігі	Шығын нормасы
Битум	кг	10,0
Құм	М3	0,10
Тас қиыршық	М3	0,10
Асфальт	М3	0,10

5. Газ реттеуіш пункттары

5.1.1. Газ құбырларын және стационарлық, блоктық, 50 м3/с жоғары реттеуіштін өткізетін қабілеттілігімен шкафтық ГРП жабдықтаулардын техникалық қарауы

Жұмыс мазмұны: ГРП баратын жолдарын және жақын жатқан аумақты тазарту. ГРП есігін ашу. ГРП бөлмесін газбен басып алынғанын тексеру және желдету. ГРП жабдықтаудын және газ құбырлардын техникалық жағдайының көзбен тексеруін орындау. Жарық, нақыс, түрі өзгерістерінін жоқтығына сену. Газ құбырын, жабдыктауды және ГПР бөлмесін шан, кір және бөгде заттардан тазарту. Балғаншанын дұрыс тұрғанын және сақтандыра – тиекті клапандын иінтірек тұтасынын мықтылығын сыртқы қараумен тексеру. Манометрларда мемлекеттік тексеруінін таңбасын және пломбасын тексеру. Манометр бойынша газ қысымынын көрсеткіштерін алып алу. Сұйықтық манометрдын жағдайын тексеру. Қажет болса сұйықтықты толтырып құю. Жапқыштардын орналасқанын сыртқы қараумен тексеру, олар ГРП схемасына сәйкес ашық немесе жабық болуы тиіс. Газ қозғалысынын көрсеткіш оқтардын және газ жабдықтауынын нөмірлеуін схема бойынша бар болуын, сонымен қатар бөлме ішіндегі ауанын қызуын тексеру. ПСК алдындағы кранда немесе жапқышта пломбангын бар болғанын тексеру. Арматуранын және барлық жалғанған жерлеріннін көпіршік жағу арқылы бүтіндігін тексеру (газдың кеміуі табылса АДС қызметіне хабарлау). ГРП бөлмесін газбен басып алынғанын тексеру. ГРП есігін жабу.

Кесте 5.1 - ГРП, ШРП біреуіне материалдар шығыны нормасы

Материалдар атауы	Өлшем бірлігі	Тұжыруынын желі санымен шығын нормасы
бір	екі	үш
Антифриз	л	0,10	0,20	0,30
Сабын эмулсиясы	л	0,30	0,40	0,50
Темір қырғыш	кг	0,20	0,20	0,20

5.1.2. Газ құбырларын және стационарлық, блоктық, 50 м3/с жоғары реттеуіштін өткізетін қабілеттілігімен шкафтық ГРП жабдықтаулардын техникалық қызмет ету

Жұмыс мазмұны: ГРП баратын жолдарын және жақын жатқан аумақты тазарту. ГРП есігін ашу, ГРП бөлмесін газбен басып алынғанын тексеру және желдету. Технологиялық жабдықтаудын және газ құбырлардын жарамдылығын көзбен тексеруін орындау. Жарық, нақыс, түрі өзгерістерінін жоқтығына сену. Бақылау- өлшеу құралдарынын жарамдылыгын тексеру. Жапқыштардын приводтық құрылысыннын бір айналым ішінде жұмыс істейалатынын тексеру. Ысқыланатын бөлшектерді майлау және жапқыш арматуранын тығыздамаларын қайта тығыздау. ГРП жұмысын байпас желіне ауыстыру. Бақылау - өлшеу құралдарына, ПЗК және қысым реттеуішіне баратын импульстік түтіктерін үрлеу. Сүзгіш алдындағы және қысым реттеуіштен кейінгі жапқыштарды жабу. Сүзгіштін болттарын бұрап алып, сүзгіштін қаппағын шешіп және таспаны суырып алу. ГРП бөлмесінін сыртында сүзгіштін таспасын бөгде қоспалардан тазартып шығу. Таспаны орнына қойып және сүзгіштін қаппағын жабып болттарын бұрап қою. Газбен жабдықтауды байпастан негізгі тұжыруынын желіне ауыстыру. Байпас желіндегі қалган газды білте арқылы тастау. Тастау білтеде кранды жабу. Реттеуштен кейінгі қысымын ұшқыш басқармамен жұмыстық қысымға дейін жеткізу. ПСК күйге келтіруін жұмыс қысымынын 15% келтіру. ПЗК күйге келтіруін ең кем қысым 30 с. ст. мм., ең жоғарғы 25% жұмыс қысымынан тәртіп тәуекелге сәйкес келтіру. Жалғанған жерлеріннін сабын эмульсиямен бүтіндігін тексеру. ГРП бөлмесін газбен басып алынғанын тексеру. ГРП есігін жабу.