Рабочая программа по родному (татарскому) языку и литературному чтению для 1 класса (стр. 13 )

Рабочая  программа  по татарской литературе составлена на основе « Программы по татарскому языку и литературе для русских школ» ( Обучение учащихся-татар) . Программа ориентирована на использование учебника  , Фардиевой   литература. Учебник для 8 класса основной общеобразовательной школы с русским языком обучения (для учащихся-татар),

Планируемые результаты освоения программы

Личностные результаты:

формирование чувства гордости за свой народ, своим родным татарским языком, становление гуманистических и демократических ценностных ориентации многонационального российского общества; формирование средствами литературных произведений целостного взгляда на мир в единстве и разнообразии природы, народов, культур и религий; воспитание художественно-эстетического вкуса, эстетических потребностей, ценностей и чувств на основе опыта слушания и заучивания наизусть произведений художественной литературы на родном языке; развитие этических чувств, доброжелательности и эмоционально-нравственной отзывчивости, понимания и сопереживания чувствам других людей; формирование уважительного отношения к иному мнению, истории и культуре других народов, выработка умения терпимо относиться к людям иной национальной принадлежности; наличие мотивации к творческому труду и бережному отношению к материальным и духовным ценностям, формирование установки на безопасный, здоровый образ жизни.

Метапредметные результаты:

овладение способностью принимать и сохранять цели и задачи учебной деятельности, поиска средств её осуществления; освоение способами решения проблем творческого и поискового характера; формирование умения планировать, контролировать и оценивать учебные действия в соответствии с поставленной задачей и условиями её реализации, определять наиболее эф­фективные способы достижения результата; формирование умения понимать причины успеха/неуспеха учебной деятельности и способности конструктивно действовать даже в ситуациях неуспеха; использование знаково-символических средств представления информации о книгах; активное использование речевых средств для решения коммуникативных и познавательных задач; использование различных способов поиска учебной информации в справочниках, словарях, энциклопедиях и интерпретации информации в соответствии с коммуникативными и познавательными задачами; овладение навыками смыслового чтения текстов в соответствии с целями и задачами, осознанного построения речевого высказывания в соответствии с задачами коммуникации и составления текстов в устной и письменной формах; овладение логическими действиями сравнения, анализа, синтеза, обобщения, классификации по родовидовым признакам, установления причинно-следственных связей, построения рассуждений; готовность слушать собеседника и вести диалог, признавать различные точки зрения и право каждого иметь и излагать своё мнение и аргументировать свою точку зрения и оценку событий.

Предметные  результаты

Формирование первоначальных представлений о единстве и многообразии языкового и культурного пространства России, о языке как основе национального самосознания. Понимание обучающимися того, что язык представляет собой явление национальной культуры и основное средство человеческого общения. Сформированность позитивного отношения к правильной устной и письменной речи как показателям общей культуры и гражданской позиции человека. Овладение первоначальными представлениями о нормах татарского  языка (орфоэпических, лексических, грамматических, орфографических, пунктуационных) и правилах речевого этикета. Осознание безошибочного письма как одного из проявлений собственного уровня культуры, применение орфографических правил и правил постановки знаков препинания при записи собственных и предложенных текстов. Владение умением проверять написанное. Овладение учебными действиями с языковыми единицами и формирование умения использовать знания для решения познавательных, практических и коммуникативных задач. Освоение первоначальных научных представлений о системе и структуре татарского языка: фонетике и графике, лексике, словообразовании (морфемике), морфологии и синтаксисе; об основных единицах языка, их признаках и особенностях употребления в речи; Формирование умений опознавать и анализировать основные единицы языка, грамматические категории языка, употреблять языковые единицы адекватно ситуации речевого общения. Восприятие на слух художественного текста ( рассказ, стихотворение) в исполнении учителя, учащегося на татарском языке. Подробный пересказ текста  на татарском языке; Разделение  текста на части, озаглавив части.

Содержание учебной программы

8 класс

Устное народное творчество. Особенности баитов. Баит “Сюимбика”.

Жизнь и творчество Г. Камала. Комедия “Беренче театр”. История татарского театрального искусства. Творчество актеров С. Волжской и  Г. Кариева.

Жизнь и творчество Г. Исхаки. Повесть “Сөннәтче бабай”.

Жизнь и творчество Г. Баширова. Повесть  “Туган ягым-яшел бишек”.

Жизнь и творчество К. Наджми. Поэма “Хәят апа”.

Жизнь и творчество М. Джалиля. Стихотворения. ”Бер үгет», ”Имән”, ”Җырларым”, ”Катыйльгә”.

Творчество художника Х. Якупова.

Жизнь и творчество Г. Абсалямова. Отрывки из романа “Ак чәчәкләр”.

Жизнь и творчество Н. Даули. Повесть “Яшәү белән үлем арасында».

Жизнь и творчество Ш. Ракипова. Повесть “Чәчәкләр сөйли белә”.

Жизнь и творчество А. Расиха. Отрывки из романа “Ишан оныгы”.

Жизнь и творчество Г. Ахунова. Отрывки из романа “Идел кызы”.

Жизнь и творчество Ш. Галиева. Поэма “Әткәйгә хат”.

Жизнь и творчество Х. Сарьяна. Повесть “Әткәм hөнәре”.

Национальные праздники татарского народа.

  Календарно-тематическое планирование (34 часа)

№	Тема урока	Повторение пройденного и изучение нового материала	Оборудование	Деятельность учащихся	Количество часов	Время проведения
дата	факти
1.	Халык авыз иҗаты. «Сак-Сок» бәете. (Устное народное творчество. Баиты.)	Өйрәнелгән халык авыз иҗаты матери­алларын искә төшерү. Бәетләрнең үзенчәлекләрен искә төшерү.	Бәетләр турында плакат. Халык авыз иҗаты (китап­лар күргәзмәсе). «Сүз эчендә хикмәт бар» китабы. «Сак-Сок» бәете ки­табы.	Сүзлек өстендә эш. Укытучы лекциясе. Әңгәмә, сүзлек өстен­дә эш, сәнгатьле уку, рәсемнәргә нигезлә­неп сөйләү.	1
2	«Сөембикә бәете». (Баит «Суюмбике»)	Сөембикә турында та­рихи материалларны искә төшерү. Сөемби­кә һәм Сөембикә ма­нарасы.	«Бәетләр» китабы, кулдан эшләнгән альбом. Сөембикә турында китаплар күргәзмәсе.	Укытучы сүзе, сүз­лек өстендә эш, сән­гатьле уку, әңгәмә кору.	1
3	Г. Камалның тормыш юлы һәм иҗаты.(Жизнь и творчество Г. Камала.)	Сәхнә әсәрләрен искә төшерү.	Г. Камалның портреты, әсәрләре, аның турында ис тәлекләр, плакат.	Сүзлек өстендә эш. Текстны уку, әңгәмә кору.	1
4	Г. Камал. «Бе­ренче театр» комедиясе. (Г. Камал. «Первый спектакль.»)	Драматургның тор­мышы һәм иҗаты турында диалог оеш­тыру.	Сүзлек өстендә эш, сораулар буенча әң­гәмә, эчтәлеген сөй­ләү.	1
5	Татар театрының тарихы. Б.с.үс. Г. Камал исемендәге Татар дәүләт академия театры. (История татарского театра. Развитие речи. Татарскийгосударственный академический театр имени Г. Камала.)	Сораулар буенча ка­батлау.	Г. Камал исемен­дәге театр альбо­мы.	Образларга тулы тас­вирлама бирү, әңгә­мә кору.	1

6	С. Гыйззәтуллина - Волжская, Г. Кариев иҗатлары турын­да белешмә. Хәлил Әбҗәлилов иҗаты. (иззатуллиной – Волжской, Г. Кариева, Х. Абзалилова.)	Театр тарихын искә төшерү. Оренбург театры тарихы турында белешмә бирү	С. Гыйззәтуллина - Волжская, Г. Кариев турында газета-журнал материаллары, истәлекләр. Х.Әбҗәлилов турында газета-журнал материаллары, истәлекләр.	Сүзлек өстендә эш, әң­гәмә, укытучы лекция­се. Сүзлек өстендә эш, әң­гәмә, укытучы лекция­се.	1
7	Г. Исхакый. Әдип турында белешмә. «Сөннәтче бабай» повесте. (Г. Исхакый. Отрывок из повести.)	Әдип турында өйрәнелгәннәрне кабатлау. Өйрәнелгәннәрне диалог формасында кабатлау.	Г. Исхакыйга багышланган китап­лар күргәзмәсе. Г. Исхакый. «Зин­дан» китабы.	Сүзлек өстендә эш, әдип­нең тормышы һәм иҗаты турында әңгәмә. Әсәрне сәнгатьле уку, әңгәмә, эчтәлеген сөйләү.	1
8	Г. Бәширов. Әдип­нең тормыш юлы һәм иҗаты. «Ту­ган ягым — яшел бишек». (Жизнь и творчество Г. Баширова.)	Язучылар турында искә төшерү. Г. Бәшировның тор­мыш һәм иҗат юлы­на диалог төзеп ка­батлау.	Портрет, китаплар күргәзмәсе. Г. Бәширов. «Туган ягым — яшел би­шек» повесте.	Сүзлек өстендә эш. Г. Бәшировның тормышы һәм иҗаты турында лекция. Сүзлек өстендә эш. Әсәр­не сәнгатьле итеп уку, әңгәмә кору.	1
9	Г. Бәширов. «Ту­ган ягым — яшел бишек». Өзекләр­не уку. (Г. Баширов. «Родная сторона_ зеленая колыбель.»)	Өйдә укып килгән өлешне искә төшерү	Туган як табигате­нә бәйле әсәрләр.	Сорауларга җаваплар бирү.	1
10	Б. с.үс. «Туган ягым — яшел бишек» дигән темага сөйләшү. (Развитие речи. Беседа на тему « Родная сторона  - зеленая колыбель»)	Г. Бәшировның «Туган ягым — яшел бишек» повес­теннан өзекләрне искә төшерү. «Каз өмәсе» турын­да әңгәмә кору.	Газета-журнал мате­риаллары. Р. Уразман. «Татар халкының йолалары һәм бәйрәмнәре».Туган як табигате ту­рында рәсемнәр. Туган як турында шагыйрьләрнең ши­гырьләре.	Сүзлек өстендә эш. «Каз өмәсе» турында әңгәмә үт­кәрү, шигырьне сәнгатьле итеп уку. Туган як һәм аның таби­гате турында әңгәмә, әдә­би әсәрләрдән, шигырь­ләрдән өзекләр уку.	1
11-12	К. Нәҗми. Био­график белешмә. «Миңлебикә кодагыйның кайгысы» (Жизнь и творчество К. Нажми.)	Язучылар һәм рәссамнар турында диалог оештыру.	Язучының портреты. К. Нәҗми әсәрләреннән күргәзмә.	Укытучы сүзе, сорауларга җаваплар бирү.	2
13	К. Нәҗми. «Хәят апа» поэмасы. (К. Нажми. Поэма «Хаят апа»)	К. Нәҗминең тор­мышы һәм иҗаты турында диалог оештыру.	К. Нәҗми әсәрләре.	Сүзлек өстендә эш. Поэ­маны сәнгатьле итеп уку. Фикер алышу.	1
14	Композитор Сол­тан Габәши. ( Композитор Сол­тан Габаши)	Алдагы сыйныф­ларда өйрәнелгән композиторлар ту­рында искә төшерү.	Татарстан компози­торлары турында ма­териал.	Композитор Солтан Габәши әсәрен тыңлау, укы­тучы сүзе, әңгәмә	1
15	М. Җәлил. Шагыйрьнең тормышы һәм иҗаты. «Җырларым», «Бер үгет» шигыре. (М. Джалиль. Стихи)	М. Җәлил турында алдагы сыйныфлар­да өйрәнгәннәрне искә төшерү. Сораулар буенча ка­батлау.	М. Җәлил турында плакат, Җәлил ки­тапларыннан күргәз­мә, Җәлил иҗатына багышланган альбом, X. Җәлилева. Абыем турында; Р. Моста - фин. М. Җәлил эз­ләре буйлап.	М. Җәлил сүзләренә язылган җыр тыңлау, әңгәмә, укытучы сүзе, дәреслек белән эш. Сүзлек өстендә эш, уку, әңгәмә кору аерым стро­фаларның эчтәлеген аң­лату.	1
16	М. Җәлил. «Имән» , . «Ка­тыйльгә» шигырьләре. (М. Джалиль. Стихи)	М. Җәлилнең «Җырларым» ши­гырен яттан уку.	Хезмәт темасына ба­гышланган рәсем­нәр.	Сүзлек өстендә эш, диа­лог, сәнгатьле уку, әдәби текст белән эш.	1
17	Б. с.үс. Сочинение. «Гомерем минем монлы бер жыр иде».(Р. Р. )	М. Җәлил иҗатын кабатлау, йомгак­лау.	Эпиграф сайлау, план төзү, инша язуга хәзер­лек.	1
18	Мәрьям Рахманкулова иҗаты. Галия Кайбицкая иҗаты.( ахманкуловой, Г. Кайбицкой)	Жырчыларныӊ иҗатлары турында белешмә	Мәрьям Рахманкулова турында газета-журнал материаллары, истәлекләр. Галия Кайбицкая турында газета-журнал материаллары, истәлекләр.	Сүзлек өстендә эш, әң­гәмә, укытучы лекция­се. Сүзлек өстендә эш, әң­гәмә, укытучы лекция­се.	1
19	Рәссам Харис Якупов. «Хө­кем алдыннан» картинасы. ( Художник Харис Якупов)	Картина буенча эш	X. Якупов. Рәсем — минем мәхәббәтем.— Казан, 2000. Картинаның репро­дукциясе, X. Якупов турында газета-жур - нал материаллары, альбом.	рәссам X. Якупов турында укы­тучы сүзе, картиналарын карап, фикер алышу.	1
20	Г. Әпсәләмов. Тор­мыш юлы, иҗаты турында белешмә. «Ак чәчәкләр» әсәрен­нән өзекләр уку. (I бү­лек).( Г. Апсалямов. Отрывок из повести)	Бөек Ватан сугы­шы чорында иҗат иткән язучылар һәм аларның әсәр­ләрен искә төшерү. Г. Әпсәләмовның әсәрләре турында әңгәмә.	Татар совет язучыла­ры китаплары. Г. Әпсәләмов әсәр­ләре. Г. Әпсәләмов. «Ак чә­чәкләр» романы. Табиблар тормышы турында рәсемнәр.	Сүзлек өстендә эш Әңгәмә кору. Әсәрне эчтән һәм кыч­кырып уку	1
21	Г. Әпсәләмов. «Ак чәчәкләр» әсәрен өйрәнүне дәвам итү. ( Г. Апсалямов. Отрывок из повести)	Әбүзәр абый, Гөл­шаһидә образлары турында сөйләшү. Аларга характерлы сыйфатларны ачу.	«Ак чәчәкләр» әсәре­нә карата укучылар ясаган рәсемнәр.	Әңгәмә кору. Монологик сөйләм. Әсәрнең теле турында сөйләшү.	1
22	Г. Әпсәләмов. «Ак чәчәкләр» романы. ( Г. Апсалямов. Отрывок из повести)	Мансур образына характеристика. Сорауларга җавап­лар.	«Ак чәчәкләр» рома­ны (рус һәм татар телләрендә).	Әңгәмә кору. «Гөлшаһидә» җырын тыңлау. Монологик сөйләм. Әсәрнең теле турында сөйләшү.	1
23	Б. с.үс. Әңгәмә.«Кеше булу кыен түгел, кешелекле булу кыен» ( о человечности.)	«Ак чәчәкләр» әсә­рендәге образлар турында сөйләшү. «Һөнәргә, эшкә ка­рата мәкаль һәм әйтемнәрне искә төшерү.	Һөнәр ияләре турында альбомнар, рәсемнәр.	Әңгәмә кору. Рәсемнәр, альбомнар бу­енча һөнәр турында сөй­ләшү.	1
24	Н. Дәүли. Язучы турында белешмә. Яшәү белән үлем ара­сында» повесте.( Жизнь, творчествоН. Даули. Отрывок из повести.)	Н. Дәүлинең тор­мыш юлы, иҗаты. Бөек Ватан сугышы чо­рын искә төшерү.	Н. Дәүлинең портре­ты. «Татар совет язучы­лары» китабы.	Әңгәмә кору. Әсәрне эчтән һәм кычкырып уку, укыл­ган өлеш буенча фикер алышу. Сүзлек өстендә эш.	1
25	Н. Дәүли. «Яшәү белән үлем ара­сында» повесте. Әсәрдән өзекләр уку. ( Жизнь и творчество Н. Даули. Отрывок из повести.)	Әсәрдә бирелгән образларга характеристика, аларның түземлелеген, сабырлылыгын ачыклаган урын­нарны табу. Әсәрнең эчтәлеген искә төшерү, фи­кер алышу.	Н. Дәүлинең портре­ты. «Татар совет язучы­лары» китабы. Н. Дәүли. «Яшәү бе­лән үлем арасында» повесте. Бөек Ватан сугышы чорында тоткыннар­ның язмышларын су­рәтләгән китаплардан күргәзмә.	Әңгәмә кору. Әсәрне эчтән һәм кычкырып уку, укыл­ган өлеш буенча фикер алышу. Сүзлек өстендә эш. Әсәрдәге өзекләрне уку. Әңгәмә кору. Монологик сөйләм төзү, диалогларны табу, аларны сәнгатьле итеп уку. Сәнгатьле итеп уку. Әсәр­нең язу стиле турында сөй­ләшү.	1
26	Дәрестән тыш уку. Н. Дәүли. «Яшәү белән үлем ара­сында». (Внеклассное чтение. Н. Даули. Отрывок из повести.)	Укылган өзекләр бу­енча фикер алышу. Сугыш фаҗигасе ту­рында сөйләшү.	Н. Дәүли. «Яшәү белән үлем ара­сында» повесте; газета-журнал ма­териалларын уку.	Әңгәмә кору. Образларга характерис­тика бирү. Әсәрнең төп идеясен билгеләү.	1
27	Ш. Рәкыйпов. Язучы турында бе­лешмә. Ш. Рәкыйпов. «Чәчәкләр сөйли белә» повестен уку.( Ш. Ракыйпов. Отрывок из повести)	Бөек Ватан сугы­шы чоры язучылары, аларның әсәрләре. Ш. Рәкыйповның тормыш, иҗат юлын искә төшерү. Барыйның бала ва­кытын тасвирлап сөйләргә.	Язучының портре­ты. Ш. Рәкыйпов әсәр­ләрен чагылдырган китаплар. «Сабантуй» журна­лы һәм башка ва­кытлы матбугат материаллары. Ш. Рәкыйпов. «Чә­чәкләр сөйли белә» повесте.	Әңгәмә кору. Диалог төзү, сүзлек өс­тендә эш. Өзекләрне эчтән һәм кычкырып уку (сәнгать - лелеккә игътибар итү). Әңгәмә кору. Сүзлек өстендә эш. Барый Шәвәлиев обра­зына характеристика.	1
28	Б. с.үс.  «Син батырлыкны ничек аңлыйсың?» темасына сөйләшү.( такое героизм?)	Әсәрне искә төшерү.	Татар халкының герой улларының портретлары.	Әңгәмә кору. Үзара диалог.	1
29	Атилла Расих. Язучы турында белешмә. «Ишан оныгы» романын­нан өзекләр уку. (А. Расих. Отрывок из романа)	Автобиографик әсәр­ләр язган язучы­ларны һәм аларның әсәрләрен искә тө­шерү. Язучының тормыш юлын диалог форма­сында искә төшерү. Әсәрдәге образлар ту­рында сөйләшү.	А. Расихның порт­реты. Әсәр­ләре буенча китап күргәзмәсе. «Ишан оныгы» ро­маны. .	Сүзлек өстендә эш. Өзекләрне эчтән һәм кычкырып уку. Әңгәмә кору. Язучының авыр хәлгә калуының сәбәпләрен ачыклау.	1
30	А. Расих. «Ишан оныгы» әсәреннән өзекләрне өйрәнү­не дәвам итү.  (А. Расих. Отрывок из романа)	А. Расихның әтисе­нә характеристика бирү.	А. Расих. «Ишан оныгы» романы.	Әңгәмә кору. Сүзлек өстендә эш. Әсәрнең теле турында сөйләшү.	1
31	Г. Ахунов. Язучы­ның тормыш юлы, иҗаты. «Идел кызы» романын­нан өзекләр. (Г. Ахунов. Отрывок из романа)	Алда өйрәнгән язу­чыларны искә тө­шерү. Тест уздыру. Г. Ахуновның тор­мыш юлын, иҗа­тын искә төшерү.	Г. Ахунов портре­ты. Аның әсәрләре бу­енча күргәзмә. «Татар совет язу­чылары» китабы. Г. Ахунов. «Идел кызы» китабы. «Идел кызы» әсәре буенча видеоязма.	Әңгәмә кору. Сүзлек өстендә эш. Диалог оештыру. Әсәрдән өзекләрне эчтән һәм кычкырып уку.	1
32	Ш. Галиев. Иҗа­ты турында бе­лешмә. «Әт­кәйгә хат» поэ­масы. (Ш. Галиев. Поэма «Письмо отцу»)	Ш. Галиевнең иҗа­тын искә төшерү, шигырьләрен ана­лизлау. Поэма жанрын искә төшерү. Әйдә укып килгән өзекләр буенча фи­кер алышу.	Ш. Галиевнең порт­реты. «Сабантуй» газета­сындагы материал­лар. Аның әсәрләреннән күргәзмә оештыру. «Әткәйгә хат» поэмасы.	Поэманы сәнгатьле уку. Лирик геройның киче­решләрен сурәтләү алым­нары турында әңгәмә. Сүзлек өстендә эш.	1
33	Х. Сарьянның тормыш юлы һәм иҗаты. “Әткәм һөнәре” повестеннан өзек. (Х. Сарьян. Отрывок из повести)	Алда өйрәнгән язу­чыларны, аларның әсәрләрен искә төшерү. Сораулар буенча әң­гәмә.	Х. Сарьянның портреты. Х. Сарьян әсәр­ләреннән күргәзмә. “Әткәм һөнәре” повесте	Сүзлек өстендә эш. Әңгәмә. Әсәрдәге образларга ха­рактеристика.	1
34	Милли бәйрәмнәр, йолалар, гореф-гадәтләр.(Народные обычаи. Каз омэсе)	Бәйрәмне үткәрү тәртибе. Каз өмәсе.	«Каз өмәсе» турын­да әңгәмә кору.	1

РАБОЧАЯ ПРОГРАММА ПО ТАТАРСКОМУ ЯЗЫКУ ДЛЯ 9 КЛАССА